തപോബലഹതാന് ജ്ഞാത്വാ വാസിഷ്ഠാന് സമഹോദയാന്। ഋഷിമധ്യേ മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോഽഭ്യഭാഷത
വാസിഷ്ഠന്മാരും മഹോദയക്കാരും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ മഹാതപസ്സുകാരനായ വിശ്വാമിത്രൻ, മഹർഷിമാരുടെ നടുവിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അയമിക്ഷ്വാകുദായാദസ്ത്രിശങ്കുരിതി വിശ്രുതഃ। ധര്മിഷ്ഠശ്ച വദാന്യശ്ച മാം ചൈവ ശരണം ഗതഃ
'ഇവൻ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ പിറന്ന, ത്രിശങ്കു എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ ആണ്; ധാർമ്മികനും ദാനശീലനും, എന്നെ അഭയം തേടി വന്നവനും.'
സ്വേനാനേന ശരീരേണ ദേവലോകജിഗീഷയാ। യഥായം സ്വശരീരേണ ദേവലോകം ഗമിഷ്യതി
'സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ തന്നെയാണ് സ്വർഗ്ഗലോകം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; ഈ ശരീരത്തിൽ തന്നെയാണ് സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ എത്താൻ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
തഥാ പ്രവര്ത്യതാം യജ്ഞോ ഭവദ്ഭിശ്ച മയാ സഹ। വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ സര്വ ഏവ മഹര്ഷയഃ
അങ്ങനെ, നിങ്ങളും ഞാനും ചേർന്ന് യാഗം തുടങ്ങാം എന്നു വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു. വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും
ഊചുഃ സമേതാഃ സഹസാ ധര്മജ്ഞാ ധര്മസംഹിതമ്। അയം കുശികദായാദോ മുനിഃ പരമകോപനഃ
ധർമ്മം അറിയുന്നവർ കൂടെ ചേരുകയും, ധർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'കുശികന്റെ വംശജനായ ഈ മുനി അത്യന്തം കോപമുള്ളവനാണ്.'
യദാഹ വചനം സമ്യഗേതത് കാര്യം ന സംശയഃ। അഗ്നികല്പോ ഹി ഭഗവാന് ശാപം ദാസ്യതി രോഷതഃ
അവൻ പറഞ്ഞത് നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം, സംശയമില്ല; അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള ഈ മഹാൻ കോപത്തിൽ ശാപം നൽകും.
തസ്മാത് പ്രവര്ത്യതാം യജ്ഞഃ സശരീരോ യഥാ ദിവി। ഗച്ഛേദിക്ഷ്വാകുദായാദോ വിശ്വാമിത്രസ്യ തേജസാ
അതിനാൽ, യാഗം ആരംഭിക്കണം, വിശ്വാമിത്രന്റെ ശക്തിയാൽ ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശജൻ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയണം.
തതഃ പ്രവര്ത്യതാം യജ്ഞഃ സര്വേ സമധിതിഷ്ഠത। ഏവമുക്ത്വാ മഹര്ഷയഃ സംജഹ്രുസ്താഃ ക്രിയാസ്തദാ
അപ്പോൾ, യാഗം തുടങ്ങട്ടെ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും അതിന് തയ്യാറാവുക. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മഹർഷിമാർ ആ കർമ്മങ്ങൾ അന്നേ ആരംഭിച്ചു.
യാജകശ്ച മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോഽഭവത് ക്രതൌ। ഋത്വിജശ്ചാനുപൂര്വ്യേണ മന്ത്രവന്മന്ത്രകോവിദാഃ
മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ യാഗത്തിൽ മുഖ്യയാജകനായി; മറ്റു യാജകർ മന്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവർ ആയതിനാൽ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ ചെയ്തു.
ചക്രുഃ സര്വാണി കര്മാണി യഥാകല്പം യഥാവിധി। തതഃ കാലേന മഹതാ വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ
അവർ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും വിധിപ്രകാരം നിർവഹിച്ചു; അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹത്തായ തപസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ
ചകാരാവാഹനം തത്ര ഭാഗാര്ഥം സര്വദേവതാഃ। നാഭ്യാഗമംസ്തദാ തത്ര ഭാഗാര്ഥം സര്വദേവതാഃ
അവിടെ എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ഭാഗം നൽകാൻ ആഹ്വാനം നടത്തി; എന്നാൽ ആ സമയത്ത്, ദേവന്മാർ ആരും അവിടേക്ക് വരാനില്ല.
