സ താ മഹാത്മാ ഹനുമാനപശ്യം- ശ്ചുകോപ രോഷാച്ച ഭൃശം നനാദ। അമൃഷ്യമാണോഽഗ്നിസമാനചക്ഷു- ര്മഹീധരേന്ദ്രം തമുവാച വാക്യമ്
മഹാത്മാവായ ഹനുമാൻ അവയെ കാണാതിരുന്നതിൽ കോപംകൊണ്ടു ഉഗ്രശബ്ദത്തോടെ നിലവിളിച്ചു; സഹിക്കാനാവാതെ, അഗ്നിപോലുള്ള കണ്ണുകളോടെ, ആ പർവ്വതാധിപനോട് പറഞ്ഞു.
കിമേതദേവം സുവിനിശ്ചിതം തേ യദ് രാഘവേ നാസി കൃതാനുകമ്പഃ। പശ്യാദ്യ മദ്ബാഹുബലാഭിഭൂതോ വികീര്ണമാത്മാനമഥോ നഗേന്ദ്ര
രാഘവനോടു കരുണ കാണിക്കാതിരിക്കാനുള്ള നിന്റെ ഈ ഉറച്ച തീരുമാനം എന്താണ്? ഇന്ന് എന്റെ ഭുജബലത്തിൽ കീഴടങ്ങി, നീ തന്നെ തകർന്നുപോകുന്നത് കാണും, പർവ്വതരാജാ.
സ തസ്യ ശൃങ്ഗം സനഗം സനാഗം സകാഞ്ചനം ധാതുസഹസ്രജുഷ്ടമ്। വികീര്ണകൂടം ജ്വലിതാഗ്രസാനും പ്രഗൃഹ്യ വേഗാത് സഹസോന്മമാഥ
അവൻ കാടുകളും ആനകളും പൊന്നും ധാതുക്കളും നിറഞ്ഞ, ആയിരം ധാതുക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, തകർന്ന ചൂടുകളും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്രവും ഉള്ള ആ ശിഖരം വലിച്ചെടുത്തു.
സ തം സമുത്പാട്യ ഖമുത്പപാത വിത്രാസ്യ ലോകാന് സസുരാസുരേന്ദ്രാന്। സംസ്തൂയമാനഃ ഖചരൈരനേകൈ- ര്ജഗാമ വേഗാദ് ഗരുഡോഗ്രവേഗഃ
ആ പർവ്വതം വേരോടെ പിഴുത്, ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഭയപ്പെടുത്തിച്ചു; ആകാശവാസികൾ അവനെ പ്രശംസിച്ചു, അവൻ ഗരുഡനെപ്പോലെ ഉഗ്രവേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി.
സ ഭാസ്കരാധ്വാനമനുപ്രപന്ന- സ്തം ഭാസ്കരാഭം ശിഖരം പ്രഗൃഹ്യ। ബഭൌ തദാ ഭാസ്കരസംനികാശോ രവേഃ സമീപേ പ്രതിഭാസ്കരാഭഃ
സൂര്യന്റെ പാതയിൽ കയറി, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ആ ശിഖരം പിടിച്ചുകൊണ്ട്, സൂര്യന്റെ സമീപത്ത് മറ്റൊരു സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സ തേന ശൈലേന ഭൃശം രരാജ ശൈലോപമോ ഗന്ധവഹാത്മജസ്തു। സഹസ്രധാരേണ സപാവകേന ചക്രേണ ഖേ വിഷ്ണുരിവാര്പിതേന
ആ പർവ്വതത്തോടൊപ്പം കാറ്റുപുത്രൻ സ്വയം ഒരു പർവ്വതത്തെപ്പോലെ ഭാസുരനായി; ആയിരം ജ്വലിക്കുന്ന നീരുറവുകളോടെ, ആകാശത്തിൽ ചക്രം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി.
