മമ ഭാര്യാ ജനസ്ഥാനാദജ്ഞാനാദ് രാക്ഷസാധമ। ഹൃതാ തേ വിവശാ യസ്മാത് തസ്മാത് ത്വം നാസി വീര്യവാന്
എന്റെ ഭാര്യയെ ജനസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നു നീ, അജ്ഞാനത്തിലും അശക്തിയിലും പെട്ടവളായിരിക്കെ, കയ്യേറ്റം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ ശക്തനായവൻ അല്ല.
മയാ വിരഹിതാം ദീനാം വര്തമാനാം മഹാവനേ। വൈദേഹീം പ്രസഭം ഹൃത്വാ ശൂരോഽഹമിതി മന്യസേ
എന്റെ കൂടെ ഇല്ലാതെ വനംവഴിയിൽ ദുഃഖത്തോടെ കഴിയുന്ന വൈദേഹിയെ നീ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് കൊണ്ടുപോയി; അതുകൊണ്ട് തന്നെ നീ വീരനാണെന്ന് കരുതുന്നു.
സ്ത്രീഷു ശൂര വിനാഥാസു പരദാരാഭിമര്ശനമ്। കൃത്വാ കാപുരുഷം കര്മ ശൂരോഽഹമിതി മന്യസേ
രക്ഷയില്ലാത്ത സ്ത്രീകളെ ഉപദ്രവിക്കുകയും മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയോടു മോഹം കാണിക്കുകയും ചെയ്ത നീ, ഈ നിന്ദ്യമായ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തന്നെ വീരനാണെന്ന് കരുതുന്നു.
ഭിന്നമര്യാദ നിര്ലജ്ജ ചാരിത്രേഷ്വനവസ്ഥിത। ദര്പാന്മൃത്യുമുപാദായ ശൂരോഽഹമിതി മന്യസേ
മര്യാദകൾ ലംഘിച്ച, ലജ്ജയില്ലാത്ത, സ്വഭാവത്തിൽ സ്ഥിരതയില്ലാത്ത, അഹങ്കാരത്തിൽ മരണത്തെ തന്നെ ക്ഷണിച്ചുവാങ്ങിയ നീ, വീരനാണെന്ന് കരുതുന്നു.
ശൂരേണ ധനദഭ്രാത്രാ ബലൈഃ സമുദിതേന ച। ശ്ലാഘനീയം മഹത്കര്മ യശസ്യം ച കൃതം ത്വയാ
വളരെയധികം ധനവും സഹോദരന്റെ സഹായവും കൊണ്ടു നീ വലിയൊരു പ്രശംസനീയമായ കൃത്യം ചെയ്തു, പ്രശസ്തിയും നേടിയിട്ടുണ്ട്.
ഉത്സേകേനാഭിപന്നസ്യ ഗര്ഹിതസ്യാഹിതസ്യ ച। കര്മണഃ പ്രാപ്നുഹീദാനീം തസ്യാദ്യ സുമഹത് ഫലമ്
അഹങ്കാരത്താൽ ചെയ്ത, നിന്ദ്യവും ദോഷകരവുമായ ആ പ്രവൃത്തിയുടെ വലിയ ഫലം നീ ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കണം.
ശൂരോഽഹമിതി ചാത്മാനമവഗച്ഛസി ദുര്മതേ। നൈവ ലജ്ജാസ്തി തേ സീതാം ചൌരവദ് വ്യപകര്ഷതഃ
ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള നീ, വീരനാണെന്ന് സ്വയം കരുതുന്നു; എന്നാൽ സീതയെ കള്ളനുപോലെ അപഹരിച്ചപ്പോൾ നിനക്ക് ലജ്ജയില്ല.
യദി മത്സംനിധൌ സീതാ ധര്ഷിതാ സ്യാത് ത്വയാ ബലാത്। ഭ്രാതരം തു ഖരം പശ്യേസ്തദാ മത്സായകൈര്ഹതഃ
എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നീ ബലാൽ സീതയെ അപമാനിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ട ഖരയെ നീ കണ്ടേനേ.
ദിഷ്ട്യാസി മമ മന്ദാത്മംശ്ചക്ഷുര്വിഷയമാഗതഃ। അദ്യ ത്വാം സായകൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്നയാമി യമസാദനമ്
നിന്റെ പോലെ ബുദ്ധിഹീനനായവനെ എന്റെ കണ്ണ് മുന്നിൽ കാണാൻ എനിക്ക് ഭാഗ്യം കിട്ടി; ഇന്ന് ഞാൻ കൂർമ്മായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്നെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കും.