തതഃ കോപസമാവിഷ്ടോ വിശ്വാമിത്രോ മഹാമുനിഃ। സ്രുവമുദ്യമ്യ സക്രോധസ്ത്രിശങ്കുമിദമബ്രവീത്
അപ്പോൾ, മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രൻ കോപത്തോടെ യാഗഹസ്തം ഉയർത്തി, ക്രുദ്ധനായി ത്രിശങ്കുവിനോട് പറഞ്ഞു:
പശ്യ മേ തപസോ വീര്യം സ്വാര്ജിതസ്യ നരേശ്വര। ഏഷ ത്വാം സ്വശരീരേണ നയാമി സ്വര്ഗമോജസാ
എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി നീ കാണുക, രാജാവേ; എന്റെ സ്വന്തം ബലത്തിൽ ഞാൻ നിന്നെ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് എത്തിക്കും.
ദുഷ്പ്രാപം സ്വശരീരേണ സ്വര്ഗം ഗച്ഛ നരേശ്വര। സ്വാര്ജിതം കിംചിദപ്യസ്തി മയാ ഹി തപസഃ ഫലമ്
ശരീരത്തോടെ സ്വർഗം പ്രാപിക്കാൻ സാധ്യമല്ലാത്തതാണെങ്കിലും നീ പോകുക, രാജാവേ; എന്റെ തപസ്സിന് കുറെ ഫലം ഞാൻ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
രാജംസ്ത്വം തേജസാ തസ്യ സശരീരോ ദിവം വ്രജ। ഉക്തവാക്യേ മുനൌ തസ്മിന് സശരീരോ നരേശ്വരഃ
രാജാവേ, ആ മഹർഷിയുടെ ശക്തിയാൽ നീ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുക; അങ്ങനെ മുനി പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് ശരീരത്തോടെ
ദിവം ജഗാമ കാകുത്സ്ഥ മുനീനാം പശ്യതാം തദാ। സ്വര്ഗലോകം ഗതം ദൃഷ്ട്വാ ത്രിശങ്കും പാകശാസനഃ
അന്നേ, മുനിമാർ നോക്കുമ്പോൾ തന്നെ കാകുത്ഥ്സൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; ത്രിശങ്കു സ്വർഗലോകം പ്രാപിച്ചത് കണ്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ
സഹ സര്വൈഃ സുരഗണൈരിദം വചനമബ്രവീത്। ത്രിശങ്കോ ഗച്ഛ ഭൂയസ്ത്വം നാസി സ്വര്ഗകൃതാലയഃ
എല്ലാ ദേവതകളോടും ചേർന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ത്രിശങ്കുവേ, വീണ്ടും മടങ്ങിപ്പോവുക; നീ സ്വർഗത്തിൽ വാസം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനല്ല.'
ഗുരുശാപഹതോ മൂഢ പത ഭൂമിമവാക്ശിരാഃ। ഏവമുക്തോ മഹേന്ദ്രേണ ത്രിശങ്കുരപതത് പുനഃ
ഗുരുവിന്റെ ശാപം കൊണ്ടു മൂഢനായ നീ, തലകീഴായി ഭൂമിയിലേക്ക് വീഴുക; ഇങ്ങനെ മഹേന്ദ്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ത്രിശങ്കു വീണ്ടും താഴേക്ക് വീണു.
വിക്രോശമാനസ്ത്രാഹീതി വിശ്വാമിത്രം തപോധനമ്। തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ ക്രോശമാനസ്യ കൌശികഃ
'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ!' എന്ന് തപസ്സിന്റെ ധനിയായ വിശ്വാമിത്രനോട് വിളിച്ചു; അവന്റെ ഈ നിലവിളി കേട്ടപ്പോൾ, കൗശികൻ
രോഷമാഹാരയത് തീവ്രം തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്। ഋഷിമധ്യേ സ തേജസ്വീ പ്രജാപതിരിവാപരഃ
ഉഗ്രമായ കോപം കൊണ്ടു, 'നിർത്തൂ, നിർത്തൂ!' എന്ന് പറഞ്ഞു; മുനിമാരുടെ ഇടയിൽ, പ്രജാപതിയെപ്പോലെ തേജസ്സോടെ തെളിഞ്ഞു.
