ഓംകാരോഽഥ വഷട്കാരോ വേദാശ്ച വരയന്തു മാമ്। ക്ഷത്രവേദവിദാം ശ്രേഷ്ഠോ ബ്രഹ്മവേദവിദാമപി
'അപ്പോൾ ഓംകാരവും വഷട്കാരവും വേദങ്ങളും എന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കട്ടെ; ക്ഷത്രവേദം അറിയുന്നവരിലും ബ്രഹ്മവേദം അറിയുന്നവരിലും ഞാൻ ഏറ്റവും മുന്നിൽ ഇരിക്കട്ടെ.'
ബ്രഹ്മപുത്രോ വസിഷ്ഠോ മാമേവം വദതു ദേവതാഃ। യദ്യേവം പരമഃ കാമഃ കൃതോ യാന്തു സുരര്ഷഭാഃ
ബ്രഹ്മപുത്രനായ വസിഷ്ഠൻ ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ ഇതെന്റെ കാര്യത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ; ഈ പരമമായ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റിയാൽ ദേവന്മാർ മടങ്ങട്ടെ.
തതഃ പ്രസാദിതോ ദേവൈര്വസിഷ്ഠോ ജപതാം വരഃ। സഖ്യം ചകാര ബ്രഹ്മര്ഷിരേവമസ്ത്വിതി ചാബ്രവീത്
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ സന്തോഷിപ്പിച്ചതിനാൽ ജപത്തിൽ പ്രധാനനായ വസിഷ്ഠൻ ബ്രഹ്മർഷിയുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച്, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മര്ഷിസ്ത്വം ന സംദേഹഃ സര്വം സമ്പദ്യതേ തവ। ഇത്യുക്ത്വാ ദേവതാശ്ചാപി സര്വാ ജഗ്മുര്യഥാഗതമ്
'നീ ബ്രഹ്മർഷിയാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല; നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയായി.' എന്ന് പറഞ്ഞ് ദേവതകൾ എല്ലാം വന്നപോലെ മടങ്ങി.
വിശ്വാമിത്രോഽപി ധര്മാത്മാ ലബ്ധ്വാ ബ്രാഹ്മണ്യമുത്തമമ്। പൂജയാമാസ ബ്രഹ്മര്ഷിം വസിഷ്ഠം ജപതാം വരമ്
ധർമ്മാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രൻ ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മണപദവി നേടിയ ശേഷം, ജപത്തിൽ പ്രധാനനായ ബ്രഹ്മർഷി വസിഷ്ഠനെ ആദരിച്ചു.
കൃതകാമോ മഹീം സര്വാം ചചാര തപസി സ്ഥിതഃ। ഏവം ത്വനേന ബ്രാഹ്മണ്യം പ്രാപ്തം രാമ മഹാത്മനാ
ആഗ്രഹം നിറവേറ്റിയ ശേഷം, തപസ്സിൽ നിലനിന്ന് അവൻ ഭൂമിയിലെല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു. ഇങ്ങനെ, രാമാ, ആ മഹാത്മാവ് ബ്രാഹ്മണപദവി നേടി.
ഏഷ രാമ മുനിശ്രേഷ്ഠ ഏഷ വിഗ്രഹവാംസ്തപഃ। ഏഷ ധര്മഃ പരോ നിത്യം വീര്യസ്യൈഷ പരായണമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതാണ് രാമൻ; ഇതാണ് തപസ്സിന്റെ സാക്ഷാത്കാരം; ഇതാണ് എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന ഉത്തമമായ ധർമ്മം; ഇതാണ് വീര്യത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ ആശ്രയം.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാ വിരരാമ ദ്വിജോത്തമഃ। ശതാനന്ദവചഃ ശ്രുത്വാ രാമലക്ഷ്മണസംനിധൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണൻ മൗനം പാലിച്ചു; ശതാനന്ദന്റെ വാക്കുകൾ രാമനും ലക്ഷ്മണനും മുന്നിൽ എല്ലാവരും കേട്ടു.
ജനകഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമുവാച കുശികാത്മജമ്। ധന്യോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോഽസ്മി യസ്യ മേ മുനിപുംഗവ
കുഷികപുത്രനോട് കൈകൂപ്പി ജനകൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാമുനിനേ, ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, ഞാൻ അനുഗ്രഹിതനാണ്, നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ടു—'
യജ്ഞം കാകുത്സ്ഥസഹിതഃ പ്രാപ്തവാനസി കൌശിക। പാവിതോഽഹം ത്വയാ ബ്രഹ്മന് ദര്ശനേന മഹാമുനേ
'കൗശികാ, കാകുത്ഥസന്തതിയായ രാമനോടൊപ്പം എന്റെ യാഗശാലയിൽ എത്തിയതുകൊണ്ട് ഞാൻ ശുദ്ധനായി; മഹാമുനിനേ, ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങളുടെ ദർശനംകൊണ്ടു തന്നെ ഞാൻ വിശുദ്ധനായി.'