അദ്യ തേ മച്ഛരൈശ്ഛിന്നം ശിരോ ജ്വലിതകുണ്ഡലമ്। ക്രവ്യാദാ വ്യപകര്ഷന്തു വികീര്ണം രണപാംസുഷു
ഇന്ന് എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേർപെടുത്തിയ, ദഹിക്കുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളുള്ള നിന്റെ തല യുദ്ധഭൂമിയിലെ പൊടിയിൽ ചിതറിക്കിടക്കുമ്പോൾ മൃഗങ്ങൾ അതിനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകട്ടെ.
നിപത്യോരസി ഗൃധ്രാസ്തേ ക്ഷിതൌ ക്ഷിപ്തസ്യ രാവണ। പിബന്തു രുധിരം തര്ഷാദ് ബാണശല്യാന്തരോത്ഥിതമ്
നീ നിലത്ത് വീഴുമ്പോൾ, രാവണാ, അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഉണ്ടായ മുറിവുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന രക്തം ദാഹംകൂട്ടിയ കഴുകന്മാർ കുടിക്കട്ടെ.
അദ്യ മദ്ബാണഭിന്നസ്യ ഗതാസോഃ പതിതസ്യ തേ। കര്ഷന് ത്വന്ത്രാണി പതഗാ ഗരുത്മന്ത ഇവോരഗാന്
ഇന്ന് എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളഞ്ഞ്, ജീവൻ വിട്ട് നിലത്ത് വീണിരിക്കുന്ന നിന്നെ പക്ഷികൾ നിന്റെ അന്ത്രങ്ങൾ വലിച്ചെടുക്കട്ടെ, ഗരുഡൻ പാമ്പുകളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ.
ഇത്യേവം സ വദന് വീരോ രാമഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ। രാക്ഷസേന്ദ്രം സമീപസ്ഥം ശരവര്ഷൈരവാകിരത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന വീരനായ രാമൻ അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ മേൽ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
ബഭൂവ ദ്വിഗുണം വീര്യം ബലം ഹര്ഷശ്ച സംയുഗേ। രാമസ്യാസ്ത്രബലം ചൈവ ശത്രോര്നിധനകാംക്ഷിണഃ
ശത്രുവിന്റെ സംഹാരത്തിനായി രാമന്റെ ശക്തിയും ധൈര്യവും യുദ്ധത്തിലെ ആനന്ദവും ഇരട്ടിയായി, ആയുധങ്ങളുടെ ശക്തിയും കൂടിയിരുന്നു.
പ്രാദുര്ബഭൂവുരസ്ത്രാണി സര്വാണി വിദിതാത്മനഃ। പ്രഹര്ഷാച്ച മഹാതേജാഃ ശീഘ്രഹസ്തതരോഽഭവത്
തനിക്കറിയാവുന്ന എല്ലാ ആയുധങ്ങളും പ്രത്യക്ഷമായി; ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ മഹാശക്തനായ രാമൻ കൈവേഗത്തിൽ ഇനിയും വേഗതയോടെ ആയുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു.
ശുഭാന്യേതാനി ചിഹ്നാനി വിജ്ഞായാത്മഗതാനി സഃ। ഭൂയ ഏവാര്ദയദ് രാമോ രാവണം രാക്ഷസാന്തകൃത്
തനിക്കുള്ളിലെ ഈ ശുഭസൂചനകൾ മനസ്സിലാക്കി, രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന രാമൻ രാവണനെ ഇനിയും ശക്തിയായി ആക്രമിച്ചു.
ഹരീണാം ചാശ്മനികരൈഃ ശരവര്ഷൈശ്ച രാഘവാത്। ഹന്യമാനോ ദശഗ്രീവോ വിഘൂര്ണഹൃദയോഽഭവത്
വാനരന്മാരുടെ കല്ലുകളും രാഘവന്റെ അമ്പുകളും പതിക്കുമ്പോൾ, പത്തുമുഖനായ രാവണന്റെ മനസ്സ് അലയടിച്ചു.
യദാ ച ശസ്ത്രം നാരേഭേ ന ചകര്ഷ ശരാസനമ്। നാസ്യ പ്രത്യകരോദ് വീര്യം വിക്ലവേനാന്തരാത്മനാ
അവൻ ആയുധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും വില്ല് വലിക്കാനുമാകാതെ, ഉള്ളിലെ ധൈര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് എതിര്ക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.
ക്ഷിപ്താശ്ചാശു ശരാസ്തേന ശസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച। മരണാര്ഥായ വര്തന്തേ മൃത്യുകാലോഽഭ്യവര്തത
അവൻ വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞ അമ്പുകളും പലതരം ആയുധങ്ങളും മരണത്തിനായി ലക്ഷ്യമിട്ടതായിരുന്നു; മരണസമയം അടുത്തിരുന്നു.
സൂതസ്തു രഥനേതാസ്യ തദവസ്ഥം നിരീക്ഷ്യ തമ്। ശനൈര്യുദ്ധാദസമ്ഭ്രാന്തോ രഥം തസ്യാപവാഹയത്
തന്റെ യജമാനനെ അങ്ങനെ കണ്ട രഥസാരഥി, ഭയമില്ലാതെ, ശാന്തമായി രഥം യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിന്വലിച്ചു.
