ത്യജൈനം നരശാര്ദൂല മിഥ്യാ സംതാപമാഗതമ്। സീദതേ ഹി ബലം സര്വം ദൃഷ്ട്വാ ത്വാം ശോകകര്ശിതമ്
മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, നിന്നിൽ വന്ന ഈ വ്യാജ ദുഃഖം ഉപേക്ഷിക്കൂ; കാരണം, നിന്നെ ദുഃഖം കയറ്റുന്നത് കണ്ടു സകല ശക്തിയും ക്ഷയിച്ചുപോകുന്നു.
ഇഹ ത്വം സ്വസ്ഥഹൃദയസ്തിഷ്ഠ സത്ത്വസമുച്ഛ്രിതഃ। ലക്ഷ്മണം പ്രേഷയാസ്മാഭിഃ സഹ സൈന്യാനുകര്ഷിഭിഃ
നീ ഇവിടെ മനസ്സു ശാന്തിയോടെ, ധൈര്യത്തോടെ ഇരിക്കൂ; സൈന്യത്തെ നയിക്കുന്നവരോടൊപ്പം ലക്ഷ്മണനെ അയക്കാം.
ഏഷ തം നരശാര്ദൂലോ രാവണിം നിശിതൈഃ ശരൈഃ। ത്യാജയിഷ്യതി തത്കര്മ തതോ വധ്യോ ഭവിഷ്യതി
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഈ വീരൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാവണന്റെ മകനെ അകറ്റി അയാളുടെ ദുഷ്കൃത്യം അവസാനിപ്പിക്കും; അതിനുശേഷം അവൻ മരണയോഗ്യനാകും.
തസ്യൈതേ നിശിതാസ്തീക്ഷ്ണാഃ പത്രിപത്രാങ്ഗവാജിനഃ। പതത്ത്രിണ ഇവാസൌമ്യാഃ ശരാഃ പാസ്യന്തി ശോണിതമ്
ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ മൂർച്ചയുള്ള, വേഗമുള്ള, പക്ഷിപോലെ സുന്ദരമായ ഈ അമ്പുകൾ രക്തം കുടിക്കും.
തത് സംദിശ മഹാബാഹോ ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ്। രാക്ഷസസ്യ വിനാശായ വജ്രം വജ്രധരോ യഥാ
മഹാബാഹുവായോ, ദൈവങ്ങൾക്ക് വജ്രായുധം ഉപയോഗിക്കുന്നതുപോലെ, ദാനവന്റെ നാശത്തിനായി ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണനെ നീ ആജ്ഞാപിക്കണം.
മനുജവര ന കാലവിപ്രകര്ഷോ രിപുനിധനം പ്രതി യത്ക്ഷമോഽദ്യ കര്തുമ്। ത്വമതിസൃജ രിപോര്വധായ വജ്രം ദിവിജരിപോര്മഥനേ യഥാ മഹേന്ദ്രഃ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ കാലതാമസം ഒന്നുമില്ല; ഇന്ന് നീ അതിന് കഴിയുന്നവനാണ്. ദൈവശത്രുവിനെ മഹേന്ദ്രൻ വജ്രം ഉപയോഗിച്ച് തകർത്തതുപോലെ, നീയും ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ വജ്രം വിടുവിക്കണം.
സമാപ്തകര്മാ ഹി സ രാക്ഷസര്ഷഭോ ഭവത്യദൃശ്യഃ സമരേ സുരാസുരൈഃ। യുയുത്സതാ തേന സമാപ്തകര്മണാ ഭവേത് സുരാണാമപി സംശയോ മഹാന്
അവന്റെ യജ്ഞം പൂർത്തിയായാൽ, ആ ദാനവശ്രേഷ്ഠൻ ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും യുദ്ധത്തിൽ കാണാനാവാത്തവനാകും; അവന്റെ യജ്ഞം കഴിഞ്ഞ് അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ ദേവന്മാർക്കും വലിയ സംശയം ഉണ്ടാകും.
thumb|പഞ്ചാശീതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചാശീതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എൺപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കുക.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ രാഘവഃ ശോകകര്ശിതഃ। നോപധാരയതേ വ്യക്തം യദുക്തം തേന രക്ഷസാ
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട രാഘവൻ ദുഃഖത്തിൽ അലഞ്ഞു, ആ ദാനവൻ പറഞ്ഞത് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ അവനാകില്ലായിരുന്നു.
തതോ ധൈര്യമവഷ്ടഭ്യ രാമഃ പരപുരംജയഃ। വിഭീഷണമുപാസീനമുവാച കപിസംനിധൌ
ശത്രുസേനകളെ ജയിച്ച രാമൻ ധൈര്യം പിടിച്ചു കപ്പികൾക്കിടയിൽ ഇരുന്നിരുന്ന വിഭീഷണനോട് പറഞ്ഞു.
