സുഖപ്രസുപ്തം കാലാഗ്നിം വിബോധയിതുമിച്ഛസി। ന്യസ്യ ചാപം നിവര്തസ്വ പ്രാണാന്ന ജഹി മദ്ഗതഃ
സുഖമായി ഉറങ്ങുന്ന കാലാഗ്നിയെ ഉണർത്താൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? വില്ല് വച്ച് പിന്മാറുക; എന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടരുത്.
അഥവാ ത്വം പ്രതിസ്തബ്ധോ ന നിവര്തിതുമിച്ഛസി। തിഷ്ഠ പ്രാണാന് പരിത്യജ്യ ഗമിഷ്യസി യമക്ഷയമ്
അല്ലെങ്കിൽ നീ അഹങ്കാരത്തോടെ പിന്മാറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെ തന്നെ നിന്നു ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് യമലോകത്തേക്കു പോകേണ്ടി വരും.
പശ്യ മേ നിശിതാന് ബാണാന് രിപുദര്പനിഷൂദനാന്। ഈശ്വരായുധസംകാശാംസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാന്
എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ നോക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവയും ദേവന്മാരുടെ ആയുധങ്ങളെപ്പോലെയും ചൂടുള്ള പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചവയുമാണ്.
ഏഷ തേ സര്പസംകാശോ ബാണഃ പാസ്യതി ശോണിതമ്। മൃഗരാജ ഇവ ക്രുദ്ധോ നാഗരാജസ്യ ശോണിതമ്। ഇത്യേവമുക്ത്വാ സംക്രുദ്ധഃ ശരം ധനുഷി സംദധേ
ഈ പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ള അമ്പ്, കുപിതനായ സിംഹം പാമ്പിന്റെ രക്തം കുടിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ രക്തം കുടിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപത്തോടെ അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി.
ശ്രുത്വാതികായസ്യ വചഃ സരോഷം സഗര്വിതം സംയതി രാജപുത്രഃ। സ സംചുകോപാതിബലോ മനസ്വീ ഉവാച വാക്യം ച തതോ മഹാര്ഥമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അതികായന്റെ ക്രുദ്ധവും അഹങ്കാരപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജകുമാരൻ, അതീവ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവൻ, അതിവൈരാഗ്യത്തോടെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ന വാക്യമാത്രേണ ഭവാന് പ്രധാനോ ന കത്ഥനാത് സത്പുരുഷാ ഭവന്തി। മയി സ്ഥിതേ ധന്വിനി ബാണപാണൌ നിദര്ശയസ്വാത്മബലം ദുരാത്മന്
വാക്കുകൾകൊണ്ടോ കത്തനങ്ങളാൽ മാത്രമോ നീ മഹാനാവില്ല; സത്പുരുഷന്മാർ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നല്ല ഉയരുന്നത്. ഞാൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശം നിൽക്കുമ്പോൾ, നീ നിന്റെ ശക്തി കാണിക്കൂ ദുഷ്ടനേ.
കര്മണാ സൂചയാത്മാനം ന വികത്ഥിതുമര്ഹസി। പൌരുഷേണ തു യോ യുക്തഃ സ തു ശൂര ഇതി സ്മൃതഃ
നിന്റെ കഴിവ് പ്രവർത്തിയിൽ കാണിക്കൂ, വാചാലതയിൽ അല്ല; ധൈര്യശാലിയായവനാണ് യഥാർത്ഥ വീരൻ എന്ന് ഓർക്കുക.
സര്വായുധസമായുക്തോ ധന്വീ ത്വം രഥമാസ്ഥിതഃ। ശരൈര്വാ യദി വാപ്യസ്ത്രൈര്ദര്ശയസ്വ പരാക്രമമ്
എല്ലാ ആയുധങ്ങളുമായി, വില്ലുമായി, രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, അമ്പുകളാലോ അതവാ അസ്ത്രങ്ങളാലോ, ഇപ്പോൾ നിന്റെ വീര്യം കാണിക്കൂ.
തതഃ ശിരസ്തേ നിശിതൈഃ പാതയിഷ്യാമ്യഹം ശരൈഃ। മാരുതഃ കാലസമ്പക്വം വൃന്താത് താലഫലം യഥാ
അതിനുശേഷം ഞാൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്റെ തല വീഴ്ത്തും; കാറ്റ് പാകമായ താളപ്പഴം തണ്ടിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ.
അദ്യ തേ മാമകാ ബാണാസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। പാസ്യന്തി രുധിരം ഗാത്രാദ് ബാണശല്യാന്തരോത്ഥിതമ്
ഇന്ന് എന്റെ ചൂടുള്ള പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ അമ്പ് കയറിയുണ്ടാകുന്ന രക്തം കുടിക്കും.
