ഹരിഭിഃ സൂര്യസംകാശൈര്ഹേമജാലവിഭൂഷിതൈഃ। രുക്മവേണുധ്വജഃ ശ്രീമാന് ദേവരാജരഥോ വരഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ വലകളും, പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച പതാകയും വംശിയും അണിഞ്ഞ, ദേവരാജാവിന്റെ അത്യുത്തമമായ രഥം ആ പച്ച കുതിരകൾ വലിച്ചു.
ദേവരാജേന സംദിഷ്ടോ രഥമാരുഹ്യ മാതലിഃ। അഭ്യവര്തത കാകുത്സ്ഥമവതീര്യ ത്രിവിഷ്ടപാത്
ദേവരാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം മാതലി രഥത്തിൽ കയറി, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി കാകുത്സ്ഥനോടു സമീപിച്ചു.
അബ്രവീച്ച തദാ രാമം സപ്രതോദോ രഥേ സ്ഥിതഃ। പ്രാഞ്ജലിര്മാതലിര്വാക്യം സഹസ്രാക്ഷസ്യ സാരഥിഃ
രഥത്തിൽ കയറി കൈയിൽ അങ്കുശം പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന മാതലി, ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ സാരഥി, കൈകൂപ്പി രാമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സഹസ്രാക്ഷേണ കാകുത്സ്ഥ രഥോഽയം വിജയായ തേ। ദത്തസ്തവ മഹാസത്ത്വ ശ്രീമന് ശത്രുനിബര്ഹണ
കാകുത്സ്ഥാ, ഈ രഥം നിനക്ക് വിജയത്തിനായി ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ തന്നതാണ്, മഹാസത്ത്വനേ, ശത്രുനാശകനേ.
ഇദമൈന്ദ്രം മഹച്ചാപം കവചം ചാഗ്നിസംനിഭമ്। ശരാശ്ചാദിത്യസംകാശാഃ ശക്തിശ്ച വിമലാ ശിവാ
ഇവിടെ ഇന്ദ്രന്റെ വലിയ വില്ലും, അഗ്നിപോല തെളിഞ്ഞ കവർച്ചയും, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന അമ്പുകളും, കറക്കില്ലാത്ത ശുഭമായ ശൂലവും ഉണ്ട്.
ആരുഹ്യേമം രഥം വീര രാക്ഷസം ജഹി രാവണമ്। മയാ സാരഥിനാ ദേവ മഹേന്ദ്ര ഇവ ദാനവാന്
വീരാ, ഈ രഥത്തിൽ കയറി, ഞാൻ സാരഥിയായ് നിന്നോടൊപ്പം, മഹേന്ദ്രൻ ദാനവരെ സംഹരിച്ചതുപോലെ, രാക്ഷസനായ രാവണനെ സംഹരിക്കൂ.
ഇത്യുക്തഃ സമ്പരിക്രമ്യ രഥം തമഭിവാദ്യ ച। ആരുരോഹ തദാ രാമോ ലോകാഁല്ലക്ഷ്മ്യാ വിരാജയന്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, രാമൻ ആ രഥം ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ആദരം നൽകി, പിന്നെ അതിൽ കയറി. അവന്റെ മഹത്വം കൊണ്ട് ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ പ്രകാശിച്ചു.
തദ് ബഭൌ ചാദ്ഭുതം യുദ്ധം ദ്വൈരഥം രോമഹര്ഷണമ്। രാമസ്യ ച മഹാബാഹോ രാവണസ്യ ച രക്ഷസഃ
അപ്പോൾ രാമനും രാവണനും തമ്മിലുള്ള ആ രഥയുദ്ധം അത്ഭുതകരവും രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു ദൃശ്യമായി തെളിഞ്ഞു.
സ ഗാന്ധര്വേണ ഗാന്ധര്വം ദൈവം ദൈവേന രാഘവഃ। അസ്ത്രം രാക്ഷസരാജസ്യ ജഘാന പരമാസ്ത്രവിത്
രാഘവൻ, ദിവ്യായുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ, ഗാന്ധർവാസ്ത്രം ഗാന്ധർവാസ്ത്രത്താൽ, ദൈവാസ്ത്രം ദൈവാസ്ത്രത്താൽ പ്രതിരോധിച്ച്, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ആയുധങ്ങൾ തകർത്തു.
അസ്ത്രം തു പരമം ഘോരം രാക്ഷസം രാക്ഷസാധിപഃ। സസര്ജ പരമക്രുദ്ധഃ പുനരേവ നിശാചരഃ
പിന്നീട് അത്യന്തം കോപത്തോടെ രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ ഭയാനകമായ പരമമായ രാക്ഷസാസ്ത്രം വീണ്ടും വിട്ടു.
