ഗിരേര്വജ്രാഭിമൃഷ്ടസ്യ ദീര്യതഃ സദൃശസ്വനമ്। വിസ്ഫാരയന് വൈ വേഗേന ബാലചന്ദ്രാനതം ധനുഃ
പർവതം വജ്രംകൊണ്ട് തകർന്നുപോവുന്നതുപോലെയുള്ള ശബ്ദം അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; ബാലചന്ദ്രനുപോലെ വളഞ്ഞ വില്ല് ശക്തിയോടെ വലിച്ചു.
ഉവാച മാതലിം രാമഃ സഹസ്രാക്ഷസ്യ സാരഥിമ്। മാതലേ പശ്യ സംരബ്ധമാപതന്തം രഥം രിപോഃ
രാമൻ ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ സാരഥിയായ മാതലിയെ പറഞ്ഞു: 'മാതലി, ശത്രുവിന്റെ രഥം എത്ര ക്രോധത്തോടെ മുന്നോട്ട് പായുന്നുവെന്ന് നോക്ക്.'
യഥാപസവ്യം പതതാ വേഗേന മഹതാ പുനഃ। സമരേ ഹന്തുമാത്മാനം തഥാനേന കൃതാ മതിഃ
അത് വലതുവശത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പറക്കുമ്പോൾ, സമരത്തിൽ തന്നെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
തദപ്രമാദമാതിഷ്ഠ പ്രത്യുദ്ഗച്ഛ രഥം രിപോഃ। വിധ്വംസയിതുമിച്ഛാമി വായുര്മേഘമിവോത്ഥിതമ്
അതിനാൽ ജാഗ്രത പാലിക്കണം; ശത്രുവിന്റെ രഥത്തെ നേരിടണം. ഞാൻ അതിനെ കാറ്റ് മേഘം ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അവിക്ലവമസമ്ഭ്രാന്തമവ്യഗ്രഹൃദയേക്ഷണമ്। രശ്മിസംചാരനിയതം പ്രചോദയ രഥം ദ്രുതമ്
ഭയമോ ആശങ്കയോ കൂടാതെ, മനസ്സും കാഴ്ചയും ഉറപ്പോടെ, കുതിരകളുടെ കയറുകൾ കൃത്യമായി പിടിച്ച് രഥം വേഗത്തിൽ ഓടിക്കൂ.
കാമം ന ത്വം സമാധേയഃ പുരംദരരഥോചിതഃ। യുയുത്സുരഹമേകാഗ്രഃ സ്മാരയേ ത്വാം ന ശിക്ഷയേ
നിനക്ക് പഠിപ്പിക്കേണ്ടതൊന്നുമില്ല, നീ പുരന്ദരന്റെ രഥം ഓടിക്കാൻ പതിവുള്ളവനല്ലേ; ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ഏകാഗ്രനായി നിന്നുകൊണ്ട് ഓർമപ്പെടുത്തുകയാണ്, പഠിപ്പിക്കുന്നത് അല്ല.
പരിതുഷ്ടഃ സ രാമസ്യ തേന വാക്യേന മാതലിഃ। പ്രചോദയാമാസ രഥം സുരസാരഥിരുത്തമഃ
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവസാരഥിയായ മാതലി സന്തോഷിച്ചു; അവൻ രഥം മുന്നോട്ട് ഓടിച്ചു.
അപസവ്യം തതഃ കുര്വന് രാവണസ്യ മഹാരഥമ്। ചക്രസമ്ഭൂതരജസാ രാവണം വ്യവധൂനയത്
അപ്പോൾ രാമന്റെ സാരഥി രാവണന്റെ മഹാരഥത്തിന്റെ ഇടതു വശത്തേക്ക് തിരിച്ചു; ചക്രങ്ങൾ ഉയർത്തിയ പൊടികൊണ്ട് രാവണനെ ചിതറിച്ചു.
തതഃ ക്രുദ്ധോ ദശഗ്രീവസ്താമ്രവിസ്ഫാരിതേക്ഷണഃ। രഥപ്രതിമുഖം രാമം സായകൈരവധൂനയത്
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ, പത്തു തലകളുള്ള രാവണൻ, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, രഥത്തിൻ മുന്നിൽ നിന്ന രാമനിലേക്ക് അമ്പുകൾ മഴപെയ്യുന്ന പോലെ വെടിഞ്ഞു.
ധര്ഷണാമര്ഷിതോ രാമോ ധൈര്യം രോഷേണ ലമ്ഭയന്। ജഗ്രാഹ സുമഹാവേഗമൈന്ദ്രം യുധി ശരാസനമ്
അവമാനിതനായ രാമൻ, കോപം മനസ്സിൽ അടക്കിക്കൊണ്ട് ധൈര്യത്തോടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശക്തമായ ഇന്ദ്രന്റെ വില്ല് കൈപ്പിടിച്ചു.
