നാനാദ്രുമലതാകീര്ണം വികാസികമലോത്പലമ്। സേവിതം ദേവഗന്ധര്വൈഃ ഷഷ്ടിയോജനമുച്ഛ്രിതമ്
വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും തണ്ടുകളും നിറഞ്ഞു, പുഷ്പിച്ച താമരകളും നീലോത്പലങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സന്ദർശിക്കുന്ന, അറുപത് യോജന ഉയരമുള്ള മല.
വിദ്യാധരൈര്മുനിഗണൈരപ്സരോഭിര്നിഷേവിതമ്। നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം ബഹുകന്ദരശോഭിതമ്
വിദ്യാധരന്മാരും മുനികൾക്കും അപ്സരസുകൾക്കും പ്രിയമായ, പലതരം മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, അനേകം ഗുഹകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്.
സര്വാനാകുലയംസ്തത്ര യക്ഷഗന്ധര്വകിന്നരാന്। ഹനൂമാന് മേഘസംകാശോ വവൃധേ മാരുതാത്മജഃ
അവിടെ മേഘംപോലുള്ള രൂപത്തിൽ, വായുവിന്റെ പുത്രനായ ഹനുമാൻ വളർന്നു, യക്ഷന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും കിന്നരന്മാരെയും ആശങ്കയിലാക്കി.
പദ്ഭ്യാം തു ശൈലമാപീഡ്യ വഡവാമുഖവന്മുഖമ്। വിവൃത്യോഗ്രം നനാദോച്ചൈസ്ത്രാസയന് രജനീചരാന്
കാൽകൊണ്ട് മല അമർത്തി, വടവാമുഖംപോലെ ഭയങ്കരമായ വായ് തുറന്ന്, ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തനാദം ചെയ്തു, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ ഭയപ്പെടുത്തി.
തസ്യ നാനദ്യമാനസ്യ ശ്രുത്വാ നിനദമുത്തമമ്। ലങ്കാസ്ഥാ രാക്ഷസവ്യാഘ്രാ ന ശേകുഃ സ്പന്ദിതും ക്വചിത്
അവന്റെ മഹാനാദം കേട്ടപ്പോൾ, ലങ്കയിൽ ഉള്ള രാക്ഷസവീരന്മാർക്ക് എവിടെയും ചലിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു.
നമസ്കൃത്വാ സമുദ്രായ മാരുതിര്ഭീമവിക്രമഃ। രാഘവാര്ഥേ പരം കര്മ സമീഹത പരംതപഃ
സമുദ്രത്തിന് നമസ്കരിച്ചു, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ വായുവിന്റെ പുത്രൻ രാഘവന്റെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ അത്യുത്തമമായ കര്മ്മം ആരംഭിച്ചു.
സ പുച്ഛമുദ്യമ്യ ഭുജങ്ഗകല്പം വിനമ്യ പൃഷ്ഠം ശ്രവണേ നികുച്യ। വിവൃത്യ വക്ത്രം വഡവാമുഖാഭ- മാപുപ്ലുവേ വ്യോമ്നി സ ചണ്ഡവേഗഃ
അവൻ പാമ്പുപോലെയുള്ള വാൽ ഉയർത്തി, പുറം വളച്ചു, ചെവി അടച്ചു, വടവാമുഖംപോലെ വായ് തുറന്ന്, അതിവേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി.
സ വൃക്ഷഖണ്ഡാംസ്തരസാ ജഹാര ശൈലാന് ശിലാഃ പ്രാകൃതവാനരാംശ്ച। ബാഹൂരുവേഗോദ്ഗതസമ്പ്രണുന്നാ- സ്തേ ക്ഷീണവേഗാഃ സലിലേ നിപേതുഃ
വേഗത്തിൽ വൃക്ഷക്കണ്ടങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, കല്ലുകൾ, സാധാരണ വാനരന്മാരെ പിടിച്ചു; കൈക്കും കാലിനും ശക്തിയിൽ അവർ വെള്ളത്തിൽ വീണു.
