തേ ഹയാ മഥിതാ ഭഗ്നാ വ്യസവോ ധരണീം ഗതാഃ। തേ നിഹത്യ ഹയാംസ്തസ്യ പ്രമഥ്യ ച മഹാരഥമ്। പുനരുത്പത്യ വേഗേന തസ്ഥുര്ലക്ഷ്മണപാര്ശ്വതഃ
അങ്ങനെ തകർന്നും ചതഞ്ഞും ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ട കുതിരകൾ നിലത്ത് വീണു. അവയെ കൊല്ലുകയും വലിയ രഥം തകർക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം, ആ കുരങ്ങന്മാർ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ ചാടി ലക്ഷ്മണന്റെ അടുത്ത് നിന്നു.
സ ഹതാശ്വാദവപ്ലുത്യ രഥാന്മഥിതസാരഥിഃ। ശരവര്ഷേണ സൌമിത്രിമഭ്യധാവത രാവണിഃ
കുതിരകളും രഥസാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ട രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി ഇറങ്ങി, രാവണന്റെ മകൻ അമ്പുകൾ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ സുമിത്രപുതനായ ലക്ഷ്മണന്റെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
തതോ മഹേന്ദ്രപ്രതിമഃ സ ലക്ഷ്മണഃ പദാതിനം തം നിഹതൈര്ഹയോത്തമൈഃ। സൃജന്തമാജൌ നിശിതാന് ശരോത്തമാന് ഭൃശം തദാ ബാണഗണൈര്വ്യദാരയത്
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ ലക്ഷ്മണൻ, മികച്ച കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ, യുദ്ധത്തിൽ കാൽനടയായി നിന്നു കഠിനമായ അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചവനെ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ തകർത്തു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനനവതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ മഹർഷി വാൽമീകി രചിച്ച ശ്രീമദ്രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എൺപത്തൊൻപതാമത്തെ സർഗം സമാപിച്ചു.
thumb|നവതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ നവതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ തൊണ്ണൂറ്റാം സർഗം കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
സ ഹതാശ്വോ മഹാതേജാ ഭൂമൌ തിഷ്ഠന് നിശാചരഃ। ഇന്ദ്രജിത് പരമക്രുദ്ധഃ സമ്പ്രജജ്വാല തേജസാ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ, മഹാശക്തിയുള്ള ആ നിശാചരൻ ഭൂമിയിൽ നിന്നു, അത്യന്തം കോപത്തോടെ പ്രകാശിച്ചു.
തൌ ധന്വിനൌ ജിഘാംസന്താവന്യോന്യമിഷുഭിര്ഭൃശമ്। വിജയേനാഭിനിഷ്ക്രാന്തൌ വനേ ഗജവൃഷാവിവ
അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പരസ്പരം കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, ആ രണ്ടു വില്ലാളികളും കാട്ടിലെ രണ്ടു കാളപോലെ വിജയത്തിനായി ഉഗ്രമായി ഏറ്റുമുട്ടി.
നിബര്ഹയന്തശ്ചാന്യോന്യം തേ രാക്ഷസവനൌകസഃ। ഭര്താരം ന ജഹുര്യുദ്ധേ സമ്പതന്തസ്തതസ്തതഃ
അവർ പരസ്പരം തടഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, ആ കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന രാക്ഷസർ യുദ്ധത്തിൽ തങ്ങളുടെ നായകനെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.
തതസ്താന് രാക്ഷസാന് സര്വാന് ഹര്ഷയന് രാവണാത്മജഃ। സ്തുന്വാനോ ഹര്ഷമാണശ്ച ഇദം വചനമബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, രാവണന്റെ മകൻ ആ രാക്ഷസന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ അവരെ പ്രശംസിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തമസാ ബഹുലേനേമാഃ സംസക്താഃ സര്വതോ ദിശഃ। നേഹ വിജ്ഞായതേ സ്വോ വാ പരോ വാ രാക്ഷസോത്തമാഃ
ഇവിടത്തെ എല്ലാ ദിക്കുകളും കനത്ത ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇവിടെ സുഹൃത്തെയോ ശത്രുവെയോ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല, ഉത്തമരാക്ഷസന്മാരേ.
ധൃഷ്ടം ഭവന്തോ യുധ്യന്തു ഹരീണാം മോഹനായ വൈ। അഹം തു രഥമാസ്ഥായ ആഗമിഷ്യാമി സംയുഗേ
നിങ്ങൾ ധൈര്യത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുക, കുരങ്ങന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിക്കാനായി; ഞാൻ രഥത്തിൽ കയറി യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് വരാം.
