കര്മണാ മനസാ വാചാ യഥാ നാതിചരാമ്യഹമ്। രാഘവം സര്വധര്മജ്ഞം തഥാ മാം പാതു പാവകഃ
കൃത്യത്തിൽ, ചിന്തയിൽ, വാക്കിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങൾക്കും അറിവുള്ള രാഘവനെ അന്യായമായി ചെയ്തിട്ടില്ല; അതുപോലെ അഗ്നി എന്നെ കാത്തിരിക്കട്ടെ.
ആദിത്യോ ഭഗവാന് വായുര്ദിശശ്ചന്ദ്രസ്തഥൈവ ച। അഹശ്ചാപി തഥാ സംധ്യേ രാത്രിശ്ച പൃഥിവീ തഥാ। യഥാന്യേഽപി വിജാനന്തി തഥാ ചാരിത്രസംയുതാമ്
ഭഗവാൻ സൂര്യനും, വായുവും, ദിശകളും, ചന്ദ്രനും, പകലും, സന്ധ്യകളും, രാത്രിയും, ഭൂമിയും, മറ്റുള്ളവരും, ഞാൻ സദാചാരമുള്ളവളാണെന്ന് അറിയുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തു വൈദേഹീ പരിക്രമ്യ ഹുതാശനമ്। വിവേശ ജ്വലനം ദീപ്തം നിഃശങ്കേനാന്തരാത്മനാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, വൈദേഹി അഗ്നിയെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, സംശയമില്ലാതെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ജ്വലിച്ച അഗ്നിയിലേക്ക് കടന്നു入りച്ചു.
ജനശ്ച സുമഹാംസ്തത്ര ബാലവൃദ്ധസമാകുലഃ। ദദര്ശ മൈഥിലീം ദീപ്താം പ്രവിശന്തീം ഹുതാശനമ്
അവിടെ, കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരും നിറഞ്ഞ വലിയ ജനക്കൂട്ടം, മൈഥിലി പ്രകാശിച്ച് അഗ്നിയിലേക്ക് കടന്നുപോകുന്നത് കണ്ടു.
സാ തപ്തനവഹേമാഭാ തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാ। പപാത ജ്വലനം ദീപ്തം സര്വലോകസ്യ സംനിധൌ
പുതിയ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങിയും പൊന്നാലങ്കാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചും, അവൾ ജ്വലിച്ച അഗ്നിയിലേക്ക് എല്ലാവർക്കുമുമുന്നിൽ വീണു.
ദദൃശുസ്താം വിശാലാക്ഷീം പതന്തീം ഹവ്യവാഹനമ്। സീതാം സര്വാണി രൂപാണി രുക്മവേദിനിഭാം തദാ
അവിടെ വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള സീതയെ, പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങി, അവൾ ഹവ്യവാഹനത്തിലേക്ക് വീണുപോകുന്നത് എല്ലാവരും കണ്ടു.
ദദൃശുസ്താം മഹാഭാഗാം പ്രവിശന്തീം ഹുതാശനമ്। ഋഷയോ ദേവഗന്ധര്വാ യജ്ഞേ പൂര്ണാഹുതീമിവ
മഹർഷിമാരും ദേവഗന്ധർവന്മാരും, യജ്ഞത്തിൽ പൂർണ്ണഹുതിയെപ്പോലെ, മഹാഭാഗയായ സീതയെ അഗ്നിയിലേക്ക് കടന്നുപോകുന്നത് കണ്ടു.
പ്രചുക്രുശുഃ സ്ത്രിയഃ സര്വാസ്താം ദൃഷ്ട്വാ ഹവ്യവാഹനേ। പതന്തീം സംസ്കൃതാം മന്ത്രൈര്വസോര്ധാരാമിവാധ്വരേ
മന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിച്ച clarified butter ഒഴിക്കുന്നതുപോലെ, സീതയെ ഹവ്യവാഹനത്തിലേക്ക് വീണുപോകുന്നത് കണ്ട സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും വിലപിച്ചു.
