സുപാര്ശ്വോ നാമ മേധാവീ രാവണം രക്ഷസാം വരമ്। നിവാര്യമാണഃ സചിവൈരിദം വചനമബ്രവീത്
'സുപാർശ്വൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനായവൻ, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാവണനോടു, മന്ത്രിമാർ തടഞ്ഞിട്ടും, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:'
കഥം നാമ ദശഗ്രീവ സാക്ഷാദ്വൈശ്രവണാനുജ। ഹന്തുമിച്ഛസി വൈദേഹീം ക്രോധാദ് ധര്മമപാസ്യ ച
'ദശമുഖനേ, വൈശ്രവണന്റെ സഹോദരനേ, നീ കോപത്തിൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് വൈദേഹിയെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ശരിയാണ്?'
വേദവിദ്യാവ്രതസ്നാതഃ സ്വകര്മനിരതസ്തഥാ। സ്ത്രിയഃ കസ്മാദ് വധം വീര മന്യസേ രാക്ഷസേശ്വര
'നീ വേദങ്ങളിലും വ്രതങ്ങളിലും നിഷ്ഠയുള്ളവനാണ്, സ്വന്തം കര്മ്മത്തിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവനാണ്; എങ്കിൽ, രാക്ഷസാധിപതിയായ നീ, സ്ത്രീയെ കൊല്ലാൻ ആലോചിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?'
മൈഥിലീം രൂപസമ്പന്നാം പ്രത്യവേക്ഷസ്വ പാര്ഥിവ। തസ്മിന്നേവ സഹാസ്മാഭിരാഹവേ ക്രോധമുത്സൃജ
'സൗന്ദര്യവതിയായ മൈഥിലിയെ നോക്കൂ, രാജാവേ; നാം എല്ലാവരും ചേർന്ന് യുദ്ധത്തിൽ അവളെ നേരിടാം; ദേഷ്യം ഉപേക്ഷിക്കൂ.'
അഭ്യുത്ഥാനം ത്വമദ്യൈവ കൃഷ്ണപക്ഷചതുര്ദശീ। കൃത്വാ നിര്യാഹ്യമാവാസ്യാം വിജയായ ബലൈര്വൃതഃ
ഇന്ന് കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതി, നീ എഴുന്നേറ്റു. അമാവാസ്യ ദിവസം, നിന്റെ സൈന്യങ്ങളുമായി ചുറ്റപ്പെട്ട് വിജയത്തിനായി പുറപ്പെടണം.
ശൂരോ ധീമാന് രഥീ ഖഡ്ഗീ രഥപ്രവരമാസ്ഥിതഃ। ഹത്വാ ദാശരഥിം രാമം ഭവാന് പ്രാപ്സ്യതി മൈഥിലീമ്
നീ ധൈര്യശാലിയും ബുദ്ധിമാനുമായ യോദ്ധാവാണ്, ഉത്തമരഥത്തിൽ കത്തിയുമായി കയറി. ദശരഥപുത്രനായ രാമനെ സംഹരിച്ചാൽ, നീ മൈഥിലിയെ നേടും.
സ തദ് ദുരാത്മാ സുഹൃദാ നിവേദിതം വചഃ സുധര്മ്യം പ്രതിഗൃഹ്യ രാവണഃ। ഗൃഹം ജഗാമാഥ തതശ്ച വീര്യവാന് പുനഃ സഭാം ച പ്രയയൌ സുഹൃദ്വൃതഃ
അവൻ, ദുഷ്ടഹൃദയനായ രാവണൻ, സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞ നല്ല വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ ശക്തിയോടെ സുഹൃത്തുക്കളുമായി വീണ്ടും സഭയിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു.
thumb|ത്രിനവതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രിനവതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ തൊണ്ണൂറ്റിമൂന്നാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
സ പ്രവിശ്യ സഭാം രാജാ ദീനഃ പരമദുഃഖിതഃ। നിഷസാദാസനേ മുഖ്യേ സിംഹഃ ക്രുദ്ധ ഇവ ശ്വസന്
രാജാവ് ദു:ഖിതനും നിരാശനുമായി സഭയിൽ കയറി, പ്രധാനാസനത്തിൽ ഇരുന്നു. കോപത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ ശ്വസിക്കുന്ന സിംഹംപോലെ ആയിരുന്നു.
അബ്രവീച്ച സ താന് സര്വാന് ബലമുഖ്യാന് മഹാബലഃ। രാവണഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യം പുത്രവ്യസനകര്ശിതഃ
മഹാബലശാലിയായ രാവണൻ, മകന്റെ ദു:ഖത്തിൽ പെടപെട്ട്, കൈകൾ കൂപ്പി, എല്ലാ പ്രധാനസൈനികരോടും പറഞ്ഞു:
സര്വേ ഭവന്തഃ സര്വേണ ഹസ്ത്യശ്വേന സമാവൃതാഃ। നിര്യാന്തു രഥസങ്ഘൈശ്ച പാദാതൈശ്ചോപശോഭിതാഃ
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ആനകളും കുതിരകളും ചേർത്ത്, രഥങ്ങളും പടയാളികളും അണിനിരത്തി പുറപ്പെടണം.
