thumb|അഷ്ടനവതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടനവതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ തൊണ്ണൂറ്റിയെട്ടാം സര്ഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
മഹോദരേ തു നിഹതേ മഹാപാര്ശ്വോ മഹാബലഃ। സുഗ്രീവേണ സമീക്ഷ്യാഥ ക്രോധാത് സംരക്തലോചനഃ
മഹോദരനെ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാപാർശ്വൻ എന്ന അത്യന്തം ശക്തനായവൻ, കുപിതനായി കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് സുഗ്രീവനെ നോക്കി.
അങ്ഗദസ്യ ചമൂം ഭീമാം ക്ഷോഭയാമാസ മാര്ഗണൈഃ। സ വാനരാണാം മുഖ്യാനാമുത്തമാങ്ഗാനി രാക്ഷസഃ
അംഗദന്റെ ഭയങ്കരമായ സൈന്യത്തെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കലക്കി, ആ രാക്ഷസൻ വാനരന്മാരിൽ പ്രധാനികളായവരുടെ തലകൾ അമ്പുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
പാതയാമാസ കായേഭ്യഃ ഫലം വൃന്താദിവാനിലഃ। കേഷാംചിദിഷുഭിര്ബാഹൂംശ്ചിച്ഛേദാഥ സ രാക്ഷസഃ
കാറ്റ് ശാഖയിൽ നിന്ന് പഴങ്ങൾ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ, അവൻ വാനരന്മാരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് അവയുടെ അവയവങ്ങൾ വീഴ്ത്തി; ചിലരുടെ കൈകൾ അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.
വാനരാണാം സുസംരബ്ധഃ പാര്ശ്വം കേഷാംചിദാക്ഷിപത്। തേഽര്ദിതാ ബാണവര്ഷേണ മഹാപാര്ശ്വേന വാനരാഃ
വാനരന്മാരിൽ ചിലരുടെ വശങ്ങൾ മഹാപാർശ്വൻ അതിക്രൂരമായി ആക്രമിച്ചു; അവൻ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ പെടുമ്പോൾ അവർ അതികഷ്ടം അനുഭവിച്ചു.
വിഷാദവിമുഖാഃ സര്വേ ബഭൂവുര്ഗതചേതസഃ। നിശമ്യ ബലമുദ്വിഗ്നമങ്ഗദോ രാക്ഷസാര്ദിതമ്
എല്ലാവരും നിരാശരായി മനസ്സില്ലാതെ തിരിഞ്ഞുപോയി; സൈന്യം വിഷമത്തിലും വേദനയിലും ആകുന്നത് കേട്ടപ്പോൾ, അങ്ങദൻ അതിനാൽ ദുഃഖിച്ചു.
വേഗം ചക്രേ മഹാവേഗഃ സമുദ്ര ഇവ പര്വസു। ആയസം പരിഘം ഗൃഹ്യ സൂര്യരശ്മിസമപ്രഭമ്
സമുദ്രം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ എത്ര വേഗം ഉണ്ടോ അത്ര വേഗത്തിൽ അങ്ങദൻ ഇരുമ്പ് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന ഒരു വലിയ ദണ്ഡം എടുത്തു.
സമരേ വാനരശ്രേഷ്ഠോ മഹാപാര്ശ്വേ ന്യപാതയത്। സ തു തേന പ്രഹാരേണ മഹാപാര്ശ്വോ വിചേതനഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ വാനരന്മാരിൽ പ്രധാനിയായ അങ്ങദൻ ആ ദണ്ഡം കൊണ്ട് മഹാപാർശ്വനെ അടിച്ചു.
സസൂതഃ സ്യന്ദനാത് തസ്മാദ് വിസംജ്ഞശ്ചാപതദ് ഭുവി। തസ്യര്ക്ഷരാജസ്തേജസ്വീ നീലാഞ്ജനചയോപമഃ
ആ പ്രഹാരത്തിൽ മഹാപാർശ്വൻ ബോധംകെട്ട് തന്റെ സാരഥിയോടൊപ്പം രഥത്തിൽ നിന്ന് നിലത്തേക്ക് വീണു.
നിഷ്പത്യ സുമഹാവീര്യഃ സ്വയൂഥാന്മേഘസംനിഭാത്। പ്രഗൃഹ്യ ഗിരിശൃങ്ഗാഭാം ക്രുദ്ധഃ സ വിപുലാം ശിലാമ്
കറുത്ത അഞ്ജനക്കല്ലുപോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ള കരടികളുടെ രാജാവ്, മേഘങ്ങൾ പോലെ കിടക്കുന്ന തന്റെ സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് വലിയ ശക്തിയോടെ പുറത്ത് ചാടിയെടുത്തു.
