ബാലോഽയമിതി വിജ്ഞായ ന ചാവജ്ഞാതുമര്ഹസി। ബാലോ വാ യദി വാ വൃദ്ധോ മൃത്യും ജാനീഹി സംയുഗേ
നാൻ ബാലനാണെന്ന് കരുതി അവഹേളിക്കരുത്; ബാലനോ മുതിർന്നവനോ ആയാലും, യുദ്ധത്തിൽ മരണം നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കൂ.
ബാലേന വിഷ്ണുനാ ലോകാസ്ത്രയഃ ക്രാന്താസ്ത്രിവിക്രമൈഃ। ലക്ഷ്മണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഹേതുമത് പരമാര്ഥവത്। അതികായഃ പ്രചുക്രോധ ബാണം ചോത്തമമാദദേ
ഒരു ബാലനായ വിഷ്ണു മൂന്നു ലോകവും മൂന്നു പടികളിൽ കടന്നുവെന്ന് ഓർക്കൂ; ലക്ഷ്മണന്റെ യുക്തിയും സത്യവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അതികായൻ അതീവ കോപിച്ചു, ഉത്തമമായ ഒരു അമ്പ് എടുത്തു.
തതോ വിദ്യാധരാ ഭൂതാ ദേവാ ദൈത്യാ മഹര്ഷയഃ। ഗുഹ്യകാശ്ച മഹാത്മാനസ്തദ് യുദ്ധം ദ്രഷ്ടുമാഗമന്
അതിനുശേഷം വിദ്യാധരന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, മഹർഷികൾ, മഹാത്മാക്കളായ ഗുഹ്യകന്മാർ എന്നിങ്ങനെ എല്ലാവരും ആ യുദ്ധം കാണാൻ എത്തി.
തതോഽതികായഃ കുപിതശ്ചാപമാരോപ്യ സായകമ്। ലക്ഷ്മണായ പ്രചിക്ഷേപ സംക്ഷിപന്നിവ ചാമ്ബരമ്
അതിനുശേഷം അതികായൻ കോപത്തോടെ വില്ലിൽ അമ്പ് ചാർത്തി, ആകാശം ചുരുങ്ങുന്നപോലെ ലക്ഷ്മണനിലേക്കു അമ്പ് വിട്ടു.
തമാപതന്തം നിശിതം ശരമാശീവിഷോപമമ്। അര്ധചന്ദ്രേണ ചിച്ഛേദ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ
ആശീവിഷംപോല കഠിനമായ അമ്പ് വേഗത്തിൽ വരുമ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ അതിനെ അരധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
തം നികൃത്തം ശരം ദൃഷ്ട്വാ കൃത്തഭോഗമിവോരഗമ്। അതികായോ ഭൃശം ക്രുദ്ധഃ പഞ്ച ബാണാന് സമാദധേ
തന്റെ അമ്പ് മുറിക്കപ്പെട്ടത്, പാമ്പിന്റെ തല മുറിഞ്ഞുപോയതുപോലെ, കണ്ടപ്പോൾ അതികായൻ അതിയായി കോപത്തോടെ അഞ്ചു അമ്പുകൾ എടുത്തു.
താന് ശരാന് സമ്പ്രചിക്ഷേപ ലക്ഷ്മണായ നിശാചരഃ। താനപ്രാപ്താന് ശിതൈര്ബാണൈശ്ചിച്ഛേദ ഭരതാനുജഃ
അവൻ ആ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്മണന്റെ മേൽ എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭരതന്റെ ഇളയച്ഛൻ തന്റെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ എത്തുന്നതിന് മുമ്പേ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
സ താന് ഛിത്ത്വാ ശിതൈര്ബാണൈര്ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ। ആദദേ നിശിതം ബാണം ജ്വലന്തമിവ തേജസാ
ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ മുറിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനായ അവൻ പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു അമ്പ് എടുത്തു.
പൂര്ണായതവിസൃഷ്ടേന ശരേണ നതപര്വണാ। ലലാടേ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠമാജഘാന സ വീര്യവാന്
പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വളഞ്ഞ അമ്പുകൊണ്ട്, തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച്, അവൻ ആ രക്ഷസന്മാരിൽ പ്രധാനിയെ നെറ്റിയിൽ അടി ചെയ്തു.
സ ലലാടേ ശരോ മഗ്നസ്തസ്യ ഭീമസ്യ രക്ഷസഃ। ദദൃശേ ശോണിതേനാക്തഃ പന്നഗേന്ദ്ര ഇവാചലേ
ഭയങ്കരനായ ആ രക്ഷസന്റെ നെറ്റിയിൽ കയറിയ അമ്പ്, രക്തത്തിൽ കുതിർന്നത്, മലയിൽ രാജപാമ്പ് കയറിയതുപോലെ തോന്നി.