തഥാ ഭവന്തഃ കുര്വന്തു യഥേമേ ഹി വനൌകസഃ। ന യുധ്യേയുര്മഹാത്മാനഃ പ്രവിഷ്ടേ നഗരം മയി
നിങ്ങൾ അങ്ങനെ ചെയ്യണം, കാരണം ഞാൻ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നാൽ ഈ കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ രാവണസുതോ വഞ്ചയിത്വാ വനൌകസഃ। പ്രവിവേശ പുരീം ലങ്കാം രഥഹേതോരമിത്രഹാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാവണന്റെ മകൻ കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവരെ വഞ്ചിച്ച്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന രഥം കൊണ്ടുവരാനായി ലങ്കാപുരിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ രഥം ഭൂഷയിത്വാഥ രുചിരം ഹേമഭൂഷിതമ്। പ്രാസാസിശരസംയുക്തം യുക്തം പരമവാജിഭിഃ
അതിനുശേഷം, മനോഹരമായ പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച, കുന്തങ്ങളും അമ്പുകളും ഉള്ള, ഉത്തമകുതിരകളാൽ കെട്ടിയ രഥം അണിഞ്ഞു.
അധിഷ്ഠിതം ഹയജ്ഞേന സൂതേനാപ്തോപദേശിനാ। ആരുരോഹ മഹാതേജാ രാവണിഃ സമിതിംജയഃ
കുതിരയാഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഒരു സാരഥി നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ആ രഥത്തിൽ, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള യുദ്ധവിജയിയായ രാവണിയുടെ മകൻ കയറിപ്പോയി.
സ രാക്ഷസഗണൈര്മുഖ്യൈര്വൃതോ മന്ദോദരീസുതഃ। നിര്യയൌ നഗരാദ് വീരഃ കൃതാന്തബലചോദിതഃ
മണ്ഡോദരിയുടെ മകൻ ആയ വീരൻ, പ്രധാനമായ റാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വിധിയുടെ ശക്തിയാൽ പ്രേരിതനായി നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
സോഽഭിനിഷ്ക്രമ്യ നഗരാദിന്ദ്രജിത് പരമൌജസാ। അഭ്യയാജ്ജവനൈരശ്വൈര്ലക്ഷ്മണം സവിഭീഷണമ്
നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ശേഷം, അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള ഇന്ദ്രജിത്, വേഗമുള്ള കുതിരകളിൽ കയറി ലക്ഷ്മണനും വിഭീഷണനും സമീപിച്ചു.
തതോ രഥസ്ഥമാലോക്യ സൌമിത്രീ രാവണാത്മജമ്। വാനരാശ്ച മഹാവീര്യാ രാക്ഷസശ്ച വിഭീഷണഃ
അപ്പോൾ, രാവണന്റെ മകൻ രഥത്തിൽ നില്ക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ, സൗമിത്രിയും മഹാവീര്യശാലികളായ വാനരന്മാരും, വിഭീഷണൻ എന്ന റാക്ഷസനും—
വിസ്മയം പരമം ജഗ്മുര്ലാഘവാത് തസ്യ ധീമതഃ। രാവണിശ്ചാപി സംക്രുദ്ധോ രണേ വാനരയൂഥപാന്
അവന്റെ അത്യന്ത വേഗതയെ കണ്ടു എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ കോപംകൊണ്ട രാവണിയുടെ മകൻ വാനരസേനാധിപന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
പാതയാമാസ ബാണൌഘൈഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। സ മണ്ഡലീകൃതധനൂ രാവണിഃ സമിതിംജയഃ
രാവണിയുടെ മകൻ, യുദ്ധവിജയിയായവൻ, തന്റെ വില്ല് ചുറ്റി പിടിച്ച്, നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് വാനരസേനാധിപന്മാരെ വീഴ്ത്തി.
ഹരീനഭ്യഹനത് ക്രുദ്ധഃ പരം ലാഘവമാസ്ഥിതഃ। തേ വധ്യമാനാ ഹരയോ നാരാചൈര്ഭീമവിക്രമാഃ
അത്യന്തം കോപത്തോടെ, അതിവേഗതയോടെ അവൻ വാനരന്മാരെ ആക്രമിച്ചു; ഭയങ്കരമായ വീര്യശാലികളായ ആ വാനരന്മാർ, അവന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളിൽ വീണു.
