ഇത്യുക്തോ ലോകപാലൈസ്തൈഃ സ്വാമീ ലോകസ്യ രാഘവഃ । അബ്രവീത്രിദശശ്രേഷ്ഠാന് രാമോ ധര്മഭൃതാം വരഃ
ഇങ്ങനെ ലോകപാലകര് പറഞ്ഞപ്പോള്, ലോകത്തിന്റെ സ്വാമിയായ രാഘവന് ധര്മ്മത്തിലും ശ്രേഷ്ഠനായ രാമന് ദേവന്മാരില് ഉത്തമന്മാരോടു പറഞ്ഞു.
ആത്മാനം മാനുഷം മന്യേ രാമം ദശരഥാത്മജമ് । യോഽഹം യസ്യ യതശ്ചാഹമ് ഭഗവാംസ്തദ് ബ്രവീതു മേ
ഞാന് തന്നെ മനുഷ്യനാണെന്ന്, ദശരഥപുത്രനായ രാമനാണെന്ന് കരുതുന്നു; ഞാന് ആര്, എങ്ങനെയാണെന്നും ഭഗവാന് എന്നോട് വ്യക്തമാക്കട്ടെ.
ഇതി ബ്രുവന്തം കാകുത്സ്ഥമ് ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ । അബ്രവീച്ഛൃണു മേ രാമ സത്യം സത്യപരാക്രമ
ഇങ്ങനെ കാകുത്ഥ്സന് പറഞ്ഞപ്പോള് ബ്രഹ്മാവു, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളില് ശ്രേഷ്ഠന്, പറഞ്ഞു: 'രാമാ, സത്യപരാക്രമനേ, എന്റെ വാക്കുകള് കേള്ക്കു.'
ഭവാന് നാരായണോ ദേവഃ ശ്രീമാംശ്ചക്രായുധഃ പ്രഭുഃ। ഏകശൃങ്ഗോ വരാഹസ്ത്വമ് ഭൂതഭവ്യസപത്നജിത്
നീ നാരായണന്, ദൈവം, മഹത്വവും ചക്രായുധവും ഉള്ള പ്രഭു; ഏകശൃംഗമായ വരാഹനും, ഭൂതഭവ്യശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനും ആണു.
അക്ഷരം ബ്രഹ്മ സത്യം ച മധ്യേ ചാന്തേ ച രാഘവ । ലോകാനാം ത്വം പരോ ധര്മോ വിഷ്വക്സേനശ്ചതുര്ഭുജഃ
അക്ഷരമായ ബ്രഹ്മവും സത്യവും, മധ്യത്തിലും അവസാനത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവനും നീയാണു രാഘവാ; ലോകങ്ങളുടെ പരമധര്മ്മവും, വിശ്വക്ഷേണനും, നാലു കൈകളുള്ളവനും നീയാണു.
ശാര്ങ്ഗധന്വാ ഹൃഷീകേശഃ പുരുഷഃ പുരുഷോത്തമഃ । അജിതഃ ഖഡ്ഗധൃദ്വിഷ്ണുഃ കൃഷ്ണശ്ചൈവ ബൃഹദ്ബലഃ
ശാരംഗം ധരിക്കുന്നവന്, ഹൃഷീകേശന്, പുരുഷന്, പുരുഷോത്തമന്, ജയിക്കാനാവാത്തവന്, വാളും കൈവശമുള്ള വിഷ്ണുവും, കൃഷ്ണനും, ബൃഹദ്ബലനും നീയാണു.
സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ച ത്വമ് ബുദ്ധിഃ സത്ത്വം ക്ഷമാ ദമഃ । പ്രഭവശ്ചാപ്യയശ്ച ത്വമ് ഉപേന്ദ്രോ മധുസൂദനഃ
സേനാനായകനും, ഗ്രാമണിയും, ബുദ്ധിയും, സത്ത്വവും, ക്ഷമയും, ദമവും, ഉത്ഭവവും ലയവും, ഉപേന്ദ്രനും മധുസൂദനനും നീയാണു.
