രാക്ഷസശ്ചര്മണാ സാര്ധം മഹാവേഗോ മഹോദരഃ। തഥൈവ ച മഹാഖഡ്ഗം ചര്മണാ പതിതം സഹ। ജഗ്രാഹ വാനരശ്രേഷ്ഠഃ സുഗ്രീവോ വേഗവത്തരഃ
വായുവിനേക്കാൾ വേഗമുള്ള മഹോദരൻ തന്റെ കവചവും അതിനൊപ്പം വീണ വലിയ വാളും എടുത്തു; അതുപോലെ തന്നെ അതിവേഗിയായ കുരങ്ങന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവനും എടുത്തു.
തതോ രോഷപരീതാങ്ഗൌ നദന്താവഭ്യധാവതാമ്। ഉദ്യതാസീ രണേ ഹൃഷ്ടൌ യുധി ശസ്ത്രവിശാരദൌ
ശരീരത്തിൽ ക്രോധം നിറഞ്ഞ്, ഉച്ചത്തിൽ കുരച്ചു, ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ വാൾ ഉയർത്തി പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു; ഇരുവരും യുദ്ധകലയിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവരായിരുന്നു.
ദക്ഷിണം മണ്ഡലം ചോഭൌ സുതൂര്ണം സമ്പരീയതുഃ। അന്യോന്യമഭിസംക്രുദ്ധൌ ജയേ പ്രണിഹിതാവുഭൌ
വിജയത്തോടുള്ള ആഗ്രഹത്തോടും പരസ്പര ക്രോധത്തോടും കൂടി ഇരുവരും വലതുവശം വലതുവശം വേഗത്തിൽ ചുറ്റി, അവസരം തേടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സ തു ശൂരോ മഹാവേഗോ വീര്യശ്ലാഘീ മഹോദരഃ। മഹാവര്മണി തം ഖഡ്ഗം പാതയാമാസ ദുര്മതിഃ
ശക്തിയിൽ അഭിമാനം ഉള്ള മഹോദരൻ, വേഗവും ധൈര്യവും കൂടിയവൻ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ വലിയ കവചത്തിൽ വാൾ കൊണ്ടു അടിച്ചു.
ലഗ്നമുത്കര്ഷതഃ ഖഡ്ഗം ഖഡ്ഗേന കപികുഞ്ജരഃ। ജഹാര സശിരസ്ത്രാണം കുണ്ഡലോപഗതം ശിരഃ
പക്ഷേ കുരങ്ങന്മാരിൽ ധീരനായവൻ വാൾ ഉയർത്തി, തന്റെ വാൾ കൊണ്ട് മറ്റവന്റെ വാൾ പിടിച്ചു, കിരീടവും കുണ്ണിയും ഉള്ള തല വെട്ടി മാറ്റി.
നികൃത്തശിരസസ്തസ്യ പതിതസ്യ മഹീതലേ। തദ് ബലം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ദൃഷ്ട്വാ തത്ര ന ദൃശ്യതേ
അവന്റെ തല നിലത്ത് വീണപ്പോൾ, ആ ദൃശ്യം കണ്ടപ്പോൾ, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ സൈന്യം അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായി.
ഹത്വാ തം വാനരൈഃ സാര്ധം നനാദ മുദിതോ ഹരിഃ। ചുക്രോധ ച ദശഗ്രീവോ ബഭൌ ഹൃഷ്ടശ്ച രാഘവഃ
അവനെ കൊല്ലുമ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ കുരങ്ങന്മാരോടൊപ്പം ആ ഹരി ഉച്ചത്തിൽ കുരച്ചു; ദശമുഖൻ ക്രോധിച്ചു, രാഘവൻ സന്തോഷത്തോടെ പ്രകാശിച്ചു.
വിഷണ്ണവദനാഃ സര്വേ രാക്ഷസാ ദീനചേതസഃ। വിദ്രവന്തി തതഃ സര്വേ ഭയവിത്രസ്തചേതസഃ
എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരുടെയും മുഖം ഉണങ്ങിയതും മനസ്സിൽ വിഷാദം നിറഞ്ഞതുമായ അവരൊക്കെ ഭയത്തോടെ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
മഹോദരം തം വിനിപാത്യ ഭൂമൌ മഹാഗിരേഃ കീര്ണമിവൈകദേശമ്। സൂര്യാത്മജസ്തത്ര രരാജ ലക്ഷ്മ്യാ സൂര്യഃ സ്വതേജോഭിരിവാപ്രധൃഷ്യഃ
മഹോദരനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തിയപ്പോൾ, വലിയ പർവ്വതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ചിതറുന്നതുപോലെ, സൂര്യപുത്രൻ അവിടെ തന്റെ തേജസ്സിൽ അപ്രാപ്യമാകെ പ്രകാശിച്ചു.