സ തൌ പ്രസാര്യോരഗഭോഗകല്പൌ ഭുജൌ ഭുജംഗാരിനികാശവീര്യഃ। ജഗാമ ശൈലം നഗരാജമഗ്ര്യം ദിശഃ പ്രകര്ഷന്നിവ വായുസൂനുഃ
പാമ്പിന്റെ ചുരുളുകൾപോലുള്ള രണ്ടു കൈകൾ നീട്ടി, പാമ്പുകളുടെ ശത്രുവിനെപ്പോലുള്ള ശക്തിയോടെ, വായുവിന്റെ പുത്രൻ ഏറ്റവും വലിയ പർവ്വതത്തേക്കു ദിക്കുകൾ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോലെത്തി.
സ സാഗരം ഘൂര്ണിതവീചിമാലം തദമ്ഭസാ ഭ്രാമിതസര്വസത്ത്വമ്। സമീക്ഷമാണഃ സഹസാ ജഗാമ ചക്രം യഥാ വിഷ്ണുകരാഗ്രമുക്തമ്
ചുഴലിക്കൊള്ളുന്ന തിരകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സമുദ്രം, അതിന്റെ വെള്ളം എല്ലാ ജീവികളും ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതു കണ്ടു, ഹനുമാൻ അതിവേഗത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രംപോലെ മുന്നോട്ട് പോയി.
സ പര്വതാന് പക്ഷിഗണാന് സരാംസി നദീസ്തടാകാനി പുരോത്തമാനി। സ്ഫീതാഞ്ജനാംസ്താനപി സമ്പ്രവീക്ഷ്യ ജഗാമ വേഗാത് പിതൃതുല്യവേഗഃ
അവൻ പർവ്വതങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, തടാകങ്ങൾ, നദികൾ, മനോഹരമായ നഗരങ്ങൾ, സമൃദ്ധമായ അഞ്ജനപർവ്വതം എന്നിവയെക്കണ്ടു, തന്റെ അച്ഛനു സമമായ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി.
ആദിത്യപഥമാശ്രിത്യ ജഗാമ സ ഗതശ്രമഃ। ഹനൂമാംസ്ത്വരിതോ വീരഃ പിതുസ്തുല്യപരാക്രമഃ
സൂര്യന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന്, ക്ഷീണം അറിയാതെ, വീര്യത്തിൽ പിതാവിനോടു തുല്യനായ ഹനുമാൻ അതിവേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോന്നു.
ജവേന മഹതാ യുക്തോ മാരുതിര്വാതരംഹസാ। ജഗാമ ഹരിശാര്ദൂലോ ദിശഃ ശബ്ദേന നാദയന്
വലിയ വേഗത്തോടും ശക്തിയോടും കൂടി, കാറ്റുപോലെയുള്ള ഹനുമാൻ, കുരങ്ങന്മാരിൽ ശൂരനായവൻ, മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തോടെ എല്ലാ ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
സ്മരഞ്ജാമ്ബവതോ വാക്യം മാരുതിര്ഭീമവിക്രമഃ। ദദര്ശ സഹസാ ചാപി ഹിമവന്തം മഹാകപിഃ
ജാംബവാന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത്, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ മഹാകവി ഹനുമാൻ അപ്രത്യക്ഷമായി ഹിമാലയം അപ്രത്യക്ഷമായി കണ്ടു.
നാനാപ്രസ്രവണോപേതം ബഹുകന്ദരനിര്ഝരമ്। ശ്വേതാഭ്രചയസംകാശൈഃ ശിഖരൈശ്ചാരുദര്ശനൈഃ। ശോഭിതം വിവിധൈര്വൃക്ഷൈരഗമത് പര്വതോത്തമമ്
നാനാഭാവത്തിലുള്ള ഝരങ്ങളും ഗുഹകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഉള്ള, വെള്ളയുള്ള മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ശിഖരങ്ങളാൽ ഭാസുരമായ, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മഹാപർവ്വതത്തിലെത്തിയ ഹനുമാൻ.
സ തം സമാസാദ്യ മഹാനഗേന്ദ്ര- മതിപ്രവൃദ്ധോത്തമഹേമശൃങ്ഗമ്। ദദര്ശ പുണ്യാനി മഹാശ്രമാണി സുരര്ഷിസങ്ഘോത്തമസേവിതാനി
അത്യുന്നതമായ പൊന്നിൻ ചൂടുകളുള്ള ആ മഹാപർവ്വതത്തോട് സമീപിച്ചപ്പോൾ, ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും വസിക്കുന്ന വിശുദ്ധമായ ആശ്രമങ്ങൾ അവൻ കണ്ടു.