തം വാനരാഃ പ്രേക്ഷ്യ തദാ വിനേദുഃ സ താനപി പ്രേക്ഷ്യ മുദാ നനാദ। തേഷാം സമുത്കൃഷ്ടരവം നിശമ്യ ലങ്കാലയാ ഭീമതരം വിനേദുഃ
അവനെ കണ്ട കുരങ്ങന്മാർ ആനന്ദത്തോടെ നിലവിളിച്ചു; അവരെ കണ്ടു ഹനുമാനും സന്തോഷത്തോടെ ഗർജിച്ചു. അവരുടെ ഉല്ലാസഘോഷം കേട്ട് ലങ്കാവാസികൾ കൂടുതൽ ഭയത്തോടെ നിലവിളിച്ചു.
തതോ മഹാത്മാ നിപപാത തസ്മിന് ശൈലോത്തമേ വാനരസൈന്യമധ്യേ। ഹര്യുത്തമേഭ്യഃ ശിരസാഭിവാദ്യ വിഭീഷണം തത്ര ച സസ്വജേ സഃ
അതിനുശേഷം മഹാത്മാവ് ആ ഉന്നതപർവ്വതത്തിൽ, കുരങ്ങസൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ ഇറങ്ങി. കുരങ്ങന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദിച്ച്, അവിടെ വിഭീഷണനെ അങ്ങ് ചേർത്ത് പിടിച്ചു.
താവപ്യുഭൌ മാനുഷരാജപുത്രൌ തം ഗന്ധമാഘ്രായ മഹൌഷധീനാമ്। ബഭൂവതുസ്തത്ര തദാ വിശല്യാ- വുത്തസ്ഥുരന്യേ ച ഹരിപ്രവീരാഃ
അന്നേരം മനുഷ്യരാജാവിന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും ആ മഹൗഷധികളുടെ സുഗന്ധം മൂക്കിലൂടെ വലിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ വ്രണങ്ങൾ എല്ലാം മായിച്ചു. കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഹരിപ്രവീരന്മാരും മുഴുവൻ സുഖമായി എഴുന്നേറ്റു നിന്നു.
യദാപ്രഭൃതി ലങ്കായാം യുധ്യന്തേ ഹരിരാക്ഷസാഃ। തദാപ്രഭൃതി മാനാര്ഥമാജ്ഞയാ രാവണസ്യ ച
ലങ്കയിൽ ഹരികളും രാക്ഷസരും യുദ്ധം ആരംഭിച്ച സമയത്തുനിന്ന്, രാവണന്റെ ആജ്ഞയാൽ, മാനത്തിന്റെ പേരിൽ,
യേ ഹന്യന്തേ രണേ തത്ര രാക്ഷസാഃ കപികുഞ്ജരൈഃ। ഹതാ ഹതാസ്തു ക്ഷിപ്യന്തേ സര്വ ഏവ തു സാഗരേ
അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ കപികളും കരടികളും കൊല്ലുന്ന എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും, മരിച്ച ഉടനെ തന്നെ, സമുദ്രത്തിൽ എറിഞ്ഞു കളയുന്നു.
തതോ ഹരിര്ഗന്ധവഹാത്മജസ്തു തമോഷധീശൈലമുദഗ്രവേഗഃ। നിനായ വേഗാദ്ധിമവന്തമേവ പുനശ്ച രാമേണ സമാജഗാമ
അതിനുശേഷം വാതാത്മജനായ ഹനുമാൻ അതിവേഗത്തിൽ ഔഷധിപർവ്വതം എടുത്ത് ഹിമവാനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, പിന്നെ വീണ്ടും രാമന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചെത്തി.
thumb|പഞ്ചസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
തതോഽബ്രവീന്മഹാതേജാഃ സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ। അര്ഥ്യം വിജ്ഞാപയംശ്ചാപി ഹനൂമന്തമിദം വചഃ
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള വാനരരാജാവായ സുഗ്രീവൻ, ഹനുമാനെ വിളിച്ചു ആവശ്യപ്പെട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യതോ ഹതഃ കുമ്ഭകര്ണഃ കുമാരാശ്ച നിഷൂദിതാഃ। നേദാനീമുപനിര്ഹാരം രാവണോ ദാതുമര്ഹതി
കുംഭകർണ്ണനും രാജകുമാരന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, ഇനി രാവണൻ സമാധാനം സമ്മാനിക്കാൻ ഒരുങ്ങില്ല.
