അപ്രമേയം തപസ്തുഭ്യമപ്രമേയം ച തേ ബലമ്। അപ്രമേയാ ഗുണാശ്ചൈവ നിത്യം തേ കുശികാത്മജ
'കുഷികപുത്രനേ, നിങ്ങളുടെ തപസ്സിന് അളവില്ല, നിങ്ങളുടെ ശക്തിക്കും അളവില്ല, നിങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾക്കും അളവില്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും അതാണ് സത്യം.'
തൃപ്തിരാശ്ചര്യഭൂതാനാം കഥാനാം നാസ്തി മേ വിഭോ। കര്മകാലോ മുനിശ്രേഷ്ഠ ലമ്ബതേ രവിമണ്ഡലമ്
'ഈ അത്ഭുതമായ കഥകൾ കേൾക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് തൃപ്തിക്ക് അളവില്ല, പ്രഭുവേ; പക്ഷേ, മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട സമയമാകുന്നു, സൂര്യൻ തന്റെ വട്ടത്തിലേക്ക് അടുക്കുന്നു.'
ശ്വഃ പ്രഭാതേ മഹാതേജോ ദ്രഷ്ടുമര്ഹസി മാം പുനഃ। സ്വാഗതം ജപതാം ശ്രേഷ്ഠ മാമനുജ്ഞാതുമര്ഹസി
'നാളെ രാവിലെ, മഹത്തായവനേ, ദയവായി വീണ്ടും എന്നെ കാണണം; ജപകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം, എന്നോട് അനുമതി ചോദിക്കാമല്ലോ.'
ഏവമുക്തോ മുനിവരഃ പ്രശസ്യ പുരുഷര്ഷഭമ്। വിസസര്ജാശു ജനകം പ്രീതം പ്രീതമനാസ്തദാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മുനിശ്രേഷ്ഠൻ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെ പ്രശംസിച്ചു, സന്തോഷവും തൃപ്തിയും നിറഞ്ഞ ജനകനെ ഉടൻ വിടപറഞ്ഞു.
ഏവമുക്ത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠം വൈദേഹോ മിഥിലാധിപഃ। പ്രദക്ഷിണം ചകാരാശു സോപാധ്യായഃ സബാന്ധവഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മിഥിലാപുരിയുടെ രാജാവായ വൈദേഹൻ, ഗുരുക്കന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി അവനെ വലതുഭാഗം ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
വിശ്വാമിത്രോഽപി ധര്മാത്മാ സഹരാമഃ സലക്ഷ്മണഃ। സ്വവാസമഭിചക്രാമ പൂജ്യമാനോ മഹാത്മഭിഃ
ധാർമ്മികനായ വിശ്വാമിത്രനും, രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടി, മഹാത്മാക്കളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
thumb|ഷട്ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഷട്ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്താറാം സർഗം ഇനി കേൾക്കാം.
തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ കൃതകര്മാ നരാധിപഃ। വിശ്വാമിത്രം മഹാത്മാനമാജുഹാവ സരാഘവമ്
അതിനുശേഷം, തെളിഞ്ഞ പുലർച്ചയിൽ, തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച രാജാവ്, മഹാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രനെയും രഘുകുലത്തിൽ പിറന്നവരെയും വിളിച്ചു വരുത്തി.
തമര്ചയിത്വാ ധര്മാത്മാ ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന കര്മണാ। രാഘവൌ ച മഹാത്മാനൌ തദാ വാക്യമുവാച ഹ
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചശേഷം, ധാർമ്മികനായ രാജാവ്, മഹാത്മാക്കളായ രഘുപുത്രന്മാരോട് അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
ഭഗവന് സ്വാഗതം തേഽസ്തു കിം കരോമി തവാനഘ। ഭവാനാജ്ഞാപയതു മാമാജ്ഞാപ്യോ ഭവതാ ഹ്യഹമ്
'ഭഗവനേ, നിങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം! ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി എന്ത് ചെയ്യണം, പാപരഹിതനേ? ദയവായി എന്നോട് ആജ്ഞാപിക്കണം; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയ്ക്ക് വിധേയനാണ്.'
