തത് സൈന്യം ഹരിവീരാണാം ത്രാസയാമാസ രാക്ഷസഃ। മൃഗയൂഥമിവ ക്രുദ്ധോ ഹരിര്യൌവനദര്പിതഃ
രാക്ഷസൻ ആ വാനര വീരരുടെ സൈന്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്തി, കോപത്തോടെ യുവാവായ സിംഹം മൃഗക്കൂട്ടത്തെ പേടിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
സ രാക്ഷസേന്ദ്രോ ഹരിയൂഥമധ്യേ നായുധ്യമാനം നിജഘാന കംചിത്। ഉത്പത്യ രാമം സ ധനുഃകലാപീ സഗര്വിതം വാക്യമിദം ബഭാഷേ
രാക്ഷസരാജാവ് വാനരസൈന്യത്തിനിടയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാത്ത ചിലരെ കൊല്ലുകയും, പിന്നെ കുതിച്ച് വില്ലും അമ്പും എടുത്ത് രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, അഭിമാനത്തോടെ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
രഥേ സ്ഥിതോഽഹം ശരചാപപാണി- ര്ന പ്രാകൃതം കംചന യോധയാമി। യസ്യാസ്തി ശക്തിര്വ്യവസായയുക്തോ ദദാതു മേ ശീഘ്രമിഹാദ്യ യുദ്ധമ്
ഞാൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് വില്ലും അമ്പും പിടിച്ച് നിൽക്കുന്നു. സാധാരണ യോദ്ധാക്കളുമായി ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല. ആര്ക്ക് ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉണ്ടോ, അവൻ ഉടൻ ഇവിടെ വന്ന് എനിക്കൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യട്ടെ.
തത് തസ്യ വാക്യം ബ്രുവതോ നിശമ്യ ചുകോപ സൌമിത്രിരമിത്രഹന്താ। അമൃഷ്യമാണശ്ച സമുത്പപാത ജഗ്രാഹ ചാപം ച തതഃ സ്മയിത്വാ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന സൗമിത്രി കോപിച്ചു. സഹിക്കാനാവാതെ അവൻ ഉയർന്ന് വില്ല് എടുത്ത് പുഞ്ചിരിച്ചു.
ക്രുദ്ധഃ സൌമിത്രിരുത്പത്യ തൂണാദാക്ഷിപ്യ സായകമ്। പുരസ്താദതികായസ്യ വിചകര്ഷ മഹദ്ധനുഃ
കോപംകൊണ്ട സൗമിത്രി കുതിച്ച് ക്വിവറിൽ നിന്ന് ഒരു അമ്പ് എടുത്തു, അതികായന്റെ മുന്നിൽ വൻ വില്ല് വലിച്ചു.
പൂരയന് സ മഹീം സര്വാമാകാശം സാഗരം ദിശഃ। ജ്യാശബ്ദോ ലക്ഷ്മണസ്യോഗ്രസ്ത്രാസയന് രജനീചരാന്
ലക്ഷ്മണൻ വില്ലിന്റെ നാരിന്റെ ശബ്ദം മുഴക്കിയപ്പോൾ ഭൂമി, ആകാശം, സമുദ്രം, ദിക്കുകൾ എല്ലാം അതിനാൽ നിറഞ്ഞു; ആ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി.
സൌമിത്രേശ്ചാപനിര്ഘോഷം ശ്രുത്വാ പ്രതിഭയം തദാ। വിസിസ്മിയേ മഹാതേജാ രാക്ഷസേന്ദ്രാത്മജോ ബലീ
സുമിത്രയുടെ വില്ലിന്റെ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള രാക്ഷസരാജാവിന്റെ പുത്രൻ അതിശയിച്ചു.
തദാതികായഃ കുപിതോ ദൃഷ്ട്വാ ലക്ഷ്മണമുത്ഥിതമ്। ആദായ നിശിതം ബാണമിദം വചനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ അതികായൻ, ലക്ഷ്മണനെ എഴുന്നേറ്റത് കണ്ടു കോപത്തോടെ, മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പ് എടുത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബാലസ്ത്വമസി സൌമിത്രേ വിക്രമേഷ്വവിചക്ഷണഃ। ഗച്ഛ കിം കാലസംകാശം മാം യോധയിതുമിച്ഛസി
സുമിത്രീ, നീ ഒരു ബാലൻ മാത്രമാണ്, വീര്യത്തിൽ പരിചയമില്ലാത്തവൻ. നീ പോകൂ; കാലനോട് തുല്യനായ എന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എന്തിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
നഹി മദ്ബാഹുസൃഷ്ടാനാം ബാണാനാം ഹിമവാനപി। സോഢുമുത്സഹതേ വേഗമന്തരിക്ഷമഥോ മഹീ
എന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ നിന്നു വിട്ടുവിടുന്ന അമ്പുകളുടെ ശക്തി, ഹിമവാൻപോലും ആകാശവും ഭൂമിയും സഹിക്കാനാവില്ല.
