സൃജതഃ ശരവര്ഷാണി ക്ഷിപ്രഹസ്തസ്യ സംയുഗേ। ജീമൂതസ്യേവ നദതഃ കഃ സ്ഥാസ്യതി മമാഗ്രതഃ
യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ കൈകൊണ്ട് അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴുക്കുമ്പോൾ, മേഘം ഇടിമുഴക്കുന്നതുപോലെ എന്റെ മുന്നിൽ ആരാണ് നില്ക്കാൻ കഴിയുക?
രാത്രിയുദ്ധേ തദാ പൂര്വം വജ്രാശനിസമൈഃ ശരൈഃ। ശായിതൌ തൌ മയാ ഭൂയോ വിസംജ്ഞൌ സപുരഃസരൌ
അപ്പോൾ രാത്രി യുദ്ധത്തിൽ, വജ്രവും മിന്നലുംപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആ രണ്ടു നേതാക്കളെയും അവരുടെ കൂട്ടരെയും ഞാൻ ബോധംകെട്ടുവാനാക്കി വീഴ്ത്തിയിരുന്നു.
സ്മൃതിര്ന തേഽസ്തി വാ മന്യേ വ്യക്തം യാതോ യമക്ഷയമ്। ആശീവിഷസമം ക്രുദ്ധം യന്മാം യോദ്ധുമുപസ്ഥിതഃ
നിനക്ക് ഓർമ്മയില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു; യമലോകത്തിലേക്ക് നീ പോകുന്നുവെന്നത് വ്യക്തമാണു, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെ ക്രുദ്ധനായ എന്നോട് യുദ്ധിക്കാൻ നീ വന്നതുകൊണ്ട്.
തച്ഛ്രുത്വാ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ഗര്ജിതം രാഘവസ്തദാ। അഭീതവദനഃ ക്രുദ്ധോ രാവണിം വാക്യമബ്രവീത്
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ഗർജ്ജനം കേട്ടപ്പോൾ, ഭയമില്ലാത്ത മുഖത്തും കോപത്തോടെ രാഘവൻ രാവണന്റെ മകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഉക്തശ്ച ദുര്ഗമഃ പാരഃ കാര്യാണാം രാക്ഷസ ത്വയാ। കാര്യാണാം കര്മണാ പാരം യോ ഗച്ഛതി സ ബുദ്ധിമാന്
രാക്ഷസാ, നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ് — കാര്യങ്ങളുടെ അറ്റം കാണാൻ വളരെ കഠിനമാണ്. എന്നാൽ, പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ബുദ്ധിമാൻ.
സ ത്വമര്ഥസ്യ ഹീനാര്ഥോ ദുരവാപസ്യ കേനചിത്। വാചാ വ്യാഹൃത്യ ജാനീഷേ കൃതാര്ഥോഽസ്മീതി ദുര്മതേ
നിനക്ക് സത്യമായ സമ്പത്തോ, പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് നേടാനുള്ള കഴിവോ ഇല്ല. എന്നാൽ, വാക്കുകൾ മാത്രം പറഞ്ഞ് ഞാൻ വിജയിച്ചുവെന്ന് നീ കരുതുന്നു, മോഹിതനായവനേ.
അന്തര്ധാനഗതേനാജൌ യത്ത്വയാ ചരിതസ്തദാ। തസ്കരാചരിതോ മാര്ഗോ നൈഷ വീരനിഷേവിതഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഒളിച്ചുപോവുന്നത് കള്ളന്മാർ ചെയ്യുന്ന വഴിയാണ്; അതു വീരന്മാർ പിന്തുടരുന്ന വഴി അല്ല.
യഥാ ബാണപഥം പ്രാപ്യ സ്ഥിതോഽസ്മി തവ രാക്ഷസ। ദര്ശയസ്വാദ്യ തത്തേജോ വാചാ ത്വം കിം വികത്ഥസേ
രാക്ഷസാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്റെ അമ്പുകളുടെ പരിധിയിൽ നിന്നിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് നിന്റെ വീര്യം കാണിക്കൂ; വാക്കുകൾ കൊണ്ട് മാത്രം എന്തിന് പുകഴ്ത്തുന്നു?
ഏവമുക്തോ ധനുര്ഭീമം പരാമൃശ്യ മഹാബലഃ। സസര്ജ നിശിതാന് ബാണാനിന്ദ്രജിത് സമിതിംജയഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അതിശക്തനായ ഇന്ദ്രജിത് തന്റെ ഭയങ്കരമായ വില്ല് പിടിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ചവനായി മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ അഴിച്ചു വിട്ടു.
തേന സൃഷ്ടാ മഹാവേഗാഃ ശരാഃ സര്പവിഷോപമാഃ। സമ്പ്രാപ്യ ലക്ഷ്മണം പേതുഃ ശ്വസന്ത ഇവ പന്നഗാഃ
അവൻ അഴിച്ചു വിട്ട അതിവേഗമുള്ള അമ്പുകൾ പാമ്പിന്റെ വിഷംപോലെ ഭയങ്കരമായവ ആയിരുന്നു. അവ ലക്ഷ്മണനെ തൊട്ട്, പാമ്പുകൾ ക hiss ചെയ്യുന്നതുപോലെ അവന്റെ മേൽ വീണു.