രാക്ഷസഃ പ്രചകമ്പേഽഥ ലക്ഷ്മണേഷു പ്രപീഡിതഃ। രുദ്രബാണഹതം ഘോരം യഥാ ത്രിപുരഗോപുരമ്
ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേദനിച്ച രക്ഷസൻ വിറച്ചു; അതു രുദ്രന്റെ അമ്പ് കൊണ്ടു തകർത്തു ത്രിപുരയുടെ ഭയങ്കരമായ കോട്ടപോലെയായിരുന്നു.
ചിന്തയാമാസ ചാശ്വാസ്യ വിമൃശ്യ ച മഹാബലഃ। സാധു ബാണനിപാതേന ശ്ലാഘനീയോഽസി മേ രിപുഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ളവൻ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി ആലോചിച്ചു: 'ശത്രുവിന്റെ ഈ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ നീ എനിക്ക് പ്രശംസനീയനാണ്.'
വിധായൈവം വിദാര്യാസ്യം നിയമ്യ ച മഹാഭുജൌ। സ രഥോപസ്ഥമാസ്ഥായ രഥേന പ്രചചാര ഹ
അങ്ങനെ മനസ്സു ഉറപ്പാക്കി, തന്റെ ശക്തമായ കൈകൾ നിയന്ത്രിച്ച്, രഥത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ കയറി, രഥം ഓടിച്ചു.
ഏവം ത്രീന് പഞ്ച സപ്തേതി സായകാന് രാക്ഷസര്ഷഭഃ। ആദദേ സംദധേ ചാപി വിചകര്ഷോത്സസര്ജ ച
അങ്ങനെ, രക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ മൂന്നു, അഞ്ചു, ഏഴ് അമ്പുകൾ എടുത്തു, ഒരുക്കി, വലിച്ചു, എറിഞ്ഞു.
തേ ബാണാഃ കാലസംകാശാ രാക്ഷസേന്ദ്രധനുശ്ച്യുതാഃ। ഹേമപുങ്ഖാ രവിപ്രഖ്യാശ്ചക്രുര്ദീപ്തമിവാമ്ബരമ്
രക്ഷസാധിപന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന, കാലൻപോലെയുള്ള ആ അമ്പുകൾ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അറ്റവും സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും കൊണ്ട് ആകാശം ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ ആക്കി.
തതസ്താന് രാക്ഷസോത്സൃഷ്ടാന് ശരൌഘാന് രാഘവാനുജഃ। അസമ്ഭ്രാന്തഃ പ്രചിച്ഛേദ നിശിതൈര്ബഹുഭിഃ ശരൈഃ
അപ്പോൾ, രക്ഷസൻ എറിഞ്ഞ ആ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം രാഘവന്റെ ഇളയച്ഛൻ ഭയമില്ലാതെ അനേകം കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
താന് ശരാന് യുധി സമ്പ്രേക്ഷ്യ നികൃത്താന് രാവണാത്മജഃ। ചുകോപ ത്രിദശേന്ദ്രാരിര്ജഗ്രാഹ നിശിതം ശരമ്
യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ അമ്പുകൾ മുറിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട രാവണന്റെ മകൻ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രു, അതിയായി കോപിച്ചു, ഒരു കഠിനമായ അമ്പ് പിടിച്ചു.
സ സംധായ മഹാതേജാസ്തം ബാണം സഹസോത്സൃജത്। തേന സൌമിത്രിമായാന്തമാജഘാന സ്തനാന്തരേ
വലിയ തേജസ്സുള്ളവൻ ആ അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി വേഗത്തിൽ വിട്ടു; അതു സമീപിച്ച സൗമിത്രിയെ നെഞ്ചിൽ അടി ചെയ്തു.
അതികായേന സൌമിത്രിസ്താഡിതോ യുധി വക്ഷസി। സുസ്രാവ രുധിരം തീവ്രം മദം മത്ത ഇവ ദ്വിപഃ
യുദ്ധത്തിൽ അതികായൻ സൗമിത്രിയെ നെഞ്ചിൽ അടി ചെയ്തപ്പോൾ, അവൻ ഉഗ്രമായ രക്തം ചൊരിഞ്ഞു, ഉന്മത്തനായ ആന മദം കയറിയതുപോലെ.
സ ചകാര തദാത്മാനം വിശല്യം സഹസാ വിഭുഃ। ജഗ്രാഹ ച ശരം തീക്ഷ്ണമസ്ത്രേണാപി സമാദദേ
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ സൗമിത്രി ഉടനടി തന്റെ ശരീരത്തിൽ കയറിയ അമ്പുകൾ എടുത്തു കളഞ്ഞു, ഒരു കഠിനമായ അമ്പ് പിടിച്ചു, ഒരു അസ്ത്രം ചിന്തിച്ചു.
