അദ്യേന്ദ്രവൈവസ്വതവിഷ്ണുരുദ്ര- സാധ്യാശ്ച വൈശ്വാനരചന്ദ്രസൂര്യാഃ। ദ്രക്ഷ്യന്തി മേ വിക്രമമപ്രമേയം വിഷ്ണോരിവോഗ്രം ബലിയജ്ഞവാടേ
ഇന്ന് ഇന്ദ്രൻ, യമൻ, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ, സാദ്ധ്യന്മാർ, അഗ്നി, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ ഇവർ എല്ലാവരും ബാലിയുടെ യാഗശാലയിൽ വിഷ്ണു പ്രകടിപ്പിച്ച അതിക്രമംപോലെ എന്റെ അതിരില്ലാത്ത വീര്യം കാണും.
സ ഏവമുക്ത്വാ ത്രിദശേന്ദ്രശത്രു- രാപൃച്ഛ്യ രാജാനമദീനസത്ത്വഃ। സമാരുരോഹാനിലതുല്യവേഗം രഥം ഖരശ്രേഷ്ഠസമാധിയുക്തമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവേന്ദ്രന്റെ ശത്രുവായ ഇന്ദ്രജിത്, മനസ്സിൽ ദൗർബല്യമില്ലാതെ രാജാവിനോട് വിടപറഞ്ഞു. പിന്നെ കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന, മികച്ച കുതിരകൾ കെട്ടിയ രഥത്തിൽ കയറി.
സമാസ്ഥായ മഹാതേജാ രഥം ഹരിരഥോപമമ്। ജഗാമ സഹസാ തത്ര യത്ര യുദ്ധമരിംദമഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള അവൻ ദേവരഥത്തിനും തുല്യമായ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവൻ യുദ്ധം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
തം പ്രസ്ഥിതം മഹാത്മാനമനുജഗ്മുര്മഹാബലാഃ। സംഹര്ഷമാണാ ബഹവോ ധനുഃപ്രവരപാണയഃ
അവൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, വലിയ ശക്തിയുള്ള ധനുര്ധാരികൾ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ പിന്തുടർന്നു.
ഗജസ്കന്ധഗതാഃ കേചിത് കേചിത് പരമവാജിഭിഃ। വ്യാഘ്രവൃശ്ചികമാര്ജാരഖരോഷ്ട്രൈശ്ച ഭുജങ്ഗമൈഃ
ചിലർ ആനകളിൽ കയറി, ചിലർ ഉത്തമ കുതിരകളിൽ, മറ്റുചിലർ കടുവ, ചെളുവ, പൂച്ച, കഴുത, ഒട്ടകം, പാമ്പ് എന്നിവയിൽ കയറി യാത്ര ചെയ്തു.
വരാഹൈഃ ശ്വാപദൈഃ സിംഹൈര്ജമ്ബുകൈഃ പര്വതോപമൈഃ। കാകഹംസമയൂരൈശ്ച രാക്ഷസാ ഭീമവിക്രമാഃ
പന്നികൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, സിംഹങ്ങൾ, പർവ്വതത്തോളം വലിപ്പമുള്ള നായർ, കാക്കകൾ, അന്നപ്പക്ഷികൾ, മയിൽ എന്നിവയുമായി ഭയങ്കര വീര്യശാലികളായ രാക്ഷസർ മുന്നേറി.
പ്രാസപട്ടിശനിസ്ത്രിംശപരശ്വധഗദാധരാഃ। ഭുശുണ്ഡിമുദ്ഗരായഷ്ടിശതഘ്നീപരിഘായുധാഃ
പ്രാസം, പെട്ടിശം, വാൾ, പരശു, ഗദ, മുദ്ഗരം, ദണ്ഡം, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം, ശതഘ്നി, പരിഘം തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ എടുത്ത് അവർ പുറപ്പെട്ടു.