ഏകം രാമം പരിക്ഷിപ്യ സമരേ ഹന്തുമര്ഹഥ। വര്ഷന്തഃ ശരവര്ഷാണി പ്രാവൃട്കാല ഇവാമ്ബുദാഃ
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ രാമനെ ഒറ്റയ്ക്കു ചുറ്റി, മഴക്കാലത്തെ മേഘങ്ങൾ പോലെ അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ച് അവനെ സംഹരിക്കണം.
അഥവാഹം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഭിന്നഗാത്രം മഹാഹവേ। ഭവദ്ഭിഃ ശ്വോ നിഹന്താസ്മി രാമം ലോകസ്യ പശ്യതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, നാളെ ഞാൻ തന്നെ, നിങ്ങൾ എനിക്ക് എത്രയെങ്കിലും വേദനിപ്പിച്ചാലും, ലോകം കാണുമ്പോൾ രാമനെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലും.
ഇത്യേതദ് വാക്യമാദായ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ രാക്ഷസാഃ। നിര്യയുസ്തേ രഥൈഃ ശീഘ്രൈര്നാനാനീകൈശ്ച സംയുതാഃ
രാക്ഷസാധിപന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാക്ഷസന്മാർ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുമായി വേഗത്തിൽ രഥങ്ങളിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു.
പരിഘാന് പട്ടിശാംശ്ചൈവ ശരഖഡ്ഗപരശ്വധാന്। ശരീരാന്തകരാന് സര്വേ ചിക്ഷിപുര്വാനരാന് പ്രതി
അവർ എല്ലാവരും ഇരുമ്പുകൊലുകൾ, കുന്തങ്ങൾ, അമ്പുകൾ, വാളുകൾ, പരശുക്കൾ എന്നിവ—allam—വാനരന്മാരെതിരെ എറിഞ്ഞു.
വാനരാശ്ച ദ്രുമാന് ശൈലാന് രാക്ഷസാന് പ്രതി ചിക്ഷിപുഃ। സ സംഗ്രാമോ മഹാഭീമഃ സൂര്യസ്യോദയനം പ്രതി
വാനരന്മാർ മരങ്ങളും പാറകളും എടുത്ത് രാക്ഷസന്മാരെതിരെ എറിഞ്ഞു. സൂര്യോദയസമയത്ത് ആ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയാനകമായി.
രക്ഷസാം വാനരാണാം ച തുമുലഃ സമപദ്യത। തേ ഗദാഭിശ്ച ചിത്രാഭിഃ പ്രാസൈഃ ഖഡ്ഗൈഃ പരശ്വധൈഃ
രാക്ഷസന്മാരും വാനരന്മാരും തമ്മിൽ വലിയ ശബ്ദത്തോടെ ഏറ്റുമുട്ടി. അവർ പരസ്പരം ഗദകൾ, കുന്തങ്ങൾ, വാളുകൾ, പരശുക്കൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
അന്യോന്യം സമരേ ജഘ്നുസ്തദാ വാനരരാക്ഷസാഃ। ഏവം പ്രവൃത്തേ സംഗ്രാമേ ഹ്യദ്ഭുതം സുമഹദ്രജഃ
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ വാനരരും രാക്ഷസന്മാരും തമ്മിൽ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു. അങ്ങിനെ യുദ്ധം കത്തിയപ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ വലിയ പൊടി ഉയർന്നു.
രക്ഷസാം വാനരാണാം ച ശാന്തം ശോണിതവിസ്രവൈഃ। മാതംഗരഥകൂലാശ്ച ശരമത്സ്യാ ധ്വജദ്രുമാഃ
രാക്ഷസന്മാരുടെയും വാനരന്മാരുടെയും രക്തം ഒഴുകി പൊടിയെ അടക്കി. ആനകളും രഥങ്ങളും ചിതറിക്കിടന്നു; അമ്പുകൾ മീനുകൾപോലെയും പതാകകൾ മരങ്ങൾപോലെയും ആയിരുന്നു.
ശരീരസംഘാടവഹാഃ പ്രസസ്രുഃ ശോണിതാപഗാഃ। തതസ്തേ വാനരാഃ സര്വേ ശോണിതൌഘപരിപ്ലുതാഃ
ശരീരക്കൂമ്പാരങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള രക്തനദികൾ ഒഴുകി. അതിനുശേഷം വാനരന്മാർ എല്ലാവരും രക്തം നിറഞ്ഞ ഒഴുക്കിൽ മുഴുകി.