രഥം ച തസ്യാഥ ജവേന സാരഥി- ര്നിവാര്യ ഭീമം ജലദസ്വനം തദാ। ജഗാമ ഭീത്യാ സമരാന്മഹീപതിം നിരസ്തവീര്യം പതിതം സമീക്ഷ്യ
ശബ്ദം മുഴക്കുന്ന ഭയാനകമായ രഥം വേഗത്തിൽ നിയന്ത്രിച്ച്, രാജാവിന്റെ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട് വീണതറിഞ്ഞ സാരഥി ഭയത്താൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.
thumb|ചതുരധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുരധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ നൂറ്റിനാലാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കുക.
സ തു മോഹാത് സുസംക്രുദ്ധഃ കൃതാന്തബലചോദിതഃ। ക്രോധസംരക്തനയനോ രാവണഃ സൂതമബ്രവീത്
ഭ്രാന്ത് പിടിച്ചും അത്യന്തം കോപത്തോടെയും മരണത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ടും കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് രാവണൻ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു.
ഹീനവീര്യമിവാശക്തം പൌരുഷേണ വിവര്ജിതമ്। ഭീരും ലഘുമിവാസത്ത്വം വിഹീനമിവ തേജസാ
നീ ധൈര്യരഹിതനും ശക്തിയില്ലാത്തവനും പുരുഷാർത്ഥം ഇല്ലാത്തവനും ഭയക്കരനും മനസ്സില്ലാത്തവനും ഊർജ്ജം ഇല്ലാത്തവനും പോലെ തോന്നുന്നു.
വിമുക്തമിവ മായാഭിരസ്ത്രൈരിവ ബഹിഷ്കൃതമ്। മാമവജ്ഞായ ദുര്ബുദ്ധേ സ്വയാ ബുദ്ധ്യാ വിചേഷ്ടസേ
മായയിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയതുപോലെയും ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് പുറത്താക്കപ്പെട്ടതുപോലെയും, നീ എനിക്ക് അവഗണന കാണിച്ച്, ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ സ്വമേധയാ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കിമര്ഥം മാമവജ്ഞായ മച്ഛന്ദമനവേക്ഷ്യ ച। ത്വയാ ശത്രുസമക്ഷം മേ രഥോഽയമപവാഹിതഃ
എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ എന്നെ അവഗണിച്ച്, എന്റെ ഇഷ്ടം കണക്കാക്കാതെയും, എന്റെ ശത്രുവിന്റെ മുന്നിൽ എന്റെ രഥം പിൻവലിച്ചത്?
ത്വയാദ്യ ഹി മമാനാര്യ ചിരകാലമുപാര്ജിതമ്। യശോ വീര്യം ച തേജശ്ച പ്രത്യയശ്ച വിനാശിതഃ
ഇന്ന് നീയാൽ, അശിഷ്ടനായവനേ, ഞാൻ ദീർഘകാലം സമ്പാദിച്ചിരുന്ന എന്റെ പ്രശസ്തിയും വീരതയും തേജസ്സും വിശ്വാസവും എല്ലാം നശിച്ചു.
ശത്രോഃ പ്രഖ്യാതവീര്യസ്യ രഞ്ജനീയസ്യ വിക്രമൈഃ। പശ്യതോ യുദ്ധലുബ്ധോഽഹം കൃതഃ കാപുരുഷസ്ത്വയാ
ശക്തിയിൽ പ്രശസ്തനും വീര്യത്തിൽ പ്രശംസിതനുമായ എന്റെ ശത്രുവിന്റെ മുന്നിൽ, ഞാൻ യുദ്ധത്തിനായി ആഗ്രഹത്തോടെ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, നീ എന്നെ ഭീരുവാക്കി.
യത് ത്വം കഥമിദം മോഹാന്ന ചേദ് വഹസി ദുര്മതേ। സത്യോഽയം പ്രതിതര്കോ മേ പരേണ ത്വമുപസ്കൃതഃ
നീ ഇതെല്ലാം മോഹത്തിൽ നിന്നല്ലാതെ ചെയ്തതാണെങ്കിൽ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, എന്റെ സംശയം ശരിയാണ്; നീ എതിരാളികളാൽ പണം വാങ്ങി.
നഹി തദ് വിദ്യതേ കര്മ സുഹൃദോ ഹിതകാംക്ഷിണഃ। രിപൂണാം സദൃശം ത്വേതദ് യത് ത്വയൈതദനുഷ്ഠിതമ്
സ്നേഹത്തോടെ നല്ലത് ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്നേഹിതൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്യില്ല; ശത്രുക്കൾ ചെയ്യുന്നതാണ് നീ ചെയ്തതെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.