തതസ്തേ രാക്ഷസാഃ സര്വേ ശ്രുത്വാ ലങ്കാധിപസ്യ തത്। വചനം സര്വമാതിഷ്ഠന് യഥാവത് തു മഹാബലാഃ
അപ്പോൾ മഹാശക്തിയുള്ള രാക്ഷസന്മാർ എല്ലാവരും ലങ്കാപതിയുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ അതു കൃത്യമായി അനുഷ്ഠിച്ചു.
താന് സര്വാന് ഹി സമാദിശ്യ രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ। മന്യുശല്യം വഹന് ദീനഃ പ്രവിവേശ സ്വമാലയമ്
അവരോടെല്ലാം കല്പനകൾ നൽകി, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ, കോപത്തിന്റെ അഗ്രഭാരവും ദുഃഖവും ചുമന്ന്, തന്റെ അരമനയിലേക്ക് കടന്നു.
തതഃ സ സംദീപിതകോപവഹ്നി- ര്നിശാചരാണാമധിപോ മഹാബലഃ। തദേവ പുത്രവ്യസനം വിചിന്തയന് മുഹുര്മുഹുശ്ചൈവ തദാ വിനിഃശ്വസന്
അപ്പോൾ അത്യന്തം ശക്തനായ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുടെ അധിപൻ, കോപത്തിന്റെ തീ കത്തിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ മകന്റെ ദുർഭാഗ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു, ആ സമയത്ത് ആഴമായി ഉച്ചസ്വസിച്ചു.
thumb|ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിമൂന്നാമത്തെ സർഗം കേൾക്കുക.
തതോ ഹതാന് രാക്ഷസപുങ്ഗവാംസ്താന് ദേവാന്തകാദിത്രിശിരോഽതികായാന്। രക്ഷോഗണാസ്തത്ര ഹതാവശിഷ്ടാ- സ്തേ രാവണായ ത്വരിതാഃ ശശംസുഃ
ദേവാന്തകനും ത്രിശിരസ്സും അതികായനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാക്ഷസപ്രമുഖന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനു ശേഷം അവിടെ ശേഷിച്ചിരുന്ന രാക്ഷസർ അതിവേഗം രാവണനോടു വിവരം അറിയിച്ചു.
തതോ ഹതാംസ്താന് സഹസാ നിശമ്യ രാജാ മഹാബാഷ്പപരിപ്ലുതാക്ഷഃ। പുത്രക്ഷയം ഭ്രാതൃവധം ച ഘോരം വിചിന്ത്യ രാജാ വിപുലം പ്രദധ്യൌ
അവരുടെ മരണവാർത്ത അപ്രതീക്ഷിതമായി കേട്ട രാജാവ്, കണ്ണുനിറയെ വലുതായ കണ്ണീരോടെ, മക്കളുടെ നാശവും സഹോദരന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ മരണവും ആഴമായി ചിന്തിച്ചു.
തതസ്തു രാജാനമുദീക്ഷ്യ ദീനം ശോകാര്ണവേ സമ്പരിപുപ്ലുവാനമ്। രഥര്ഷഭോ രാക്ഷസരാജസൂനു- സ്തമിന്ദ്രജിദ് വാക്യമിദം ബഭാഷേ
അപ്പോൾ രാജാവിനെ അതീവ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവനായി കണ്ടു, രഥശ്രേഷ്ഠനായ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ മകനായ ഇന്ദ്രജിത് അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന താത മോഹം പരിഗന്തുമര്ഹസേ യത്രേന്ദ്രജിജ്ജീവതി നൈര്ഋതേശ। നേന്ദ്രാരിബാണാഭിഹതോ ഹി കശ്ചിത് പ്രാണാന് സമര്ഥഃ സമരേഽഭിപാതുമ്
അച്ഛാ, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ നിനക്ക് ഈ വിധം വിഷമത്തിൽ മുങ്ങേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ എന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ആരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല.
പശ്യാദ്യ രാമം സഹ ലക്ഷ്മണേന മദ്ബാണനിര്ഭിന്നവികീര്ണദേഹമ്। ഗതായുഷം ഭൂമിതലേ ശയാനം ശിതൈഃ ശരൈരാചിതസര്വഗാത്രമ്
ഇന്ന് നീ കാണും, രാമനും ലക്ഷ്മണനും എന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് തകർന്ന ശരീരങ്ങളോടെ, ഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന അവരുടെയെല്ലാം അവയവങ്ങളും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും.
ഇമാം പ്രതിജ്ഞാം ശൃണു ശക്രശത്രോഃ സുനിശ്ചിതാം പൌരുഷദൈവയുക്താമ്। അദ്യൈവ രാമം സഹ ലക്ഷ്മണേന സംതര്പയിഷ്യാമി ശരൈരമോഘൈഃ
ശക്തിയും വിധിയും ചേർന്ന എന്റെ ഈ ഉറച്ച വാഗ്ദാനം കേൾക്കൂ: ഇന്ന് തന്നെ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും ഞാൻ അപ്രമാദമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
അദ്യേന്ദ്രവൈവസ്വതവിഷ്ണുരുദ്ര- സാധ്യാശ്ച വൈശ്വാനരചന്ദ്രസൂര്യാഃ। ദ്രക്ഷ്യന്തി മേ വിക്രമമപ്രമേയം വിഷ്ണോരിവോഗ്രം ബലിയജ്ഞവാടേ
ഇന്ന് ഇന്ദ്രൻ, യമൻ, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ, സാദ്ധ്യന്മാർ, അഗ്നി, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ ഇവർ എല്ലാവരും ബാലിയുടെ യാഗശാലയിൽ വിഷ്ണു പ്രകടിപ്പിച്ച അതിക്രമംപോലെ എന്റെ അതിരില്ലാത്ത വീര്യം കാണും.
സ ഏവമുക്ത്വാ ത്രിദശേന്ദ്രശത്രു- രാപൃച്ഛ്യ രാജാനമദീനസത്ത്വഃ। സമാരുരോഹാനിലതുല്യവേഗം രഥം ഖരശ്രേഷ്ഠസമാധിയുക്തമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവേന്ദ്രന്റെ ശത്രുവായ ഇന്ദ്രജിത്, മനസ്സിൽ ദൗർബല്യമില്ലാതെ രാജാവിനോട് വിടപറഞ്ഞു. പിന്നെ കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന, മികച്ച കുതിരകൾ കെട്ടിയ രഥത്തിൽ കയറി.
സമാസ്ഥായ മഹാതേജാ രഥം ഹരിരഥോപമമ്। ജഗാമ സഹസാ തത്ര യത്ര യുദ്ധമരിംദമഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള അവൻ ദേവരഥത്തിനും തുല്യമായ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവൻ യുദ്ധം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
തം പ്രസ്ഥിതം മഹാത്മാനമനുജഗ്മുര്മഹാബലാഃ। സംഹര്ഷമാണാ ബഹവോ ധനുഃപ്രവരപാണയഃ
അവൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, വലിയ ശക്തിയുള്ള ധനുര്ധാരികൾ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ പിന്തുടർന്നു.
ഗജസ്കന്ധഗതാഃ കേചിത് കേചിത് പരമവാജിഭിഃ। വ്യാഘ്രവൃശ്ചികമാര്ജാരഖരോഷ്ട്രൈശ്ച ഭുജങ്ഗമൈഃ
ചിലർ ആനകളിൽ കയറി, ചിലർ ഉത്തമ കുതിരകളിൽ, മറ്റുചിലർ കടുവ, ചെളുവ, പൂച്ച, കഴുത, ഒട്ടകം, പാമ്പ് എന്നിവയിൽ കയറി യാത്ര ചെയ്തു.
വരാഹൈഃ ശ്വാപദൈഃ സിംഹൈര്ജമ്ബുകൈഃ പര്വതോപമൈഃ। കാകഹംസമയൂരൈശ്ച രാക്ഷസാ ഭീമവിക്രമാഃ
പന്നികൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, സിംഹങ്ങൾ, പർവ്വതത്തോളം വലിപ്പമുള്ള നായർ, കാക്കകൾ, അന്നപ്പക്ഷികൾ, മയിൽ എന്നിവയുമായി ഭയങ്കര വീര്യശാലികളായ രാക്ഷസർ മുന്നേറി.
പ്രാസപട്ടിശനിസ്ത്രിംശപരശ്വധഗദാധരാഃ। ഭുശുണ്ഡിമുദ്ഗരായഷ്ടിശതഘ്നീപരിഘായുധാഃ
പ്രാസം, പെട്ടിശം, വാൾ, പരശു, ഗദ, മുദ്ഗരം, ദണ്ഡം, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം, ശതഘ്നി, പരിഘം തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ എടുത്ത് അവർ പുറപ്പെട്ടു.
സ ശങ്ഖനിനദൈഃ പൂര്ണൈര്ഭേരീണാം ചാപി നിഃസ്വനൈഃ। ജഗാമ ത്രിദശേന്ദ്രാരിരാജിം വേഗേന വീര്യവാന്
ശംഖനാദം, വലിയ മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കം എന്നിവകൊണ്ട് ആകാശം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു; ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ വീരൻ വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് നീങ്ങി.
സ ശങ്ഖശശിവര്ണേന ഛത്രേണ രിപുസൂദനഃ। രരാജ പ്രതിപൂര്ണേന നഭശ്ചന്ദ്രമസാ യഥാ
ശംഖംപോലെയുള്ള വെളുത്ത കുടയാൽ ശത്രുസൂദനൻ പ്രകാശിച്ചു; ആ കുടം ആകാശം നിറഞ്ഞ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
വീജ്യമാനസ്തതോ വീരോ ഹൈമൈര്ഹേമവിഭൂഷണഃ। ചാരുചാമരമുഖ്യൈശ്ച മുഖ്യഃ സര്വധനുഷ്മതാമ്
പിന്നീട് പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വീരൻ മനോഹരമായ പൊൻ ചാമരികൾകൊണ്ട് വീശിക്കൊണ്ടിരുന്നു; എല്ലാ ധനുര്ധാരികളിലും പ്രധാനനായവനായി അവൻ നിലകൊണ്ടു.
സ തു ദൃഷ്ട്വാ വിനിര്യാന്തം ബലേന മഹതാ വൃതമ്। രാക്ഷസാധിപതിഃ ശ്രീമാന് രാവണഃ പുത്രമബ്രവീത്
അവനെ വലിയ സൈന്യത്തോടെ പുറത്ത് വരുന്നത് കണ്ടശേഷം, മഹത്വമുള്ള രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വമപ്രതിരഥഃ പുത്ര ത്വയാ വൈ വാസവോ ജിതഃ। കിം പുനര്മാനുഷം ധൃഷ്യം നിഹനിഷ്യസി രാഘവമ്
മകനേ, നീ യുദ്ധത്തിൽ എതിരില്ലാത്തവനാണ്; ഇന്ദ്രനെയും നീ ജയിച്ചിട്ടില്ലേ? എങ്കിൽ ഒരു മനുഷ്യനെ തോൽപ്പിക്കുന്നത് നിനക്ക് എളുപ്പമാണ്. നീ രാഘവനെ നിർബന്ധമായും കൊല്ലും.
തഥോക്തോ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ പ്രത്യഗൃഹ്ണാന്മഹാശിഷഃ। തതസ്ത്വിന്ദ്രജിതാ ലങ്കാ സൂര്യപ്രതിമതേജസാ
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാശിഷ്യമായ അനുഗ്രഹം സ്വീകരിച്ചു; അതിനുശേഷം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ഇന്ദ്രജിത് ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
രരാജാപ്രതിവീര്യേണ ദ്യൌരിവാര്കേണ ഭാസ്വതാ। സ സമ്പ്രാപ്യ മഹാതേജാ യുദ്ധഭൂമിമരിംദമഃ
അതിരില്ലാത്ത ശക്തിയോടെ, ആകാശം സൂര്യനാൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ തിളങ്ങി; വലിയ തേജസ്സുള്ള, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി.
സ്ഥാപയാമാസ രക്ഷാംസി രഥം പ്രതി സമന്തതഃ। തതസ്തു ഹുതഭോക്താരം ഹുതഭുക്സദൃശപ്രഭഃ
അവൻ തന്റെ രഥത്തിന് ചുറ്റും രക്ഷാസുകൾ കാവലായി നിർത്തി; അതിനുശേഷം, അഗ്നിയെപ്പോലെ തിളക്കം പുലർത്തി, ഹോമം അർപ്പിക്കാൻ ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
ജുഹുവേ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠോ വിധിവന്മന്ത്രസത്തമൈഃ। സ ഹവിര്ലാജസത്കാരൈര്മാല്യഗന്ധപുരസ്കൃതൈഃ
രക്ഷാസുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, വിധിപ്രകാരം ഉത്തമമായ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിക്കു ഹോമം നടത്തി; അവൻ യവം, പുഷ്പമാല, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടി ഹോമം അർപ്പിച്ചു.
ജുഹുവേ പാവകം തത്ര രാക്ഷസേന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന്। ശസ്ത്രാണി ശരപത്രാണി സമിധോഽഥ ബിഭീതകാഃ
അവിടെ, ശക്തിയുള്ള രക്ഷസരാജാവൻ അഗ്നിക്കു ആയുധങ്ങൾ, അമ്പിന്റെ ഈരൽ, ഇന്ധനം, ബിഭീതകഫലങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ചു.
ലോഹിതാനി ച വാസാംസി സ്രുവം കാര്ഷ്ണായസം തഥാ। സ തത്രാഗ്നിം സമാസ്തീര്യ ശരപത്രൈഃ സതോമരൈഃ
ചുവപ്പുനിറമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും കറുത്ത ഇരുമ്പിൽ നിർമ്മിച്ച ഹോമഹസ്തവും അവൻ അർപ്പിച്ചു; അവിടെ അഗ്നിയെ അമ്പിന്റെ ഈരലുകളും കുന്തങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിച്ചു.
ഛാഗസ്യ കൃഷ്ണവര്ണസ്യ ഗലം ജഗ്രാഹ ജീവതഃ। സകൃദേവ സമിദ്ധസ്യ വിധൂമസ്യ മഹാര്ചിഷഃ
കറുത്ത നിറമുള്ള ഒരു ജീവനുള്ള ആടിന്റെ കഴുത്ത് അവൻ പിടിച്ചു; അഗ്നി പുകയില്ലാതെ വലിയ ജ്വാലകളോടെ പടർന്നുയർന്നപ്പോൾ അതായിരുന്നു.
ബഭൂവുസ്താനി ലിങ്ഗാനി വിജയം യാന്യദര്ശയന്। പ്രദക്ഷിണാവര്തശിഖസ്തപ്തകാഞ്ചനസംനിഭഃ
വിജയത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി; അഗ്നിയുടെ ജ്വാല വലതുഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു, ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങി.