തേ രാവണധനുര്മുക്താഃ ശരാഃ കാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। അഭ്യവര്തന്ത കാകുത്സ്ഥം സര്പാ ഭൂത്വാ മഹാവിഷാഃ
രാവണന്റെ ധനുസ്സിൽ നിന്ന് വിട്ടു വന്ന പൊന്നാലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, വലിയ വിഷമുള്ള പാമ്പുകളായി മാറി കാകുത്സ്ഥനായി known രാമനെ향െ ഓടിയെത്തി.
തേ ദീപ്തവദനാ ദീപ്തം വമന്തോ ജ്വലനം മുഖൈഃ। രാമമേവാഭ്യവര്തന്ത വ്യാദിതാസ്യാ ഭയാനകാഃ
അവ പാമ്പുകൾ കത്തുന്ന മുഖങ്ങളുമായി, വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി ചീറ്റി, ഭയാനകമായ വലുതായ വായുകൾ തുറന്ന് രാമനെ향െ മുന്നേറി.
തൈര്വാസുകിസമസ്പര്ശൈര്ദീപ്തഭോഗൈര്മഹാവിഷൈഃ। ദിശശ്ച സംതതാഃ സര്വാ വിദിശശ്ച സമാവൃതാഃ
വാസുകിയെപ്പോലെയുള്ള ആ തീപൊള്ളുന്ന പാമ്പുകളുടെ വിഷഭാരം കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളും, ഇടദിക്കുകളും നിറഞ്ഞു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ പന്നഗാന് രാമഃ സമാപതത ആഹവേ। അസ്ത്രം ഗാരുത്മതം ഘോരം പ്രാദുശ്ചക്രേ ഭയാവഹമ്
ആ പാമ്പുകൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്റെ നേരെ വരുന്നത് കണ്ട രാമൻ, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഗരുഡാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
തേ രാഘവധനുര്മുക്താ രുക്മപുങ്ഖാഃ ശിഖിപ്രഭാഃ। സുപര്ണാഃ കാഞ്ചനാ ഭൂത്വാ വിചേരുഃ സര്പശത്രവഃ
രാഘവന്റെ ധനുസ്സിൽ നിന്ന് വിട്ടു വന്ന പൊൻപൊക്കുകളും മയിൽപോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ള അമ്പുകൾ, പൊന്നുപറവകളായി മാറി പാമ്പുകളുടെ ശത്രുക്കളായി പറന്നു.
തേ താന് സര്വാന് ശരാഞ്ജഘ്നുഃ സര്പരൂപാന് മഹാജവാന്। സുപര്ണരൂപാ രാമസ്യ വിശിഖാഃ കാമരൂപിണഃ
രാമന്റെ ആ അമ്പുകൾ, ഇഷ്ടാനുസൃതമായി സൂപർണ്ണരൂപം എടുത്ത്, അതിവേഗം വന്ന എല്ലാ പാമ്പുരൂപ അമ്പുകളും തകർത്തു.
അസ്ത്രേ പ്രതിഹതേ ക്രുദ്ധോ രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ। അഭ്യവര്ഷത് തദാ രാമം ഘോരാഭിഃ ശരവൃഷ്ടിഭിഃ
ആ ആയുധം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ കോപത്തോടെ രാമനെ ഭയാനകമായ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ആക്രമിച്ചു.
തതഃ ശരസഹസ്രേണ രാമമക്ലിഷ്ടകാരിണമ്। അര്ദയിത്വാ ശരൌഘേണ മാതലിം പ്രത്യവിധ്യത
ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്ന രാമനെ ആയിരം അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാവണൻ ആക്രമിച്ചു; അമ്പുകളുടെ ഒഴുക്കിൽ മാതളിയും അകപ്പെട്ടു.
ചിച്ഛേദ കേതുമുദ്ദിശ്യ ശരേണൈകേന രാവണഃ। പാതയിത്വാ രഥോപസ്ഥേ രഥാത് കേതും ച കാഞ്ചനമ്
രാവണൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് പതാക ലക്ഷ്യമിട്ട് വെട്ടി, പൊൻ പതാക രഥത്തിന്റെ തറയിൽ വീണു.
ഐന്ദ്രാനപി ജഘാനാശ്വാന് ശരജാലേന രാവണഃ। വിഷേദുര്ദേവഗന്ധര്വചാരണാ ദാനവൈഃ സഹ
രാവണൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ഇന്ദ്രന്റെ കുതിരകളെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു; ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ചാരണന്മാരും ദാനവന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു.
രാമമാര്തം തദാ ദൃഷ്ട്വാ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। വ്യഥിതാ വാനരേന്ദ്രാശ്ച ബഭൂവുഃ സവിഭീഷണാഃ
രാമൻ വേദനയിൽ ആകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷികളും, വാനരരാജാക്കന്മാരും വിഭീഷണനും ദുഃഖിതരായി.