ധ്വജവര്മരഥാനശ്വാന് നാനാപ്രഹരണാനി ച। ആപ്ലുത്യാപ്ലുത്യ സമരേ വാനരേന്ദ്രാ ബഭഞ്ജിരേ
വാനരനേതാക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ചാടിക്കൊണ്ട് പതാകകളും കാവചങ്ങളും രഥങ്ങളും കുതിരകളും വിവിധ ആയുധങ്ങളും തകർത്തു.
കേശാന് കര്ണലലാടം ച നാസികാശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। രക്ഷസാം ദശനൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്നഖൈശ്ചാപി വ്യകര്തയന്
വാനരന്മാർ രാക്ഷസന്മാരുടെ മുടിയും ചെവിയും നെറ്റിയും മൂക്കും തങ്ങളുടെ മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും നഖങ്ങളും കൊണ്ട് കീറിത്തെറിച്ചു.
ഏകൈകം രാക്ഷസം സംഖ്യേ ശതം വാനരപുംഗവാഃ। അഭ്യധാവന്ത ഫലിനം വൃക്ഷം ശകുനയോ യഥാ
ഒരു യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഓരോ രാക്ഷസനെയും നൂറ് വാനരന്മാർ പഴം നിറഞ്ഞ വൃക്ഷത്തേയ്ക്ക് പറക്കുന്ന പക്ഷികളെപ്പോലെ ആക്രമിച്ചു.
തദാ ഗദാഭിര്ഗുര്വീഭിഃ പ്രാസൈഃ ഖഡ്ഗൈഃ പരശ്വധൈഃ। നിര്ജഘ്നുര്വാനരാന് ഘോരാന് രാക്ഷസാഃ പര്വതോപമാഃ
അപ്പോൾ പർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസന്മാർ ഭാരംകൂടിയ ഗദകൾ, കുന്തങ്ങൾ, വാൾ, കുരുവാൾ എന്നിവകൊണ്ട് വാനരന്മാരെ വീഴ്ത്തി.
രാക്ഷസൈര്വധ്യമാനാനാം വാനരാണാം മഹാചമൂഃ। ശരണ്യം ശരണം യാതാ രാമം ദശരഥാത്മജമ്
രാക്ഷസന്മാർ വധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വാനരസൈന്യം രക്ഷയ്ക്കായി ദശരഥപുത്രനായ രാമനിൽ അഭയം തേടി.
തതോ രാമോ മഹാതേജാ ധനുരാദായ വീര്യവാന്। പ്രവിശ്യ രാക്ഷസം സൈന്യം ശരവര്ഷം വവര്ഷ ച
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള രാമൻ ധനുസ്സെടുത്ത് രാക്ഷസസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നു കയറി അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
പ്രവിഷ്ടം തു തദാ രാമം മേഘാഃ സൂര്യമിവാമ്ബരേ। നാധിജഗ്മുര്മഹാഘോരാ നിര്ദഹന്തം ശരാഗ്നിനാ
രാമൻ അകത്തേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, ആ ഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാർ അമ്പുകളുടെ ജ്വാലയിൽ കത്തുന്ന ആകാശത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ അവനെ സമീപിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.
കൃതാന്യേവ സുഘോരാണി രാമേണ രജനീചരാഃ। രണേ രാമസ്യ ദദൃശുഃ കര്മാണ്യസുകരാണി തേ
രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ രാമൻ ചെയ്ത അത്യന്തം ഭയങ്കരവും ദുഷ്കരവുമായ പ്രവർത്തികൾ കണ്ടു.
ചാലയന്തം മഹാസൈന്യം വിധമന്തം മഹാരഥാന്। ദദൃശുസ്തേ ന വൈ രാമം വാതം വനഗതം യഥാ
വലിയ സൈന്യത്തെ അകലത്തേക്ക് തള്ളിയും ശക്തരായ യോദ്ധാക്കളെ ചിതറിച്ചും രാമനെ അവർ കണ്ടു; പക്ഷേ, വനത്തിൽ വീശുന്ന കാറ്റിനെപ്പോലെ രാമനെ നേരിട്ട് കാണാൻ അവർക്കാവില്ലായിരുന്നു.
ഛിന്നം ഭിന്നം ശരൈര്ദഗ്ധം പ്രഭഗ്നം ശസ്ത്രപീഡിതമ്। ബലം രാമേണ ദദൃശുര്ന രാമം ശീഘ്രകാരിണമ്
അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിച്ചും തകർത്തും കത്തിച്ചും ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് തകർന്നും പോയ സൈന്യത്തെ അവർ കണ്ടു; എന്നാൽ അതിവേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ച രാമനെ അവർ കാണാനായില്ല.