ദദൃശുസ്താം ത്രയോ ലോകാ ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ। ശപ്താം പതന്തീം നിരയേ ത്രിദിവാദ് ദേവതാമിവ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ദാനവന്മാരും, ശപിക്കപ്പെട്ട് നരകത്തിലേക്ക് വീണുപോകുന്ന ദേവതയെപ്പോലെ സീതയെ കണ്ടു.
തസ്യാമഗ്നിം വിശന്ത്യാം തു ഹാഹേതി വിപുലഃ സ്വനഃ। രക്ഷസാം വാനരാണാം ച സമ്ബഭൂവാദ്ഭുതോപമഃ
അവൾ അഗ്നിയിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, റാക്ഷസന്മാരുടെയും വാനരന്മാരുടെയും ഇടയിൽ 'ഹാ ഹാ' എന്ന വലിയ വിലാപം ഉണർന്നു; അത്ഭുതകരമായ ഒരു ശബ്ദം.
thumb|സപ്തദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്തദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിരണ്ടാമത്തെയും പതിനേഴാമത്തെയും സർഗ്ഗം കേൾക്കുവിൻ.
തതോ ഹി ദുര്മനാ രാമഃ ശ്രുത്വൈവം വദതാം ഗിരഃ । ദധ്യൌ മുഹൂര്തം ധര്മാത്മാ ബാഷ്പവ്യാകുലലോചനഃ
അതിനുശേഷം, ആ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, മനസ്സിൽ ദുഃഖത്തോടെ, കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞ്, കുറേ നേരം ആലോചിച്ചു.
തതോ വൈശ്രവണോ രാജാ യമശ്ച പിതൃഭിഃ സഹ । സഹസ്രാക്ഷശ്ച ദേവേശോ വരുണശ്ച ജലേശ്വരഃ
അപ്പോൾ വൈശ്രവണൻ രാജാവും, യമനും തന്റെ പിതാക്കളോടൊപ്പം, ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനും, ജലങ്ങളുടെ അധിപനായ വരുണനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഷഡര്ധനയനഃ ശ്രീമാന്മഹാദേവോ വൃഷധ്വജഃ । കര്താ സര്വസ്യ ലോകസ്യ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ
മൂന്നു കണ്ണുകളുള്ള, വൃഷധ്വജനായ മഹാദേവനും, ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും ബ്രഹ്മജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ബ്രഹ്മാവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതേ സര്വേ സമാഗമ്യ വിമാനൈഃ സൂര്യസന്നിഭൈഃ । ആഗമ്യ നഗരീം ലങ്കാമ് അഭിജഗ്മുശ്ച രാഘവമ്
ഇവരൊക്കരും ഒരുമിച്ച് ചേരുമ്പോള് സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ദീപ്തിയുള്ള വിമാനങ്ങളില് കയറി ലങ്കാനഗരിയിലെത്തി, രാഘവനോടു സമീപിച്ചു.
തതഃ സഹസ്താഭരണാന് പ്രഗൃഹ്യ വിപുലാന് ഭുജാന് । അബ്രുവംസ്ത്രിദശശ്രൈഷ്ഠാഃ പ്രാഞ്ജലിം രാഘവം സ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം ആയിരം അലങ്കാരങ്ങള് ധരിച്ച്, ശക്തമായ ഭുജങ്ങള് കെട്ടിയ ദേവന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്മാര് കയ്യുകൂപ്പി നിന്ന രാഘവനോടു പറഞ്ഞു.
കര്താ സര്വസ്യ ലോകസ്യ ശ്രേഷ്ഠോ ജ്ഞാനവിദാം വിഭുഃ । ഉപേക്ഷസേ കഥം സീതാമ് പതന്തീം ഹവ്യവാഹനേ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവും, ജ്ഞാനികളില് ഉത്തമനുമായ പ്രഭുവേ, ഹവ്യവാഹനത്തില് വീണുപോകുന്ന സീതയെ നീ എങ്ങനെ അവഗണിക്കുന്നു?