ഇന്ദ്രകര്മാ മഹേന്ദ്രസ്ത്വമ് പദ്മനാഭോ രണാന്തകൃത് । ശരണ്യം ശരണം ച ത്വാമ് ആഹുര്ദിവ്യാ മഹര്ഷയഃ
ഇന്ദ്രന്റെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുന്നവനും മഹേന്ദ്രനും, പദ്മനാഭനും, യുദ്ധത്തില് ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനും നീയാണു; ദിവ്യമായ മഹർഷിമാര് നിന്നെ ശരണം, അഭയം എന്നു പറയുന്നു.
സഹസ്രശൃങ്ഗോ വേദാത്മാ ശതശീര്ഷോ മഹര്ഷഭഃ । ത്വം ത്രയാണാം ഹി ലോകാനാമ് ആദികര്താ സ്വയമ്പ്രഭുഃ
ആയിരം കൊമ്പുള്ളവന്, വേദങ്ങളുടെ സാരമായവന്, നൂറു തലകളുള്ള മഹർഷഭന്, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ആദിസ്രഷ്ടാവും സ്വയംപ്രഭുവും നീയാണു.
സിദ്ധാനാമപി സാധ്യാനാമ് ആശ്രയശ്ചാസി പൂര്വജഃ । ത്വം യജ്ഞസ്ത്വം വഷട്കാരഃ ത്വമോങ്കാരഃ പരാത്പരഃ
സിദ്ധന്മാരുടെയും സാധ്യന്മാരുടെയും ആശ്രയവും ആദിപുരുഷനും നീയാണു; നീയാണു യജ്ഞം, വഷട് എന്ന ഉച്ചാരണവും, ഓംകാരവും, പരമോന്നതമായവനും.
പ്രഭവം നിധനം വാ തേ നോ വിദുഃ കോ ഭവാനിതി । ദൃശ്യസേ സര്വഭൂതേഷു ബ്രാഹ്മണേഷു ച ഗോഷു ച । ദിക്ഷു സര്വാസു ഗഗനേ പര്വതേഷു വനേഷു ച
നിന്റെ ഉത്ഭവവും ലയവും ആരും അറിയുന്നില്ല; നീ എല്ലാ ജീവികളിലും, ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും, പശുക്കളിലും, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും, ആകാശത്തിലും, പര്വ്വതങ്ങളിലും, കാടുകളിലും ദൃശ്യനാകുന്നു.
സഹസ്രചരണഃ ശ്രീമാന് ശതശീര്ഷഃ സഹസ്രദൃക് । ത്വം ധാരയസി ഭൂതാനി പൃഥിവീം ച സപര്വതാമ്
ആയിരം കാലുകളും, നൂറു തലകളും, ആയിരം കണ്ണുകളും ഉള്ള മഹത്വവാനായവന് നീയാണു; എല്ലാ ഭൂതങ്ങളെയും, പര്വ്വതങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിയെയും നീ ധരിക്കുന്നു.
അന്തേ പൃഥിവ്യാഃ സലിലേ ദൃശ്യസേ ത്വം മഹോരഗഃ । ത്രീന് ലോകാന് ധാരയന് രാമ ദേവഗന്ധര്വദാനവാന്
ഭൂമിയുടെ അറ്റത്ത്, ജലത്തിൽ, നീ മഹാസർപ്പനായി കാണപ്പെടുന്നു. രാമാ, നീ ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മൂന്നു ലോകങ്ങളും താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.
അഹം തേ ഹൃദയം രാമ ജിഹ്വാ ദേവീ സരസ്വതീ । ദേവാ ഗാത്രേഷു രോമാണി ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതാഃ പ്രഭോ
രാമാ, ഞാൻ നിന്റെ ഹൃദയമാണ്; നിന്റെ നാവായി ദേവിയായ സരസ്വതിയാണ്; നിന്റെ ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ ദേവന്മാരാണ്, അവയെ സൃഷ്ടിച്ചത് ബ്രഹ്മാവാണ്, പ്രഭോ.