സ ശങ്ഖനിനദൈഃ പൂര്ണൈര്ഭേരീണാം ചാപി നിഃസ്വനൈഃ। ജഗാമ ത്രിദശേന്ദ്രാരിരാജിം വേഗേന വീര്യവാന്
ശംഖനാദം, വലിയ മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കം എന്നിവകൊണ്ട് ആകാശം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു; ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ വീരൻ വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് നീങ്ങി.
സ ശങ്ഖശശിവര്ണേന ഛത്രേണ രിപുസൂദനഃ। രരാജ പ്രതിപൂര്ണേന നഭശ്ചന്ദ്രമസാ യഥാ
ശംഖംപോലെയുള്ള വെളുത്ത കുടയാൽ ശത്രുസൂദനൻ പ്രകാശിച്ചു; ആ കുടം ആകാശം നിറഞ്ഞ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
വീജ്യമാനസ്തതോ വീരോ ഹൈമൈര്ഹേമവിഭൂഷണഃ। ചാരുചാമരമുഖ്യൈശ്ച മുഖ്യഃ സര്വധനുഷ്മതാമ്
പിന്നീട് പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വീരൻ മനോഹരമായ പൊൻ ചാമരികൾകൊണ്ട് വീശിക്കൊണ്ടിരുന്നു; എല്ലാ ധനുര്ധാരികളിലും പ്രധാനനായവനായി അവൻ നിലകൊണ്ടു.
സ തു ദൃഷ്ട്വാ വിനിര്യാന്തം ബലേന മഹതാ വൃതമ്। രാക്ഷസാധിപതിഃ ശ്രീമാന് രാവണഃ പുത്രമബ്രവീത്
അവനെ വലിയ സൈന്യത്തോടെ പുറത്ത് വരുന്നത് കണ്ടശേഷം, മഹത്വമുള്ള രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വമപ്രതിരഥഃ പുത്ര ത്വയാ വൈ വാസവോ ജിതഃ। കിം പുനര്മാനുഷം ധൃഷ്യം നിഹനിഷ്യസി രാഘവമ്
മകനേ, നീ യുദ്ധത്തിൽ എതിരില്ലാത്തവനാണ്; ഇന്ദ്രനെയും നീ ജയിച്ചിട്ടില്ലേ? എങ്കിൽ ഒരു മനുഷ്യനെ തോൽപ്പിക്കുന്നത് നിനക്ക് എളുപ്പമാണ്. നീ രാഘവനെ നിർബന്ധമായും കൊല്ലും.
തഥോക്തോ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ പ്രത്യഗൃഹ്ണാന്മഹാശിഷഃ। തതസ്ത്വിന്ദ്രജിതാ ലങ്കാ സൂര്യപ്രതിമതേജസാ
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാശിഷ്യമായ അനുഗ്രഹം സ്വീകരിച്ചു; അതിനുശേഷം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ഇന്ദ്രജിത് ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
രരാജാപ്രതിവീര്യേണ ദ്യൌരിവാര്കേണ ഭാസ്വതാ। സ സമ്പ്രാപ്യ മഹാതേജാ യുദ്ധഭൂമിമരിംദമഃ
അതിരില്ലാത്ത ശക്തിയോടെ, ആകാശം സൂര്യനാൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ തിളങ്ങി; വലിയ തേജസ്സുള്ള, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി.
സ്ഥാപയാമാസ രക്ഷാംസി രഥം പ്രതി സമന്തതഃ। തതസ്തു ഹുതഭോക്താരം ഹുതഭുക്സദൃശപ്രഭഃ
അവൻ തന്റെ രഥത്തിന് ചുറ്റും രക്ഷാസുകൾ കാവലായി നിർത്തി; അതിനുശേഷം, അഗ്നിയെപ്പോലെ തിളക്കം പുലർത്തി, ഹോമം അർപ്പിക്കാൻ ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
ജുഹുവേ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠോ വിധിവന്മന്ത്രസത്തമൈഃ। സ ഹവിര്ലാജസത്കാരൈര്മാല്യഗന്ധപുരസ്കൃതൈഃ
രക്ഷാസുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, വിധിപ്രകാരം ഉത്തമമായ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിക്കു ഹോമം നടത്തി; അവൻ യവം, പുഷ്പമാല, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടി ഹോമം അർപ്പിച്ചു.