സൌമിത്രിം ശരണം പ്രാപ്താഃ പ്രജാപതിമിവ പ്രജാഃ। തതഃ സമരകോപേന ജ്വലിതോ രഘുനന്ദനഃ। ചിച്ഛേദ കാര്മുകം തസ്യ ദര്ശയന് പാണിലാഘവമ്
അവരെല്ലാം ജീവികൾ സ്രഷ്ടാവിനെ ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ, സൗമിത്രിയെ അഭയം തേടി; അതിനുശേഷം, രഘുവംശജനായ ലക്ഷ്മണൻ യുദ്ധകോപത്തിൽ ജ്വലിച്ചു, തന്റെ കൈവൈദഗ്ധ്യം കാണിച്ച് അവന്റെ വില്ല് വെട്ടി തകർത്ത്.
സോഽന്യത്കാര്മുകമാദായ സജ്യം ചക്രേ ത്വരന്നിവ। തദപ്യസ്യ ത്രിഭിര്ബാണൈര്ലക്ഷ്മണോ നിരകൃന്തത
അവൻ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത് വേഗത്തിൽ ചാർത്തി; പക്ഷേ, ലക്ഷ്മണൻ മൂന്നു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അതും തകർത്ത്.
അഥൈനം ഛിന്നധന്വാനമാശീവിഷവിഷോപമൈഃ। വിവ്യാധോരസി സൌമിത്രീ രാവണിം പഞ്ചഭിഃ ശരൈഃ
അപ്പോൾ, വില്ല് തകർന്ന രാവണിയുടെ മകനെ, സൗമിത്രി പാമ്പിന്റെ വിഷംപോലെ മൂർച്ചയുള്ള അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ തുളച്ചു.
തേ തസ്യ കായം നിര്ഭിദ്യ മഹാകാര്മുകനിഃസൃതാഃ। നിപേതുര്ധരണീം ബാണാ രക്താ ഇവ മഹോരഗാഃ
ആ മഹാവില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ട അമ്പുകൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ കയറി, രക്തം നിറഞ്ഞ മഹാസർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ വീണു.
സ ച്ഛിന്നധന്വാ രുധിരം വമന് വക്ത്രേണ രാവണിഃ। ജഗ്രാഹ കാര്മുകശ്രേഷ്ഠം ദൃഢജ്യം ബലവത്തരമ്
വില്ല് തകർന്ന രാവണിയുടെ മകൻ, വായിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകുമ്പോൾ, ശക്തമായ ദൃഢമായ ജ്യയുള്ള ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വില്ല് പിടിച്ചു.
സ ലക്ഷ്മണം സമുദ്ദിശ്യ പരം ലാഘവമാസ്ഥിതഃ। വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി വര്ഷാണീവ പുരംദരഃ
അവൻ ലക്ഷ്മണനെ ലക്ഷ്യമാക്കി, അതിവേഗതയോടെ, ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
മുക്തമിന്ദ്രജിതാ തത്തു ശരവര്ഷമരിംദമഃ। ആവാരയദസമ്ഭ്രാന്തോ ലക്ഷ്മണഃ സുദുരാസദമ്
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനായ ഇന്ദ്രജിത് വിട്ട ആ അമ്പുകളുടെ മഴ, ഭയമില്ലാതെ, അതിജനശക്തിയുള്ള ലക്ഷ്മണൻ തടഞ്ഞു.
സംദര്ശയാമാസ തദാ രാവണിം രഘുനന്ദനഃ। അസമ്ഭ്രാന്തോ മഹാതേജാസ്തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അപ്പോൾ, അത്യന്തം തേജസ്സുള്ള രഘുനന്ദനൻ, ഭയമില്ലാതെ, രാവണിയുടെ മകനെ തന്റെ വീര്യം കാണിച്ചു; അതൊരു അത്ഭുതംപോലെയായിരുന്നു.
തതസ്താന് രാക്ഷസാന് സര്വാംസ്ത്രിഭിരേകൈകമാഹവേ। അവിധ്യത് പരമക്രുദ്ധഃ ശീഘ്രാസ്ത്രം സമ്പ്രദര്ശയന്। രാക്ഷസേന്ദ്രസുതം ചാപി ബാണൌഘൈഃ സമതാഡയത്
തുടർന്ന്, യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം കോപത്തോടെ, ലക്ഷ്മണൻ ഓരോ റാക്ഷസനെയും മൂന്നു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു, വേഗത്തിൽ ആയുധവൈദഗ്ധ്യം കാണിച്ചു, റാക്ഷസരാജാവിന്റെ മകനെയും അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ തകർത്തു.