രാമമാര്തം തദാ ദൃഷ്ട്വാ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। വ്യഥിതാ വാനരേന്ദ്രാശ്ച ബഭൂവുഃ സവിഭീഷണാഃ
രാമൻ വേദനയിൽ ആകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷികളും, വാനരരാജാക്കന്മാരും വിഭീഷണനും ദുഃഖിതരായി.
രാമചന്ദ്രമസം ദൃഷ്ട്വാ ഗ്രസ്തം രാവണരാഹുണാ। പ്രാജാപത്യം ച നക്ഷത്രം രോഹിണീം ശശിനഃ പ്രിയാമ്
രാവണൻ എന്ന രാഹു രാമചന്ദ്രനെ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, പിടിച്ചെടുത്തതും, ശശിയുടെ പ്രിയമായ രോഹിണി നക്ഷത്രം മറഞ്ഞതും അവർ കണ്ടു.
സമാക്രമ്യ ബുധസ്തസ്ഥൌ പ്രജാനാമഹിതാവഹഃ। സധൂമപരിവൃര്ത്തോമിഃ പ്രജ്വലന്നിവ സാഗരഃ
പൃഥ്വീപതിയുടെ നക്ഷത്രമായ പ്രജാപത്യത്തെ ബുധൻ മറികടന്ന് നിലകൊണ്ടു; പുകപടർന്ന പ്രകാശവലയത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സമുദ്രം പോലെ ജ്വലിച്ചു.
ഉത്പപാത തദാ ക്രുദ്ധഃ സ്പൃശന്നിവ ദിവാകരമ്। ശസ്ത്രവര്ണഃ സുപരുഷോ മന്ദരശ്മിര്ദിവാകരഃ
അപ്പോൾ അങ്കാരൻ കോപത്തോടെ ഉയർന്ന്, സൂര്യനെ തൊടുന്നതുപോലെ, ആയുധത്തിന്റെ പ്രകാശം കടുപ്പവും, കിരണങ്ങൾ മങ്ങിയതും, സൂര്യൻ തന്നെ മങ്ങിപ്പോയതും ആയി തെളിഞ്ഞു.
അദൃശ്യത കബന്ധാങ്കഃ സംസക്തോ ധൂമകേതുനാ। കോസലാനാം ച നക്ഷത്രം വ്യക്തമിന്ദ്രാഗ്നിദൈവതമ്
കബന്ധനക്ഷത്രം പുകച്ചുവണ്ടിയോടൊപ്പം ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷമായി. ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും രക്ഷിക്കുന്ന കോസലരാജ്യത്തിന്റെ നക്ഷത്രവും വ്യക്തമായി ദൃശ്യമായി.
ആഹത്യാങ്ഗാരകസ്തസ്ഥൌ വിശാഖമപി ചാമ്ബരേ। ദശാസ്യോ വിംശതിഭുജഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ
അംഗാരകൻ ആകാശത്ത് വിശാഖയോട് ചേർന്ന് നില്ക്കുന്നു; പത്ത് തലയും ഇരുപത് കൈകളും ഉള്ള രാവണൻ വില്ല് പിടിച്ചു നിന്നു.
അദൃശ്യത ദശഗ്രീവോ മൈനാക ഇവ പര്വതഃ। നിരസ്യമാനോ രാമസ്തു ദശഗ്രീവേണ രക്ഷസാ
പത്ത് തലയുള്ള രാവണൻ മൈനാകപർവതത്തെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; രാമൻ രാവണൻ എന്ന അസുരനാൽ പിന്തള്ളപ്പെട്ടു.
നാശക്നോദഭിസംധാതും സായകാന് രണമൂര്ധനി। സ കൃത്വാ ഭ്രുകുടിം ക്രുദ്ധഃ കിംചിത് സംരക്തലോചനഃ
യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്യം വെക്കാൻ രാമന് കഴിഞ്ഞില്ല; കോപത്തിൽ കണ്പൊട്ടിച്ച്, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ഭ്രുകൂട്ടിയിരുന്നു.
ജഗാമ സുമഹാക്രോധം നിര്ദഹന്നിവ രാക്ഷസാന്। തസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ വദനം ദൃഷ്ട്വാ രാമസ്യ ധീമതഃ। സര്വഭൂതാനി വിത്രേസുഃ പ്രാകമ്പത ച മേദിനീ
അവൻ അതിവിശാലമായ കോപത്തിൽ കത്തുന്നപോലെ അസുരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു; ധീരനായ രാമന്റെ കോപഭരിതമായ മുഖം കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു, ഭൂമി നടുങ്ങി.