ഗുണാ ബഹുവിധാഃ പ്രാപ്താസ്തവ സംദര്ശനാന്മയാ। വിസ്തരേണ ച വൈ ബ്രഹ്മന് കീര്ത്യമാനം മഹത്തപഃ
'നിങ്ങളെ കണ്ടതുകൊണ്ട് എനിക്ക് പലവിധ ഗുണങ്ങളും ലഭിച്ചു; ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങളുടെ മഹത്തായ തപസ്സിനെ വിശദമായി ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.'
ശ്രുതം മയാ മഹാതേജോ രാമേണ ച മഹാത്മനാ। സദസ്യൈഃ പ്രാപ്യ ച സദഃ ശ്രുതാസ്തേ ബഹവോ ഗുണാഃ
'മഹാത്മാവായ രാമനിൽ നിന്നും സഭ്യന്മാരിൽ നിന്നും, സഭയിൽ പ്രവേശിച്ചശേഷം, നിങ്ങളുടെ അനേകം ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, മഹാതേജസ്സേ.'
അപ്രമേയം തപസ്തുഭ്യമപ്രമേയം ച തേ ബലമ്। അപ്രമേയാ ഗുണാശ്ചൈവ നിത്യം തേ കുശികാത്മജ
'കുഷികപുത്രനേ, നിങ്ങളുടെ തപസ്സിന് അളവില്ല, നിങ്ങളുടെ ശക്തിക്കും അളവില്ല, നിങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾക്കും അളവില്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും അതാണ് സത്യം.'
തൃപ്തിരാശ്ചര്യഭൂതാനാം കഥാനാം നാസ്തി മേ വിഭോ। കര്മകാലോ മുനിശ്രേഷ്ഠ ലമ്ബതേ രവിമണ്ഡലമ്
'ഈ അത്ഭുതമായ കഥകൾ കേൾക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് തൃപ്തിക്ക് അളവില്ല, പ്രഭുവേ; പക്ഷേ, മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട സമയമാകുന്നു, സൂര്യൻ തന്റെ വട്ടത്തിലേക്ക് അടുക്കുന്നു.'
ശ്വഃ പ്രഭാതേ മഹാതേജോ ദ്രഷ്ടുമര്ഹസി മാം പുനഃ। സ്വാഗതം ജപതാം ശ്രേഷ്ഠ മാമനുജ്ഞാതുമര്ഹസി
'നാളെ രാവിലെ, മഹത്തായവനേ, ദയവായി വീണ്ടും എന്നെ കാണണം; ജപകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം, എന്നോട് അനുമതി ചോദിക്കാമല്ലോ.'
ഏവമുക്തോ മുനിവരഃ പ്രശസ്യ പുരുഷര്ഷഭമ്। വിസസര്ജാശു ജനകം പ്രീതം പ്രീതമനാസ്തദാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മുനിശ്രേഷ്ഠൻ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെ പ്രശംസിച്ചു, സന്തോഷവും തൃപ്തിയും നിറഞ്ഞ ജനകനെ ഉടൻ വിടപറഞ്ഞു.
ഏവമുക്ത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠം വൈദേഹോ മിഥിലാധിപഃ। പ്രദക്ഷിണം ചകാരാശു സോപാധ്യായഃ സബാന്ധവഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മിഥിലാപുരിയുടെ രാജാവായ വൈദേഹൻ, ഗുരുക്കന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി അവനെ വലതുഭാഗം ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
വിശ്വാമിത്രോഽപി ധര്മാത്മാ സഹരാമഃ സലക്ഷ്മണഃ। സ്വവാസമഭിചക്രാമ പൂജ്യമാനോ മഹാത്മഭിഃ
ധാർമ്മികനായ വിശ്വാമിത്രനും, രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടി, മഹാത്മാക്കളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
thumb|ഷട്ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഷട്ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്താറാം സർഗം ഇനി കേൾക്കാം.
തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ കൃതകര്മാ നരാധിപഃ। വിശ്വാമിത്രം മഹാത്മാനമാജുഹാവ സരാഘവമ്
അതിനുശേഷം, തെളിഞ്ഞ പുലർച്ചയിൽ, തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച രാജാവ്, മഹാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രനെയും രഘുകുലത്തിൽ പിറന്നവരെയും വിളിച്ചു വരുത്തി.
