നിവൃത്തവനവാസോഽസി പ്രതിജ്ഞാ പൂരിതാ ത്വയാ। രാവണം ച രണേ ഹത്വാ ദേവതാഃ പരിതോഷിതാഃ
നീ കാട്ടുവാസം അവസാനിപ്പിച്ചു, വാഗ്ദാനം പാലിച്ചു, യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ സംഹരിച്ചു, ദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
കൃതം കര്മ യശഃ ശ്ലാഘ്യം പ്രാപ്തം തേ ശത്രുസൂദന। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ രാജ്യസ്ഥോ ദീര്ഘമായുരവാപ്നുഹി
നിന്റെ കര്മ്മം പൂർത്തിയായി, നിന്റെ കീർത്തി പ്രശംസനീയമാണ്, ശത്രുനാശകനായ നീ അതിനെ നേടുകയും ചെയ്തു; സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നീ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ദീർഘായുസ് അനുഭവിക്കട്ടെ.
ഇതി ബ്രുവാണം രാജാനം രാമഃ പ്രാഞ്ജലിരബ്രവീത്। കുരു പ്രസാദം ധര്മജ്ഞ കൈകയ്യാ ഭരതസ്യ ച
രാജാവു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാമൻ കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ദയവായി കൈകേയിക്കും ഭരതനും അനുഗ്രഹം നൽകണമേ.
സപുത്രാം ത്വാം ത്യജാമീതി യദുക്താ കൈകയീ ത്വയാ। സ ശാപഃ കൈകയീം ഘോരഃ സപുത്രാം ന സ്പൃശേത് പ്രഭോ
പ്രഭോ, 'നിനക്കും മകനായും ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു' എന്ന് നീ കൈകേയിക്ക് ഉച്ചരിച്ച ആ ശാപം, കൈകേയിയെയും അവളുടെ മകനെയും സ്പർശിക്കരുത്.
തഥേതി സ മഹാരാജോ രാമമുക്ത്വാ കൃതാഞ്ജലിമ്। ലക്ഷ്മണം ച പരിഷ്വജ്യ പുനര്വാക്യമുവാച ഹ
അങ്ങനെ മഹാരാജാവ് 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞ് കൈകൂപ്പിയിരുന്ന രാമനെ വിട്ടു, പിന്നെ ലക്ഷ്മണനെ അണഞ്ഞ് വീണ്ടും വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
രാമം ശുശ്രൂഷതാ ഭക്ത്യാ വൈദേഹ്യാ സഹ സീതയാ। കൃതാ മമ മഹാപ്രീതിഃ പ്രാപ്തം ധര്മഫലം ച തേ
ഭക്തിയോടെ സീതയോടൊപ്പം രാമനെ സേവിച്ചതിലൂടെ നീ എന്നെ വലിയ സന്തോഷത്തിലാക്കിയിരിക്കുന്നു, നീ ധർമ്മഫലം നേടിയിരിക്കുന്നു.
ധര്മം പ്രാപ്സ്യസി ധര്മജ്ഞ യശശ്ച വിപുലം ഭുവി। രാമേ പ്രസന്നേ സ്വര്ഗം ച മഹിമാനം തഥോത്തമമ്
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, നീ ധർമ്മവും ഭൂമിയിൽ വലിയ കീർത്തിയും നേടും; രാമൻ സന്തോഷവാനാകുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗവും ഉന്നതമായ മഹത്വവും ലഭിക്കും.
രാമം ശുശ്രൂഷ ഭദ്രം തേ സുമിത്രാനന്ദവര്ധന। രാമഃ സര്വസ്യ ലോകസ്യ ഹിതേഷ്വഭിരതഃ സദാ
സുമിത്രയുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് ഭദ്രം ഉണ്ടാകട്ടെ; രാമനെ സേവിക്കൂ, രാമൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദനമുണ്ട്.
ഏതേ സേന്ദ്രാസ്ത്രയോ ലോകാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। അഭിവാദ്യ മഹാത്മാനമര്ചന്തി പുരുഷോത്തമമ്
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷികളും, മഹാത്മാവായ പുരുഷോത്തമനോട് വന്ദനം ചെയ്ത് ആദരിക്കുന്നു.
ഏതത് തദുക്തമവ്യക്തമക്ഷരം ബ്രഹ്മസമ്മിതമ്। ദേവാനാം ഹൃദയം സൌമ്യ ഗുഹ്യം രാമഃ പരംതപഃ
ഇതാണ് ദേവന്മാരുടെ ഹൃദയമായ, പരമരഹസ്യമായ, അവ്യക്തവും അക്ഷരവുമായ ബ്രഹ്മസമ്മതമായ ഉപദേശം, രാമൻ, ശത്രുനാശകൻ, ഇതിന്റെ ഉടമയാണ്.