അശ്വാഞ്ജഘാന തരസാ ബഭഞ്ജ സ്യന്ദനം ച തമ്। മുഹൂര്താല്ലബ്ധസംജ്ഞസ്തു മഹാപാര്ശ്വോ മഹാബലഃ
കോപത്തോടെ, മലശൃംഗം പോലെയുള്ള വലിയ ഒരു കല്ല് എടുത്ത്, അതുകൊണ്ട് കുതിരകളെയും രഥത്തെയും തകർത്തു; കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞ് മഹാപാർശ്വൻ വീണ്ടും ബോധം നേടി.
അങ്ഗദം ബഹുഭിര്ബാണൈര്ഭൂയസ്തം പ്രത്യവിധ്യത। ജാമ്ബവന്തം ത്രിഭിര്ബാണൈരാജഘാന സ്തനാന്തരേ
അവൻ അങ്ങദനെ അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി, ജാംബവാന്റെ നെഞ്ചിൽ മൂന്നു അമ്പുകൾ കൊണ്ടു വേദനിപ്പിച്ചു.
ഋക്ഷരാജം ഗവാക്ഷം ച ജഘാന ബഹുഭിഃ ശരൈഃ। ഗവാക്ഷം ജാമ്ബവന്തം ച സ ദൃഷ്ട്വാ ശരപീഡിതൌ
അവൻ കരടികളുടെ രാജാവിനെയും ഗവാക്ഷനെയും അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; ഗവാക്ഷനും ജാംബവാനും അമ്പുകളുടെ പ്രഹാരത്തിൽ വേദനിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു—
ജഗ്രാഹ പരിഘം ഘോരമങ്ഗദഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। തസ്യാങ്ഗദഃ സരോഷാക്ഷോ രാക്ഷസസ്യ തമായസമ്
അങ്ങദൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ആ രാക്ഷസന്റെ ഭയങ്കരമായ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം പിടിച്ചു, കണ്ണുകൾ ക്രോധത്തിൽ ചുവപ്പിച്ചു.
ദൂരസ്ഥിതസ്യ പരിഘം രവിരശ്മിസമപ്രഭമ്। ദ്വാഭ്യാം ഭുജാഭ്യാം സംഗൃഹ്യ ഭ്രാമയിത്വാ ച വേഗവത്
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന ആ ദണ്ഡം അങ്ങദൻ രണ്ടു കൈകൊണ്ടും ദൂരത്ത് നിന്ന് പിടിച്ചു, വേഗത്തിൽ ചുറ്റി.
മഹാപാര്ശ്വസ്യ ചിക്ഷേപ വധാര്ഥം വാലിനഃ സുതഃ। സ തു ക്ഷിപ്തോ ബലവതാ പരിഘസ്തസ്യ രക്ഷസഃ
വാലിയുടെ മകൻ മഹാപാർശ്വനെ കൊല്ലാൻ ആ ദണ്ഡം അവന്റെ മേൽ എറിഞ്ഞു; അത്യന്തം ശക്തിയോടെ എറിഞ്ഞ ആ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം രാക്ഷസനെ തട്ടി.
ധനുശ്ച സശരം ഹസ്താച്ഛിരസ്ത്രാണം ച പാതയത്। തം സമാസാദ്യ വേഗേന വാലിപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അത് അവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു അമ്പുകളും വില്ലും, ശിരോരക്ഷയും താഴെ വീഴ്ത്തി; അതിനുശേഷം വാലിയുടെ വീരപുത്രൻ വേഗത്തിൽ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടി—
തലേനാഭ്യഹനത് ക്രുദ്ധഃ കര്ണമൂലേ സകുണ്ഡലേ। സ തു ക്രുദ്ധോ മഹാവേഗോ മഹാപാര്ശ്വോ മഹാദ്യുതിഃ
കോപത്തോടെ, കുണ്ഡലം ധരിച്ച കാതിന്റെ അടിയിൽ തന്റെ കൈയാൽ മഹാപാർശ്വനെ അങ്ങദൻ അടിച്ചു; എന്നാൽ മഹാപാർശ്വൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെയും ശക്തിയോടെയും തിരിച്ചടിച്ചു.
കരേണൈകേന ജഗ്രാഹ സുമഹാന്തം പരശ്വധമ്। തം തൈലധൌതം വിമലം ശൈലസാരമയം ദൃഢമ്
അവൻ ഒരു കൈകൊണ്ട് വലിയൊരു യുദ്ധകൊടുവാൾ എടുത്തു. അതു എണ്ണയിട്ട് നന്നായി തിളപ്പിച്ച, മിനുക്കിയ, പർവ്വതത്തിലെ ധാതുവിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ, വളരെ ശക്തമായതായിരുന്നു.