കഥം ദേവഗണശ്രേഷ്ഠമ് ആത്മാനം നാവബുധ്യസേ । ഋതധാമാ വസുഃ പൂര്വമ് വസൂനാം ത്വം പ്രജാപതിഃ
ദേവഗണങ്ങളില് ശ്രേഷ്ഠനെന്ന സ്വയം തിരിച്ചറിയാതെ നീ എങ്ങനെ ഇരിക്കുന്നു? നീ സത്യധാമിയായ വസുവും, വസുക്കളുടെ ആദിപതിയും, പ്രജാപതിയും ആണല്ലോ.
ത്രയാണാം ത്വം ഹി ലോകാനാമ് ആദികര്താ സ്വയംപ്രഭു: । രുദ്രാണാമഷ്ടമോ രുദ്രഃ സാധ്യാനാമസി പഞ്ചമഃ । അശ്വിനൌ ചാപി തേ കര്ണൌ ചന്ദ്രസൂര്യൌ ച ചക്ഷുഷീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ആദിസ്രഷ്ടാവും സ്വയംപ്രഭുവും നീയല്ലേ; രുദ്രന്മാരില് എട്ടാമനായി, സാധ്യന്മാരില് അഞ്ചാമനായി, അശ്വിനികൾ നിന്റെ ചെവികളും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിന്റെ കണ്ണുകളും ആണു.
അന്തേ ചാദൌ ച ലോകാനാമ് ദൃശ്യസേ ത്വം പരന്തപ । ഉപേക്ഷസേ ച വൈദേഹീമ് മാനുഷഃ പ്രാകൃതോ യഥാ
ലോകങ്ങളുടെ ആദിയിലും അവസാനത്തിലും നീ ദൃശ്യനാകുന്നു, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ; എന്നിരുന്നിട്ടും സാധാരണ മനുഷ്യനെന്നപോലെ വൈദേഹിയെ അവഗണിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്തോ ലോകപാലൈസ്തൈഃ സ്വാമീ ലോകസ്യ രാഘവഃ । അബ്രവീത്രിദശശ്രേഷ്ഠാന് രാമോ ധര്മഭൃതാം വരഃ
ഇങ്ങനെ ലോകപാലകര് പറഞ്ഞപ്പോള്, ലോകത്തിന്റെ സ്വാമിയായ രാഘവന് ധര്മ്മത്തിലും ശ്രേഷ്ഠനായ രാമന് ദേവന്മാരില് ഉത്തമന്മാരോടു പറഞ്ഞു.
ആത്മാനം മാനുഷം മന്യേ രാമം ദശരഥാത്മജമ് । യോഽഹം യസ്യ യതശ്ചാഹമ് ഭഗവാംസ്തദ് ബ്രവീതു മേ
ഞാന് തന്നെ മനുഷ്യനാണെന്ന്, ദശരഥപുത്രനായ രാമനാണെന്ന് കരുതുന്നു; ഞാന് ആര്, എങ്ങനെയാണെന്നും ഭഗവാന് എന്നോട് വ്യക്തമാക്കട്ടെ.
ഇതി ബ്രുവന്തം കാകുത്സ്ഥമ് ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ । അബ്രവീച്ഛൃണു മേ രാമ സത്യം സത്യപരാക്രമ
ഇങ്ങനെ കാകുത്ഥ്സന് പറഞ്ഞപ്പോള് ബ്രഹ്മാവു, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളില് ശ്രേഷ്ഠന്, പറഞ്ഞു: 'രാമാ, സത്യപരാക്രമനേ, എന്റെ വാക്കുകള് കേള്ക്കു.'