തേ രാവണധനുര്മുക്താഃ ശരാഃ കാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। അഭ്യവര്തന്ത കാകുത്സ്ഥം സര്പാ ഭൂത്വാ മഹാവിഷാഃ
രാവണന്റെ ധനുസ്സിൽ നിന്ന് വിട്ടു വന്ന പൊന്നാലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, വലിയ വിഷമുള്ള പാമ്പുകളായി മാറി കാകുത്സ്ഥനായി known രാമനെ향െ ഓടിയെത്തി.
തേ ദീപ്തവദനാ ദീപ്തം വമന്തോ ജ്വലനം മുഖൈഃ। രാമമേവാഭ്യവര്തന്ത വ്യാദിതാസ്യാ ഭയാനകാഃ
അവ പാമ്പുകൾ കത്തുന്ന മുഖങ്ങളുമായി, വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി ചീറ്റി, ഭയാനകമായ വലുതായ വായുകൾ തുറന്ന് രാമനെ향െ മുന്നേറി.
തൈര്വാസുകിസമസ്പര്ശൈര്ദീപ്തഭോഗൈര്മഹാവിഷൈഃ। ദിശശ്ച സംതതാഃ സര്വാ വിദിശശ്ച സമാവൃതാഃ
വാസുകിയെപ്പോലെയുള്ള ആ തീപൊള്ളുന്ന പാമ്പുകളുടെ വിഷഭാരം കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളും, ഇടദിക്കുകളും നിറഞ്ഞു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ പന്നഗാന് രാമഃ സമാപതത ആഹവേ। അസ്ത്രം ഗാരുത്മതം ഘോരം പ്രാദുശ്ചക്രേ ഭയാവഹമ്
ആ പാമ്പുകൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്റെ നേരെ വരുന്നത് കണ്ട രാമൻ, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഗരുഡാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
തേ രാഘവധനുര്മുക്താ രുക്മപുങ്ഖാഃ ശിഖിപ്രഭാഃ। സുപര്ണാഃ കാഞ്ചനാ ഭൂത്വാ വിചേരുഃ സര്പശത്രവഃ
രാഘവന്റെ ധനുസ്സിൽ നിന്ന് വിട്ടു വന്ന പൊൻപൊക്കുകളും മയിൽപോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ള അമ്പുകൾ, പൊന്നുപറവകളായി മാറി പാമ്പുകളുടെ ശത്രുക്കളായി പറന്നു.
തേ താന് സര്വാന് ശരാഞ്ജഘ്നുഃ സര്പരൂപാന് മഹാജവാന്। സുപര്ണരൂപാ രാമസ്യ വിശിഖാഃ കാമരൂപിണഃ
രാമന്റെ ആ അമ്പുകൾ, ഇഷ്ടാനുസൃതമായി സൂപർണ്ണരൂപം എടുത്ത്, അതിവേഗം വന്ന എല്ലാ പാമ്പുരൂപ അമ്പുകളും തകർത്തു.
അസ്ത്രേ പ്രതിഹതേ ക്രുദ്ധോ രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ। അഭ്യവര്ഷത് തദാ രാമം ഘോരാഭിഃ ശരവൃഷ്ടിഭിഃ
ആ ആയുധം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ കോപത്തോടെ രാമനെ ഭയാനകമായ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ആക്രമിച്ചു.
തതഃ ശരസഹസ്രേണ രാമമക്ലിഷ്ടകാരിണമ്। അര്ദയിത്വാ ശരൌഘേണ മാതലിം പ്രത്യവിധ്യത
ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്ന രാമനെ ആയിരം അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാവണൻ ആക്രമിച്ചു; അമ്പുകളുടെ ഒഴുക്കിൽ മാതളിയും അകപ്പെട്ടു.
ചിച്ഛേദ കേതുമുദ്ദിശ്യ ശരേണൈകേന രാവണഃ। പാതയിത്വാ രഥോപസ്ഥേ രഥാത് കേതും ച കാഞ്ചനമ്
രാവണൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് പതാക ലക്ഷ്യമിട്ട് വെട്ടി, പൊൻ പതാക രഥത്തിന്റെ തറയിൽ വീണു.
ഐന്ദ്രാനപി ജഘാനാശ്വാന് ശരജാലേന രാവണഃ। വിഷേദുര്ദേവഗന്ധര്വചാരണാ ദാനവൈഃ സഹ
രാവണൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ഇന്ദ്രന്റെ കുതിരകളെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു; ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ചാരണന്മാരും ദാനവന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു.
രാമമാര്തം തദാ ദൃഷ്ട്വാ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। വ്യഥിതാ വാനരേന്ദ്രാശ്ച ബഭൂവുഃ സവിഭീഷണാഃ
രാമൻ വേദനയിൽ ആകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷികളും, വാനരരാജാക്കന്മാരും വിഭീഷണനും ദുഃഖിതരായി.