ബാലോഽയമിതി വിജ്ഞായ ന ചാവജ്ഞാതുമര്ഹസി। ബാലോ വാ യദി വാ വൃദ്ധോ മൃത്യും ജാനീഹി സംയുഗേ
നാൻ ബാലനാണെന്ന് കരുതി അവഹേളിക്കരുത്; ബാലനോ മുതിർന്നവനോ ആയാലും, യുദ്ധത്തിൽ മരണം നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കൂ.
ബാലേന വിഷ്ണുനാ ലോകാസ്ത്രയഃ ക്രാന്താസ്ത്രിവിക്രമൈഃ। ലക്ഷ്മണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഹേതുമത് പരമാര്ഥവത്। അതികായഃ പ്രചുക്രോധ ബാണം ചോത്തമമാദദേ
ഒരു ബാലനായ വിഷ്ണു മൂന്നു ലോകവും മൂന്നു പടികളിൽ കടന്നുവെന്ന് ഓർക്കൂ; ലക്ഷ്മണന്റെ യുക്തിയും സത്യവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അതികായൻ അതീവ കോപിച്ചു, ഉത്തമമായ ഒരു അമ്പ് എടുത്തു.
തതോ വിദ്യാധരാ ഭൂതാ ദേവാ ദൈത്യാ മഹര്ഷയഃ। ഗുഹ്യകാശ്ച മഹാത്മാനസ്തദ് യുദ്ധം ദ്രഷ്ടുമാഗമന്
അതിനുശേഷം വിദ്യാധരന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, മഹർഷികൾ, മഹാത്മാക്കളായ ഗുഹ്യകന്മാർ എന്നിങ്ങനെ എല്ലാവരും ആ യുദ്ധം കാണാൻ എത്തി.
തതോഽതികായഃ കുപിതശ്ചാപമാരോപ്യ സായകമ്। ലക്ഷ്മണായ പ്രചിക്ഷേപ സംക്ഷിപന്നിവ ചാമ്ബരമ്
അതിനുശേഷം അതികായൻ കോപത്തോടെ വില്ലിൽ അമ്പ് ചാർത്തി, ആകാശം ചുരുങ്ങുന്നപോലെ ലക്ഷ്മണനിലേക്കു അമ്പ് വിട്ടു.
തമാപതന്തം നിശിതം ശരമാശീവിഷോപമമ്। അര്ധചന്ദ്രേണ ചിച്ഛേദ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ
ആശീവിഷംപോല കഠിനമായ അമ്പ് വേഗത്തിൽ വരുമ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ അതിനെ അരധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
തം നികൃത്തം ശരം ദൃഷ്ട്വാ കൃത്തഭോഗമിവോരഗമ്। അതികായോ ഭൃശം ക്രുദ്ധഃ പഞ്ച ബാണാന് സമാദധേ
തന്റെ അമ്പ് മുറിക്കപ്പെട്ടത്, പാമ്പിന്റെ തല മുറിഞ്ഞുപോയതുപോലെ, കണ്ടപ്പോൾ അതികായൻ അതിയായി കോപത്തോടെ അഞ്ചു അമ്പുകൾ എടുത്തു.
താന് ശരാന് സമ്പ്രചിക്ഷേപ ലക്ഷ്മണായ നിശാചരഃ। താനപ്രാപ്താന് ശിതൈര്ബാണൈശ്ചിച്ഛേദ ഭരതാനുജഃ
അവൻ ആ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്മണന്റെ മേൽ എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭരതന്റെ ഇളയച്ഛൻ തന്റെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ എത്തുന്നതിന് മുമ്പേ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
സ താന് ഛിത്ത്വാ ശിതൈര്ബാണൈര്ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ। ആദദേ നിശിതം ബാണം ജ്വലന്തമിവ തേജസാ
ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ മുറിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനായ അവൻ പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു അമ്പ് എടുത്തു.
പൂര്ണായതവിസൃഷ്ടേന ശരേണ നതപര്വണാ। ലലാടേ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠമാജഘാന സ വീര്യവാന്
പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വളഞ്ഞ അമ്പുകൊണ്ട്, തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച്, അവൻ ആ രക്ഷസന്മാരിൽ പ്രധാനിയെ നെറ്റിയിൽ അടി ചെയ്തു.
സ ലലാടേ ശരോ മഗ്നസ്തസ്യ ഭീമസ്യ രക്ഷസഃ। ദദൃശേ ശോണിതേനാക്തഃ പന്നഗേന്ദ്ര ഇവാചലേ
ഭയങ്കരനായ ആ രക്ഷസന്റെ നെറ്റിയിൽ കയറിയ അമ്പ്, രക്തത്തിൽ കുതിർന്നത്, മലയിൽ രാജപാമ്പ് കയറിയതുപോലെ തോന്നി.