ആഗ്നേയേന തദാസ്ത്രേണ യോജയാമാസ സായകമ്। സ ജജ്വാല തദാ ബാണോ ധനുഷ്യസ്യ മഹാത്മനഃ
അപ്പോൾ അഗ്നി അസ്ത്രം ചേർത്ത് ആ അമ്പ് ഒരുക്കി; മഹാത്മാവിന്റെ വില്ലിൽ ആ അമ്പ് ജ്വലിച്ചു.
അതികായോഽതിതേജസ്വീ രൌദ്രമസ്ത്രം സമാദദേ। തേന ബാണം ഭുജങ്ഗാഭം ഹേമപുങ്ഖമയോജയത്
അത്യധികമായ തേജസ്സുള്ള അതികായൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു അസ്ത്രം എടുത്തു; അതിൽ പാമ്പുപോലെയുള്ള, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അറ്റമുള്ള ഒരു അമ്പ് ചാർത്തി.
തദസ്ത്രം ജ്വലിതം ഘോരം ലക്ഷ്മണഃ ശരമാഹിതമ്। അതികായായ ചിക്ഷേപ കാലദണ്ഡമിവാന്തകഃ
ലക്ഷ്മണൻ ആ ഭയാനകമായും ജ്വലിക്കുന്നതുമായ അസ്ത്രം അറ്റികായനിലേക്ക് എറിയുമ്പോൾ, അതു മരണൻ തന്നെ കാലദണ്ഡം വീശുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
ആഗ്നേയാസ്ത്രാഭിസംയുക്തം ദൃഷ്ട്വാ ബാണം നിശാചരഃ। ഉത്സസര്ജ തദാ ബാണം രൌദ്രം സൂര്യാസ്ത്രയോജിതമ്
അഗ്നിയസ്ത്രം ചാർത്തിയ അമ്പ് കാണുമ്പോൾ, ആ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന അറ്റികായൻ സൂര്യനസ്ത്രം ചാർത്തിയ ഒരു ഭയങ്കരമായ അമ്പ് തിരിച്ചെറിഞ്ഞു.
താവുഭാവമ്ബരേ ബാണാവന്യോന്യമഭിജഘ്നതുഃ। തേജസാ സമ്പ്രദീപ്താഗ്രൌ ക്രുദ്ധാവിവ ഭുജങ്ഗമൌ
ആ ഇരുവശത്തുനിന്നുള്ള അമ്പുകൾ ആകാശത്ത് തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി, പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്രങ്ങൾക്കൊപ്പം, കോപിതനായ പാമ്പുകൾ പോലെയായിരുന്നു.
താവന്യോന്യം വിനിര്ദഹ്യ പേതതുഃ പൃഥിവീതലേ
അവ രണ്ടും തമ്മിൽ ദഹിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.
നിരര്ചിഷൌ ഭസ്മകൃതൌ ന ഭ്രാജേതേ ശരോത്തമൌ। താവുഭൌ ദീപ്യമാനൌ സ്മ ന ഭ്രാജേതേ മഹീതലേ
ജ്വലനം അകന്ന്, ചാരമായ ആ അമ്പുകൾ ഇനി പ്രകാശിച്ചില്ല; ഇരുവരും ദീപ്തിയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഭൂമിയിൽ അവയ്ക്ക് തിളക്കം ഇല്ലാതായിരുന്നു.
തതോഽതികായഃ സംക്രുദ്ധസ്ത്വാഷ്ട്രമൈഷീകമുത്സൃജത്। തതശ്ചിച്ഛേദ സൌമിത്രിരസ്ത്രമൈന്ദ്രേണ വീര്യവാന്
അതിനുശേഷം അറ്റികായൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ത്വഷ്ടാവിന്റെ ഈത്തൊലിക്കൊണ്ടുള്ള അസ്ത്രം എറിഞ്ഞു; അതിനെ സൗമിത്രി വീര്യശാലിയായ ഇന്ദ്രാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചു കളഞ്ഞു.
ഐഷീകം നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ കുമാരോ രാവണാത്മജഃ। യാമ്യേനാസ്ത്രേണ സംക്രുദ്ധോ യോജയാമാസ സായകമ്
ഈത്തൊലിയസ്ത്രം നശിച്ചതു കണ്ട രാവണപുത്രൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ യമാസ്ത്രം ചാർത്തിയ അമ്പ് ഒരുക്കി.
തതസ്തദസ്ത്രം ചിക്ഷേപ ലക്ഷ്മണായ നിശാചരഃ। വായവ്യേന തദസ്ത്രേണ നിജഘാന സ ലക്ഷ്മണഃ
അതിനുശേഷം ആ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ആ അസ്ത്രം ലക്ഷ്മണനിലേക്ക് എറിഞ്ഞു; പക്ഷേ ലക്ഷ്മണൻ വായവ്യസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ തകർത്തു.