നൈര്ഋതാധിപതേ വാക്യം യദുക്തം തേ വിഭീഷണ। ഭൂയസ്തച്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി ബ്രൂഹി യത്തേ വിവക്ഷിതമ്
നൈരൃതാധിപതിയായ വിഭീഷണാ, നീ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ വീണ്ടും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പറയൂ, നീ പറയാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു എന്താണെന്ന്.
രാഘവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ। യത് തത് പുനരിദം വാക്യം ബഭാഷേഽഥ വിഭീഷണഃ
രാഘവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, വാക്കിൽ പാടവമുള്ള വിഭീഷണൻ വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യഥാഽഽജ്ഞപ്തം മഹാബാഹോ ത്വയാ ഗുല്മനിവേശനമ്। തത് തഥാനുഷ്ഠിതം വീര ത്വദ്വാക്യസമനന്തരമ്
മഹാബാഹുവേ, നീ കല്പിച്ചതുപോലെ സൈന്യത്തിന്റെ ക്രമീകരണം നിന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ഉടൻതന്നെ നടപ്പാക്കി കഴിഞ്ഞു, വീരാ.
താന്യനീകാനി സര്വാണി വിഭക്താനി സമന്തതഃ। വിന്യസ്താ യൂഥപാശ്ചൈവ യഥാന്യായം വിഭാഗശഃ
ആ സൈന്യങ്ങൾ എല്ലാം എല്ലാ ദിശകളിലും വിഭജിച്ച് ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്; യഥാന്യായം വിഭാഗങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സൈന്യനേതാക്കളെയും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഭൂയസ്തു മമ വിജ്ഞാപ്യം തച്ഛൃണുഷ്വ മഹാപ്രഭോ। ത്വയ്യകാരണസംതപ്തേ സംതപ്തഹൃദയാ വയമ്
മഹാപ്രഭുവേ, എനിക്ക് ഇനിയും അറിയിക്കാനുള്ളത് ഉണ്ട്; ദയവായി കേൾക്കൂ: നിനക്ക് ഒരു കാരണത്താൽ ദുഃഖം അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയവും വേദനിക്കുന്നു.
ത്യജ രാജന്നിമം ശോകം മിഥ്യാ സംതാപമാഗതമ്। യദിയം ത്യജ്യതാം ചിന്താ ശത്രുഹര്ഷവിവര്ധിനീ
രാജാവേ, ഈ ദുഃഖവും അനാവശ്യമായ ഈ വേദനയും ഉപേക്ഷിക്കണം; ശത്രുക്കളുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ചിന്തയും വിട്ടുകളയണം.
ഉദ്യമഃ ക്രിയതാം വീര ഹര്ഷഃ സമുപസേവ്യതാമ്। പ്രാപ്തവ്യാ യദി തേ സീതാ ഹന്തവ്യാശ്ച നിശാചരാഃ
വീരാ, ശ്രമം നടത്തുക, ധൈര്യം സ്വീകരിക്കുക; സീതയെ നീ തിരികെ നേടണമെങ്കിൽ, നിശാചരന്മാരെ സംഹരിക്കണമെങ്കിൽ.
രഘുനന്ദന വക്ഷ്യാമി ശ്രൂയതാം മേ ഹിതം വചഃ। സാധ്വയം യാതു സൌമിത്രിര്ബലേന മഹതാ വൃതഃ
രഘുനന്ദനാ, ഞാൻ ഉപകാരപ്രദമായ വാക്കുകൾ പറയും, ദയവായി കേൾക്കൂ: സൗമിത്രി വലിയൊരു സൈന്യത്തോടൊപ്പം പോകട്ടെ.
നികുമ്ഭിലായാം സമ്പ്രാപ്തം ഹന്തും രാവണിമാഹവേ। ധനുര്മണ്ഡലനിര്മുക്തൈരാശീവിഷവിഷോപമൈഃ
നികുംബിലയിൽ എത്തി, യുദ്ധത്തിൽ രാവണന്റെ മകനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് സംഹരിക്കണം; ആ അമ്പുകൾ വിഷസർപ്പത്തിന്റെ വിഷംപോലെയാണ്.