അഥ വിജയമവാപ്യ വാനരേന്ദ്രഃ സമരമുഖേ സുരസിദ്ധയക്ഷസങ്ഘൈഃ। അവനിതലഗതൈശ്ച ഭൂതസങ്ഘൈ- ര്ഹരുഷസമാകുലിതൈര്നിരീക്ഷ്യമാണഃ
വിജയം നേടിയ കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിനെ, സമരമുഖത്ത്, ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും യക്ഷന്മാരും ഭൂമിയിൽ താമസിക്കുന്ന ഭൂതഗണങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ നോക്കി നിന്നു.
thumb|അഷ്ടനവതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടനവതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ തൊണ്ണൂറ്റിയെട്ടാം സര്ഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
മഹോദരേ തു നിഹതേ മഹാപാര്ശ്വോ മഹാബലഃ। സുഗ്രീവേണ സമീക്ഷ്യാഥ ക്രോധാത് സംരക്തലോചനഃ
മഹോദരനെ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാപാർശ്വൻ എന്ന അത്യന്തം ശക്തനായവൻ, കുപിതനായി കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് സുഗ്രീവനെ നോക്കി.
അങ്ഗദസ്യ ചമൂം ഭീമാം ക്ഷോഭയാമാസ മാര്ഗണൈഃ। സ വാനരാണാം മുഖ്യാനാമുത്തമാങ്ഗാനി രാക്ഷസഃ
അംഗദന്റെ ഭയങ്കരമായ സൈന്യത്തെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കലക്കി, ആ രാക്ഷസൻ വാനരന്മാരിൽ പ്രധാനികളായവരുടെ തലകൾ അമ്പുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
പാതയാമാസ കായേഭ്യഃ ഫലം വൃന്താദിവാനിലഃ। കേഷാംചിദിഷുഭിര്ബാഹൂംശ്ചിച്ഛേദാഥ സ രാക്ഷസഃ
കാറ്റ് ശാഖയിൽ നിന്ന് പഴങ്ങൾ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ, അവൻ വാനരന്മാരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് അവയുടെ അവയവങ്ങൾ വീഴ്ത്തി; ചിലരുടെ കൈകൾ അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.
വാനരാണാം സുസംരബ്ധഃ പാര്ശ്വം കേഷാംചിദാക്ഷിപത്। തേഽര്ദിതാ ബാണവര്ഷേണ മഹാപാര്ശ്വേന വാനരാഃ
വാനരന്മാരിൽ ചിലരുടെ വശങ്ങൾ മഹാപാർശ്വൻ അതിക്രൂരമായി ആക്രമിച്ചു; അവൻ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ പെടുമ്പോൾ അവർ അതികഷ്ടം അനുഭവിച്ചു.
വിഷാദവിമുഖാഃ സര്വേ ബഭൂവുര്ഗതചേതസഃ। നിശമ്യ ബലമുദ്വിഗ്നമങ്ഗദോ രാക്ഷസാര്ദിതമ്
എല്ലാവരും നിരാശരായി മനസ്സില്ലാതെ തിരിഞ്ഞുപോയി; സൈന്യം വിഷമത്തിലും വേദനയിലും ആകുന്നത് കേട്ടപ്പോൾ, അങ്ങദൻ അതിനാൽ ദുഃഖിച്ചു.
വേഗം ചക്രേ മഹാവേഗഃ സമുദ്ര ഇവ പര്വസു। ആയസം പരിഘം ഗൃഹ്യ സൂര്യരശ്മിസമപ്രഭമ്
സമുദ്രം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ എത്ര വേഗം ഉണ്ടോ അത്ര വേഗത്തിൽ അങ്ങദൻ ഇരുമ്പ് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന ഒരു വലിയ ദണ്ഡം എടുത്തു.
സമരേ വാനരശ്രേഷ്ഠോ മഹാപാര്ശ്വേ ന്യപാതയത്। സ തു തേന പ്രഹാരേണ മഹാപാര്ശ്വോ വിചേതനഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ വാനരന്മാരിൽ പ്രധാനിയായ അങ്ങദൻ ആ ദണ്ഡം കൊണ്ട് മഹാപാർശ്വനെ അടിച്ചു.
സസൂതഃ സ്യന്ദനാത് തസ്മാദ് വിസംജ്ഞശ്ചാപതദ് ഭുവി। തസ്യര്ക്ഷരാജസ്തേജസ്വീ നീലാഞ്ജനചയോപമഃ
ആ പ്രഹാരത്തിൽ മഹാപാർശ്വൻ ബോധംകെട്ട് തന്റെ സാരഥിയോടൊപ്പം രഥത്തിൽ നിന്ന് നിലത്തേക്ക് വീണു.
നിഷ്പത്യ സുമഹാവീര്യഃ സ്വയൂഥാന്മേഘസംനിഭാത്। പ്രഗൃഹ്യ ഗിരിശൃങ്ഗാഭാം ക്രുദ്ധഃ സ വിപുലാം ശിലാമ്
കറുത്ത അഞ്ജനക്കല്ലുപോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ള കരടികളുടെ രാജാവ്, മേഘങ്ങൾ പോലെ കിടക്കുന്ന തന്റെ സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് വലിയ ശക്തിയോടെ പുറത്ത് ചാടിയെടുത്തു.