ശരാംശ്ച സുമഹാവേഗാന് സൂര്യരശ്മിസമപ്രഭാന്। തദുപോഢം മഹദ് യുദ്ധമന്യോന്യവധകാംക്ഷിണോഃ। പരസ്പരാഭിമുഖയോര്ദൃപ്തയോരിവ സിംഹയോഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ പ്രകാശമുള്ള വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ രാമൻ എടുത്തു. ഇരുവരും പരസ്പരം നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, രണ്ട് അഹങ്കാരമുള്ള സിംഹങ്ങൾ മുഖാമുഖം നിൽക്കുന്നതുപോലെ വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। സമീയുര്ദ്വൈരഥം ദ്രഷ്ടും രാവണക്ഷയകാംക്ഷിണഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, മഹർഷിമാർ എന്നിവരും രാവണന്റെ നാശം ആഗ്രഹിച്ച് ഈ ഇരട്ടയുദ്ധം കാണാൻ ഒത്തുചേർന്നു.
സമുത്പേതുരഥോത്പാതാ ദാരുണാ രോമഹര്ഷണാഃ। രാവണസ്യ വിനാശായ രാഘവസ്യോദയായ ച
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്ന അനിഷ്ട സൂചനകൾ ഉയർന്നു, രാവണന്റെ നാശത്തിനും രാഘവന്റെ വിജയത്തിനും.
വവര്ഷ രുധിരം ദേവോ രാവണസ്യ രഥോപരി। വാതാ മണ്ഡലിനസ്തീവ്രാ വ്യപസവ്യം പ്രചക്രമുഃ
ആകാശത്തിൽ നിന്ന് രക്തം രാവണന്റെ രഥത്തിന്മേൽ മഴപെയ്തു; ശക്തമായ വൃത്താകാരമായ കാറ്റുകൾ ഇടതോട്ട് വീശി.
മഹദ്ഗൃധ്രകുലം ചാസ്യ ഭ്രമമാണം നഭസ്ഥലേ। യേന യേന രഥോ യാതി തേന തേന പ്രധാവതി
വലിയ ഒരു കഴുകൻ കൂട്ടം ആകാശത്ത് ചുറ്റി പറന്നു, രഥം എവിടെ പോയാലും അതിനെ പിന്തുടർന്നു.
സംധ്യയാ ചാവൃതാ ലങ്കാ ജപാപുഷ്പനികാശയാ। ദൃശ്യതേ സമ്പ്രദീപ്തേവ ദിവസേഽപി വസുംധരാ
ലങ്കയെ ചുവന്ന ചമ്പകപ്പൂവുപോലെയുള്ള സന്ധ്യാമയം മൂടി; ഭൂമി പകൽപോലും തീപിടിച്ചതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
സനിര്ഘാതാ മഹോല്കാശ്ച സമ്പ്രപേതുര്മഹാസ്വനാഃ। വിഷാദയംസ്തേ രക്ഷാംസി രാവണസ്യ തദാഹിതാഃ
ഗംഭീരമായ ഇടിമിന്നലും വലിയ ഉൽക്കകളും വലിയ ശബ്ദത്തോടെ വീണു, രാക്ഷസന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി, അവയെല്ലാം രാവണൻ അയച്ചതായിരുന്നു.
രാവണശ്ച യതസ്തത്ര പ്രചചാല വസുംധരാ। രക്ഷസാം ച പ്രഹരതാം ഗൃഹീതാ ഇവ ബാഹവഃ
രാവണൻ എവിടേക്ക് പോയാലും ഭൂമി വിറച്ചു; യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ കൈകൾ പിടിച്ചുപിടിച്ചതുപോലെ തോന്നി.
താമ്രാഃ പീതാഃ സിതാഃ ശ്വേതാഃ പതിതാഃ സൂര്യരശ്മയഃ। ദൃശ്യന്തേ രാവണസ്യാഗ്രേ പര്വതസ്യേവ ധാതവഃ
ചുവപ്പും മഞ്ഞയും വെളുപ്പും മങ്ങലും നിറമുള്ള സൂര്യകിരണങ്ങൾ രാവണന്റെ മുന്നിൽ പർവ്വതത്തിലെ ധാതുക്കളെപ്പോലെ വീണു.
ഗൃധ്രൈരനുഗതാശ്ചാസ്യ വമന്ത്യോ ജ്വലനം മുഖൈഃ। പ്രണേദുര്മുഖമീക്ഷന്ത്യഃ സംരബ്ധമശിവം ശിവാഃ
കഴുകന്മാർ അവനെ പിന്തുടർന്നു, വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി പുകച്ച്; ക്രൂരവും അനിഷ്ടവുമായ അവ, രാവണന്റെ മുഖം നോക്കി ചുറ്റി പറന്നു.