രാക്ഷസഃ പരമക്രുദ്ധോ വാലിപുത്രേ ന്യപാതയത്। തേന വാമാംസഫലകേ ഭൃശം പ്രത്യവപാതിതമ്
അതിശയ ക്രോധത്തോടെ ആ രാക്ഷസൻ ആ കൊടുവാൾ വാലിയുടെ മകനായ അങ്കദന്റെ മേൽ വീഴ്ത്തി. എന്നാൽ അങ്കദൻ ഇടത് ഭുജത്തിൽ കനത്ത പ്രഹാരം ഏറ്റെങ്കിലും—
അങ്ഗദോ മോക്ഷയാമാസ സരോഷഃ സ പരശ്വധമ്। സ വീരോ വജ്രസംകാശമങ്ഗദോ മുഷ്ടിമാത്മനഃ
അങ്കദൻ കോപത്തോടെ ആ കൊടുവാളിൽ നിന്ന് സ്വയം മോചിതനായി. പിന്നെ ആ വീരൻ, വജ്രംപോലുള്ള മുഷ്ടിയോടെ—
സംവര്തയത് സുസംക്രുദ്ധഃ പിതുസ്തുല്യപരാക്രമഃ। രാക്ഷസസ്യ സ്തനാഭ്യാശേ മര്മജ്ഞോ ഹൃദയം പ്രതി
അതി ക്രുദ്ധനായി, അച്ഛനോടു സമാനമായ വീര്യത്തോടെ, രാക്ഷസന്റെ നെഞ്ച് ഭാഗത്തേക്ക്, അതിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം മനസ്സിലാക്കി, ശക്തി കൂട്ടി.
ഇന്ദ്രാശനിസമസ്പര്ശം സ മുഷ്ടിം വിന്യപാതയത്। തേന തസ്യ നിപാതേന രാക്ഷസസ്യ മഹാമൃധേ
ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലുള്ള സ്പർശമുള്ള ആ മുഷ്ടി കൊണ്ട് അങ്കദൻ പ്രഹരിച്ചു. ആ പ്രഹാരത്താൽ മഹായുദ്ധത്തിൽ—
പഫാല ഹൃദയം ചാസ്യ സ പപാത ഹതോ ഭുവി। തസ്മിന് വിനിഹതേ ഭൂമൌ തത് സൈന്യം സമ്പ്രചുക്ഷുഭേ
ആ രാക്ഷസന്റെ ഹൃദയം പൊട്ടി, അവൻ നിലത്ത് വീണു മരിച്ചു. അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണതോടെ ആ സൈന്യം മുഴുവൻ കലഹത്തിലായി.
അഭവച്ച മഹാന് ക്രോധഃ സമരേ രാവണസ്യ തു। വാനരാണാം പ്രഹൃഷ്ടാനാം സിംഹനാദഃ സുപുഷ്കലഃ
അപ്പോൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ രാവണനിൽ വലിയ ക്രോധം പിറന്നു. സന്തോഷത്തോടെ വാനരർ ശക്തമായ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
സ്ഫോടയന്നിവ ശബ്ദേന ലങ്കാം സാട്ടാലഗോപുരാമ്। സഹേന്ദ്രേണേവ ദേവാനാം നാദഃ സമഭവന്മഹാന്
അവരുടെ ശബ്ദം ലങ്കയെ അതിന്റെ ഗോപുരങ്ങളോടും അട്ടാളങ്ങളോടും കൂടി പൊട്ടിച്ചുപൊളിക്കുന്നതുപോലെ, ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ മുഴക്കുന്ന മഹാനാദംപോലെയായിരുന്നു.
അഥേന്ദ്രശത്രുസ്ത്രിദശാലയാനാം വനൌകസാം ചൈവ മഹാപ്രണാദമ്। ശ്രുത്വാ സരോഷം യുധി രാക്ഷസേന്ദ്രഃ പുനശ്ച യുദ്ധാഭിമുഖോഽവതസ്ഥേ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റെ ശത്രുവായ രാക്ഷസാധിപൻ, ദേവലോകത്തെയും വനവാസികളെയും നിന്നു കേട്ട ആ മഹാനാദം യുദ്ധത്തിൽ കേട്ടപ്പോൾ, വീണ്ടും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി മുന്നോട്ട് നിന്നു.
thumb|ഏകോനശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ തൊണ്ണൂറാം ഒൻപതാം സർഗം കേൾക്കുക.
മഹോദരമഹാപാര്ശ്വൌ ഹതൌ ദൃഷ്ട്വാ സ രാവണഃ। തസ്മിംശ്ച നിഹതേ വീരേ വിരൂപാക്ഷേ മഹാബലേ
മഹോദരനും മഹാപാർശ്വനും വീണു മരിച്ചതും, മഹാബലശാലിയായ വീരനായ വിരൂപാക്ഷനും കൊല്ലപ്പെട്ടതും രാവണൻ കണ്ടു.
ആവിവേശ മഹാന് ക്രോധോ രാവണം തു മഹാമൃധേ। സൂതം സംചോദയാമാസ വാക്യം ചേദമുവാച ഹ
അപ്പോൾ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ രാവണനിൽ വലിയ കോപം പിറന്നു. അവൻ തന്റെ രഥസാരഥിയെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.