ശരാംശ്ച സുമഹാവേഗാന് സൂര്യരശ്മിസമപ്രഭാന്। തദുപോഢം മഹദ് യുദ്ധമന്യോന്യവധകാംക്ഷിണോഃ। പരസ്പരാഭിമുഖയോര്ദൃപ്തയോരിവ സിംഹയോഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ പ്രകാശമുള്ള വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ രാമൻ എടുത്തു. ഇരുവരും പരസ്പരം നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, രണ്ട് അഹങ്കാരമുള്ള സിംഹങ്ങൾ മുഖാമുഖം നിൽക്കുന്നതുപോലെ വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। സമീയുര്ദ്വൈരഥം ദ്രഷ്ടും രാവണക്ഷയകാംക്ഷിണഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, മഹർഷിമാർ എന്നിവരും രാവണന്റെ നാശം ആഗ്രഹിച്ച് ഈ ഇരട്ടയുദ്ധം കാണാൻ ഒത്തുചേർന്നു.
സമുത്പേതുരഥോത്പാതാ ദാരുണാ രോമഹര്ഷണാഃ। രാവണസ്യ വിനാശായ രാഘവസ്യോദയായ ച
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്ന അനിഷ്ട സൂചനകൾ ഉയർന്നു, രാവണന്റെ നാശത്തിനും രാഘവന്റെ വിജയത്തിനും.
വവര്ഷ രുധിരം ദേവോ രാവണസ്യ രഥോപരി। വാതാ മണ്ഡലിനസ്തീവ്രാ വ്യപസവ്യം പ്രചക്രമുഃ
ആകാശത്തിൽ നിന്ന് രക്തം രാവണന്റെ രഥത്തിന്മേൽ മഴപെയ്തു; ശക്തമായ വൃത്താകാരമായ കാറ്റുകൾ ഇടതോട്ട് വീശി.
മഹദ്ഗൃധ്രകുലം ചാസ്യ ഭ്രമമാണം നഭസ്ഥലേ। യേന യേന രഥോ യാതി തേന തേന പ്രധാവതി
വലിയ ഒരു കഴുകൻ കൂട്ടം ആകാശത്ത് ചുറ്റി പറന്നു, രഥം എവിടെ പോയാലും അതിനെ പിന്തുടർന്നു.
സംധ്യയാ ചാവൃതാ ലങ്കാ ജപാപുഷ്പനികാശയാ। ദൃശ്യതേ സമ്പ്രദീപ്തേവ ദിവസേഽപി വസുംധരാ
ലങ്കയെ ചുവന്ന ചമ്പകപ്പൂവുപോലെയുള്ള സന്ധ്യാമയം മൂടി; ഭൂമി പകൽപോലും തീപിടിച്ചതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
സനിര്ഘാതാ മഹോല്കാശ്ച സമ്പ്രപേതുര്മഹാസ്വനാഃ। വിഷാദയംസ്തേ രക്ഷാംസി രാവണസ്യ തദാഹിതാഃ
ഗംഭീരമായ ഇടിമിന്നലും വലിയ ഉൽക്കകളും വലിയ ശബ്ദത്തോടെ വീണു, രാക്ഷസന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി, അവയെല്ലാം രാവണൻ അയച്ചതായിരുന്നു.
രാവണശ്ച യതസ്തത്ര പ്രചചാല വസുംധരാ। രക്ഷസാം ച പ്രഹരതാം ഗൃഹീതാ ഇവ ബാഹവഃ
രാവണൻ എവിടേക്ക് പോയാലും ഭൂമി വിറച്ചു; യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ കൈകൾ പിടിച്ചുപിടിച്ചതുപോലെ തോന്നി.
താമ്രാഃ പീതാഃ സിതാഃ ശ്വേതാഃ പതിതാഃ സൂര്യരശ്മയഃ। ദൃശ്യന്തേ രാവണസ്യാഗ്രേ പര്വതസ്യേവ ധാതവഃ
ചുവപ്പും മഞ്ഞയും വെളുപ്പും മങ്ങലും നിറമുള്ള സൂര്യകിരണങ്ങൾ രാവണന്റെ മുന്നിൽ പർവ്വതത്തിലെ ധാതുക്കളെപ്പോലെ വീണു.
ഗൃധ്രൈരനുഗതാശ്ചാസ്യ വമന്ത്യോ ജ്വലനം മുഖൈഃ। പ്രണേദുര്മുഖമീക്ഷന്ത്യഃ സംരബ്ധമശിവം ശിവാഃ
കഴുകന്മാർ അവനെ പിന്തുടർന്നു, വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി പുകച്ച്; ക്രൂരവും അനിഷ്ടവുമായ അവ, രാവണന്റെ മുഖം നോക്കി ചുറ്റി പറന്നു.