അവാപ്തധര്മാചരണം യശശ്ച വിപുലം ത്വയാ। ഏവം ശുശ്രൂഷതാവ്യഗ്രം വൈദേഹ്യാ സഹ സീതയാ
സീതയോടൊപ്പം നീ ശ്രദ്ധയോടെ സേവനം ചെയ്തതിലൂടെ നീ ധർമ്മാനുഷ്ഠാനവും വലിയ കീർത്തിയും നേടിയിരിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ ലക്ഷ്മണം രാജാ സ്നുഷാം ബദ്ധാഞ്ജലിം സ്ഥിതാമ്। പുത്രീത്യാഭാഷ്യ മധുരം ശനൈരേനാമുവാച ഹ
അങ്ങനെ രാജാവ് ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞശേഷം, കൈകൂപ്പി നിന്ന മരുമകളോട് 'മകളേ' എന്നു വിളിച്ച് മധുരമായി സാവധാനം സംസാരിച്ചു.
കര്തവ്യോ ന തു വൈദേഹി മന്യുസ്ത്യാഗമിമം പ്രതി। രാമേണേദം വിശുദ്ധ്യര്ഥം കൃതം വൈ ത്വദ്ധിതൈഷിണാ
വൈദേഹി, ഈ ഉപേക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് നീ കോപം കൊള്ളേണ്ടതില്ല; നിന്റെ ശുദ്ധിക്കായും നിന്റെ ഭാവിപ്രയോജനത്തിനായുമാണ് രാമൻ ഇത് ചെയ്തത്.
സുദുഷ്കരമിദം പുത്രി തവ ചാരിത്രലക്ഷണമ്। കൃതം യത് തേഽന്യനാരീണാം യശോ ഹ്യഭിഭവിഷ്യതി
മകളേ, ഇതുപോലൊരു ആചാരശുദ്ധി അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് വളരെ ദുഷ്കരമാണ്; നീ ചെയ്തതു മറ്റെല്ലാ സ്ത്രീകളുടെയും കീർത്തിയെ മറികടക്കും.
ന ത്വം കാമം സമാധേയാ ഭര്തൃശുശ്രൂഷണം പ്രതി। അവശ്യം തു മയാ വാച്യമേഷ തേ ദൈവതം പരമ്
ഭർത്താവിനെ സേവിക്കേണ്ടതിനെക്കുറിച്ച് നിന്നെ ഉപദേശിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇതു പറയേണ്ടതുണ്ട് — ഭർത്താവാണ് നിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദൈവം.
ഇതി പ്രതിസമാദിശ്യ പുത്രൌ സീതാം ച രാഘവഃ। ഇന്ദ്രലോകം വിമാനേന യയൌ ദശരഥോ നൃപഃ
ഇങ്ങനെ തന്റെ മക്കളെയും സീതയെയും ഉപദേശിച്ച ശേഷം, രാഘവനായ ദശരഥൻ ദേവലോകത്തിലേക്ക് ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി പോയി.
വിമാനമാസ്ഥായ മഹാനുഭാവഃ ശ്രിയാ ച സംഹൃഷ്ടതനുര്നൃപോത്തമഃ। ആമന്ത്ര്യ പുത്രൌ സഹ സീതയാ ച ജഗാമ ദേവപ്രവരസ്യ ലോകമ്
മഹാത്മാവും മഹാരാജാവുമായ ദശരഥൻ, സീതയോടും മക്കളോടും വിടപറഞ്ഞ്, ആകാശവിമാനത്തിൽ കയറി ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
thumb|വിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ വിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നൂറ്റിരുപതാം സർഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
പ്രതിപ്രയാതേ കാകുത്സ്ഥേ മഹേന്ദ്രഃ പാകശാസനഃ। അബ്രവീത് പരമപ്രീതോ രാഘവം പ്രാഞ്ജലിം സ്ഥിതമ്
കാകുത്സ്ഥൻ തിരിച്ചു പോയപ്പോൾ, പാകാസുരനെ ജയിച്ച മഹേന്ദ്രൻ, കയ്യുകൂപ്പി നിൽക്കുന്ന രാഘവനോടു വലിയ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു.