ഏവമുക്തഃ സ ധര്മാത്മാ ജനകേന മഹാത്മനാ। പ്രത്യുവാച മുനിശ്രേഷ്ഠോ വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ
മഹാത്മാവായ ജനകൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വാക്കുകളിൽ നിപുണനായ ധാർമ്മികനായ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
പുത്രൌ ദശരഥസ്യേമൌ ക്ഷത്രിയൌ ലോകവിശ്രുതൌ। ദ്രഷ്ടുകാമൌ ധനുഃശ്രേഷ്ഠം യദേതത്ത്വയി തിഷ്ഠതി
'ഇവരാണ് ദശരഥന്റെ മക്കൾ, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ ക്ഷത്രിയർ; നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ഉള്ള അതി ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ല് കാണാൻ ഇവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
ഏതദ് ദര്ശയ ഭദ്രം തേ കൃതകാമൌ നൃപാത്മജൌ। ദര്ശനാദസ്യ ധനുഷോ യഥേഷ്ടം പ്രതിയാസ്യതഃ
നിന്റെ മേൽ അനുഗ്രഹം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഇച്ഛകൾ നിറവേറ്റിയ രാജകുമാരന്മാർക്ക് ഈ വില്ല് കാണിച്ചുതരിക. അവർക്ക് ഈ വില്ല് കണ്ടശേഷം ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ തിരികെ പോകാം.
ഏവമുക്തസ്തു ജനകഃ പ്രത്യുവാച മഹാമുനിമ്। ശ്രൂയതാമസ്യ ധനുഷോ യദര്ഥമിഹ തിഷ്ഠതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ജനകൻ മഹാമുനിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: ഈ വില്ല് ഇവിടെ എന്തിനാണ് വെച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യം കേൾക്കട്ടെ.
ദേവരാത ഇതി ഖ്യാതോ നിമേര്ജ്യേഷ്ഠോ മഹീപതിഃ। ന്യാസോഽയം തസ്യ ഭഗവന് ഹസ്തേ ദത്തോ മഹാത്മനഃ
ദേവരാതൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ നിമിയുടെ മൂത്ത മകനാണ് ഈ വില്ല് മഹാത്മാവിന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നത്, ഭഗവനേ.
ദക്ഷയജ്ഞവധേ പൂര്വം ധനുരായമ്യ വീര്യവാന്। വിധ്വംസ്യ ത്രിദശാന് രോഷാത് സലീലമിദമബ്രവീത്
പണ്ടെ, ദക്ഷയാഗം നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ശക്തനായവൻ ഈ വില്ല് പിടിച്ചു ദേവന്മാരെ കോപത്തോടെ തകർത്തു, പിന്നെ വെള്ളം പോലെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യസ്മാദ് ഭാഗാര്ഥിനോ ഭാഗം നാകല്പയത മേ സുരാഃ। വരാംഗാനി മഹാര്ഹാണി ധനുഷാ ശാതയാമി വഃ
നിങ്ങൾ ദേവന്മാർ നിങ്ങളുടെ പങ്ക് വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു എങ്കിലും എനിക്ക് എന്റെ ഭാഗം നൽകാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഈ വില്ലുകൊണ്ട് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ വിലപ്പെട്ട ദൈവിക അവയവങ്ങൾ നശിപ്പിക്കും.
തതോ വിമനസഃ സര്വേ ദേവാ വൈ മുനിപുംഗവ। പ്രസാദയന്ത ദേവേശം തേഷാം പ്രീതോഽഭവദ് ഭവഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും വിഷമത്തോടെ, മഹാമുനിയേ, ദേവാധിപതിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. അപ്പോൾ ഭവൻ അവരോട് സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
പ്രീതിയുക്തസ്തു സര്വേഷാം ദദൌ തേഷാം മഹാത്മനാമ്। തദേതദ് ദേവദേവസ്യ ധനൂരത്നം മഹാത്മനഃ
അവരെല്ലാവരോടും സന്തോഷത്തോടെ, ആ മഹാത്മാവ് ഈ ദേവദേവന്റെ വിലപ്പെട്ട വില്ല് അവർക്കു നൽകി.
ന്യാസഭൂതം തദാ ന്യസ്തമസ്മാകം പൂര്വജേ വിഭൌ। അഥ മേ കൃഷതഃ ക്ഷേത്രം ലാംഗലാദുത്ഥിതാ തതഃ
അപ്പോൾ അതിനെ ഞങ്ങളുടെ മൂത്ത പിതാവായ മഹത്വമുള്ളവനിൽ നിക്ഷേപമായി ഏൽപ്പിച്ചു. ഞാൻ വയൽ ഉഴുകുമ്പോൾ അവിടെ നിന്നാണ് അവൾ ഉദിച്ചത്.