ജുഹുവേ പാവകം തത്ര രാക്ഷസേന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന്। ശസ്ത്രാണി ശരപത്രാണി സമിധോഽഥ ബിഭീതകാഃ
അവിടെ, ശക്തിയുള്ള രക്ഷസരാജാവൻ അഗ്നിക്കു ആയുധങ്ങൾ, അമ്പിന്റെ ഈരൽ, ഇന്ധനം, ബിഭീതകഫലങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ചു.
ലോഹിതാനി ച വാസാംസി സ്രുവം കാര്ഷ്ണായസം തഥാ। സ തത്രാഗ്നിം സമാസ്തീര്യ ശരപത്രൈഃ സതോമരൈഃ
ചുവപ്പുനിറമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും കറുത്ത ഇരുമ്പിൽ നിർമ്മിച്ച ഹോമഹസ്തവും അവൻ അർപ്പിച്ചു; അവിടെ അഗ്നിയെ അമ്പിന്റെ ഈരലുകളും കുന്തങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിച്ചു.
ഛാഗസ്യ കൃഷ്ണവര്ണസ്യ ഗലം ജഗ്രാഹ ജീവതഃ। സകൃദേവ സമിദ്ധസ്യ വിധൂമസ്യ മഹാര്ചിഷഃ
കറുത്ത നിറമുള്ള ഒരു ജീവനുള്ള ആടിന്റെ കഴുത്ത് അവൻ പിടിച്ചു; അഗ്നി പുകയില്ലാതെ വലിയ ജ്വാലകളോടെ പടർന്നുയർന്നപ്പോൾ അതായിരുന്നു.
ബഭൂവുസ്താനി ലിങ്ഗാനി വിജയം യാന്യദര്ശയന്। പ്രദക്ഷിണാവര്തശിഖസ്തപ്തകാഞ്ചനസംനിഭഃ
വിജയത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി; അഗ്നിയുടെ ജ്വാല വലതുഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു, ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങി.
ഹവിസ്തത് പ്രതിജഗ്രാഹ പാവകഃ സ്വയമുത്ഥിതഃ। സോഽസ്ത്രമാഹാരയാമാസ ബ്രാഹ്മമസ്ത്രവിശാരദഃ
അഗ്നി സ്വയം ഉയർന്ന് ഹോമം സ്വീകരിച്ചു; ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അവൻ ആ ആയുധം ആഹ്വാനിച്ചു.
ധനുശ്ചാത്മരഥം ചൈവ സര്വം തത്രാഭ്യമന്ത്രയത്। തസ്മിന്നാഹൂയമാനേഽസ്ത്രേ ഹൂയമാനേ ച പാവകേ। സാര്കഗ്രഹേന്ദുനക്ഷത്രം വിതത്രാസ നഭസ്ഥലമ്
അവൻ തന്റെ വില്ലും രഥവും എല്ലാ ആയുധങ്ങളും അവിടെ മന്ത്രബലത്തോടെ ശുദ്ധീകരിച്ചു; ആസ്ത്രം ആഹ്വാനിച്ചപ്പോൾ, അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തുമ്പോൾ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഉള്ള ആകാശം വിറച്ചു.