അമോഘം ദര്ശനം രാമ തവാസ്മാകം നരര്ഷഭ। പ്രീതിയുക്താഃ സ്മ തേന ത്വം ബ്രൂഹി യന്മനസേപ്സിതമ്
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമ, നിന്നെ കാണുന്നത് ഞങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടാത്ത അനുഭവമാണ്; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ വളരെ സന്തോഷവാന്മാരാണ്. അതിനാൽ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പറയൂ.
ഏവമുക്തോ മഹേന്ദ്രേണ പ്രസന്നേന മഹാത്മനാ। സുപ്രസന്നമനാ ഹൃഷ്ടോ വചനം പ്രാഹ രാഘവഃ
മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ സ്നേഹപൂർവ്വം ചോദിച്ചപ്പോൾ, രാഘവൻ വളരെ സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദി പ്രീതിഃ സമുത്പന്നാ മയി തേ വിബുധേശ്വര। വക്ഷ്യാമി കുരു മേ സത്യം വചനം വദതാം വര
ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായോ, എന്റെ കാര്യത്തിൽ നിനക്ക് സന്തോഷം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ പറയാം — വാക്ക് പാലിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, എന്നെ സത്യമായി അനുഗ്രഹിക്കണം.
മമ ഹേതോഃ പരാക്രാന്താ യേ ഗതാ യമസാദനമ്। തേ സര്വേ ജീവിതം പ്രാപ്യ സമുത്തിഷ്ഠന്തു വാനരാഃ
എന്റെ കാരണത്താൽ യമലോകത്തിലേക്ക് പോയ ധൈര്യശാലികൾ എല്ലാം വീണ്ടും ജീവൻ ലഭിച്ച് എഴുന്നേൽക്കട്ടെ.
മത്കൃതേ വിപ്രയുക്താ യേ പുത്രൈര്ദാരൈശ്ച വാനരാഃ। താന് പ്രീതമനസഃ സര്വാന് ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി മാനദ
എന്റെ കാരണത്താൽ മക്കളിൽ നിന്നും ഭാര്യമാരിൽ നിന്നും വേർപെട്ട വാനരന്മാരെ ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനേ.
വിക്രാന്താശ്ചാപി ശൂരാശ്ച ന മൃത്യും ഗണയന്തി ച। കൃതയത്നാ വിപന്നാശ്ച ജീവയൈതാന് പുരംദര
മരണത്തെ ഭയപ്പെടാതെ ധൈര്യത്തോടെ പോരാടിയവരും പരിശ്രമിച്ചിട്ടും വീണവരുമായ വാനരന്മാരെ, പുരന്ദരനേ, നീ വീണ്ടും ജീവിപ്പിക്കണം.
മത്പ്രിയേഷ്വഭിരക്താശ്ച ന മൃത്യും ഗണയന്തി യേ। ത്വത്പ്രസാദാത് സമേയുസ്തേ വരമേതമഹം വൃണേ
എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ സ്നേഹിച്ചവരും മരണത്തെ പേടിക്കാത്തവരും, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ വീണ്ടും ഒന്നാകട്ടെ — ഇതാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വരം.
നീരുജോ നിര്വ്രണാംശ്ചൈവ സമ്പന്നബലപൌരുഷാന്। ഗോലാങ്ഗൂലാംസ്തഥര്ക്ഷാംശ്ച ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി മാനദ
ശക്തിയും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞ, രോഗമില്ലാത്ത, പരിക്കില്ലാത്ത വാനരന്മാരെയും കരടികളെയും ഞാൻ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹത്വം നൽകുന്നവനേ.
അകാലേ ചാപി പുഷ്പാണി മൂലാനി ച ഫലാനി ച। നദ്യശ്ച വിമലാസ്തത്ര തിഷ്ഠേയുര്യത്ര വാനരാഃ
വാനരന്മാർ എവിടെയുണ്ടായാലും, അവിടെ കാലാതീതമായി പുഷ്പങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും ലഭിക്കണം, ശുദ്ധമായ നദികളും ഒഴുകണം.
ശ്രുത്വാ തു വചനം തസ്യ രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ। മഹേന്ദ്രഃ പ്രത്യുവാചേദം വചനം പ്രീതിസംയുതമ്
മഹാത്മാവായ രാഘവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേന്ദ്രൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
മഹാനയം വരസ്താത യസ്ത്വയോക്തോ രഘൂത്തമ। ദ്വിര്മയാ നോക്തപൂര്വം ച തസ്മാദേതദ് ഭവിഷ്യതി
രഘുവംശത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ ചോദിച്ച ഈ വരം മഹത്തായതാണ്; ഞാൻ ഇതുപോലൊരു വരം രണ്ടുതവണ ഒരിക്കലും നൽകിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ ഇത് സംഭവിക്കും.