സ ബ്രഹ്മകോശം രജതാലയം ച ശക്രാലയം രുദ്രശരപ്രമോക്ഷമ്। ഹയാനനം ബ്രഹ്മശിരശ്ച ദീപ്തം ദദര്ശ വൈവസ്വതകിംകരാംശ്ച
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലവും വെള്ളിയാലയവും ഇന്ദ്രന്റെ വാസവും രുദ്രന്റെ അമ്പ് വിട്ട സ്ഥലം, കുതിരമുഖം, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ബ്രഹ്മശിരസ്സും വൈവസ്വതന്റെ സേവകരെയും അവൻ കണ്ടു.
വഹ്ന്യാലയം വൈശ്രവണാലയം ച സൂര്യപ്രഭം സൂര്യനിബന്ധനം ച। ബ്രഹ്മാലയം ശങ്കരകാര്മുകം ച ദദര്ശ നാഭിം ച വസുന്ധരായാഃ
അഗ്നിയുടെ വാസവും, കുബേരന്റെ ആലയവും, സൂര്യന്റെ പ്രകാശവും സൂര്യൻ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലവും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസവും ശങ്കരന്റെ വില്ലും ഭൂമിയുടെ നാഭിയും അവൻ കണ്ടു.
കൈലാസമഗ്ര്യം ഹിമവച്ഛിലാം ച തം വൈ വൃഷം കാഞ്ചനശൈലമഗ്ര്യമ്। പ്രദീപ്തസര്വൌഷധിസമ്പ്രദീപ്തം ദദര്ശ സര്വൌഷധിപര്വതേന്ദ്രമ്
കൈലാസത്തിന്റെ ശിഖരവും ഹിമാലയത്തിന്റെ പാറയും, കാളപോലെയുള്ള പൊൻപർവ്വതവും, എല്ലാ ഔഷധികൾ കൊണ്ടും പ്രകാശമുള്ള ഔഷധിപർവ്വതങ്ങളുടെ രാജാവിനെയും അവൻ കണ്ടു.
സ തം സമീക്ഷ്യാനലരാശിദീപ്തം വിസിസ്മിയേ വാസവദൂതസൂനുഃ। ആപ്ലുത്യ തം ചൌഷധിപര്വതേന്ദ്രം തത്രൌഷധീനാം വിചയം ചകാര
അഗ്നിയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ആ പർവ്വതത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, വായുപുത്രൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു; അവൻ ആ ഔഷധിപർവ്വതത്തിൽ ചാടിയെത്തി ഔഷധികൾ അന്വേഷിച്ചു.
സ യോജനസഹസ്രാണി സമതീത്യ മഹാകപിഃ। ദിവ്യൌഷധിധരം ശൈലം വ്യചരന്മാരുതാത്മജഃ
ആ മഹാകവി ആയ വായുപുത്രൻ ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ കടന്ന്, ദിവ്യ ഔഷധികൾ നിറഞ്ഞ പർവ്വതത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
മഹൌഷധ്യസ്തതഃ സര്വാസ്തസ്മിന് പര്വതസത്തമേ। വിജ്ഞായാര്ഥിനമായാന്തം തതോ ജഗ്മുരദര്ശനമ്
പർവ്വതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ആ പർവ്വതത്തിലെ എല്ലാ മഹൗഷധികളും, അവയെ അന്വേഷിച്ച് വരുന്നവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായി.
സ താ മഹാത്മാ ഹനുമാനപശ്യം- ശ്ചുകോപ രോഷാച്ച ഭൃശം നനാദ। അമൃഷ്യമാണോഽഗ്നിസമാനചക്ഷു- ര്മഹീധരേന്ദ്രം തമുവാച വാക്യമ്
മഹാത്മാവായ ഹനുമാൻ അവയെ കാണാതിരുന്നതിൽ കോപംകൊണ്ടു ഉഗ്രശബ്ദത്തോടെ നിലവിളിച്ചു; സഹിക്കാനാവാതെ, അഗ്നിപോലുള്ള കണ്ണുകളോടെ, ആ പർവ്വതാധിപനോട് പറഞ്ഞു.