നിമേഷസ്തേ സ്മൃതാ രാത്രിഃ ഉന്മേഷസ്തേ ഭവേദ്ദിവാ । സംസ്കാരാസ്തേഽഭവന് വേദാ ന തദസ്തി ത്വയാ വിനാ ॥
നിന്റെ കണ്ണടയ്ക്കൽ രാത്രിയാണ്, കണ്ണുതുറക്കൽ പകലാണ്; നിന്റെ സംസ്കാരങ്ങൾ വേദങ്ങളാണ്; നിന്നെ ഒഴിവാക്കി ഒന്നും ഇല്ല.
ജഗത് സര്വം ശരീരം തേ സ്ഥൈര്യം തേ വസുധാതലമ് । അഗ്നിഃ കോപഃ പ്രസാദസ്തേ സോമഃ ശ്രീവത്സലക്ഷണഃ
സകല ജഗത്തും നിന്റെ ശരീരമാണ്; ഭൂമിയുടെ സ്ഥിരത നിന്റെതാണ്; അഗ്നി നിന്റെ കോപമാണ്; ചന്ദ്രൻ നിന്റെ അനുകമ്പ; ശ്രീവത്സം നിന്റെ അടയാളം.
ത്വയാ ലോകാസ്ത്രയഃ ക്രാന്താഃ പുരാ സ്വൈര്വിക്രമൈസ്ത്രിഭിഃ । മഹേന്ദ്രശ്ച കൃതോ രാജാ ബലിം ബദ്ധ്വാ സുദാരുണമ്
നിന്റെ മൂന്നു വലിയ ചുവടുകൾകൊണ്ട് നീ മൂന്നു ലോകങ്ങളും കടന്നുപോയി; ഭയങ്കരനായ ബലിയെ ബന്ധിച്ച് മഹേന്ദ്രനെ രാജാവാക്കി.
യത് പരം ശ്രൂയതേ ജ്യോതിര്യത് പരം ശ്രൂയതേ തമഃ । യത് പരം പരതശ്ചൈവ പരമാത്മേതി കഥ്യസേ
ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലമായ പ്രകാശം, ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ഇരുട്ട്, അതിനുമപ്പുറമുള്ളത് — ഇവയെല്ലാം പരമാത്മാവെന്ന പേരിൽ നിന്നെയാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.
പരമാഖ്യം പര യച്ച ത്വമേവ പരിഗീയസേ । സ്ഥിത്യുത്പത്തി വിനാശാനാം ത്വാമാഹുഃ പരമാം ഗതിം
പരമം എന്ന പേരിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത് നീയത്രേ; സൃഷ്ടി, നില, നാശം — ഇവയ്ക്കെല്ലാം പരമമായ ലക്ഷ്യം നീയാണെന്ന് പറയുന്നു.
സീതാ ലക്ഷ്മീര്ഭവാന് വിഷ്ണുഃ ദേവഃ കൃഷ്ണഃ പ്രജാപതിഃ । വധാര്ഥം രാവണസ്യേഹ പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷീം തനുമ്
നീ സീതയും ലക്ഷ്മിയും വിഷ്ണുവും ദേവനായ കൃഷ്ണനും പ്രജാപതിയും ആകുന്നു; രാവണനെ സംഹരിക്കാൻ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച് ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.
തദിദം നഃ കൃതം കാര്യമ് ത്വയാ ധര്മഭൃതാം വര । നിഹതോ രാവണോ രാമ പ്രഹൃഷ്ടോ ദിവമാക്രമ
ഇങ്ങനെ, ധർമ്മത്തെ ഏറ്റവും നല്ലവനായ നീ ഈ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി; രാമാ, രാവണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു — സന്തോഷത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ചെന്ന് കയറുക.