രാമചന്ദ്രമസം ദൃഷ്ട്വാ ഗ്രസ്തം രാവണരാഹുണാ। പ്രാജാപത്യം ച നക്ഷത്രം രോഹിണീം ശശിനഃ പ്രിയാമ്
രാവണൻ എന്ന രാഹു രാമചന്ദ്രനെ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, പിടിച്ചെടുത്തതും, ശശിയുടെ പ്രിയമായ രോഹിണി നക്ഷത്രം മറഞ്ഞതും അവർ കണ്ടു.
സമാക്രമ്യ ബുധസ്തസ്ഥൌ പ്രജാനാമഹിതാവഹഃ। സധൂമപരിവൃര്ത്തോമിഃ പ്രജ്വലന്നിവ സാഗരഃ
പൃഥ്വീപതിയുടെ നക്ഷത്രമായ പ്രജാപത്യത്തെ ബുധൻ മറികടന്ന് നിലകൊണ്ടു; പുകപടർന്ന പ്രകാശവലയത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സമുദ്രം പോലെ ജ്വലിച്ചു.
ഉത്പപാത തദാ ക്രുദ്ധഃ സ്പൃശന്നിവ ദിവാകരമ്। ശസ്ത്രവര്ണഃ സുപരുഷോ മന്ദരശ്മിര്ദിവാകരഃ
അപ്പോൾ അങ്കാരൻ കോപത്തോടെ ഉയർന്ന്, സൂര്യനെ തൊടുന്നതുപോലെ, ആയുധത്തിന്റെ പ്രകാശം കടുപ്പവും, കിരണങ്ങൾ മങ്ങിയതും, സൂര്യൻ തന്നെ മങ്ങിപ്പോയതും ആയി തെളിഞ്ഞു.
അദൃശ്യത കബന്ധാങ്കഃ സംസക്തോ ധൂമകേതുനാ। കോസലാനാം ച നക്ഷത്രം വ്യക്തമിന്ദ്രാഗ്നിദൈവതമ്
കബന്ധനക്ഷത്രം പുകച്ചുവണ്ടിയോടൊപ്പം ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷമായി. ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും രക്ഷിക്കുന്ന കോസലരാജ്യത്തിന്റെ നക്ഷത്രവും വ്യക്തമായി ദൃശ്യമായി.
ആഹത്യാങ്ഗാരകസ്തസ്ഥൌ വിശാഖമപി ചാമ്ബരേ। ദശാസ്യോ വിംശതിഭുജഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ
അംഗാരകൻ ആകാശത്ത് വിശാഖയോട് ചേർന്ന് നില്ക്കുന്നു; പത്ത് തലയും ഇരുപത് കൈകളും ഉള്ള രാവണൻ വില്ല് പിടിച്ചു നിന്നു.
അദൃശ്യത ദശഗ്രീവോ മൈനാക ഇവ പര്വതഃ। നിരസ്യമാനോ രാമസ്തു ദശഗ്രീവേണ രക്ഷസാ
പത്ത് തലയുള്ള രാവണൻ മൈനാകപർവതത്തെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; രാമൻ രാവണൻ എന്ന അസുരനാൽ പിന്തള്ളപ്പെട്ടു.
നാശക്നോദഭിസംധാതും സായകാന് രണമൂര്ധനി। സ കൃത്വാ ഭ്രുകുടിം ക്രുദ്ധഃ കിംചിത് സംരക്തലോചനഃ
യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്യം വെക്കാൻ രാമന് കഴിഞ്ഞില്ല; കോപത്തിൽ കണ്പൊട്ടിച്ച്, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ഭ്രുകൂട്ടിയിരുന്നു.
ജഗാമ സുമഹാക്രോധം നിര്ദഹന്നിവ രാക്ഷസാന്। തസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ വദനം ദൃഷ്ട്വാ രാമസ്യ ധീമതഃ। സര്വഭൂതാനി വിത്രേസുഃ പ്രാകമ്പത ച മേദിനീ
അവൻ അതിവിശാലമായ കോപത്തിൽ കത്തുന്നപോലെ അസുരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു; ധീരനായ രാമന്റെ കോപഭരിതമായ മുഖം കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു, ഭൂമി നടുങ്ങി.
സിംഹശാര്ദൂലവാഞ്ഛൈലഃ സംചചാല ചലദ് ദ്രുമഃ। ബഭൂവ ചാപി ക്ഷുഭിതഃ സമുദ്രഃ സരിതാം പതിഃ
സിംഹങ്ങളും കടുവകളും വസിക്കുന്ന മലകൾ മരങ്ങൾ കുലുങ്ങി ചലിച്ചു; നദികളുടെ രാജാവായ സമുദ്രം ഉണർന്നുപൊങ്ങി.