ശരൈരതിമഹാവേഗൈര്വേഗവാന് രാവണാത്മജഃ। സൌമിത്രിമിന്ദ്രജിദ് യുദ്ധേ വിവ്യാധ ശുഭലക്ഷണമ്
രാവണന്റെ മകൻ ഇന്ദ്രജിത് അത്യന്തം വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ശുഭലക്ഷണനായ സൗമിത്രിയെ വെട്ടിക്കയറ്റി.
സ ശരൈരതിവിദ്ധാങ്ഗോ രുധിരേണ സമുക്ഷിതഃ। ശുശുഭേ ലക്ഷ്മണഃ ശ്രീമാന് വിധൂമ ഇവ പാവകഃ
അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ശരീരം തുളഞ്ഞ്, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച ലക്ഷ്മണൻ പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ഇന്ദ്രജിത് ത്വാത്മനഃ കര്മ പ്രസമീക്ഷ്യാഭിഗമ്യ ച। വിനദ്യ സുമഹാനാദമിദം വചനമബ്രവീത്
ഇന്ദ്രജിത് തന്റെ പ്രവർത്തികൾ നോക്കി, അടുത്തെത്തി വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ആരവം മുഴക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പത്രിണഃ ശിതധാരാസ്തേ ശരാ മത്കാര്മുകച്യുതാഃ। ആദാസ്യന്തേഽദ്യ സൌമിത്രേ ജീവിതം ജീവിതാന്തകാഃ
സൗമിത്രി, എന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഈ ഇലകളോടുകൂടിയ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ ഇന്നത്തെ ദിവസം നിന്റെ ജീവൻ എടുത്തുകളയും. ഇവ ജീവഹാരികൾ ആണ്.
അദ്യ ഗോമായുസങ്ഘാശ്ച ശ്യേനസങ്ഘാശ്ച ലക്ഷ്മണ। ഗൃധ്രാശ്ച നിപതന്തു ത്വാം ഗതാസും നിഹതം മയാ
ഇന്ന്, ലക്ഷ്മണാ, നീ എന്റെ കൈയിൽ വീണു മരിച്ചവനായി, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നരികൾ, കിളികൾ, കഴുകന്മാർ എന്നിവ വീണു ഭക്ഷിക്കും.
ക്ഷത്രബന്ധും സദാനാര്യം രാമഃ പരമദുര്മതിഃ। ഭക്തം ഭ്രാതരമദ്യൈവ ത്വാം ദ്രക്ഷ്യതി ഹതം മയാ
ഇന്ന്, ഏറ്റവും ദുഷ്ടനായ രാമൻ, യുദ്ധത്തിൽ അയോഗ്യനും, കുലപാതകനുമായ തന്റെ ഭക്തനായ സഹോദരനായ നിന്നെ എന്റെ കൈയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട നിലയിൽ കാണും.
വിസ്രസ്തകവചം ഭൂമൌ വ്യപവിദ്ധശരാസനമ്। ഹൃതോത്തമാങ്ഗം സൌമിത്രേ ത്വാമദ്യ നിഹതം മയാ
സൗമിത്രി, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും; നിന്റെ കവർച്ച നിലംവരെയായി വീണു, അമ്പുവിള് ഉപേക്ഷിച്ച്, തല വേർപെട്ട്.
ഇതി ബ്രുവാണം സംക്രുദ്ധഃ പരുഷം രാവണാത്മജമ്। ഹേതുമദ് വാക്യമര്ഥജ്ഞോ ലക്ഷ്മണഃ പ്രത്യുവാച ഹ
ഇങ്ങനെ രോഷത്തോടെ കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ രാവണന്റെ മകനോട്, അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കിയ ലക്ഷ്മണൻ കാരണംപറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
വാഗ്ബലം ത്യജ ദുര്ബുദ്ധേ ക്രൂരകര്മന് ഹി രാക്ഷസ। അഥ കസ്മാദ് വദസ്യേതത് സമ്പാദയ സുകര്മണാ
ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള റാക്ഷസാ, വാക്കിന്റെ ശക്തി ഉപേക്ഷിക്കണം. നീ ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളാണ് ചെയ്യുന്നത്; അങ്ങനെയെങ്കിൽ എന്തിന് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്? നല്ല പ്രവൃത്തി നടത്തി അതു തെളിയിക്കൂ.
അകൃത്വാ കത്ഥസേ കര്മ കിമര്ഥമിഹ രാക്ഷസ। കുരു തത് കര്മ യേനാഹം ശ്രദ്ധേയം തവ കത്ഥനമ്
നീ യാതൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തില്ലാതെ ഇവിടെ എന്തിന് പുകഴ്ത്തുന്നു, റാക്ഷസാ? ഞാൻ വിശ്വസിക്കേണ്ടതായുള്ള ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്യൂ.