യേ യേ മഹാബലാഃ സന്തി ലഘവശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। ലങ്കാമഭിപതന്ത്വാശു ഗൃഹ്യോല്കാഃ പ്ലവഗര്ഷഭാഃ
എല്ലാ ശക്തശാലികളും വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുരങ്ങന്മാരും, കയ്യിൽ ഉല്കകൾ പിടിച്ച്, ഉടൻ ലങ്കയെ ആക്രമിക്കട്ടെ.
തതോഽസ്തം ഗത ആദിത്യേ രൌദ്രേ തസ്മിന് നിശാമുഖേ। ലങ്കാമഭിമുഖാഃ സോല്കാ ജഗ്മുസ്തേ പ്ലവഗര്ഷഭാഃ
അന്നേരം സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, ആ ഭയാനകമായ രാത്രിയുടെ തുടക്കത്തിൽ, ഉല്കകൾ കൈയിൽ പിടിച്ച കുരങ്ങന്മാരുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ലങ്കയിലേക്കു മുന്നേറി.
ഉല്കാഹസ്തൈര്ഹരിഗണൈഃ സര്വതഃ സമഭിദ്രുതാഃ। ആരക്ഷസ്ഥാ വിരൂപാക്ഷാഃ സഹസാ വിപ്രദുദ്രുവുഃ
ഉല്കകൾ കൈവശം വച്ച കുരങ്ങന്മാരുടെ കൂട്ടം എല്ലാടും ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, കാവലിനായി നിന്ന വിചിത്രകണ്ണുള്ള രാക്ഷസന്മാർ പെട്ടെന്ന് ഭയപ്പെട്ടു ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഗോപുരാട്ടപ്രതോലീഷു ചര്യാസു വിവിധാസു ച। പ്രാസാദേഷു ച സംഹൃഷ്ടാഃ സസൃജുസ്തേ ഹുതാശനമ്
ഗോപുരങ്ങളിലും കോട്ടകളിലും തെരുവുകളിലും പല ഭാഗങ്ങളിലും, രാജപ്രാസാദങ്ങളിലും, ആഹ്ലാദത്തോടെ കുരങ്ങന്മാർ അഗ്നി പടർത്തി.
തേഷാം ഗൃഹസഹസ്രാണി ദദാഹ ഹുതഭുക് തദാ। പ്രാസാദാഃ പര്വതാകാരാഃ പതന്തി ധരണീതലേ
അന്നേരം അഗ്നിദേവൻ ആയിരക്കണക്കിന് വീടുകൾ കത്തിച്ചു; പർവ്വതസദൃശമായ വലിയ പ്രാസാദങ്ങൾ നിലംപതിച്ചു.
അഗുരുര്ദഹ്യതേ തത്ര പരം ചൈവ സുചന്ദനമ്। മൌക്തികാ മണയഃ സ്നിഗ്ധാ വജ്രം ചാപി പ്രവാലകമ്
അവിടെ അഗുരുവും അത്യുത്തമമായ ചന്ദനവും, മുത്തുകളും മനോഹരമായ രത്നങ്ങളും വജ്രവും പവഴയും അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.
ക്ഷൌമം ച ദഹ്യതേ തത്ര കൌശേയം ചാപി ശോഭനമ്। ആവികം വിവിധം ചൌര്ണം കാഞ്ചനം ഭാണ്ഡമായുധമ്
അവിടെ കൌശേയവും മനോഹരമായ പടവസ്ത്രങ്ങളും വിവിധ ആടുതോലുകളും പൊടികൾ, പൊന്നിന്റെ പാത്രങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.
