തമിന്ദ്രജിതമപ്രാപ്യ രഥസ്ഥം സഹസാരഥിമ്। വിവേശ ധരണീം ഭിത്ത്വാ സാ ശിലാ വ്യര്ഥമുദ്യതാ
ആ പാറ, രഥത്തില് നില്ക്കുന്ന ഇന്ദ്രജിത്തിനെയും സാരഥിയെയും തൊടാതെ, ഭൂമിയെ തുളച്ച് അപ്രയാസം വീണു, അതിന്റെ ശ്രമം വെറുതെയായി.
പതിതായാം ശിലായാം തു വ്യഥിതാ രക്ഷസാം ചമൂഃ। നിപതന്ത്യാ ച ശിലയാ രാക്ഷസാ മഥിതാ ഭൃശമ്
പാറ വീണപ്പോള് റാക്ഷസസൈന്യം വിറച്ചു; ആ പാറ പതിക്കുമ്പോള് പല റാക്ഷസന്മാരും ഭയങ്കരമായി ചതഞ്ഞു.
തമഭ്യധാവന് ശതശോ നദന്തഃ കാനനൌകസഃ। തേ ദ്രുമാംശ്ച മഹാകായാ ഗിരിശൃങ്ഗാണി ചോദ്യതാഃ
അതിനുശേഷം നൂറുകണക്കിന് കാട്ടില് താമസിക്കുന്ന വാനരന്മാര് ഗര്ജിച്ച്, വൃക്ഷങ്ങളും മലശിഖരങ്ങളും ഉയര്ത്തി, അവനെ ആക്രമിച്ചു.
ക്ഷിപന്തീന്ദ്രജിതം സംഖ്യേ വാനരാ ഭീമവിക്രമാഃ। വൃക്ഷശൈലമഹാവര്ഷം വിസൃജന്തഃ പ്ലവംഗമാഃ
യുദ്ധഭൂമിയില് ഭയാനകശക്തിയുള്ള വാനരന്മാര് ഇന്ദ്രജിത്തിനെതിരെ വൃക്ഷങ്ങളും പാറകളും മലകളും മഴപോലെ എറിഞ്ഞു.
ശത്രൂണാം കദനം ചക്രുര്നേദുശ്ച വിവിധൈഃ സ്വനൈഃ। വാനരൈസ്തൈര്മഹാഭീമൈര്ഘോരരൂപാ നിശാചരാഃ
അവര് ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു, പലവിധ ശബ്ദങ്ങളോടെ ഗര്ജിച്ചു; ആ ഭയങ്കരമായ നിശാചരന്മാര് ആ മഹാഭീകരമായ വാനരന്മാരാല് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.
വീര്യാദഭിഹതാ വൃക്ഷൈര്വ്യചേഷ്ടന്ത രണക്ഷിതൌ। സ സൈന്യമഭിവീക്ഷ്യാഥ വാനരാര്ദിതമിന്ദ്രജിത്
വാനരന്മാരുടെ ശക്തിയും വൃക്ഷങ്ങളും കൊണ്ട് അടിയേറ്റ്, റാക്ഷസന്മാര് യുദ്ധഭൂമിയില് വേദനിച്ചു; അപ്പോള് വാനരന്മാരാല് തകര്ന്ന സൈന്യം കണ്ട ഇന്ദ്രജിത്ത്—
പ്രഗൃഹീതായുധഃ ക്രുദ്ധഃ പരാനഭിമുഖോ യയൌ। സ ശരൌഘാനവസൃജന് സ്വസൈന്യേനാഭിസംവൃതഃ
അയുധങ്ങള് പിടിച്ച്, കോപത്തോടെ, ശത്രുക്കളെ നേരെ നോക്കി, സ്വന്തം സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റപ്പെട്ട് അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ജഘാന കപിശാര്ദൂലാന് സുബഹൂന് ദൃഢവിക്രമഃ। ശൂലൈരശനിഭിഃ ഖഡ്ഗൈഃ പട്ടിശൈഃ ശൂലമുദ്ഗരൈഃ
ദൃഢമായ വീര്യത്തോടെ, അവന് പല കപിശാര്ദൂലന്മാരെ കുന്തം, ഗദ, വാള്, പറ്റി, മൂര്ച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങള് എന്നിവകൊണ്ട് വധിച്ചു.
തേ ചാപ്യനുചരാംസ്തസ്യ വാനരാ ജഘ്നുരാഹവേ। സുസ്കന്ധവിടപൈഃ ശൈലൈഃ ശിലാഭിശ്ച മഹാബലഃ
അതുപോലെ തന്നെ, ശക്തിയുള്ള വാനരന്മാര് ശക്തമായ കൊമ്പുകളും വൃക്ഷങ്ങളും മലകളും പാറകളും ഉപയോഗിച്ച് അവന്റെ അനുചിതന്മാരെ യുദ്ധത്തില് സംഹരിച്ചു.