ഖരാശ്ച ഖരനിര്ഘോഷാ ഗഗനേ പരുഷാ ഘനാഃ। ഔത്പാതികാശ്ച നര്ദന്തഃ സമന്താത് പരിചക്രമുഃ
ആകാശത്ത് കയറ്റുകൾ കഠിനമായി കത്തിച്ചു; ഭയാനകമായ മേഘങ്ങൾ ഗർജിച്ചു; ദിശകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സൂചനകൾ മുഴക്കം മുഴക്കി ചുറ്റി നടന്നു.
രാമം ദൃഷ്ട്വാ സുസംക്രുദ്ധമുത്പാതാംശ്ചൈവ ദാരുണാന്। വിത്രേസുഃ സര്വഭൂതാനി രാവണസ്യാഭവദ് ഭയമ്
രാമനെ അതിവൈരാഗ്യത്തോടെ കോപത്തോടെ കാണുമ്പോഴും, ഭയാനകമായ ആ സൂചനകൾ കണ്ടപ്പോഴും എല്ലാ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു; രാവണനും ഭയപ്പെട്ടു.
വിമാനസ്ഥാസ്തദാ ദേവാ ഗന്ധര്വാശ്ച മഹോരഗാഃ। ഋഷിദാനവദൈത്യാശ്ച ഗരുത്മന്തശ്ച ഖേചരാഃ
അപ്പോൾ, ആകാശവിമാനങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ, ഋഷിമാർ, ദാനവന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, ഗരുഡൻ, മറ്റു ആകാശവാസികൾ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദദൃശുസ്തേ തദാ യുദ്ധം ലോകസംവര്തസംസ്ഥിതമ്। നാനാപ്രഹരണൈര്ഭീമൈഃ ശൂരയോഃ സമ്പ്രയുധ്യതോഃ
അവർ ലോകനാശത്തിനായി ഒരുക്കിയ ആ മഹായുദ്ധം കണ്ടു; ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് രണ്ടു വീരന്മാർ സമരം ചെയ്തു.
ഊചുഃ സുരാസുരാഃ സര്വേ തദാ വിഗ്രഹമാഗതാഃ। പ്രേക്ഷമാണാ മഹായുദ്ധം വാക്യം ഭക്ത്യാ പ്രഹൃഷ്ടവത്
അവിടെ കൂടിയിരുന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആ മഹായുദ്ധം കാണുമ്പോൾ ഭക്തിയോടെയും ആനന്ദത്തോടെയും വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദശഗ്രീവം ജയേത്യാഹുരസുരാഃ സമവസ്ഥിതാഃ। ദേവാ രാമമഥോചുസ്തേ ത്വം ജയേതി പുനഃ പുനഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന അസുരന്മാർ 'പത്തുതലനായവനേ ജയിക്കൂ' എന്നു വിളിച്ചു; ദേവന്മാർ വീണ്ടും വീണ്ടും രാമനോട് 'നിനക്കു ജയം' എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ക്രോധാദ് രാഘവസ്യ ച രാവണഃ। പ്രഹര്തുകാമോ ദുഷ്ടാത്മാ സ്പൃശന് പ്രഹരണം മഹത്
അതിനിടയിൽ, രാഘവനോടു കോപം കൊണ്ടു, ദുഷ്ടഹൃദയനായ രാവണൻ വലിയ ആയുധം പിടിച്ചു, ആക്രമിക്കാൻ ഉത്സുകനായി.
വജ്രസാരം മഹാനാദം സര്വശത്രുനിബര്ഹണമ്। ശൈലശൃങ്ഗനിഭൈഃ കൂടൈശ്ചിത്തദൃഷ്ടിഭയാവഹമ്
വജ്രംപോലെ കഠിനവും, മഹാശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നതും, എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും സംഹരിക്കുന്നതും, മലശിഖരങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള മൂർച്ചയുള്ള കൂറ്റുകളും ഉള്ളതുമായ ആ ആയുധം ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ ദൃശ്യമായി.
സധൂമമിവ തീക്ഷ്ണാഗ്രം യുഗാന്താഗ്നിചയോപമമ്। അതിരൌദ്രമനാസാദ്യം കാലേനാപി ദുരാസദമ്
മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രവും പുകകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ, യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്നതുമായ, അത്യന്തം ഭയാനകവും സമീപിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമായ, കാലത്തേക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ആയുധം.
ത്രാസനം സര്വഭൂതാനാം ദാരണം ഭേദനം തഥാ। പ്രദീപ്ത ഇവ രോഷേണ ശൂലം ജഗ്രാഹ രാവണഃ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും, കീറുകയും പിളർക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുമായ, കോപത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന രാവണൻ തീപിടിച്ച ശൂലംപോലെ ആ ആയുധം പിടിച്ചു.