സൃജന് ദക്ഷിണമാര്ഗസ്ഥാന് സപ്തര്ഷീനപരാന് പുനഃ। നക്ഷത്രവംശമപരമസൃജത് ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ
ദക്ഷിണദിക്കിൽ ഉള്ള സപ്തർഷിമാരെ പുതിയതായി സൃഷ്ടിച്ചു; അതുപോലെ, കോപത്തിൽ മറ്റൊരു നക്ഷത്രവംശവും സൃഷ്ടിച്ചു.
ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥായ ഋഷിമധ്യേ മഹായശാഃ। സൃഷ്ട്വാ നക്ഷത്രവംശം ച ക്രോധേന കലുഷീകൃതഃ
ദക്ഷിണ ദിക്കിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, മഹത്വം നിറഞ്ഞ മഹർഷി മറ്റ് ഋഷിമാരുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്നു, കോപത്തിൽ ആകുലനായി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു വംശം സൃഷ്ടിച്ചു.
അന്യമിന്ദ്രം കരിഷ്യാമി ലോകോ വാ സ്യാദനിന്ദ്രകഃ। ദൈവതാന്യപി സ ക്രോധാത് സ്രഷ്ടും സമുപചക്രമേ
അവൻ കോപത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ മറ്റൊരു ഇന്ദ്രനെ സൃഷ്ടിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ലോകം ഇന്ദ്രനില്ലാതെ ഇരിക്കട്ടെ.' അതിനുശേഷം ദേവതകളെയും സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തതഃ പരമസമ്ഭ്രാന്താഃ സര്ഷിസങ്ഘാഃ സുരാസുരാഃ। വിശ്വാമിത്രം മഹാത്മാനമൂചുഃ സാനുനയം വചഃ
അപ്പോൾ, അത്യന്തം ഭയപ്പെട്ട്, എല്ലാ ഋഷികളും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മഹാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രനോട് വിനയപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
അയം രാജാ മഹാഭാഗ ഗുരുശാപപരിക്ഷതഃ। സശരീരോ ദിവം യാതും നാര്ഹത്യേവ തപോധന
'ഭാഗ്യശാലിയായ മഹർഷേ, ഈ രാജാവ് ഗുരുവിന്റെ ശാപം മൂലം ബാധിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; മഹാതപസ്സുള്ളവനേ, അവൻ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ യോഗ്യനല്ല.'
തേഷാം തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ദേവാനാം മുനിപുംഗവഃ। അബ്രവീത് സുമഹദ് വാക്യം കൌശികഃ സര്വദേവതാഃ
ദേവന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹർഷി കൗശികൻ എല്ലാ ദേവന്മാരോടും ശക്തമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സശരീരസ്യ ഭദ്രം വസ്ത്രിശങ്കോരസ്യ ഭൂപതേഃ। ആരോഹണം പ്രതിജ്ഞാതം നാനൃതം കര്തുമുത്സഹേ
'തൃശങ്കുവിന്റെ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗാരോഹണം ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; ഞാൻ വഞ്ചന ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.'
സ്വര്ഗോഽസ്തു സശരീരസ്യ ത്രിശങ്കോരസ്യ ശാശ്വതഃ। നക്ഷത്രാണി ച സര്വാണി മാമകാനി ധ്രുവാണ്യഥ
'തൃശങ്കുവിന് ശരീരത്തോടെ ശാശ്വതമായ സ്വർഗം ലഭിക്കട്ടെ; എന്റെ എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും അകമ്പടി നിലനില്ക്കട്ടെ.'
യാവല്ലോകാ ധരിഷ്യന്തി തിഷ്ഠന്ത്വേതാനി സര്വശഃ। യത് കൃതാനി സുരാഃ സര്വേ തദനുജ്ഞാതുമര്ഹഥ
'ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം ഇവയെല്ലാം നിലനില്ക്കട്ടെ; ദേവന്മാർ ചെയ്തതെല്ലാം നിങ്ങൾ അംഗീകരിക്കണം.'
ഏവമുക്താഃ സുരാഃ സര്വേ പ്രത്യൂചുര്മുനിപുംഗവമ്। ഏവം ഭവതു ഭദ്രം തേ തിഷ്ഠന്ത്വേതാനി സര്വശഃ
ഇങ്ങനെ മഹർഷി പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെ തന്നെ, ഭദ്രം നേരാകട്ടെ, ഇവയെല്ലാം നിലനില്ക്കട്ടെ.'