നാനാവികൃതസംസ്ഥാനം വാജിഭാണ്ഡപരിച്ഛദമ്। ഗജഗ്രൈവേയകക്ഷ്യാശ്ച രഥഭാണ്ഡാംശ്ച സംസ്കൃതാന്
വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള കുതിരപ്പകരണങ്ങൾ, ആനയുടെ കവചവും കെട്ടുകളും, നന്നായി ഒരുക്കിയ രഥങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളും എല്ലാം അഗ്നിയിൽ നശിച്ചു.
തനുത്രാണി ച യോധാനാം ഹസ്ത്യശ്വാനാം ച വര്മ ച। ഖഡ്ഗാ ധനൂംഷി ജ്യാബാണാസ്തോമരാങ്കുശശക്തയഃ
യോദ്ധാക്കളുടെ കവർച്ച, ആനകളും കുതിരകളും ധരിച്ച കവചം, വാൾ, വില്ലുകൾ, വില്ലിന്റെ നൂലുകൾ, അമ്പുകൾ, കുന്തങ്ങൾ, ആങ്കുഷം, ശൂലങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.
രോമജം വാലജം ചര്മ വ്യാഘ്രജം ചാണ്ഡജം ബഹു। മുക്താമണിവിചിത്രാംശ്ച പ്രാസാദാംശ്ച സമന്തതഃ
മുടിയും വാലും കൊണ്ടുള്ള തോലുകൾ, പുലിയുടെ തോലും പക്ഷികളുടെ തോലുകളും, മുത്തും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച വലിയ പ്രാസാദങ്ങളും എല്ലാടും നശിച്ചു.
വിവിധാനസ്ത്രസംഘാതാനഗ്നിര്ദഹതി തത്ര വൈ। നാനാവിധാന് ഗൃഹാംശ്ചിത്രാന് ദദാഹ ഹുതഭുക് തദാ
അവിടെ വിവിധതരം ആയുധങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി; അന്നേരം അഗ്നിദേവൻ പലവിധ ഭംഗിയുള്ള വീടുകളും മുഴുവൻ കത്തിച്ചു.
ആവാസാന് രാക്ഷസാനാം ച സര്വേഷാം ഗൃഹഗൃധ്നുനാമ്। ഹേമചിത്രതനുത്രാണാം സ്രഗ്ഭാണ്ഡാമ്ബരധാരിണാമ്
പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച കാവചം ധരിച്ചും, പുഷ്പമാലകളും ഭൂഷണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞും, എല്ലാം സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരുടെയും വീടുകൾ അവൻ കത്തിച്ചു.
സീധുപാനചലാക്ഷാണാം മദവിഹ്വലഗാമിനാമ്। കാന്താലമ്ബിതവസ്ത്രാണാം ശത്രുസംജാതമന്യുനാമ്
മദ്യം കുടിച്ചും പാശാ കളിച്ചും, മദത്തിൽ കറങ്ങി നടന്നും, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും, ശത്രുതയിൽ നിന്ന് കോപം ഉയർന്നവരുടെയും വീടുകൾ അവൻ കത്തിച്ചു.
ഗദാശൂലാസിഹസ്താനാം ഖാദതാം പിബതാമപി। ശയനേഷു മഹാര്ഹേഷു പ്രസുപ്താനാം പ്രിയൈഃ സഹ
ഗദ, കുന്തം, വാൾ മുതലായ ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ചും, ഭക്ഷണം കഴിച്ചും, പാനം ചെയ്തും, വിലയേറിയ കിടക്കയിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നവരെയും അവൻ കത്തിച്ചു.
ത്രസ്താനാം ഗച്ഛതാം തൂര്ണം പുത്രാനാദായ സര്വതഃ। തേഷാം ശതസഹസ്രാണി തദാ ലങ്കാനിവാസിനാമ്
ഭയത്താൽ എല്ലാടും കുട്ടികളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പോയ ലങ്കാവാസികളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ അന്നേരം ഉണ്ടായിരുന്നു.