സ പാവകം പാവകദീപ്തതേജാ ഹുത്വാ മഹേന്ദ്രപ്രതിമപ്രഭാവഃ। സചാപബാണാസിരഥാശ്വസൂതഃ ഖേഽന്തര്ദധേഽഽത്മാനമചിന്ത്യവീര്യഃ
അഗ്നിക്കു ഹോമം ചെയ്ത ശേഷം, അഗ്നിപോലെയുള്ള തേജസ്സോടെ, മഹേന്ദ്രനോടു സമമായ ശക്തിയോടെ, വില്ലും അമ്പും വാളും രഥവും കുതിരകളും സാരഥിയും കൈവശം വച്ച്, അതിശയകരമായ ശക്തിയോടെ അവൻ ആകാശത്തിൽ അദൃശ്യമായി.
തതോ ഹയരഥാകീര്ണം പതാകാധ്വജശോഭിതമ്। നിര്യയൌ രാക്ഷസബലം നര്ദമാനം യുയുത്സയാ
അതിനുശേഷം, കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞു പതാകകളും കൊടികളും അലങ്കരിച്ച രക്ഷസസേന, യുദ്ധത്തിനായി ഉരുണ്ടു, ഗർജിച്ച് പുറത്ത് ഇറങ്ങി.
തേ ശരൈര്ബഹുഭിശ്ചിത്രൈസ്തീക്ഷ്ണവേഗൈരലംകൃതൈഃ। തോമരൈരങ്കുശൈശ്ചാപി വാനരാഞ്ജഘ്നുരാഹവേ
അവരവരുടെ കൈകളിൽ പലവിധം അലങ്കരിച്ച കൂരിരുണ്ട അമ്പുകളും കുന്തങ്ങളും ആങ്കുശങ്ങളും പിടിച്ച്, അവർ യുദ്ധത്തിൽ വാനരന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
രാവണിസ്തു സുസംക്രുദ്ധസ്താന് നിരീക്ഷ്യ നിശാചരാന്। ഹൃഷ്ടാ ഭവന്തോ യുധ്യന്തു വാനരാണാം ജിഘാംസയാ
രാവണൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ആ നിശാചരന്മാരെ നോക്കി, 'സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യൂ, വാനരന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതസ്തേ രാക്ഷസാഃ സര്വേ ഗര്ജന്തോ ജയകാംക്ഷിണഃ। അഭ്യവര്ഷംസ്തതോ ഘോരം വാനരാന് ശരവൃഷ്ടിഭിഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ രക്ഷാസുകളും ജയാഗ്രഹത്തോടെ ഗർജിച്ച്, ഭയാനകമായ അമ്പുകളുടെ മഴയുപോലെ വാനരന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
സ തു നാലീകനാരാചൈര്ഗദാഭിര്മുസലൈരപി। രക്ഷോഭിഃ സംവൃതഃ സംഖ്യേ വാനരാന് വിചകര്ഷ ഹ
നാലികയും നാരാചവും ഗദയും മുശലവും പിടിച്ച രക്ഷാസുകൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വാനരന്മാരെ ചുറ്റി ആക്രമിച്ചു, അവരെ പിന്മാറ്റി.
തേ വധ്യമാനാഃ സമരേ വാനരാഃ പാദപായുധാഃ। അഭ്യവര്ഷന്ത സഹസാ രാവണിം ശൈലപാദപൈഃ
യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെടുന്ന വാനരന്മാർ വൃക്ഷങ്ങൾ ആയുധമാക്കി, പർവതശിഖരങ്ങളും വൃക്ഷക്കൊമ്പുകളും എടുത്ത് അപ്രത്യക്ഷമായി രാവണനെ മഴപോലെ ആക്രമിച്ചു.
ഇന്ദ്രജിത് തു തദാ ക്രുദ്ധോ മഹാതേജാ മഹാബലഃ। വാനരാണാം ശരീരാണി വ്യധമദ് രാവണാത്മജഃ
അപ്പോൾ രാവണപുത്രനായ ഇന്ദ്രജിത്, അത്യന്തം കോപത്തോടെയും വലിയ ശക്തിയോടെയും തേജസ്സോടെയും വാനരന്മാരുടെ ശരീരങ്ങൾ തകർത്തു.