ശക്തിഖഡ്ഗഗദാകുന്തൈസ്തോമരൈശ്ച നിശാചരാഃ। പട്ടിശൈര്ഭിന്ദിപാലൈശ്ച ബാണപാതൈഃ സമന്തതഃ
രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റും നിന്നു കുന്തങ്ങൾ, വാളുകൾ, ഗദകൾ, കുന്തങ്ങൾ, തൂണികൾ, പറ്റിശങ്ങൾ, ബിന്ദിപാലങ്ങൾ, അമ്പുകൾ എന്നിവയുമായി ആക്രമിച്ചു.
പാശമുദ്ഗരദണ്ഡൈശ്ച നിര്ഘാതൈശ്ചാപരൈസ്തഥാ। കദനം കപിസിംഹാനാം ചക്രുസ്തേ രജനീചരാഃ
പാശങ്ങൾ, ദണ്ഡങ്ങൾ, മറ്റു ഭയങ്കര ആയുധങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് രാക്ഷസന്മാർ സിംഹസദൃശമായ വാനരന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊല്ലാൻ തുടങ്ങി.
ബാണൌഘൈരര്ദിതാശ്ചാപി ഖരപുത്രേണ വാനരാഃ। സമ്ഭ്രാന്തമനസഃ സര്വേ ദുദ്രുവുര്ഭയപീഡിതാഃ
ഖരന്റെ മകനായ മകരാക്ഷൻ അമ്പുകളുടെ മഴയുമായി വാനരന്മാരെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവർ ഭയത്താൽ മനസ്സു കലങ്ങി എല്ലാം ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസാഃ സര്വേ ദ്രവമാണാന് വനൌകസഃ। നേദുസ്തേ സിംഹവദ് ദൃപ്താ രാക്ഷസാ ജിതകാശിനഃ
വനവാസികൾ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ട രാക്ഷസന്മാർ എല്ലാവരും വിജയഗർവത്തോടെ സിംഹംപോലെ കുരച്ചു.
വിദ്രവത്സു തദാ തേഷു വാനരേഷു സമന്തതഃ। രാമസ്താന് വാരയാമാസ ശരവര്ഷേണ രാക്ഷസാന്
വാനരന്മാർ എല്ലാം ചുറ്റും ഓടുമ്പോൾ രാമൻ അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ രാക്ഷസന്മാരെ തടഞ്ഞു.
വാരിതാന് രാക്ഷസാന് ദൃഷ്ട്വാ മകരാക്ഷോ നിശാചരഃ। കോപാനലസമാവിഷ്ടോ വചനം ചേദമബ്രവീത്
രാക്ഷസന്മാർ തടയപ്പെട്ടത് കണ്ട മകരാക്ഷൻ, കോപാഗ്നിയിൽ കത്തിയവൻ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
തിഷ്ഠ രാമ മയാ സാര്ധം ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ഭവിഷ്യതി। ത്യാജയിഷ്യാമി തേ പ്രാണാന് ധനുര്മുക്തൈഃ ശിതൈഃ ശരൈഃ
രാമാ, നിൽക്കു! എന്നോടൊപ്പം ഏകാന്തയുദ്ധം ചെയ്യൂ. എന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിടുവിക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്റെ ജീവൻ എടുത്തുകളയും.
യത് തദാ ദണ്ഡകാരണ്യേ പിതരം ഹതവാന് മമ। തദഗ്രതഃ സ്വകര്മസ്ഥം സ്മൃത്വാ രോഷോഽഭിവര്ധതേ
അന്ന് ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ നീ എന്റെ അച്ഛനെ കൊല്ലിയത് ഞാൻ ഓർക്കുമ്പോഴും, ഇപ്പോൾ നീ എന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു നിന്റെ കാര്യത്തിൽ മഗ്നനായിരിക്കുന്നതും കാണുമ്പോഴും, എന്റെ കോപം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു.
ദഹ്യന്തേ ഭൃശമങ്ഗാനി ദുരാത്മന് മമ രാഘവ। യന്മയാസി ന ദൃഷ്ടസ്ത്വം തസ്മിന് കാലേ മഹാവനേ
രാഘവാ, ദുഷ്ടനേ, അന്ന് ആ വലിയ കാട്ടിൽ നിന്നെ കാണാൻ എനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെന്നത് ഓർത്താൽ എന്റെ ശരീരം തീപിടിച്ചുപോലെ കത്തുന്നു.
ദിഷ്ട്യാസി ദര്ശനം രാമ മമ ത്വം പ്രാപ്തവാനിഹ। കാംക്ഷിതോഽസി ക്ഷുധാര്തസ്യ സിംഹസ്യേവേതരോ മൃഗഃ
രാമാ, ഭാഗ്യവശാൽ നീ ഇപ്പോൾ എനിക്ക് മുന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നു; വിശപ്പുള്ള സിംഹത്തിന് മറ്റൊരു മൃഗം എത്രത്തോളം ആവശ്യമാണോ അതുപോലെ നിന്നെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അദ്യ മദ്ബാണവേഗേന പ്രേതരാഡ്വിഷയം ഗതഃ। യേ ത്വയാ നിഹതാഃ ശൂരാഃ സഹ തൈശ്ച വസിഷ്യസി
ഇന്ന് എന്റെ അമ്പുകളുടെ ശക്തിയിൽ പറ്റി നീ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകും; നീ കൊല്ലപ്പെട്ട വീരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ താമസിക്കും.
ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന ശൃണു രാമ വചോ മമ। പശ്യന്തു സകലാ ലോകാസ്ത്വാം മാം ചൈവ രണാജിരേ
ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, രാമാ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു; ഈ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നെയും എന്നെയും ലോകം മുഴുവൻ കാണട്ടെ.
അസ്ത്രൈര്വാ ഗദയാ വാപി ബാഹുഭ്യാം വാ രണാജിരേ। അഭ്യസ്തം യേന വാ രാമ വര്തതാം തേന വാ മൃധമ്
അസ്ത്രങ്ങളാലോ, ഗദയാലോ, അല്ലെങ്കിൽ കൈകളാലോ, ആരാരുടെ പരിശീലനം എന്താണോ അതുപോലെ, രാമാ, നമ്മൾ തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാം.
മകരാക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ രാമോ ദശരഥാത്മജഃ। അബ്രവീത് പ്രഹസന് വാക്യമുത്തരോത്തരവാദിനമ്
മകരാക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ ചിരിച്ചു കൊണ്ട് എപ്പോഴും മറുപടി പറയാൻ തയ്യാറായിരുന്ന അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കത്ഥസേ കിം വൃഥാ രക്ഷോ ബഹൂന്യസദൃശാനി തേ। ന രണേ ശക്യതേ ജേതും വിനാ യുദ്ധേന വാഗ്ബലാത്
നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ അനാവശ്യമായി അഭിമാനത്തോടെ അനർഹമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നത്, ദാനവാ? യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ വാക്കുകൾ മാത്രം മതിയാകില്ല; യുദ്ധം ചെയ്യാതെ ജയം നേടാൻ കഴിയില്ല.
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം ത്വത്പിതാ ച യഃ। ത്രിശിരാ ദൂഷണശ്ചാപി ദണ്ഡകേ നിഹതോ മയാ
നിന്റെ അച്ഛനും, ത്രിശിരസും, ദൂഷണനും ഉൾപ്പെടെ പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാരെയും ഞാൻ ദണ്ഡകവനത്തിൽ വധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്വാശിതാശ്ചാപി മാംസേന ഗൃധ്രഗോമായുവായസാഃ। ഭവിഷ്യന്ത്യദ്യ വൈ പാപ തീക്ഷ്ണതുണ്ഡനഖാങ്കുശാഃ
ഇന്ന്, ദുഷ്ടനേ, മൂർഖൻമാർ, നായ്ക്കൾ, കാക്കകൾ—മുനയുള്ള തൊണ്ടയും കുരുക്കളും നഖങ്ങളും ഉള്ളവ—നിന്റെ മാംസം ഭക്ഷിക്കും.
രാഘവേണൈവമുക്തസ്തു മകരാക്ഷോ മഹാബലഃ। ബാണൌഘാനമുചത് തസ്മൈ രാഘവായ രണാജിരേ
രാഘവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാബലശാലിയായ മകരാക്ഷൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ രാഘവനിലേക്ക് അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
താഞ്ഛരാഞ്ഛരവര്ഷേണ രാമശ്ചിച്ഛേദ നൈകധാ। നിപേതുര്ഭുവി വിച്ഛിന്നാ രുക്മപുങ്ഖാഃ സഹസ്രശഃ
അവൻ അയച്ച അമ്പുകളെ രാമൻ തന്റെ അമ്പമഴയാൽ പല ഭാഗങ്ങളായി വെട്ടി തകർത്തു; പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ അമ്പുകൾ ആയിരക്കണക്കിന് നിലത്ത് വീണു.
തദ് യുദ്ധമഭവത് തത്ര സമേത്യാന്യോന്യമോജസാ। ഖരരാക്ഷസപുത്രസ്യ സൂനോര്ദശരഥസ്യ ച
അപ്പോൾ ഖരന്റെ മകനും ദശരഥന്റെ മകനും പരസ്പരം പൂർണ്ണശക്തിയോടെ ഏറ്റുമുട്ടി ഒരു ഉഗ്രമായ യുദ്ധം അവിടെ നടന്നു.
ജീമൂതയോരിവാകാശേ ശബ്ദോ ജ്യാതലയോരിവ। ധനുര്മുക്തഃ സ്വനോഽന്യോന്യം ശ്രൂയതേ ച രണാജിരേ
ആ യുദ്ധഭൂമിയിലെ ശബ്ദം ആകാശത്തിലെ രണ്ട് മേഘങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഗർജ്ജനത്തെയും വില്ലിന്റെ നൂലിന്റെ താളംപോലെയും തോന്നിച്ചു; അമ്പുകൾ വിടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി മുഴങ്ങി.
ദേവദാനവഗന്ധര്വാഃ കിംനരാശ്ച മഹോരഗാഃ। അന്തരിക്ഷഗതാഃ സര്വേ ദ്രഷ്ടുകാമാസ്തദദ്ഭുതമ്
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ—എല്ലാവരും ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ആ അത്ഭുതകരമായ കാഴ്ച കാണാൻ എത്തി.
വിദ്ധമന്യോന്യഗാത്രേഷു ദ്വിഗുണം വര്ധതേ ബലമ്। കൃതപ്രതികൃതാന്യോന്യം കുരുതാം തൌ രണാജിരേ
പരസ്പരം ശരീരത്തിൽ പരിക്കേറ്റപ്പോൾ അവരുടെ ശക്തി ഇരട്ടിയായി; ഒരാളുടെ ആക്രമണത്തിന് മറുപടി മറുവൻ നൽകി യുദ്ധം തുടരുകയായിരുന്നു.
രാമമുക്താംസ്തു ബാണൌഘാന് രാക്ഷസസ്ത്വച്ഛിനദ് രണേ। രക്ഷോമുക്താംസ്തു രാമോ വൈ നൈകധാ പ്രാച്ഛിനച്ഛരൈഃ
രാമൻ വിട്ട അമ്പമഴയെ രാക്ഷസൻ യുദ്ധത്തിൽ വെട്ടി തകർത്തു; അതുപോലെ രാമനും രാക്ഷസൻ വിട്ട അമ്പുകൾ പല ഭാഗങ്ങളായി തകർത്തു.
ബാണൌഘവിതതാഃ സര്വാ ദിശശ്ച പ്രദിശസ്തഥാ। സംഛന്നാ വസുധാ ചൈവ സമന്താന്ന പ്രകാശതേ
അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളും ഇടദിക്കുകളും മറഞ്ഞു; ഭൂമി മുഴുവനും അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ഒന്നും കാണാനാകാതെ പോയി.
തതഃ ക്രുദ്ധോ മഹാബാഹുര്ധനുശ്ചിച്ഛേദ സംയുഗേ। അഷ്ടാഭിരഥ നാരാചൈഃ സൂതം വിവ്യാധ രാഘവഃ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ മഹാബാഹുവായ രാഘവൻ യുദ്ധത്തിൽ വില്ല് വെട്ടി തകർത്തു; എട്ട് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് സാരഥിയെ വെടിവെച്ചു.
ഭിത്ത്വാ രഥം ശരൈ രാമോ ഹത്വാ അശ്വാനപാതയത്। വിരഥോ വസുധാസ്ഥഃ സ മകരാക്ഷോ നിശാചരഃ
രാമൻ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് രഥം തകർത്തു, കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും അവയെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു; അതോടെ മകരാക്ഷൻ രഥം ഇല്ലാതെ നിലത്ത് നിന്നു.
തത്തിഷ്ഠദ് വസുധാം രക്ഷഃ ശൂലം ജഗ്രാഹ പാണിനാ। ത്രാസനം സര്വഭൂതാനാം യുഗാന്താഗ്നിസമപ്രഭമ്
ഭൂമിയിൽ നിന്നു നിന്ന രാക്ഷസൻ തന്റെ കൈയിൽ ഒരു വലിയ ശൂലം പിടിച്ചു; എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഭയമുണർത്തുന്ന, യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിപോലുള്ള അതിശക്തമായ ആയുധം.
ദുരവാപം മഹച്ഛൂലം രുദ്രദത്തം ഭയംകരമ്। ജാജ്വല്യമാനമാകാശേ സംഹാരാസ്ത്രമിവാപരമ്
രുദ്രൻ നൽകിയ, കിട്ടാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരവും ഭയാനകവുമായ വലിയ ശൂലം ആകാശത്ത് ജ്വലിച്ചു; മറ്റൊരു സംഹാരായുധംപോലെ.
യം ദൃഷ്ട്വാ ദേവതാഃ സര്വാ ഭയാര്താ വിദ്രുതാ ദിശഃ। വിഭ്രാമ്യ ച മഹച്ഛൂലം പ്രജ്വലന്തം നിശാചരഃ
അത് കണ്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ഭയപ്പെട്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി; അതേസമയം, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ആ ജ്വലിക്കുന്ന വലിയ ശൂലം ചുറ്റി വീശി.