പ്രതികൂലം വവൌ വായൂ രണേ പാംസൂന് സമുത്കിരന്। തസ്യ രാക്ഷസരാജസ്യ കുര്വന് ദൃഷ്ടിവിലോപനമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ വിരോധമായ കാറ്റ് വീശി, പൊടിക്കാറ്റ് ഉയർത്തി, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ കാഴ്ച മങ്ങലാക്കി.
നിപേതുരിന്ദ്രാശനയഃ സൈന്യേ ചാസ്യ സമന്തതഃ। ദുര്വിഷഹ്യസ്വരാ ഘോരാ വിനാ ജലധരോദയമ്
അവന്റെ സൈന്യത്തിന്റെയെല്ലാ ഭാഗത്തും ഇടിമിന്നലുകൾ വീണു, ഭയാനകവും സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശബ്ദത്തോടെയും, മേഘങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും.
ദിശശ്ച പ്രദിശഃ സര്വാ ബഭൂവുസ്തിമിരാവൃതാഃ। പാംസുവര്ഷേണ മഹതാ ദുര്ദര്ശം ച നഭോഽഭവത്
എല്ലാ ദിശകളും ഇടക്കാല ദിശകളും ഇരുണ്ടതായി മാറി; വലിയ പൊടിക്കാറ്റ് പെയ്തു, ആകാശം കാണാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായി.
കുര്വന്ത്യഃ കലഹം ഘോരം സാരികാസ്തദ്രഥം പ്രതി। നിപേതുഃ ശതശസ്തത്ര ദാരുണാ ദാരുണാരുതാഃ
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, നൂറുകണക്കിന് ശാരികപ്പക്ഷികൾ ആ രഥത്തിന്മേൽ വീണു.
ജഘനേഭ്യഃ സ്ഫുലിങ്ഗാശ്ച നേത്രേഭ്യോഽശ്രൂണി സംതതമ്। മുമുചുസ്തസ്യ തുരഗാസ്തുല്യമഗ്നിം ച വാരി ച
അവന്റെ കുതിരകളുടെ വശങ്ങളിൽ നിന്ന് ചിന്ഭങ്ങൾ പടർന്നു, കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി കണ്ണീർ വീണു; അഗ്നിയും വെള്ളവും ഒരുമിച്ച് പുറത്തായി.
ഏവംപ്രകാരാ ബഹവഃ സമുത്പാതാ ഭയാവഹാഃ। രാവണസ്യ വിനാശായ ദാരുണാഃ സമ്പ്രജജ്ഞിരേ
ഇങ്ങനെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അനേകം അനിഷ്ട സൂചനകൾ രാവണന്റെ നാശത്തിനായി ഉദിച്ചു.
രാമസ്യാപി നിമിത്താനി സൌമ്യാനി ച ശിവാനി ച। ബഭൂവുര്ജയശംസീനി പ്രാദുര്ഭൂതാനി സര്വശഃ
രാമന് വേണ്ടി എല്ലായിടത്തും ശുഭവും സൗമ്യവുമായ ലക്ഷണങ്ങള് പ്രത്യക്ഷമായി, വിജയത്തിന്റെ സൂചനകള് നല്കി.
നിമിത്താനീഹ സൌമ്യാനി രാഘവഃ സ്വജയായ വൈ। ദൃഷ്ട്വാ പരമസംഹൃഷ്ടോ ഹതം മേനേ ച രാവണമ്
സ്വന്തം വിജയത്തിനായി ഈ നല്ല ലക്ഷണങ്ങള് കണ്ട രാഘവന് അത്യന്തം സന്തോഷവും ഉല്ലാസവും തോന്നി; രാവണന് നേരത്തെ തന്നെ തോറ്റുവെന്നു കരുതി.
തതോ നിരീക്ഷ്യാത്മഗതാനി രാഘവോ രണേ നിമിത്താനി നിമിത്തകോവിദഃ। ജഗാമ ഹര്ഷം ച പരാം ച നിര്വൃതിം ചകാര യുദ്ധേ ഹ്യധികം ച വിക്രമമ്
യുദ്ധത്തില് തനിക്കു സംഭവിച്ച ലക്ഷണങ്ങള് ശ്രദ്ധിച്ച രാഘവന്, അവയില് പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനായി, അത്യന്തം സന്തോഷവും ആഴത്തിലുള്ള തൃപ്തിയും അനുഭവപ്പെട്ടു; പിന്നെ യുദ്ധത്തില് കൂടുതല് ധൈര്യത്തോടെയും വീര്യത്തോടെയും മുന്നേറി.
thumb|സപ്താധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്താധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിയൊന്പതാമത്തെ സര്ഗം ഇനി കേള്ക്കൂ.