അനുക്ത്വാ പരുഷം വാക്യം കിംചിദപ്യനവക്ഷിപന്। അവികത്ഥന് വധിഷ്യാമി ത്വാം പശ്യ പുരുഷാദന
ഞാൻ ഒരു കടുപ്പമുള്ള വാക്കും പറയാതെ, നിന്നെ അപമാനിക്കാതെ, പുകഴ്ത്തലും ഇല്ലാതെ നിന്നെ കൊല്ലും; മനുഷ്യഭക്ഷകാ, നീ കാണൂ.
ഇത്യുക്ത്വാ പഞ്ച നാരാചാനാകര്ണാപൂരിതാന് ശരാന്। വിജഘാന മഹാവേഗാല്ലക്ഷ്മണോ രാക്ഷസോരസി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ലക്ഷ്മണൻ വലിയ വേഗത്തിൽ അഞ്ചു നാരാച അമ്പുകൾ കാതുവരെ വലിച്ച് റാക്ഷസന്റെ നെഞ്ചിൽ അയച്ചു.
സുപത്രവാജിതാ ബാണാ ജ്വലിതാ ഇവ പന്നഗാഃ। നൈര്ഋതോരസ്യഭാസന്ത സവിതൂ രശ്മയോ യഥാ
ഇലകൾ പതിച്ച വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ, പാമ്പുകൾ പോലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, നൈരൃതിയുടെ മകന്റെ നെഞ്ചിൽ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങി.
സ ശരൈരാഹതസ്തേന സരോഷോ രാവണാത്മജഃ। സുപ്രയുക്തൈസ്ത്രിഭിര്ബാണൈഃ പ്രതിവിവ്യാധ ലക്ഷ്മണമ്
അവ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അടിയേറ്റ്, കോപം നിറഞ്ഞ രാവണന്റെ മകൻ, മൂന്നു നന്നായി ലക്ഷ്യമിട്ട അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ലക്ഷ്മണനെ തിരിച്ചടി ചെയ്തു.
സ ബഭൂവ മഹാഭീമോ നരരാക്ഷസസിംഹയോഃ। വിമര്ദസ്തുമുലോ യുദ്ധേ പരസ്പരജയൈഷിണോഃ
മനുഷ്യസിംഹനും റാക്ഷസസിംഹനും തമ്മിൽ പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ശ്രമിച്ച്, അതിശക്തമായ ഭയങ്കരമായ ഒരു ഏറ്റുമുട്ടൽ അവിടെ ഉണ്ടായി.
വിക്രാന്തൌ ബലസമ്പന്നാവുഭൌ വിക്രമശാലിനൌ। ഉഭൌ പരമദുര്ജേയാവതുല്യബലതേജസൌ
ഇരുവരും ധൈര്യശാലികളും ശക്തിയുള്ളവരും, വീര്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരും, ശക്തിയിലും തേജസ്സിലും തുല്യന്മാരുമായിരുന്നു.
യുയുധാതേ തദാ വീരൌ ഗ്രഹാവിവ നഭോഗതൌ। ബലവൃത്രാവിവ ഹി തൌ യുധി വൈ ദുഷ്പ്രധര്ഷണൌ
ആ വീരന്മാര് ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെയും, യുദ്ധത്തില് എളുപ്പത്തില് ജയിക്കാനാകാത്ത ഇന്ദ്രനും വൃത്രനും പോലെയും അന്നേ ദിവസം പോരാടി.
യുയുധാതേ മഹാത്മാനൌ തദാ കേസരിണാവിവ। ബഹൂനവസൃജന്തൌ ഹി മാര്ഗണൌഘാനവസ്ഥിതൌ। നരരാക്ഷസമുഖ്യൌ തൌ പ്രഹൃഷ്ടാവഭ്യയുധ്യതാമ്
ആ മഹാത്മാക്കള് അന്നേ ദിവസം ഇരുവൃക്കളെപ്പോലെ, അനേകം അമ്പുകള് ഒഴുക്കി, ഉറച്ചുനിന്ന്, മനുഷ്യരിലും രാക്ഷസന്മാരിലും പ്രധാനികളായി, സന്തോഷത്തോടെ പരസ്പരം പോരാടി.
തതഃ ശരാന് ദാശരഥിഃ സംധായാമിത്രകര്ഷണഃ। സസര്ജ രാക്ഷസേന്ദ്രായ ക്രുദ്ധഃ സര്പ ഇവ ശ്വസന്
ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ദശരഥപുത്രന് അമ്പുകള് വില്ലില് കെട്ടി, കോപത്തോടെ അവയെ രാക്ഷസാധിപന്റെ മേല് പാമ്പ് പിശുക്കുന്നതുപോലെ വിടിച്ചു.
തസ്യ ജ്യാതലനിര്ഘോഷം സ ശ്രുത്വാ രാക്ഷസാധിപഃ। വിവര്ണവദനോ ഭൂത്വാ ലക്ഷ്മണം സമുദൈക്ഷത
വില്ലിന്റെ തന്തിയുടെ ഉരുള് മുഴക്കം കേട്ട രാക്ഷസാധിപന് മുഖം നിറംകെട്ട് ലക്ഷ്മണനെ ഉറ്റുനോക്കി.