ക്ഷേത്രം ശോധയതാ ലബ്ധാ നാമ്നാ സീതേതി വിശ്രുതാ। ഭൂതലാദുത്ഥിതാ സാ തു വ്യവര്ധത മമാത്മജാ
വയൽ വെട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവളെ കണ്ടെത്തി. സീത എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ അവൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച് എന്റെ മകളായി വളർന്നു.
വീര്യശുല്കേതി മേ കന്യാ സ്ഥാപിതേയമയോനിജാ। ഭൂതലാദുത്ഥിതാം താം തു വര്ധമാനാം മമാത്മജാമ്
ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്ത എന്റെ മകളെ ഞാൻ വീര്യശुल्कം എന്ന നിലയിൽ നിശ്ചയിച്ചു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച അവൾ എന്റെ മകളായി വളർന്നു.
വരയാമാസുരാഗത്യ രാജാനോ മുനിപുംഗവ। തേഷാം വരയതാം കന്യാം സര്വേഷാം പൃഥിവീക്ഷിതാമ്
മഹാമുനിയേ, രാജാക്കന്മാർ വന്ന് എന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും അവളെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
വീര്യശുല്കേതി ഭഗവന് ന ദദാമി സുതാമഹമ്। തതഃ സര്വേ നൃപതയഃ സമേത്യ മുനിപുംഗവ
ഭഗവനേ, വീര്യശुल्कം അല്ലാതെ ഞാൻ എന്റെ മകളെ നൽകില്ലെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും, മഹാമുനിയേ,
മിഥിലാമപ്യുപാഗമ്യ വീര്യം ജിജ്ഞാസവസ്തദാ। തേഷാം ജിജ്ഞാസമാനാനാം ശൈവം ധനുരുപാഹൃതമ്
അവർ മിഥിലയിൽ എത്തി, വീര്യം തെളിയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അവർക്കായി ശിവന്റെ വില്ല് കൊണ്ടുവന്നു.
ന ശേകുര്ഗ്രഹണേ തസ്യ ധനുഷസ്തോലനേഽപി വാ। തേഷാം വീര്യവതാം വീര്യമല്പം ജ്ഞാത്വാ മഹാമുനേ
അവർ ആ വില്ല് പിടിക്കാനോ, ഉയർത്താനോ പോലും സാധിച്ചില്ല. അവരുടെ ശക്തി കുറവാണെന്ന് കണ്ടു, മഹാമുനിയേ,
പ്രത്യാഖ്യാതാ നൃപതയസ്തന്നിബോധ തപോധന। തതഃ പരമകോപേന രാജാനോ മുനിപുംഗവ
അവരെല്ലാം നിരസിക്കപ്പെട്ടു — ഇതറിയുക, തപസ്സുകാരാ; അതിനുശേഷം, അത്യന്തം കോപത്തോടെ, മഹാമുനിയേ,
അരുന്ധന് മിഥിലാം സര്വേ വീര്യസംദേഹമാഗതാഃ। ആത്മാനമവധൂതം മേ വിജ്ഞായ നൃപപുംഗവാഃ
വീര്യത്തിൽ സംശയം തോന്നിയ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും മിഥിലയെ വളഞ്ഞു. അവർക്കു തന്നെ അപമാനിതരായി തോന്നി, രാജശ്രേഷ്ഠനായവരേ.
രോഷേണ മഹതാവിഷ്ടാഃ പീഡയന് മിഥിലാം പുരീമ്। തതഃ സംവത്സരേ പൂര്ണേ ക്ഷയം യാതാനി സര്വശഃ
വലിയ കോപത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി അവർ മിഥില നഗരം പീഡിപ്പിച്ചു. ഒരു വർഷം തികയുമ്പോൾ അവരുടെ എല്ലാ സാധനങ്ങളും തീർന്നു.
സാധനാനി മുനിശ്രേഷ്ഠ തതോഽഹം ഭൃശദുഃഖിതഃ। തതോ ദേവഗണാന് സര്വാംസ്തപസാഹം പ്രസാദയമ്
മഹാമുനിശ്രേഷ്ഠനേ, അതിനുശേഷം ഞാൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി. അപ്പോൾ ഞാൻ എല്ലാ ദേവതകളെയും തപസ്സിലൂടെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി.