തതസ്തത്പരിതം യാതാ നിരപേക്ഷാ നിശാചരാഃ। പുരീമഭിമുഖാ ഭീതാ ദ്രവന്തോ നായകേ ഹതേ
അപ്പോൾ, നിശാചരന്മാർ മറ്റൊന്നും നോക്കാതെ, നായകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ ഭയത്തോടെ നഗരത്തേക്കു ഓടിപ്പോയി.
പ്രഹര്ഷയുക്താ ബഹവസ്തു വാനരാഃ പ്രഫുല്ലപദ്മപ്രതിമാനനാസ്തദാ। അപൂജയഁല്ലക്ഷ്മണമിഷ്ടഭാഗിനം ഹതേ രിപൌ ഭീമബലേ ദുരാസദേ
ശത്രുവായ അതികായൻ, ഭയങ്കരമായ ശക്തിയുള്ളവൻ, കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ, പുഷ്പിച്ച താമരപൂവുപോലെയുള്ള മുഖങ്ങളുള്ള അനേകം വാനരന്മാർ ഭാഗ്യശാലിയായ ലക്ഷ്മണനെ ആദരിച്ചു.
അതിബലമതികായമഭ്രകല്പം യുധി വിനിപാത്യ സ ലക്ഷ്മണഃ പ്രഹൃഷ്ടഃ। ത്വരിതമഥ തദാ സ രാമപാര്ശ്വം കപിനിവഹൈശ്ച സുപൂജിതോ ജഗാമ
മേഘസമാനനായ അതികായനെ യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തിയ ശേഷം, സന്തോഷത്തോടെ, ലക്ഷ്മണൻ വാനരഗണങ്ങളാൽ വലിയ ആദരം ലഭിച്ച് ഉടൻ തന്നെ രാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.
thumb|ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിരണ്ടാമത്തെ സർഗം കേൾക്കൂ.
അതികായം ഹതം ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണേന മഹാത്മനാ। ഉദ്വേഗമഗമദ് രാജാ വചനം ചേദമബ്രവീത്
മഹാത്മാവായ ലക്ഷ്മണൻ അതികായനെ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് കേട്ട രാജാവ് വിഷമത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ധൂമ്രാക്ഷഃ പരമാമര്ഷീ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। അകമ്പനഃ പ്രഹസ്തശ്ച കുമ്ഭകര്ണസ്തഥൈവ ച
ധൂമ്രാക്ഷൻ, അത്യന്തം കോപമുള്ളവൻ, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, അകമ്പനൻ, പ്രഹസ്തൻ, കൂടാതെ കുംഭകർണൻ,
ഏതേ മഹാബലാ വീരാ രാക്ഷസാ യുദ്ധകാങ്ക്ഷിണഃ। ജേതാരഃ പരസൈന്യാനാം പരൈര്നിത്യാപരാജിതാഃ
ഇവരൊക്കെയും മഹാബലശാലികളും വീരരുമായ റാക്ഷസന്മാർ, യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ജയിച്ചവരും, മറ്റാരാലും ഒരിക്കലും തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്തവരുമാണ്.
സസൈന്യാസ്തേ ഹതാ വീരാ രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ। രാക്ഷസാഃ സുമഹാകായാ നാനാശസ്ത്രവിശാരദാഃ
ഇവരും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളും, വലിയ ശരീരവും പലതരം ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള റാക്ഷസന്മാർ, കഷ്ടം ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന രാമനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അന്യേ ച ബഹവഃ ശൂരാ മഹാത്മാനോ നിപാതിതാഃ। പ്രഖ്യാതബലവീര്യേണ പുത്രേണേന്ദ്രജിതാ മമ
എന്റെ മകൻ ഇന്ദ്രജിത്ത്, ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് പ്രശസ്തനായവൻ, കൂടാതെ അനേകം ധൈര്യശാലികളും മഹാത്മാക്കളും വീണുപോയിരിക്കുന്നു.
തൌ ഭ്രാതരൌ തദാ ബദ്ധൌ ഘോരൈര്ദത്തവരൈഃ ശരൈഃ। യന്ന ശക്യം സുരൈഃ സര്വൈരസുരൈര്വാ മഹാബലൈഃ
അപ്പോഴത്, ആ ഇരുവൻമാർ, ഭയാനകമായ വരപ്രാപ്തമായ അമ്പുകളിൽ കെട്ടിയിരുത്തപ്പെട്ടു; അതിനെ ദേവന്മാരോ മഹാശക്തിയുള്ള അസുരന്മാരോ പോലും അഴിച്ചുവിടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
മോക്തും തദ്ബന്ധനം ഘോരം യക്ഷഗന്ധര്വപന്നഗൈഃ। തന്ന ജാനേ പ്രഭാവൈര്വാ മായയാ മോഹനേന വാ
ആ ഭയങ്കരമായ ബന്ധനം യക്ഷന്മാരാലോ ഗാന്ധർവന്മാരാലോ പാമ്പുകളാലോ അഴിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അവരുടെ ശക്തിയാലോ, മായയാലോ, ഭ്രമിപ്പിക്കൽ കൊണ്ടോ അവർ മോചിതരായതാണോ എന്നെനിക്ക് അറിയില്ല.
ശരബന്ധാദ് വിമുക്തൌ തൌ ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ। യേ യോധാ നിര്ഗതാഃ ശൂരാ രാക്ഷസാ മമ ശാസനാത്
അമ്പുകളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും തിരിച്ചു വന്നു; എന്റെ കല്പനപ്രകാരം പുറപ്പെട്ട ധൈര്യശാലികളായ രാക്ഷസ സൈനികർ—
തേ സര്വേ നിഹതാ യുദ്ധേ വാനരൈഃ സുമഹാബലൈഃ। തം ന പശ്യാമ്യഹം യുദ്ധേ യോഽദ്യ രാമം സലക്ഷ്മണമ്
അവരെല്ലാവരും അത്യന്തം ബലമുള്ള വാനരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഇന്നത്തെ യുദ്ധത്തിൽ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും സംഹരിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാരും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
നാശയേത് സബലം വീരം സസുഗ്രീവം വിഭീഷണമ്। അഹോ സുബലവാന് രാമോ മഹദസ്ത്രബലം ച വൈ
സൈന്യത്തോടൊപ്പം വീരനായ സുഗ്രീവനും വിഭീഷണനും കൂടെ. ശരിക്കും, രാമൻ അത്യന്തം ശക്തനാണ്; ആയുധവിദ്യയിലും അവൻ വലിയ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു.
യസ്യ വിക്രമമാസാദ്യ രാക്ഷസാ നിധനം ഗതാഃ। തം മന്യേ രാഘവം വീരം നാരായണമനാമയമ്
അവന്റെ വീരത്വം നേരിട്ടു, രാക്ഷസന്മാർ മരണത്തെ നേരിട്ടു; ആ വീരനായ രാഘവനെ ഞാൻ എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും രഹിതനായ നാരായണൻ തന്നെയെന്ന് കരുതുന്നു.
തദ്ഭയാദ്ധി പുരീ ലങ്കാ പിഹിതദ്വാരതോരണാ। അപ്രമത്തൈശ്ച സര്വത്ര ഗുല്മേ രക്ഷ്യാ പുരീ ത്വിയമ്
അവനെ ഭയന്ന്, ലങ്കാപുരത്തിലെ വാതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളും അടച്ചിരിക്കുന്നു; എല്ലായിടത്തും ഈ നഗരത്തെ ജാഗ്രതയോടെ സൈനികർ കാവൽനിൽക്കണം.
അശോകവനികാ ചൈവ യത്ര സീതാഭിരക്ഷ്യതേ। നിഷ്ക്രമോ വാ പ്രവേശോ വാ ജ്ഞാതവ്യഃ സര്വദൈവ നഃ
സീതയെ കാത്തിരിക്കുന്ന അശോകവനികയിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അവിടെ ആരെങ്കിലും പുറത്തേക്കോ അകത്തേക്കോ പോകുന്നുണ്ടോ എന്ന് നമുക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും അറിയണം.
യത്ര യത്ര ഭവേദ് ഗുല്മസ്തത്ര തത്ര പുനഃ പുനഃ। സര്വതശ്ചാപി തിഷ്ഠധ്വം സ്വൈഃ സ്വൈഃ പരിവൃതാ ബലൈഃ
എവിടെയൊക്കെ സൈനികസംഘം ഉണ്ടോ, അവിടെയൊക്കെ വീണ്ടും വീണ്ടും, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സൈന്യങ്ങൾക്കൊപ്പം നിങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാവലിരിക്കുക.
ദ്രഷ്ടവ്യം ച പദം തേഷാം വാനരാണാം നിശാചരാഃ। പ്രദോഷേ വാര്ധരാത്രേ വാ പ്രത്യൂഷേ വാപി സര്വശഃ
വാനരന്മാരുടെ ചലനങ്ങൾ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കണം; സന്ധ്യാസമയത്തോ അർദ്ധരാത്രിയിലോ പുലർച്ചെയിലോ എല്ലായ്പ്പോഴും.
നാവജ്ഞാ തത്ര കര്തവ്യാ വാനരേഷു കദാചന। ദ്വിഷതാം ബലമുദ്യുക്തമാപതത് കിം സ്ഥിതം യഥാ
വാനരന്മാരെ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കരുത്; എത്രയും തയ്യാറായും മുന്നേറുന്ന ശത്രുസൈന്യങ്ങൾ പോലും നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുമോ?
തതസ്തേ രാക്ഷസാഃ സര്വേ ശ്രുത്വാ ലങ്കാധിപസ്യ തത്। വചനം സര്വമാതിഷ്ഠന് യഥാവത് തു മഹാബലാഃ
അപ്പോൾ മഹാശക്തിയുള്ള രാക്ഷസന്മാർ എല്ലാവരും ലങ്കാപതിയുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ അതു കൃത്യമായി അനുഷ്ഠിച്ചു.
താന് സര്വാന് ഹി സമാദിശ്യ രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ। മന്യുശല്യം വഹന് ദീനഃ പ്രവിവേശ സ്വമാലയമ്
അവരോടെല്ലാം കല്പനകൾ നൽകി, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ, കോപത്തിന്റെ അഗ്രഭാരവും ദുഃഖവും ചുമന്ന്, തന്റെ അരമനയിലേക്ക് കടന്നു.
തതഃ സ സംദീപിതകോപവഹ്നി- ര്നിശാചരാണാമധിപോ മഹാബലഃ। തദേവ പുത്രവ്യസനം വിചിന്തയന് മുഹുര്മുഹുശ്ചൈവ തദാ വിനിഃശ്വസന്
അപ്പോൾ അത്യന്തം ശക്തനായ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുടെ അധിപൻ, കോപത്തിന്റെ തീ കത്തിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ മകന്റെ ദുർഭാഗ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു, ആ സമയത്ത് ആഴമായി ഉച്ചസ്വസിച്ചു.
thumb|ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിമൂന്നാമത്തെ സർഗം കേൾക്കുക.
തതോ ഹതാന് രാക്ഷസപുങ്ഗവാംസ്താന് ദേവാന്തകാദിത്രിശിരോഽതികായാന്। രക്ഷോഗണാസ്തത്ര ഹതാവശിഷ്ടാ- സ്തേ രാവണായ ത്വരിതാഃ ശശംസുഃ
ദേവാന്തകനും ത്രിശിരസ്സും അതികായനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാക്ഷസപ്രമുഖന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനു ശേഷം അവിടെ ശേഷിച്ചിരുന്ന രാക്ഷസർ അതിവേഗം രാവണനോടു വിവരം അറിയിച്ചു.
തതോ ഹതാംസ്താന് സഹസാ നിശമ്യ രാജാ മഹാബാഷ്പപരിപ്ലുതാക്ഷഃ। പുത്രക്ഷയം ഭ്രാതൃവധം ച ഘോരം വിചിന്ത്യ രാജാ വിപുലം പ്രദധ്യൌ
അവരുടെ മരണവാർത്ത അപ്രതീക്ഷിതമായി കേട്ട രാജാവ്, കണ്ണുനിറയെ വലുതായ കണ്ണീരോടെ, മക്കളുടെ നാശവും സഹോദരന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ മരണവും ആഴമായി ചിന്തിച്ചു.
തതസ്തു രാജാനമുദീക്ഷ്യ ദീനം ശോകാര്ണവേ സമ്പരിപുപ്ലുവാനമ്। രഥര്ഷഭോ രാക്ഷസരാജസൂനു- സ്തമിന്ദ്രജിദ് വാക്യമിദം ബഭാഷേ
അപ്പോൾ രാജാവിനെ അതീവ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവനായി കണ്ടു, രഥശ്രേഷ്ഠനായ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ മകനായ ഇന്ദ്രജിത് അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന താത മോഹം പരിഗന്തുമര്ഹസേ യത്രേന്ദ്രജിജ്ജീവതി നൈര്ഋതേശ। നേന്ദ്രാരിബാണാഭിഹതോ ഹി കശ്ചിത് പ്രാണാന് സമര്ഥഃ സമരേഽഭിപാതുമ്
അച്ഛാ, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ നിനക്ക് ഈ വിധം വിഷമത്തിൽ മുങ്ങേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ എന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ആരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല.
പശ്യാദ്യ രാമം സഹ ലക്ഷ്മണേന മദ്ബാണനിര്ഭിന്നവികീര്ണദേഹമ്। ഗതായുഷം ഭൂമിതലേ ശയാനം ശിതൈഃ ശരൈരാചിതസര്വഗാത്രമ്
ഇന്ന് നീ കാണും, രാമനും ലക്ഷ്മണനും എന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് തകർന്ന ശരീരങ്ങളോടെ, ഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന അവരുടെയെല്ലാം അവയവങ്ങളും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും.
ഇമാം പ്രതിജ്ഞാം ശൃണു ശക്രശത്രോഃ സുനിശ്ചിതാം പൌരുഷദൈവയുക്താമ്। അദ്യൈവ രാമം സഹ ലക്ഷ്മണേന സംതര്പയിഷ്യാമി ശരൈരമോഘൈഃ
ശക്തിയും വിധിയും ചേർന്ന എന്റെ ഈ ഉറച്ച വാഗ്ദാനം കേൾക്കൂ: ഇന്ന് തന്നെ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും ഞാൻ അപ്രമാദമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കും.