സ സാരഥിമുവാചേദം യാഹി യത്രൈഷ വാനരഃ। ക്ഷയമേവ ഹി നഃ കുര്യാദ് രാക്ഷസാനാമുപേക്ഷിതഃ
അവൻ തന്റെ രഥസാരഥിയോട് പറഞ്ഞു: 'അവിടെ ആ വാനരൻ എവിടെയാണോ അവിടേക്ക് പോവൂ. അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ റാക്ഷസന്മാർക്ക് നാശം വരും.'
ഇത്യുക്തഃ സാരഥിസ്തേന യയൌ യത്ര സ മാരുതിഃ। വഹന് പരമദുര്ധര്ഷം സ്ഥിതമിന്ദ്രജിതം രഥേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, സാരഥി അതിശക്തനും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഇന്ദ്രജിതിനെ രഥത്തിൽ കയറ്റി ഹനുമാൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക് പോയി.
സോഽഭ്യുപേത്യ ശരാന് ഖഡ്ഗാന് പട്ടിശാംശ്ച പരശ്വധാന്। അഭ്യവര്ഷത ദുര്ധര്ഷഃ കപിമൂര്ധനി രാക്ഷസഃ
അപ്പോൾ ആ ഭയങ്കരനായ റാക്ഷസൻ സമീപിച്ച് വന്ന്, അമ്പുകളും വാളുകളും പട്ടിശകളും പരശുവുകളും വാനരന്റെ തലയിൽ മഴപോലെ വീശി.
താനി ശസ്ത്രാണി ഘോരാണി പ്രതിഗൃഹ്യ സ മാരുതിഃ। രോഷേണ മഹതാവിഷ്ടോ വാക്യം ചേദമുവാച ഹ
പവനപുത്രൻ ആ ഭയങ്കരമായ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചു, വലിയ കോപത്തിൽ ആകൃശ്ടനായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യുധ്യസ്വ യദി ശൂരോഽസി രാവണാത്മജ ദുര്മതേ। വായുപുത്രം സമാസാദ്യ ന ജീവന് പ്രതിയാസ്യസി
നീ രാവണന്റെ ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള മകനേ, ധൈര്യശാലിയാണെങ്കില് പോരാടൂ. വായുവിന്റെ മകനായ എന്നെ നേരിടുമ്പോള് നീ ജീവനോടെ തിരികെ പോകാന് കഴിയില്ല.
ബാഹുഭ്യാം സമ്പ്രയുധ്യസ്വ യദി മേ ദ്വന്ദ്വമാഹവേ। വേഗം സഹസ്വ ദുര്ബുദ്ധേ തതസ്ത്വം രക്ഷസാം വരഃ
നീ ഇരട്ടയുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില് എന്റെ കൈകളുമായി നേരിട്ട് പോരാടൂ. എന്റെ ശക്തി സഹിക്കാനാകുമോ ദുർബുദ്ധിയേ? അതിനുശേഷം മാത്രമേ നീ രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് പറയാൻ കഴിയൂ.
ഹനൂമന്തം ജിഘാംസന്തം സമുദ്യതശരാസനമ്। രാവണാത്മജമാചഷ്ടേ ലക്ഷ്മണായ വിഭീഷണഃ
ഹനുമാനെ കൊല്ലാൻ ബാണം എടുക്കുന്ന രാവണന്റെ മകനെ കണ്ടാണ് വിഭീഷണൻ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
യഃ സ വാസവനിര്ജേതാ രാവണസ്യാത്മസമ്ഭവഃ। സ ഏഷ രഥമാസ്ഥായ ഹനൂമന്തം ജിഘാംസതി
ഇന്ദ്രനെ ജയിച്ച രാവണന്റെ സ്വന്തം മകനാണ് ഇപ്പോൾ രഥത്തിൽ കയറി ഹനുമാനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
തമപ്രതിമസംസ്ഥാനൈഃ ശരൈഃ ശത്രുനിവാരണൈഃ। ജീവിതാന്തകരൈര്ഘോരൈഃ സൌമിത്രേ രാവണിം ജഹി
സൗമിത്രിയേ, ശത്രുക്കളെ തടയുകയും ജീവൻ അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അതുല്യമായ ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാവണന്റെ മകനെ സംഹരിക്കൂ.
ഇത്യേവമുക്തസ്തു തദാ മഹാത്മാ വിഭീഷണേനാരിവിഭീഷണേന। ദദര്ശ തം പര്വതസംനികാശം രഥസ്ഥിതം ഭീമബലം ദുരാസദമ്
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണൻ ആ മലപോലെയുള്ള ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള രഥാരൂഢനായ യോദ്ധാവിനെ കണ്ടു.
thumb|സപ്താശീതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്താശീതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എൺപത്തിയേഴാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കൂ.
ഏവമുക്ത്വാ തു സൌമിത്രിം ജാതഹര്ഷോ വിഭീഷണഃ। ധനുഷ്പാണിം തമാദായ ത്വരമാണോ ജഗാമ സഃ
ഇങ്ങനെ സൗമിത്രിയോട് പറഞ്ഞ്, സന്തോഷത്തോടെ വിഭീഷണൻ വെടിവേഗം തന്റെ വില്ലെടുത്ത് പുറപ്പെട്ടു.
അവിദൂരം തതോ ഗത്വാ പ്രവിശ്യ തു മഹദ് വനമ്। അദര്ശയത തത്കര്മ ലക്ഷ്മണായ വിഭീഷണഃ
അൽപ്പദൂരം നടന്ന ശേഷം, വലിയ കാടിനകത്തേക്ക് കടന്ന്, ആ സംഭവങ്ങൾ വിഭീഷണൻ ലക്ഷ്മണനോട് കാണിച്ചു.
നീലജീമൂതസംകാശം ന്യഗ്രോധം ഭീമദര്ശനമ്। തേജസ്വീ രാവണഭ്രാതാ ലക്ഷ്മണായ ന്യവേദയത്
മഴമേഘംപോലെയുള്ള, ഭയങ്കരമായ വടമരത്തെ രാവണന്റെ പ്രകാശമുള്ള സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോട് കാണിച്ചു.
ഇഹോപഹാരം ഭൂതാനാം ബലവാന് രാവണാത്മജഃ। ഉപഹൃത്യ തതഃ പശ്ചാത് സംഗ്രാമമഭിവര്തതേ
ഇവിടെ രാവണന്റെ ശക്തനായ മകൻ ഭൂതങ്ങൾക്കായി ബലി അർപ്പിച്ചു; അതിന് ശേഷം യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് പോവുകയാണ്.
അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം തതോ ഭവതി രാക്ഷസഃ। നിഹന്തി സമരേ ശത്രൂന് ബധ്നാതി ച ശരോത്തമൈഃ
അതിനു ശേഷം ആ രാക്ഷസൻ എല്ലാവർക്കും അദൃശ്യനായി, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുകയും ഉത്തമമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തമപ്രവിഷ്ടം ന്യഗ്രോധം ബലിനം രാവണാത്മജമ്। വിധ്വംസയ ശരൈര്ദീപ്തൈഃ സരഥം സാശ്വസാരഥിമ്
വലിയ ശക്തിയുള്ള രാവണന്റെ മകൻ വടമരത്തിനകത്ത് കയറിയിരിക്കുന്നുവല്ലോ, അവനെ അവന്റെ രഥവും കുതിരകളും സാരഥിയും ഉൾപ്പെടെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അമ്പുകൾകൊണ്ട് നശിപ്പിക്കൂ.
തഥേത്യുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ സൌമിത്രിര്മിത്രനന്ദനഃ। ബഭൂവാവസ്ഥിതസ്തത്ര ചിത്രം വിസ്ഫാരയന് ധനുഃ
'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, സൗമിത്രിയായ ആ മഹാത്മാവ് അവിടെ ഉറച്ചുനിന്ന് അത്ഭുതകരമായി തന്റെ വിൽ വലിച്ചു.
സ രഥേനാഗ്നിവര്ണേന ബലവാന് രാവണാത്മജഃ। ഇന്ദ്രജിത് കവചീ ഖഡ്ഗീ സധ്വജഃ പ്രത്യദൃശ്യത
അപ്പോൾ രാവണന്റെ ശക്തിയുള്ള മകൻ ഇന്ദ്രജിത്ത്, കവചം ധരിച്ച്, വാൾ കൈയിൽ, കൊടി ഉയർത്തി, അഗ്നിപോലുള്ള രഥത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തമുവാച മഹാതേജാഃ പൌലസ്ത്യമപരാജിതമ്। സമാഹ്വയേ ത്വാം സമരേ സമ്യഗ് യുദ്ധം പ്രയച്ഛ മേ
മഹാത്മാവായ ലക്ഷ്മണൻ, ജയിക്കാനാവാത്ത പൗലസ്ത്യവംശജനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ തന്നെ നീ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറാവണം; നീതി പാലിച്ചുള്ള യുദ്ധം എനിക്ക് അനുവദിക്കൂ.'
ഏവമുക്തോ മഹാതേജാ മനസ്വീ രാവണാത്മജഃ। അബ്രവീത് പരുഷം വാക്യം തത്ര ദൃഷ്ട്വാ വിഭീഷണമ്
ഇങ്ങനെ വിളിച്ചപ്പോൾ, മനസ്സുറ്റ രാവണന്റെ മകൻ, വിഭീഷണനെ കണ്ടു കൊണ്ട് അവിടെ കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഇഹ ത്വം ജാതസംവൃദ്ധഃ സാക്ഷാത് ഭ്രാതാ പിതുര്മമ। കഥം ദ്രുഹ്യസി പുത്രസ്യ പിതൃവ്യോ മമ രാക്ഷസ
ഇവിടെയാണ് നീ ജനിച്ച് വളർന്നത്, എന്റെ അച്ഛന്റെ സഹോദരനാണ് നീ. എങ്ങനെ, അമ്മാവാ, നീ രാക്ഷസാ, അച്ഛന്റെ മകനായ എന്നെ ദ്രോഹിക്കുന്നു?
ന ജ്ഞാതിത്വം ന സൌഹാര്ദം ന ജാതിസ്തവ ദുര്മതേ। പ്രമാണം ന ച സൌദര്യം ന ധര്മോ ധര്മദൂഷണ
നിനക്ക് ബന്ധുത്വമോ സൗഹൃദമോ ഉല്ലാസമോ ഇല്ല, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ. നല്ല വംശമോ, മനോഹരമായ രൂപമോ, ധർമ്മമോ ഇല്ല, നീ ധർമ്മത്തെ കളയുന്നവനാണ്.
ശോച്യസ്ത്വമസി ദുര്ബുദ്ധേ നിന്ദനീയശ്ച സാധുഭിഃ। യസ്ത്വം സ്വജനമുത്സൃജ്യ പരഭൃത്യത്വമാഗതഃ
നീ ദയനീയനും, സദാചാരമുള്ളവർക്ക് നിന്ദനീയനും ആകുന്നു, മൂഢനേ. കാരണം, നീ സ്വന്തം ജനങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച് അന്യരുടെ അടിമയായി മാറിയല്ലോ.
നൈതച്ഛിഥിലയാ ബുദ്ധ്യാ ത്വം വേത്സി മഹദന്തരമ്। ക്വ ച സ്വജനസംവാസഃ ക്വ ച നീച പരാശ്രയഃ
ഇങ്ങനെ ദുർബലമായ മനസ്സോടെ നീ വലിയ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല. സ്വന്തം ജനങ്ങളിൽ കഴിയുന്നത് എവിടെയും, അന്യരുടെ അടുക്കൽ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നതിന്റെ താഴ്മ എവിടെയും.
ഗുണവാന് വാ പരജനഃ സ്വജനോ നിര്ഗുണോഽപി വാ। നിര്ഗുണഃ സ്വജനഃ ശ്രേയാന് യഃ പരഃ പര ഏവ സഃ
അന്യജനം ഗുണമുള്ളവനാണെങ്കിലും, സ്വന്തം ആളുകൾക്ക് ഗുണമില്ലെങ്കിലും, സ്വന്തം ആളുകൾ എപ്പോഴും ശ്രേഷ്ഠരാണ്. അന്യൻ എപ്പോഴും അന്യനാണ്.
യഃ സ്വപക്ഷം പരിത്യജ്യ പരപക്ഷം നിഷേവതേ। സ സ്വപക്ഷേ ക്ഷയം യാതേ പശ്ചാത് തൈരേവ ഹന്യതേ
സ്വന്തം പക്ഷം ഉപേക്ഷിച്ച് അന്യരുടെ പക്ഷം സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, സ്വന്തം പക്ഷം നശിച്ചാൽ, പിന്നെ അവരെ തന്നെയാണ് അവൻ കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.
നിരനുക്രോശതാ ചേയം യാദൃശീ തേ നിശാചര। സ്വജനേന ത്വയാ ശക്യം പൌരുഷം രാവണാനുജ
നിന്റെ ഈ കഠിനഹൃദയത്വം തന്നെയാണ്, നിശാചരനേ. രാവണന്റെ സഹോദരനേ, നീ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം വീര്യം കാണിക്കാമായിരുന്നു.
ഇത്യുക്തോ ഭ്രാതൃപുത്രേണ പ്രത്യുവാച വിഭീഷണഃ। അജാനന്നിവ മച്ഛീലം കിം രാക്ഷസ വികത്ഥസേ
അങ്ങനെ സഹോദരപുത്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിഭീഷണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ സ്വഭാവം അറിയാത്തവനായി നീ എന്തിന് ഇങ്ങനെ പുകഴ്ത്തുന്നു, രാക്ഷസനേ?'
രാക്ഷസേന്ദ്രസുതാസാധോ പാരുഷ്യം ത്യജ ഗൌരവാത്। കുലേ യദ്യപ്യഹം ജാതോ രക്ഷസാം ക്രൂരകര്മണാമ്। ഗുണോ യഃ പ്രഥമോ നൄണാം തന്മേ ശീലമരാക്ഷസമ്
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ മഹാനായ പുത്രനേ, മാന്യനായി കടുത്ത വാക്കുകൾ ഉപേക്ഷിക്കണം. ഞാൻ ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന രാക്ഷസകുലത്തിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ഗുണം തന്നെയാണ് എന്റെ സ്വഭാവം, രാക്ഷസസ്വഭാവം അല്ല.