ഭവാന് നാരായണോ ദേവഃ ശ്രീമാംശ്ചക്രായുധഃ പ്രഭുഃ। ഏകശൃങ്ഗോ വരാഹസ്ത്വമ് ഭൂതഭവ്യസപത്നജിത്
നീ നാരായണന്, ദൈവം, മഹത്വവും ചക്രായുധവും ഉള്ള പ്രഭു; ഏകശൃംഗമായ വരാഹനും, ഭൂതഭവ്യശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനും ആണു.
അക്ഷരം ബ്രഹ്മ സത്യം ച മധ്യേ ചാന്തേ ച രാഘവ । ലോകാനാം ത്വം പരോ ധര്മോ വിഷ്വക്സേനശ്ചതുര്ഭുജഃ
അക്ഷരമായ ബ്രഹ്മവും സത്യവും, മധ്യത്തിലും അവസാനത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവനും നീയാണു രാഘവാ; ലോകങ്ങളുടെ പരമധര്മ്മവും, വിശ്വക്ഷേണനും, നാലു കൈകളുള്ളവനും നീയാണു.
ശാര്ങ്ഗധന്വാ ഹൃഷീകേശഃ പുരുഷഃ പുരുഷോത്തമഃ । അജിതഃ ഖഡ്ഗധൃദ്വിഷ്ണുഃ കൃഷ്ണശ്ചൈവ ബൃഹദ്ബലഃ
ശാരംഗം ധരിക്കുന്നവന്, ഹൃഷീകേശന്, പുരുഷന്, പുരുഷോത്തമന്, ജയിക്കാനാവാത്തവന്, വാളും കൈവശമുള്ള വിഷ്ണുവും, കൃഷ്ണനും, ബൃഹദ്ബലനും നീയാണു.
സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ച ത്വമ് ബുദ്ധിഃ സത്ത്വം ക്ഷമാ ദമഃ । പ്രഭവശ്ചാപ്യയശ്ച ത്വമ് ഉപേന്ദ്രോ മധുസൂദനഃ
സേനാനായകനും, ഗ്രാമണിയും, ബുദ്ധിയും, സത്ത്വവും, ക്ഷമയും, ദമവും, ഉത്ഭവവും ലയവും, ഉപേന്ദ്രനും മധുസൂദനനും നീയാണു.
ഇന്ദ്രകര്മാ മഹേന്ദ്രസ്ത്വമ് പദ്മനാഭോ രണാന്തകൃത് । ശരണ്യം ശരണം ച ത്വാമ് ആഹുര്ദിവ്യാ മഹര്ഷയഃ
ഇന്ദ്രന്റെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുന്നവനും മഹേന്ദ്രനും, പദ്മനാഭനും, യുദ്ധത്തില് ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനും നീയാണു; ദിവ്യമായ മഹർഷിമാര് നിന്നെ ശരണം, അഭയം എന്നു പറയുന്നു.
സഹസ്രശൃങ്ഗോ വേദാത്മാ ശതശീര്ഷോ മഹര്ഷഭഃ । ത്വം ത്രയാണാം ഹി ലോകാനാമ് ആദികര്താ സ്വയമ്പ്രഭുഃ
ആയിരം കൊമ്പുള്ളവന്, വേദങ്ങളുടെ സാരമായവന്, നൂറു തലകളുള്ള മഹർഷഭന്, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ആദിസ്രഷ്ടാവും സ്വയംപ്രഭുവും നീയാണു.
സിദ്ധാനാമപി സാധ്യാനാമ് ആശ്രയശ്ചാസി പൂര്വജഃ । ത്വം യജ്ഞസ്ത്വം വഷട്കാരഃ ത്വമോങ്കാരഃ പരാത്പരഃ
സിദ്ധന്മാരുടെയും സാധ്യന്മാരുടെയും ആശ്രയവും ആദിപുരുഷനും നീയാണു; നീയാണു യജ്ഞം, വഷട് എന്ന ഉച്ചാരണവും, ഓംകാരവും, പരമോന്നതമായവനും.