ഹനൂമാന് കദനം ചക്രേ രക്ഷസാം ഭീമകര്മണാമ്। സംനിവാര്യ പരാനീകമബ്രവീത് താന് വനൌകസഃ
ഹനുമാന് ഭയങ്കരമായ കൃത്യങ്ങള് ചെയ്യുന്ന റാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചു; ശത്രുസൈന്യത്തെ തടഞ്ഞ്, കാട്ടില് താമസിക്കുന്നവരോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഹനൂമാന് സംനിവര്തധ്വം ന നഃ സാധ്യമിദം ബലമ്। ത്യക്ത്വാ പ്രാണാന് വിചേഷ്ടന്തോ രാമപ്രിയചികീര്ഷവഃ
ഹനുമാൻ പറഞ്ഞു: നമ്മൾ പിന്മാറുക. ഈ ശക്തി നമ്മാൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല, രാമന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറ്റാൻ ജീവൻ പോലും ത്യജിച്ചിട്ടും.
യന്നിമിത്തം ഹി യുധ്യാമോ ഹതാ സാ ജനകാത്മജാ। ഇമമര്ഥം ഹി വിജ്ഞാപ്യ രാമം സുഗ്രീവമേവ ച
നാം യുദ്ധം നടത്തുന്ന സീതയെ, ജനകന്റെ മകളെ, കൊന്നുകളഞ്ഞു. ഈ കാര്യം രാമനും സുഗ്രീവനും അറിയിക്കാം.
തൌ യത് പ്രതിവിധാസ്യേതേ തത് കരിഷ്യാമഹേ വയമ്। ഇത്യുക്ത്വാ വാനരശ്രേഷ്ഠോ വാരയന് സര്വവാനരാന്
അവർ എന്ത് തീരുമാനിക്കുമോ അതു നാം ചെയ്യാം. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വാനരശ്രേഷ്ഠൻ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും തടഞ്ഞു.
ശനൈഃ ശനൈരസംത്രസ്തഃ സബലഃ സംന്യവര്തത। തതഃ പ്രേക്ഷ്യ ഹനൂമന്തം വ്രജന്തം യത്ര രാഘവഃ
അവൻ ഭയമില്ലാതെ, പതിയെ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം പിന്മാറി. പിന്നെ ഹനുമാൻ രാഘവൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോകുന്നത് കണ്ടു.
സ ഹോതുകാമോ ദുഷ്ടാത്മാ ഗതശ്ചൈത്യം നികുമ്ഭിലാമ്। നികുമ്ഭിലാമധിഷ്ഠായ പാവകം ജുഹവേന്ദ്രജിത്
യജ്ഞം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച ദുഷ്ടഹൃദയനായ അവൻ നികുംബിലാ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി. നികുംബിലയിൽ എത്തി ഇന്ദ്രജിത് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ആരംഭിച്ചു.
യജ്ഞഭൂമ്യാം തതോ ഗത്വാ പാവകസ്തേന രക്ഷസാ। ഹൂയമാനഃ പ്രജജ്വാല ഹോമശോണിതഭുക് തദാ
അവൻ യജ്ഞഭൂമിയിൽ എത്തി, ആ രാക്ഷസൻ അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തുമ്പോൾ അഗ്നി കത്തിയുയർന്നു, ഹോമത്തിൽ ചൊരിഞ്ഞ രക്തം അഗ്നി കുടിച്ചു.
സാര്ചിഃപിനദ്ധോ ദദൃശേ ഹോമശോണിതതര്പിതഃ। സംധ്യാഗത ഇവാദിത്യഃ സുതീവ്രോഽഗ്നിഃ സമുത്ഥിതഃ
ജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അഗ്നി, ഹോമരക്തം നിറഞ്ഞതുപോലെ, സന്ധ്യാകാലത്തെ സൂര്യനെ പോലെ കനലായി തെളിഞ്ഞു.
അഥേന്ദ്രജിദ് രാക്ഷസഭൂതയേ തു ജുഹാവ ഹവ്യം വിധിനാ വിധാനവിത്। ദൃഷ്ട്വാ വ്യതിഷ്ഠന്ത ച രാക്ഷസാസ്തേ മഹാസമൂഹേഷു നയാനയജ്ഞാഃ
പിന്നീട് ഇന്ദ്രജിത്, യഥാനിയമം അറിയുന്നവനായി, രാക്ഷസസൈന്യത്തിനായി ഹവ്യങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. ഇത് കണ്ട രാക്ഷസന്മാർ വലിയ കൂട്ടങ്ങളായി, യുക്തിയും യജ്ഞവിദ്യയും അറിയുന്നവരായി, അവിടെ നിന്നു.
thumb|ത്ര്യശീതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്ര്യശീതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എൺപത്തിമൂന്നാം സർഗ്ഗം കേൾക്കുക.
രാഘവശ്ചാപി വിപുലം തം രാക്ഷസവനൌകസാമ്। ശ്രുത്വാ സംഗ്രാമനിര്ഘോഷം ജാമ്ബവന്തമുവാച ഹ
രാക്ഷസന്മാരുടെയും അവരുടെ അനുയായികളുടെയും വലിയ യുദ്ധശബ്ദം കേട്ട രാഘവൻ ജാംബവന്തിനോട് പറഞ്ഞു.
സൌമ്യ നൂനം ഹനുമതാ കൃതം കര്മ സുദുഷ്കരമ്। ശ്രൂയതേ ച യഥാ ഭീമഃ സുമഹാനായുധസ്വനഃ
സൗമ്യ, ഹനുമാൻ നിർവഹിച്ചത് വളരെ കഠിനമായ ഒരു കർമ്മമാണ്. ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങളുടെ വലിയ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
തദ് ഗച്ഛ കുരു സാഹായ്യം സ്വബലേനാഭിസംവൃതഃ। ക്ഷിപ്രമൃക്ഷപതേ തസ്യ കപിശ്രേഷ്ഠസ്യ യുധ്യതഃ
അതിനാൽ നീ നിന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം പോയി സഹായം ചെയ്യുക. കരടി രാജാവേ, വാനരശ്രേഷ്ഠനോടൊപ്പം യുദ്ധം നടക്കുന്നിടത്തേക്ക് ഉടൻ പോകുക.
ഋക്ഷരാജസ്തഥേത്യുക്ത്വാ സ്വേനാനീകേന സംവൃതഃ। ആഗച്ഛത് പശ്ചിമം ദ്വാരം ഹനൂമാന് യത്ര വാനരഃ
അപ്പോൾ കരടികളുടെ രാജാവ് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ഹനുമാൻ ഉണ്ടായിരുന്ന പടിഞ്ഞാറൻ കവാടത്തിലെത്തിച്ചു.
അഥായാന്തം ഹനൂമന്തം ദദര്ശര്ക്ഷപതിസ്തദാ। വാനരൈഃ കൃതസംഗ്രാമൈഃ ശ്വസദ്ഭിരഭിസംവൃതമ്
അപ്പോൾ കരടികളുടെ രാജാവ്, യുദ്ധം ചെയ്തും ശ്വാസം മുട്ടിയും നിന്ന വാനരന്മാരുമായി ഹനുമാൻ വരുന്നത് കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ പഥി ഹനൂമാംശ്ച തദൃക്ഷബലമുദ്യതമ്। നീലമേഘനിഭം ഭീമം സംനിവാര്യ ന്യവര്തത
പാതയിൽ ഹനുമാനെയും, നീലമേഘംപോലെയുള്ള ഭയാനകമായ കരടിസൈന്യത്തെയും കണ്ട ഹനുമാൻ അവരെ തടഞ്ഞു, പിന്നെ തിരിഞ്ഞ് പിന്മാറി.
സ തേന സഹ സൈന്യേന സംനികര്ഷം മഹായശാഃ। ശീഘ്രമാഗമ്യ രാമായ ദുഃഖിതോ വാക്യമബ്രവീത്
വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ള അവൻ ആ സൈന്യത്തോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ എത്തി, ദുഃഖത്തോടെ രാമനോട് പറഞ്ഞു.
സമരേ യുധ്യമാനാനാമസ്മാകം പ്രേക്ഷതാം ച സഃ। ജഘാന രുദതീം സീതാമിന്ദ്രജിദ് രാവണാത്മജഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഞങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോഴും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, രാവണന്റെ മകൻ ഇന്ദ്രജിത് കരയുന്ന സീതയെ കൊന്നു.
ഉദ്ഭ്രാന്തചിത്തസ്താം ദൃഷ്ട്വാ വിഷണ്ണോഽഹമരിംദമ। തദഹം ഭവതോ വൃത്തം വിജ്ഞാപയിതുമാഗതഃ
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് അലഞ്ഞുപോയി, ഞാൻ ദുഃഖിതനായി, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമില്ലാത്തവനേ, അതിനാൽ ഈ സംഭവം അറിയിക്കാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ രാഘവഃ ശോകമൂര്ച്ഛിതഃ। നിപപാത തദാ ഭൂമൌ ഛിന്നമൂല ഇവ ദ്രുമഃ
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ രാമൻ ദു:ഖത്തിൽ മുഴുകി, വേരുമുറിഞ്ഞ വൃക്ഷംപോലെ നിലത്തേക്ക് വീണു.
തം ഭൂമൌ ദേവസംകാശം പതിതം ദൃശ്യ രാഘവമ്। അഭിപേതുഃ സമുത്പത്യ സര്വതഃ കപിസത്തമാഃ
ദൈവത്തോട് സമാനനായ രാമൻ നിലത്ത് വീണതു കണ്ട കപികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ എല്ലാടും നിന്ന് വേഗത്തിൽ അവന്റെ ചുറ്റും കൂടിയെത്തി.