സിംഹശാര്ദൂലവാഞ്ഛൈലഃ സംചചാല ചലദ് ദ്രുമഃ। ബഭൂവ ചാപി ക്ഷുഭിതഃ സമുദ്രഃ സരിതാം പതിഃ
സിംഹങ്ങളും കടുവകളും വസിക്കുന്ന മലകൾ മരങ്ങൾ കുലുങ്ങി ചലിച്ചു; നദികളുടെ രാജാവായ സമുദ്രം ഉണർന്നുപൊങ്ങി.
ഖരാശ്ച ഖരനിര്ഘോഷാ ഗഗനേ പരുഷാ ഘനാഃ। ഔത്പാതികാശ്ച നര്ദന്തഃ സമന്താത് പരിചക്രമുഃ
ആകാശത്ത് കയറ്റുകൾ കഠിനമായി കത്തിച്ചു; ഭയാനകമായ മേഘങ്ങൾ ഗർജിച്ചു; ദിശകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സൂചനകൾ മുഴക്കം മുഴക്കി ചുറ്റി നടന്നു.
രാമം ദൃഷ്ട്വാ സുസംക്രുദ്ധമുത്പാതാംശ്ചൈവ ദാരുണാന്। വിത്രേസുഃ സര്വഭൂതാനി രാവണസ്യാഭവദ് ഭയമ്
രാമനെ അതിവൈരാഗ്യത്തോടെ കോപത്തോടെ കാണുമ്പോഴും, ഭയാനകമായ ആ സൂചനകൾ കണ്ടപ്പോഴും എല്ലാ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു; രാവണനും ഭയപ്പെട്ടു.
വിമാനസ്ഥാസ്തദാ ദേവാ ഗന്ധര്വാശ്ച മഹോരഗാഃ। ഋഷിദാനവദൈത്യാശ്ച ഗരുത്മന്തശ്ച ഖേചരാഃ
അപ്പോൾ, ആകാശവിമാനങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ, ഋഷിമാർ, ദാനവന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, ഗരുഡൻ, മറ്റു ആകാശവാസികൾ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദദൃശുസ്തേ തദാ യുദ്ധം ലോകസംവര്തസംസ്ഥിതമ്। നാനാപ്രഹരണൈര്ഭീമൈഃ ശൂരയോഃ സമ്പ്രയുധ്യതോഃ
അവർ ലോകനാശത്തിനായി ഒരുക്കിയ ആ മഹായുദ്ധം കണ്ടു; ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് രണ്ടു വീരന്മാർ സമരം ചെയ്തു.
ഊചുഃ സുരാസുരാഃ സര്വേ തദാ വിഗ്രഹമാഗതാഃ। പ്രേക്ഷമാണാ മഹായുദ്ധം വാക്യം ഭക്ത്യാ പ്രഹൃഷ്ടവത്
അവിടെ കൂടിയിരുന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആ മഹായുദ്ധം കാണുമ്പോൾ ഭക്തിയോടെയും ആനന്ദത്തോടെയും വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദശഗ്രീവം ജയേത്യാഹുരസുരാഃ സമവസ്ഥിതാഃ। ദേവാ രാമമഥോചുസ്തേ ത്വം ജയേതി പുനഃ പുനഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന അസുരന്മാർ 'പത്തുതലനായവനേ ജയിക്കൂ' എന്നു വിളിച്ചു; ദേവന്മാർ വീണ്ടും വീണ്ടും രാമനോട് 'നിനക്കു ജയം' എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ക്രോധാദ് രാഘവസ്യ ച രാവണഃ। പ്രഹര്തുകാമോ ദുഷ്ടാത്മാ സ്പൃശന് പ്രഹരണം മഹത്
അതിനിടയിൽ, രാഘവനോടു കോപം കൊണ്ടു, ദുഷ്ടഹൃദയനായ രാവണൻ വലിയ ആയുധം പിടിച്ചു, ആക്രമിക്കാൻ ഉത്സുകനായി.
വജ്രസാരം മഹാനാദം സര്വശത്രുനിബര്ഹണമ്। ശൈലശൃങ്ഗനിഭൈഃ കൂടൈശ്ചിത്തദൃഷ്ടിഭയാവഹമ്
വജ്രംപോലെ കഠിനവും, മഹാശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നതും, എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും സംഹരിക്കുന്നതും, മലശിഖരങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള മൂർച്ചയുള്ള കൂറ്റുകളും ഉള്ളതുമായ ആ ആയുധം ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ ദൃശ്യമായി.
സധൂമമിവ തീക്ഷ്ണാഗ്രം യുഗാന്താഗ്നിചയോപമമ്। അതിരൌദ്രമനാസാദ്യം കാലേനാപി ദുരാസദമ്
മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രവും പുകകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ, യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്നതുമായ, അത്യന്തം ഭയാനകവും സമീപിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമായ, കാലത്തേക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ആയുധം.