തമര്ചയിത്വാ ധര്മാത്മാ ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന കര്മണാ। രാഘവൌ ച മഹാത്മാനൌ തദാ വാക്യമുവാച ഹ
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചശേഷം, ധാർമ്മികനായ രാജാവ്, മഹാത്മാക്കളായ രഘുപുത്രന്മാരോട് അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
ഭഗവന് സ്വാഗതം തേഽസ്തു കിം കരോമി തവാനഘ। ഭവാനാജ്ഞാപയതു മാമാജ്ഞാപ്യോ ഭവതാ ഹ്യഹമ്
'ഭഗവനേ, നിങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം! ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി എന്ത് ചെയ്യണം, പാപരഹിതനേ? ദയവായി എന്നോട് ആജ്ഞാപിക്കണം; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയ്ക്ക് വിധേയനാണ്.'
ഏവമുക്തഃ സ ധര്മാത്മാ ജനകേന മഹാത്മനാ। പ്രത്യുവാച മുനിശ്രേഷ്ഠോ വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ
മഹാത്മാവായ ജനകൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വാക്കുകളിൽ നിപുണനായ ധാർമ്മികനായ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
പുത്രൌ ദശരഥസ്യേമൌ ക്ഷത്രിയൌ ലോകവിശ്രുതൌ। ദ്രഷ്ടുകാമൌ ധനുഃശ്രേഷ്ഠം യദേതത്ത്വയി തിഷ്ഠതി
'ഇവരാണ് ദശരഥന്റെ മക്കൾ, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ ക്ഷത്രിയർ; നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ഉള്ള അതി ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ല് കാണാൻ ഇവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
ഏതദ് ദര്ശയ ഭദ്രം തേ കൃതകാമൌ നൃപാത്മജൌ। ദര്ശനാദസ്യ ധനുഷോ യഥേഷ്ടം പ്രതിയാസ്യതഃ
നിന്റെ മേൽ അനുഗ്രഹം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഇച്ഛകൾ നിറവേറ്റിയ രാജകുമാരന്മാർക്ക് ഈ വില്ല് കാണിച്ചുതരിക. അവർക്ക് ഈ വില്ല് കണ്ടശേഷം ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ തിരികെ പോകാം.
ഏവമുക്തസ്തു ജനകഃ പ്രത്യുവാച മഹാമുനിമ്। ശ്രൂയതാമസ്യ ധനുഷോ യദര്ഥമിഹ തിഷ്ഠതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ജനകൻ മഹാമുനിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: ഈ വില്ല് ഇവിടെ എന്തിനാണ് വെച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യം കേൾക്കട്ടെ.
ദേവരാത ഇതി ഖ്യാതോ നിമേര്ജ്യേഷ്ഠോ മഹീപതിഃ। ന്യാസോഽയം തസ്യ ഭഗവന് ഹസ്തേ ദത്തോ മഹാത്മനഃ
ദേവരാതൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ നിമിയുടെ മൂത്ത മകനാണ് ഈ വില്ല് മഹാത്മാവിന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നത്, ഭഗവനേ.
ദക്ഷയജ്ഞവധേ പൂര്വം ധനുരായമ്യ വീര്യവാന്। വിധ്വംസ്യ ത്രിദശാന് രോഷാത് സലീലമിദമബ്രവീത്
പണ്ടെ, ദക്ഷയാഗം നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ശക്തനായവൻ ഈ വില്ല് പിടിച്ചു ദേവന്മാരെ കോപത്തോടെ തകർത്തു, പിന്നെ വെള്ളം പോലെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യസ്മാദ് ഭാഗാര്ഥിനോ ഭാഗം നാകല്പയത മേ സുരാഃ। വരാംഗാനി മഹാര്ഹാണി ധനുഷാ ശാതയാമി വഃ
നിങ്ങൾ ദേവന്മാർ നിങ്ങളുടെ പങ്ക് വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു എങ്കിലും എനിക്ക് എന്റെ ഭാഗം നൽകാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഈ വില്ലുകൊണ്ട് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ വിലപ്പെട്ട ദൈവിക അവയവങ്ങൾ നശിപ്പിക്കും.
തതോ വിമനസഃ സര്വേ ദേവാ വൈ മുനിപുംഗവ। പ്രസാദയന്ത ദേവേശം തേഷാം പ്രീതോഽഭവദ് ഭവഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും വിഷമത്തോടെ, മഹാമുനിയേ, ദേവാധിപതിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. അപ്പോൾ ഭവൻ അവരോട് സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.