രാക്ഷസഃ പ്രചകമ്പേഽഥ ലക്ഷ്മണേഷു പ്രപീഡിതഃ। രുദ്രബാണഹതം ഘോരം യഥാ ത്രിപുരഗോപുരമ്
ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേദനിച്ച രക്ഷസൻ വിറച്ചു; അതു രുദ്രന്റെ അമ്പ് കൊണ്ടു തകർത്തു ത്രിപുരയുടെ ഭയങ്കരമായ കോട്ടപോലെയായിരുന്നു.
ചിന്തയാമാസ ചാശ്വാസ്യ വിമൃശ്യ ച മഹാബലഃ। സാധു ബാണനിപാതേന ശ്ലാഘനീയോഽസി മേ രിപുഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ളവൻ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി ആലോചിച്ചു: 'ശത്രുവിന്റെ ഈ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ നീ എനിക്ക് പ്രശംസനീയനാണ്.'
വിധായൈവം വിദാര്യാസ്യം നിയമ്യ ച മഹാഭുജൌ। സ രഥോപസ്ഥമാസ്ഥായ രഥേന പ്രചചാര ഹ
അങ്ങനെ മനസ്സു ഉറപ്പാക്കി, തന്റെ ശക്തമായ കൈകൾ നിയന്ത്രിച്ച്, രഥത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ കയറി, രഥം ഓടിച്ചു.
ഏവം ത്രീന് പഞ്ച സപ്തേതി സായകാന് രാക്ഷസര്ഷഭഃ। ആദദേ സംദധേ ചാപി വിചകര്ഷോത്സസര്ജ ച
അങ്ങനെ, രക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ മൂന്നു, അഞ്ചു, ഏഴ് അമ്പുകൾ എടുത്തു, ഒരുക്കി, വലിച്ചു, എറിഞ്ഞു.
തേ ബാണാഃ കാലസംകാശാ രാക്ഷസേന്ദ്രധനുശ്ച്യുതാഃ। ഹേമപുങ്ഖാ രവിപ്രഖ്യാശ്ചക്രുര്ദീപ്തമിവാമ്ബരമ്
രക്ഷസാധിപന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന, കാലൻപോലെയുള്ള ആ അമ്പുകൾ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അറ്റവും സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും കൊണ്ട് ആകാശം ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ ആക്കി.
തതസ്താന് രാക്ഷസോത്സൃഷ്ടാന് ശരൌഘാന് രാഘവാനുജഃ। അസമ്ഭ്രാന്തഃ പ്രചിച്ഛേദ നിശിതൈര്ബഹുഭിഃ ശരൈഃ
അപ്പോൾ, രക്ഷസൻ എറിഞ്ഞ ആ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം രാഘവന്റെ ഇളയച്ഛൻ ഭയമില്ലാതെ അനേകം കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
താന് ശരാന് യുധി സമ്പ്രേക്ഷ്യ നികൃത്താന് രാവണാത്മജഃ। ചുകോപ ത്രിദശേന്ദ്രാരിര്ജഗ്രാഹ നിശിതം ശരമ്
യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ അമ്പുകൾ മുറിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട രാവണന്റെ മകൻ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രു, അതിയായി കോപിച്ചു, ഒരു കഠിനമായ അമ്പ് പിടിച്ചു.
സ സംധായ മഹാതേജാസ്തം ബാണം സഹസോത്സൃജത്। തേന സൌമിത്രിമായാന്തമാജഘാന സ്തനാന്തരേ
വലിയ തേജസ്സുള്ളവൻ ആ അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി വേഗത്തിൽ വിട്ടു; അതു സമീപിച്ച സൗമിത്രിയെ നെഞ്ചിൽ അടി ചെയ്തു.
അതികായേന സൌമിത്രിസ്താഡിതോ യുധി വക്ഷസി। സുസ്രാവ രുധിരം തീവ്രം മദം മത്ത ഇവ ദ്വിപഃ
യുദ്ധത്തിൽ അതികായൻ സൗമിത്രിയെ നെഞ്ചിൽ അടി ചെയ്തപ്പോൾ, അവൻ ഉഗ്രമായ രക്തം ചൊരിഞ്ഞു, ഉന്മത്തനായ ആന മദം കയറിയതുപോലെ.
സ ചകാര തദാത്മാനം വിശല്യം സഹസാ വിഭുഃ। ജഗ്രാഹ ച ശരം തീക്ഷ്ണമസ്ത്രേണാപി സമാദദേ
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ സൗമിത്രി ഉടനടി തന്റെ ശരീരത്തിൽ കയറിയ അമ്പുകൾ എടുത്തു കളഞ്ഞു, ഒരു കഠിനമായ അമ്പ് പിടിച്ചു, ഒരു അസ്ത്രം ചിന്തിച്ചു.