അമോഘം ബലവീര്യം തേ അമോഘസ്തേ പരാക്രമഃ । അമോഘം ദര്ശനം രാമ അമോഘസ്തവ സംസ്തവഃ ॥
നിന്റെ ശക്തിയും വീര്യവും ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടില്ല; നിന്റെ പരാക്രമം പരാജയപ്പെടില്ല; രാമാ, നിന്റെ ദർശനം പരാജയപ്പെടില്ല; നിന്റെ സ്തുതി ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടില്ല.
അമോഘാസ്തേ ഭവിഷ്യന്തി ഭക്തിമന്തോ നരാ ഭുവി । യേ ത്വാം ദേവമ് ധ്രുവം ഭക്താഃ പുരാണം പുരുഷോത്തമമ് ॥
ഭൂമിയിൽ നിന്നെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന പുരാതന പരമപുരുഷനിൽ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയുള്ളവർ ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടില്ല.
പ്രാപ്നുവന്തി സദാ കാമാന് ഇഹ ലോകേ പരത്ര ച । ഇമമാര്ഷം സ്തവം നിത്യമ് ഇതിഹാസം പുരാതനമ് । യേ നരാഃ കീര്തയിഷ്യന്തി നാസ്തി തേഷാം പരാഭവഃ
ഈ പുരാതനമായ മഹത്തായ സ്തുതിയെ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും എപ്പോഴും പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും; അവർക്കു പരാജയം ഉണ്ടാകില്ല.
thumb|അഷ്ടാദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടാദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ ശ്രീവാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നൂറ്റി പതിനെട്ടാമത്തെ സർഗം കേൾക്കുക.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ശുഭം വാക്യം പിതാമഹസമീരിതമ്। അങ്കേനാദായ വൈദേഹീമുത്പപാത വിഭാവസുഃ
പിതാമഹൻ പറഞ്ഞ ഈ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അഗ്നിദേവൻ വൈദേഹിയെ തൻറെ മടിയിൽ എടുത്ത് ഉയർന്ന് നിന്നു.
വിധൂയാഥ ചിതാം താം തു വൈദേഹീം ഹവ്യവാഹനഃ। ഉത്തസ്ഥൌ മൂര്തിമാനാശു ഗൃഹീത്വാ ജനകാത്മജാമ്
അപ്പോൾ ഹവ്യവാഹൻ അഗ്നിദേവൻ ചിതയെ തള്ളി, ജനകന്റെ മകളായ വൈദേഹിയെ കൈവശംവെച്ച് ദൃശ്യരൂപത്തിൽ ഉടൻ ഉയർന്ന് നിന്നു.
തരുണാദിത്യസംകാശാം തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാമ്। രക്താമ്ബരധരാം ബാലാം നീലകുഞ്ചിതമൂര്ധജാമ്
അവൾ ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി, തപ്തമായ പൊന്നാലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ച യുവതിയാണ്, കറുത്ത വളഞ്ഞ മുടിയുമുണ്ട്.
അക്ലിഷ്ടമാല്യാഭരണാം തഥാരൂപാമനിന്ദിതാമ്। ദദൌ രാമായ വൈദേഹീമങ്കേ കൃത്വാ വിഭാവസുഃ
അവളുടെ പൂക്കളും ആഭരണങ്ങളും ഉണങ്ങിയിട്ടില്ല; അവളുടെ രൂപം നിര്ദോഷമാണ്; അഗ്നിദേവൻ വൈദേഹിയെ രാമന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി നൽകി.
അബ്രവീത് തു തദാ രാമം സാക്ഷീ ലോകസ്യ പാവകഃ। ഏഷാ തേ രാമ വൈദേഹീ പാപമസ്യാം ന വിദ്യതേ
അപ്പോൾ ലോകത്തിന് സാക്ഷിയായ അഗ്നിദേവൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവളാണ് നിന്റെ വൈദേഹി; ഇവളിൽ ഒരു പാപവും ഇല്ല.'