കിമേതദേവം സുവിനിശ്ചിതം തേ യദ് രാഘവേ നാസി കൃതാനുകമ്പഃ। പശ്യാദ്യ മദ്ബാഹുബലാഭിഭൂതോ വികീര്ണമാത്മാനമഥോ നഗേന്ദ്ര
രാഘവനോടു കരുണ കാണിക്കാതിരിക്കാനുള്ള നിന്റെ ഈ ഉറച്ച തീരുമാനം എന്താണ്? ഇന്ന് എന്റെ ഭുജബലത്തിൽ കീഴടങ്ങി, നീ തന്നെ തകർന്നുപോകുന്നത് കാണും, പർവ്വതരാജാ.
സ തസ്യ ശൃങ്ഗം സനഗം സനാഗം സകാഞ്ചനം ധാതുസഹസ്രജുഷ്ടമ്। വികീര്ണകൂടം ജ്വലിതാഗ്രസാനും പ്രഗൃഹ്യ വേഗാത് സഹസോന്മമാഥ
അവൻ കാടുകളും ആനകളും പൊന്നും ധാതുക്കളും നിറഞ്ഞ, ആയിരം ധാതുക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, തകർന്ന ചൂടുകളും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്രവും ഉള്ള ആ ശിഖരം വലിച്ചെടുത്തു.
സ തം സമുത്പാട്യ ഖമുത്പപാത വിത്രാസ്യ ലോകാന് സസുരാസുരേന്ദ്രാന്। സംസ്തൂയമാനഃ ഖചരൈരനേകൈ- ര്ജഗാമ വേഗാദ് ഗരുഡോഗ്രവേഗഃ
ആ പർവ്വതം വേരോടെ പിഴുത്, ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഭയപ്പെടുത്തിച്ചു; ആകാശവാസികൾ അവനെ പ്രശംസിച്ചു, അവൻ ഗരുഡനെപ്പോലെ ഉഗ്രവേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി.
സ ഭാസ്കരാധ്വാനമനുപ്രപന്ന- സ്തം ഭാസ്കരാഭം ശിഖരം പ്രഗൃഹ്യ। ബഭൌ തദാ ഭാസ്കരസംനികാശോ രവേഃ സമീപേ പ്രതിഭാസ്കരാഭഃ
സൂര്യന്റെ പാതയിൽ കയറി, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ആ ശിഖരം പിടിച്ചുകൊണ്ട്, സൂര്യന്റെ സമീപത്ത് മറ്റൊരു സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സ തേന ശൈലേന ഭൃശം രരാജ ശൈലോപമോ ഗന്ധവഹാത്മജസ്തു। സഹസ്രധാരേണ സപാവകേന ചക്രേണ ഖേ വിഷ്ണുരിവാര്പിതേന
ആ പർവ്വതത്തോടൊപ്പം കാറ്റുപുത്രൻ സ്വയം ഒരു പർവ്വതത്തെപ്പോലെ ഭാസുരനായി; ആയിരം ജ്വലിക്കുന്ന നീരുറവുകളോടെ, ആകാശത്തിൽ ചക്രം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി.
തം വാനരാഃ പ്രേക്ഷ്യ തദാ വിനേദുഃ സ താനപി പ്രേക്ഷ്യ മുദാ നനാദ। തേഷാം സമുത്കൃഷ്ടരവം നിശമ്യ ലങ്കാലയാ ഭീമതരം വിനേദുഃ
അവനെ കണ്ട കുരങ്ങന്മാർ ആനന്ദത്തോടെ നിലവിളിച്ചു; അവരെ കണ്ടു ഹനുമാനും സന്തോഷത്തോടെ ഗർജിച്ചു. അവരുടെ ഉല്ലാസഘോഷം കേട്ട് ലങ്കാവാസികൾ കൂടുതൽ ഭയത്തോടെ നിലവിളിച്ചു.
തതോ മഹാത്മാ നിപപാത തസ്മിന് ശൈലോത്തമേ വാനരസൈന്യമധ്യേ। ഹര്യുത്തമേഭ്യഃ ശിരസാഭിവാദ്യ വിഭീഷണം തത്ര ച സസ്വജേ സഃ
അതിനുശേഷം മഹാത്മാവ് ആ ഉന്നതപർവ്വതത്തിൽ, കുരങ്ങസൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ ഇറങ്ങി. കുരങ്ങന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദിച്ച്, അവിടെ വിഭീഷണനെ അങ്ങ് ചേർത്ത് പിടിച്ചു.