ത്രാസനം സര്വഭൂതാനാം ദാരണം ഭേദനം തഥാ। പ്രദീപ്ത ഇവ രോഷേണ ശൂലം ജഗ്രാഹ രാവണഃ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും, കീറുകയും പിളർക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുമായ, കോപത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന രാവണൻ തീപിടിച്ച ശൂലംപോലെ ആ ആയുധം പിടിച്ചു.
തച്ഛൂലം പരമക്രുദ്ധോ ജഗ്രാഹ യുധി വീര്യവാന്। അനീകൈഃ സമരേ ശൂരൈ രാക്ഷസൈഃ പരിവാരിതഃ
പരമകോപത്തോടെ വീരനായ രാവണൻ ആ ശൂലം യുദ്ധഭൂമിയിൽ പിടിച്ചു; വീരരായ രാക്ഷസസൈനികർ ചുറ്റും നിന്നു.
സമുദ്യമ്യ മഹാകായോ നനാദ യുധി ഭൈരവമ്। സംരക്തനയനോ രോഷാത് സ്വസൈന്യമഭിഹര്ഷയന്
വലിയ ശരീരമുള്ള രാവണൻ ആ ആയുധം ഉയർത്തി യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭയാനകമായി ഗർജിച്ചു; കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നതോടെ തന്റെ സൈന്യത്തെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
പൃഥിവീം ചാന്തരിക്ഷം ച ദിശശ്ച പ്രദിശസ്തഥാ। പ്രാകമ്പയത് തദാ ശബ്ദോ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ദാരുണഃ
അപ്പോള് ആ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം ഭൂമിയും ആകാശവും ദിക്കുകളും ഇടദിക്കുകളും എല്ലാം നടുങ്ങിച്ചു.
അതികായസ്യ നാദേന തേന തസ്യ ദുരാത്മനഃ। സര്വഭൂതാനി വിത്രേസുഃ സാഗരശ്ച പ്രചുക്ഷുഭേ
അതികായന്റെ ആ ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജന കേട്ട് എല്ലാ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു, സമുദ്രം പോലും കലങ്ങിപ്പോയി.
സ ഗൃഹീത്വാ മഹാവീര്യഃ ശൂലം തദ് രാവണോ മഹത്। വിനദ്യ സുമഹാനാദം രാമം പരുഷമബ്രവീത്
മഹാശക്തനായ രാവണൻ ആ വലിയ കുന്തം എടുത്ത്, വലിയൊരു ഗർജ്ജനയോടെ രാമനോടു കഠിനമായി പറഞ്ഞു.
ശൂലോഽയം വജ്രസാരസ്തേ രാമ രോഷാന്മയോദ്യതഃ। തവ ഭ്രാതൃസഹായസ്യ സദ്യഃ പ്രാണാന് ഹരിഷ്യതി
രാമാ, ഈ വജ്രംപോലെയുള്ള കുന്തം ഞാൻ കോപത്തോടെ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇത് നിന്റെ സഹോദരനും കൂട്ടുകാരും ഉള്പ്പെടെ നിങ്ങളെ ഉടൻ കൊല്ലും.
രക്ഷസാമദ്യ ശൂരാണാം നിഹതാനാം ചമൂമുഖേ। ത്വാം നിഹത്യ രണശ്ലാഘിന് കരോമി തരസാ സമമ്
ഇന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണ വീരരായ രാക്ഷസന്മാരെപ്പോലെ, നിന്നെ കൊല്ലുന്നുവെന്ന അഭിമാനത്തോടെ ഞാൻ തനിക്കു തുല്യനാവും.
തിഷ്ഠേദാനീം നിഹന്മി ത്വാമേഷ ശൂലേന രാഘവ। ഏവമുക്ത്വാ സ ചിക്ഷേപ തച്ഛൂലം രാക്ഷസാധിപഃ
ഇപ്പൊള് നിന്നു കാണു രാഘവാ, ഈ കുന്തംകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാക്ഷസാധിപൻ ആ കുന്തം എറിഞ്ഞു.
തദ് രാവണകരാന്മുക്തം വിദ്യുന്മാലാസമാവൃതമ്। അഷ്ടഘണ്ടം മഹാനാദം വിയദ്ഗതമശോഭത
രാവണന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ആ കുന്തം മിന്നലുകൾ ചുറ്റിയതും എട്ടു മണികൾ അണിഞ്ഞതും വലിയ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിച്ചതും ആകാശത്ത് പ്രകാശിച്ചു.
തച്ഛൂലം രാഘവോ ദൃഷ്ട്വാ ജ്വലന്തം ഘോരദര്ശനമ്। സസര്ജ വിശിഖാന് രാമശ്ചാപമായമ്യ വീര്യവാന്
അത് ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ കുന്തം കണ്ട രാമൻ ധനുസ്സു വലിച്ച് വീര്യത്തോടെ അമ്പുകൾ വിട്ടു.