പ്രതികൂലം വവൌ വായൂ രണേ പാംസൂന് സമുത്കിരന്। തസ്യ രാക്ഷസരാജസ്യ കുര്വന് ദൃഷ്ടിവിലോപനമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ വിരോധമായ കാറ്റ് വീശി, പൊടിക്കാറ്റ് ഉയർത്തി, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ കാഴ്ച മങ്ങലാക്കി.
നിപേതുരിന്ദ്രാശനയഃ സൈന്യേ ചാസ്യ സമന്തതഃ। ദുര്വിഷഹ്യസ്വരാ ഘോരാ വിനാ ജലധരോദയമ്
അവന്റെ സൈന്യത്തിന്റെയെല്ലാ ഭാഗത്തും ഇടിമിന്നലുകൾ വീണു, ഭയാനകവും സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശബ്ദത്തോടെയും, മേഘങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും.
ദിശശ്ച പ്രദിശഃ സര്വാ ബഭൂവുസ്തിമിരാവൃതാഃ। പാംസുവര്ഷേണ മഹതാ ദുര്ദര്ശം ച നഭോഽഭവത്
എല്ലാ ദിശകളും ഇടക്കാല ദിശകളും ഇരുണ്ടതായി മാറി; വലിയ പൊടിക്കാറ്റ് പെയ്തു, ആകാശം കാണാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായി.
കുര്വന്ത്യഃ കലഹം ഘോരം സാരികാസ്തദ്രഥം പ്രതി। നിപേതുഃ ശതശസ്തത്ര ദാരുണാ ദാരുണാരുതാഃ
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, നൂറുകണക്കിന് ശാരികപ്പക്ഷികൾ ആ രഥത്തിന്മേൽ വീണു.
ജഘനേഭ്യഃ സ്ഫുലിങ്ഗാശ്ച നേത്രേഭ്യോഽശ്രൂണി സംതതമ്। മുമുചുസ്തസ്യ തുരഗാസ്തുല്യമഗ്നിം ച വാരി ച
അവന്റെ കുതിരകളുടെ വശങ്ങളിൽ നിന്ന് ചിന്ഭങ്ങൾ പടർന്നു, കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി കണ്ണീർ വീണു; അഗ്നിയും വെള്ളവും ഒരുമിച്ച് പുറത്തായി.
ഏവംപ്രകാരാ ബഹവഃ സമുത്പാതാ ഭയാവഹാഃ। രാവണസ്യ വിനാശായ ദാരുണാഃ സമ്പ്രജജ്ഞിരേ
ഇങ്ങനെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അനേകം അനിഷ്ട സൂചനകൾ രാവണന്റെ നാശത്തിനായി ഉദിച്ചു.
രാമസ്യാപി നിമിത്താനി സൌമ്യാനി ച ശിവാനി ച। ബഭൂവുര്ജയശംസീനി പ്രാദുര്ഭൂതാനി സര്വശഃ
രാമന് വേണ്ടി എല്ലായിടത്തും ശുഭവും സൗമ്യവുമായ ലക്ഷണങ്ങള് പ്രത്യക്ഷമായി, വിജയത്തിന്റെ സൂചനകള് നല്കി.
നിമിത്താനീഹ സൌമ്യാനി രാഘവഃ സ്വജയായ വൈ। ദൃഷ്ട്വാ പരമസംഹൃഷ്ടോ ഹതം മേനേ ച രാവണമ്
സ്വന്തം വിജയത്തിനായി ഈ നല്ല ലക്ഷണങ്ങള് കണ്ട രാഘവന് അത്യന്തം സന്തോഷവും ഉല്ലാസവും തോന്നി; രാവണന് നേരത്തെ തന്നെ തോറ്റുവെന്നു കരുതി.
തതോ നിരീക്ഷ്യാത്മഗതാനി രാഘവോ രണേ നിമിത്താനി നിമിത്തകോവിദഃ। ജഗാമ ഹര്ഷം ച പരാം ച നിര്വൃതിം ചകാര യുദ്ധേ ഹ്യധികം ച വിക്രമമ്
യുദ്ധത്തില് തനിക്കു സംഭവിച്ച ലക്ഷണങ്ങള് ശ്രദ്ധിച്ച രാഘവന്, അവയില് പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനായി, അത്യന്തം സന്തോഷവും ആഴത്തിലുള്ള തൃപ്തിയും അനുഭവപ്പെട്ടു; പിന്നെ യുദ്ധത്തില് കൂടുതല് ധൈര്യത്തോടെയും വീര്യത്തോടെയും മുന്നേറി.
thumb|സപ്താധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്താധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിയൊന്പതാമത്തെ സര്ഗം ഇനി കേള്ക്കൂ.
തതഃ പ്രവൃത്തം സുക്രൂരം രാമരാവണയോസ്തദാ। സുമഹദ് ദ്വൈരഥം യുദ്ധം സര്വലോകഭയാവഹമ്
അപ്പോള് രാമനും രാവണനും തമ്മില് അത്യന്തം ക്രൂരമായ ഒരു മഹാ രഥയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; അതു എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന തരത്തിലായിരുന്നു.