അശ്വാഞ്ജഘാന തരസാ ബഭഞ്ജ സ്യന്ദനം ച തമ്। മുഹൂര്താല്ലബ്ധസംജ്ഞസ്തു മഹാപാര്ശ്വോ മഹാബലഃ
കോപത്തോടെ, മലശൃംഗം പോലെയുള്ള വലിയ ഒരു കല്ല് എടുത്ത്, അതുകൊണ്ട് കുതിരകളെയും രഥത്തെയും തകർത്തു; കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞ് മഹാപാർശ്വൻ വീണ്ടും ബോധം നേടി.
അങ്ഗദം ബഹുഭിര്ബാണൈര്ഭൂയസ്തം പ്രത്യവിധ്യത। ജാമ്ബവന്തം ത്രിഭിര്ബാണൈരാജഘാന സ്തനാന്തരേ
അവൻ അങ്ങദനെ അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി, ജാംബവാന്റെ നെഞ്ചിൽ മൂന്നു അമ്പുകൾ കൊണ്ടു വേദനിപ്പിച്ചു.
ഋക്ഷരാജം ഗവാക്ഷം ച ജഘാന ബഹുഭിഃ ശരൈഃ। ഗവാക്ഷം ജാമ്ബവന്തം ച സ ദൃഷ്ട്വാ ശരപീഡിതൌ
അവൻ കരടികളുടെ രാജാവിനെയും ഗവാക്ഷനെയും അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; ഗവാക്ഷനും ജാംബവാനും അമ്പുകളുടെ പ്രഹാരത്തിൽ വേദനിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു—
ജഗ്രാഹ പരിഘം ഘോരമങ്ഗദഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। തസ്യാങ്ഗദഃ സരോഷാക്ഷോ രാക്ഷസസ്യ തമായസമ്
അങ്ങദൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ആ രാക്ഷസന്റെ ഭയങ്കരമായ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം പിടിച്ചു, കണ്ണുകൾ ക്രോധത്തിൽ ചുവപ്പിച്ചു.
ദൂരസ്ഥിതസ്യ പരിഘം രവിരശ്മിസമപ്രഭമ്। ദ്വാഭ്യാം ഭുജാഭ്യാം സംഗൃഹ്യ ഭ്രാമയിത്വാ ച വേഗവത്
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന ആ ദണ്ഡം അങ്ങദൻ രണ്ടു കൈകൊണ്ടും ദൂരത്ത് നിന്ന് പിടിച്ചു, വേഗത്തിൽ ചുറ്റി.
മഹാപാര്ശ്വസ്യ ചിക്ഷേപ വധാര്ഥം വാലിനഃ സുതഃ। സ തു ക്ഷിപ്തോ ബലവതാ പരിഘസ്തസ്യ രക്ഷസഃ
വാലിയുടെ മകൻ മഹാപാർശ്വനെ കൊല്ലാൻ ആ ദണ്ഡം അവന്റെ മേൽ എറിഞ്ഞു; അത്യന്തം ശക്തിയോടെ എറിഞ്ഞ ആ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം രാക്ഷസനെ തട്ടി.
ധനുശ്ച സശരം ഹസ്താച്ഛിരസ്ത്രാണം ച പാതയത്। തം സമാസാദ്യ വേഗേന വാലിപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അത് അവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു അമ്പുകളും വില്ലും, ശിരോരക്ഷയും താഴെ വീഴ്ത്തി; അതിനുശേഷം വാലിയുടെ വീരപുത്രൻ വേഗത്തിൽ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടി—
തലേനാഭ്യഹനത് ക്രുദ്ധഃ കര്ണമൂലേ സകുണ്ഡലേ। സ തു ക്രുദ്ധോ മഹാവേഗോ മഹാപാര്ശ്വോ മഹാദ്യുതിഃ
കോപത്തോടെ, കുണ്ഡലം ധരിച്ച കാതിന്റെ അടിയിൽ തന്റെ കൈയാൽ മഹാപാർശ്വനെ അങ്ങദൻ അടിച്ചു; എന്നാൽ മഹാപാർശ്വൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെയും ശക്തിയോടെയും തിരിച്ചടിച്ചു.
കരേണൈകേന ജഗ്രാഹ സുമഹാന്തം പരശ്വധമ്। തം തൈലധൌതം വിമലം ശൈലസാരമയം ദൃഢമ്
അവൻ ഒരു കൈകൊണ്ട് വലിയൊരു യുദ്ധകൊടുവാൾ എടുത്തു. അതു എണ്ണയിട്ട് നന്നായി തിളപ്പിച്ച, മിനുക്കിയ, പർവ്വതത്തിലെ ധാതുവിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ, വളരെ ശക്തമായതായിരുന്നു.
രാക്ഷസഃ പരമക്രുദ്ധോ വാലിപുത്രേ ന്യപാതയത്। തേന വാമാംസഫലകേ ഭൃശം പ്രത്യവപാതിതമ്
അതിശയ ക്രോധത്തോടെ ആ രാക്ഷസൻ ആ കൊടുവാൾ വാലിയുടെ മകനായ അങ്കദന്റെ മേൽ വീഴ്ത്തി. എന്നാൽ അങ്കദൻ ഇടത് ഭുജത്തിൽ കനത്ത പ്രഹാരം ഏറ്റെങ്കിലും—