രാമചന്ദ്രമസം ദൃഷ്ട്വാ ഗ്രസ്തം രാവണരാഹുണാ। പ്രാജാപത്യം ച നക്ഷത്രം രോഹിണീം ശശിനഃ പ്രിയാമ്
രാവണൻ എന്ന രാഹു രാമചന്ദ്രനെ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, പിടിച്ചെടുത്തതും, ശശിയുടെ പ്രിയമായ രോഹിണി നക്ഷത്രം മറഞ്ഞതും അവർ കണ്ടു.
സമാക്രമ്യ ബുധസ്തസ്ഥൌ പ്രജാനാമഹിതാവഹഃ। സധൂമപരിവൃര്ത്തോമിഃ പ്രജ്വലന്നിവ സാഗരഃ
പൃഥ്വീപതിയുടെ നക്ഷത്രമായ പ്രജാപത്യത്തെ ബുധൻ മറികടന്ന് നിലകൊണ്ടു; പുകപടർന്ന പ്രകാശവലയത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സമുദ്രം പോലെ ജ്വലിച്ചു.
ഉത്പപാത തദാ ക്രുദ്ധഃ സ്പൃശന്നിവ ദിവാകരമ്। ശസ്ത്രവര്ണഃ സുപരുഷോ മന്ദരശ്മിര്ദിവാകരഃ
അപ്പോൾ അങ്കാരൻ കോപത്തോടെ ഉയർന്ന്, സൂര്യനെ തൊടുന്നതുപോലെ, ആയുധത്തിന്റെ പ്രകാശം കടുപ്പവും, കിരണങ്ങൾ മങ്ങിയതും, സൂര്യൻ തന്നെ മങ്ങിപ്പോയതും ആയി തെളിഞ്ഞു.
അദൃശ്യത കബന്ധാങ്കഃ സംസക്തോ ധൂമകേതുനാ। കോസലാനാം ച നക്ഷത്രം വ്യക്തമിന്ദ്രാഗ്നിദൈവതമ്
കബന്ധനക്ഷത്രം പുകച്ചുവണ്ടിയോടൊപ്പം ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷമായി. ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും രക്ഷിക്കുന്ന കോസലരാജ്യത്തിന്റെ നക്ഷത്രവും വ്യക്തമായി ദൃശ്യമായി.
ആഹത്യാങ്ഗാരകസ്തസ്ഥൌ വിശാഖമപി ചാമ്ബരേ। ദശാസ്യോ വിംശതിഭുജഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ
അംഗാരകൻ ആകാശത്ത് വിശാഖയോട് ചേർന്ന് നില്ക്കുന്നു; പത്ത് തലയും ഇരുപത് കൈകളും ഉള്ള രാവണൻ വില്ല് പിടിച്ചു നിന്നു.
അദൃശ്യത ദശഗ്രീവോ മൈനാക ഇവ പര്വതഃ। നിരസ്യമാനോ രാമസ്തു ദശഗ്രീവേണ രക്ഷസാ
പത്ത് തലയുള്ള രാവണൻ മൈനാകപർവതത്തെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; രാമൻ രാവണൻ എന്ന അസുരനാൽ പിന്തള്ളപ്പെട്ടു.
നാശക്നോദഭിസംധാതും സായകാന് രണമൂര്ധനി। സ കൃത്വാ ഭ്രുകുടിം ക്രുദ്ധഃ കിംചിത് സംരക്തലോചനഃ
യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്യം വെക്കാൻ രാമന് കഴിഞ്ഞില്ല; കോപത്തിൽ കണ്പൊട്ടിച്ച്, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ഭ്രുകൂട്ടിയിരുന്നു.
ജഗാമ സുമഹാക്രോധം നിര്ദഹന്നിവ രാക്ഷസാന്। തസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ വദനം ദൃഷ്ട്വാ രാമസ്യ ധീമതഃ। സര്വഭൂതാനി വിത്രേസുഃ പ്രാകമ്പത ച മേദിനീ
അവൻ അതിവിശാലമായ കോപത്തിൽ കത്തുന്നപോലെ അസുരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു; ധീരനായ രാമന്റെ കോപഭരിതമായ മുഖം കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു, ഭൂമി നടുങ്ങി.
സിംഹശാര്ദൂലവാഞ്ഛൈലഃ സംചചാല ചലദ് ദ്രുമഃ। ബഭൂവ ചാപി ക്ഷുഭിതഃ സമുദ്രഃ സരിതാം പതിഃ
സിംഹങ്ങളും കടുവകളും വസിക്കുന്ന മലകൾ മരങ്ങൾ കുലുങ്ങി ചലിച്ചു; നദികളുടെ രാജാവായ സമുദ്രം ഉണർന്നുപൊങ്ങി.