തതോ രാക്ഷസസൈന്യം ച ഹരീണാം ച മഹദ്ബലമ്। പ്രഗൃഹീതപ്രഹരണം നിശ്ചേഷ്ടം സമവര്തത
രാക്ഷസരുടെ വലിയ സൈന്യവും വാനരരുടെ ശക്തമായ കൂട്ടവും ആയുധങ്ങള് കൈയില് പിടിച്ച്, അചഞ്ചലമായി നിന്നു നോക്കി.
സമ്പ്രയുദ്ധൌ തു തൌ ദൃഷ്ട്വാ ബലവന്നരരാക്ഷസൌ। വ്യാക്ഷിപ്തഹൃദയാഃ സര്വേ പരം വിസ്മയമാഗതാഃ
ശക്തശാലികളായ ആ മനുഷ്യനും രാക്ഷസനും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം കണ്ട എല്ലാവരും മനസ്സില് ആശങ്കയോടെയും അത്ഭുതത്തോടെയും നിറഞ്ഞു.
നാനാപ്രഹരണൈര്വ്യഗ്രൈര്ഭുജൈര്വിസ്മിതബുദ്ധയഃ। തസ്ഥുഃ പ്രേക്ഷ്യ ച സംഗ്രാമം നാഭിജഗ്മുഃ പരസ്പരമ്
വിവിധ ആയുധങ്ങളുമായി ഉത്സുക്കളായും അത്ഭുതഭാവത്തോടെ മനസ്സോടെ നിന്നവരൊക്കെ ആ യുദ്ധം മാത്രം നോക്കി; പരസ്പരം ആക്രമിക്കാന് ആരും ശ്രമിച്ചില്ല.
രക്ഷസാം രാവണം ചാപി വാനരാണാം ച രാഘവമ്। പശ്യതാം വിസ്മിതാക്ഷാണാം സൈന്യം ചിത്രമിവാബഭൌ
രാക്ഷസരുടെ ഇടയില് രാവണനും വാനരരുടെ ഇടയില് രാഘവനും എന്നിങ്ങനെ, വിസ്മയഭരിതമായ കണ്ണുകളോടെ അവരെ നോക്കുന്ന സൈന്യം ഒരു അത്ഭുത ദൃശ്യത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
തൌ തു തത്ര നിമിത്താനി ദൃഷ്ട്വാ രാഘവരാവണൌ। കൃതബുദ്ധീ സ്ഥിരാമര്ഷൌ യുയുധാതേ ഹ്യഭീതവത്
അവിടെ, ലക്ഷണങ്ങള് കണ്ട രാഘവനും രാവണനും ഉറച്ച മനസ്സോടെ, ദൃഢമായ കോപത്തോടെ, ഭയമില്ലാതെ പോരാടിച്ചു.
ജേതവ്യമിതി കാകുത്സ്ഥോ മര്തവ്യമിതി രാവണഃ। ധൃതൌ സ്വവീര്യസര്വസ്വം യുദ്ധേഽദര്ശയതാം തദാ
കാകുത്സ്ഥന് വിജയിക്കാനായി യുദ്ധം നടത്തി; രാവണന് മരിക്കാനായി. ഇരുവരും തങ്ങളുടെ മുഴുവന് ശക്തിയും ധൈര്യവും യുദ്ധത്തില് പ്രകടിപ്പിച്ചു.
തതഃ ക്രോധാദ് ദശഗ്രീവഃ ശരാന് സംധായ വീര്യവാന്। മുമോച ധ്വജമുദ്ദിശ്യ രാഘവസ്യ രഥേ സ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം, ദശമുഖന് ക്രോധം നിറഞ്ഞു; ശക്തിയോടെ അമ്പുകള് വെടിഞ്ഞ് രാഘവന്റെ രഥത്തില് നില്ക്കുന്ന പതാകയെ ലക്ഷ്യമാക്കി വിട്ടു.
തേ ശരാസ്തമനാസാദ്യ പുരംദരരഥധ്വജമ്। രഥശക്തിം പരാമൃശ്യ നിപേതുര്ധരണീതലേ
ആ അമ്പുകള് ലക്ഷ്യത്തിലെത്താതെ, ഇന്ദ്രന്റെ രഥത്തിലെ പതാകയെ തൊട്ട്, രഥത്തിന്റെ ഭാഗം തട്ടി ഭൂമിയിലേക്കു വീണു.
തതോ രാമോഽപി സംക്രുദ്ധശ്ചാപമാകൃഷ്യ വീര്യവാന്। കൃതപ്രതികൃതം കര്തും മനസാ സമ്പ്രചക്രമേ
അതിനുശേഷം രാമനും, ക്രോധവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ്, തന്റെ മനസ്സില് രാവണന് തുല്യമായി തിരിച്ചടിയ്ക്കണമെന്ന് ആലോചിച്ച് വില്ല് വലിച്ചു.