ശരൈര്ഹന്തും മഹേഷ്വാസോ രാവണിം സമിതിംജയഃ। തേന വീരേണ തപസാ വരദാനാത് സ്വയംഭുവഃ। അസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരഃ പ്രാപ്തം കാമഗാശ്ച തുരങ്ഗമാഃ
മഹാബാണധാരിയായ, യുദ്ധവിജയിയായ ആ വീരൻ രാവണന്റെ മകനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് സംഹരിക്കണം; കാരണം, ആ വീരന് തപസ്സും സ്വയംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹവും കൊണ്ടു ബ്രഹ്മശിരസ്സായുധവും ഇഷ്ടപ്രവർത്തനശേഷിയുള്ള കുതിരകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ ഏഷ കില സൈന്യേന പ്രാപ്തഃ കില നികുമ്ഭിലാമ്। യദ്യുത്തിഷ്ഠേത് കൃതം കര്മ ഹതാന് സര്വാംശ്ച വിദ്ധി നഃ
അവൻ തന്റെ സൈന്യവുമായി നികുംബിലയിൽ എത്തിച്ചേർന്നുവെന്നു പറയുന്നു. അവൻ തന്റെ കര്മ്മം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ, നമ്മളെല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെടും എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
നികുമ്ഭിലാമസമ്പ്രാപ്തമകൃതാഗ്നിം ച യോ രിപുഃ। ത്വാമാതതായിനം ഹന്യാദിന്ദ്രശത്രോ സ തേ വധഃ
ശത്രു നികുംബിലയിൽ എത്താതെയും അഗ്നിഹോമം നടത്താതെയും നീ അവനെ കൊല്ലുകയാണെങ്കിൽ, ഇന്ദ്രശത്രുവേ, അതാണ് അവന്റെ മരണമായിരിക്കും.
വരോ ദത്തോ മഹാബാഹോ സര്വലോകേശ്വരേണ വൈ। ഇത്യേവം വിഹിതോ രാജന് വധസ്തസ്യൈഷ ധീമതഃ
സകല ലോകങ്ങളുടെ അധിപതി മഹാബലശാലിക്ക് ഒരു വരം നൽകിയിരുന്നു. രാജാവേ, അതിനാൽ ആ ധീരന്റെ മരണത്തിന് ഇതാണ് വിധിക്കപ്പെട്ട മാർഗം.
വധായേന്ദ്രജിതോ രാമ സംദിശസ്വ മഹാബലമ്। ഹതേ തസ്മിന് ഹതം വിദ്ധി രാവണം സസുഹൃദ്ഗണമ്
ഇന്ദ്രജിത്തിനെ സംഹരിക്കാൻ മഹാബലമുള്ള സൈന്യത്തെ നീ നിയോഗിക്കണം, രാമാ. അവനെ കൊല്ലുമ്പോൾ തന്നെ, രാവണനും അവന്റെ കൂട്ടുകാരും നശിച്ചവരായി കരുതണം.
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാ രാമോ വാക്യമഥാബ്രവീത്। ജാനാമി തസ്യ രൌദ്രസ്യ മായാം സത്യപരാക്രമ
വിഭീഷണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം രാമൻ പറഞ്ഞു: ആ ക്രൂരന്റെ മായയും യഥാർത്ഥ വീര്യവും എനിക്ക് അറിയാം.
സ ഹി ബ്രഹ്മാസ്ത്രവിത് പ്രാജ്ഞോ മഹാമായോ മഹാബലഃ। കരോത്യസംജ്ഞാന് സംഗ്രാമേ ദേവാന് സവരുണാനപി
അവൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, ബുദ്ധിമാനും, മഹാമായാവാനും, മഹാബലശാലിയുമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെയും വരുണനെയും പോലും അവൻ ബോധംകെടുത്തുന്നു.
തസ്യാന്തരിക്ഷേ ചരതഃ സരഥസ്യ മഹായശഃ। ന ഗതിര്ജ്ഞായതേ വീര സൂര്യസ്യേവാഭ്രസമ്പ്ലവേ
വീരനേ, മഹാപ്രശസ്തനായ അവൻ രഥത്തിൽ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വഴി സൂര്യൻ മേഘങ്ങളിൽ മറഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ ആരും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.
രാഘവസ്തു രിപോര്ജ്ഞാത്വാ മായാവീര്യം ദുരാത്മനഃ। ലക്ഷ്മണം കീര്തിസമ്പന്നമിദം വചനമബ്രവീത്
രാഘവൻ ആ ദുഷ്ടശത്രുവിന്റെ മായയും ശക്തിയും മനസ്സിലാക്കി, കീർത്തിയുള്ള ലക്ഷ്മണനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദ് വാനരേന്ദ്രസ്യ ബലം തേന സര്വേണ സംവൃതഃ। ഹനൂമത്പ്രമുഖൈശ്ചൈവ യൂഥപൈഃ സഹ ലക്ഷ്മണ
ലക്ഷ്മണാ, വാനരരാജാവിന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവും ഹനുമാൻമുതലായ യൂഥപതികളും നിന്നെ ചുറ്റി നിന്നുകൊണ്ട് നീ മുന്നോട്ട് പോവണം.
ജാമ്ബവേനര്ക്ഷപതിനാ സഹ സൈന്യേന സംവൃതഃ। ജഹി തം രാക്ഷസസുതം മായാബലസമന്വിതമ്
ജാംബവാൻ എന്ന കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിനെയും സൈന്യത്തെയും കൂടെ കൂട്ടി, മായയും ബലവും ഉള്ള ആ രാക്ഷസപുത്രനെ നീ സംഹരിക്കണം.