സുഖപ്രസുപ്തം കാലാഗ്നിം വിബോധയിതുമിച്ഛസി। ന്യസ്യ ചാപം നിവര്തസ്വ പ്രാണാന്ന ജഹി മദ്ഗതഃ
സുഖമായി ഉറങ്ങുന്ന കാലാഗ്നിയെ ഉണർത്താൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? വില്ല് വച്ച് പിന്മാറുക; എന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടരുത്.
അഥവാ ത്വം പ്രതിസ്തബ്ധോ ന നിവര്തിതുമിച്ഛസി। തിഷ്ഠ പ്രാണാന് പരിത്യജ്യ ഗമിഷ്യസി യമക്ഷയമ്
അല്ലെങ്കിൽ നീ അഹങ്കാരത്തോടെ പിന്മാറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെ തന്നെ നിന്നു ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് യമലോകത്തേക്കു പോകേണ്ടി വരും.
പശ്യ മേ നിശിതാന് ബാണാന് രിപുദര്പനിഷൂദനാന്। ഈശ്വരായുധസംകാശാംസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാന്
എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ നോക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവയും ദേവന്മാരുടെ ആയുധങ്ങളെപ്പോലെയും ചൂടുള്ള പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചവയുമാണ്.
ഏഷ തേ സര്പസംകാശോ ബാണഃ പാസ്യതി ശോണിതമ്। മൃഗരാജ ഇവ ക്രുദ്ധോ നാഗരാജസ്യ ശോണിതമ്। ഇത്യേവമുക്ത്വാ സംക്രുദ്ധഃ ശരം ധനുഷി സംദധേ
ഈ പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ള അമ്പ്, കുപിതനായ സിംഹം പാമ്പിന്റെ രക്തം കുടിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ രക്തം കുടിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപത്തോടെ അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി.
ശ്രുത്വാതികായസ്യ വചഃ സരോഷം സഗര്വിതം സംയതി രാജപുത്രഃ। സ സംചുകോപാതിബലോ മനസ്വീ ഉവാച വാക്യം ച തതോ മഹാര്ഥമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അതികായന്റെ ക്രുദ്ധവും അഹങ്കാരപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജകുമാരൻ, അതീവ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവൻ, അതിവൈരാഗ്യത്തോടെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ന വാക്യമാത്രേണ ഭവാന് പ്രധാനോ ന കത്ഥനാത് സത്പുരുഷാ ഭവന്തി। മയി സ്ഥിതേ ധന്വിനി ബാണപാണൌ നിദര്ശയസ്വാത്മബലം ദുരാത്മന്
വാക്കുകൾകൊണ്ടോ കത്തനങ്ങളാൽ മാത്രമോ നീ മഹാനാവില്ല; സത്പുരുഷന്മാർ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നല്ല ഉയരുന്നത്. ഞാൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശം നിൽക്കുമ്പോൾ, നീ നിന്റെ ശക്തി കാണിക്കൂ ദുഷ്ടനേ.
കര്മണാ സൂചയാത്മാനം ന വികത്ഥിതുമര്ഹസി। പൌരുഷേണ തു യോ യുക്തഃ സ തു ശൂര ഇതി സ്മൃതഃ
നിന്റെ കഴിവ് പ്രവർത്തിയിൽ കാണിക്കൂ, വാചാലതയിൽ അല്ല; ധൈര്യശാലിയായവനാണ് യഥാർത്ഥ വീരൻ എന്ന് ഓർക്കുക.
സര്വായുധസമായുക്തോ ധന്വീ ത്വം രഥമാസ്ഥിതഃ। ശരൈര്വാ യദി വാപ്യസ്ത്രൈര്ദര്ശയസ്വ പരാക്രമമ്
എല്ലാ ആയുധങ്ങളുമായി, വില്ലുമായി, രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, അമ്പുകളാലോ അതവാ അസ്ത്രങ്ങളാലോ, ഇപ്പോൾ നിന്റെ വീര്യം കാണിക്കൂ.
തതഃ ശിരസ്തേ നിശിതൈഃ പാതയിഷ്യാമ്യഹം ശരൈഃ। മാരുതഃ കാലസമ്പക്വം വൃന്താത് താലഫലം യഥാ
അതിനുശേഷം ഞാൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്റെ തല വീഴ്ത്തും; കാറ്റ് പാകമായ താളപ്പഴം തണ്ടിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ.
അദ്യ തേ മാമകാ ബാണാസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। പാസ്യന്തി രുധിരം ഗാത്രാദ് ബാണശല്യാന്തരോത്ഥിതമ്
ഇന്ന് എന്റെ ചൂടുള്ള പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ അമ്പ് കയറിയുണ്ടാകുന്ന രക്തം കുടിക്കും.
ബാലോഽയമിതി വിജ്ഞായ ന ചാവജ്ഞാതുമര്ഹസി। ബാലോ വാ യദി വാ വൃദ്ധോ മൃത്യും ജാനീഹി സംയുഗേ
നാൻ ബാലനാണെന്ന് കരുതി അവഹേളിക്കരുത്; ബാലനോ മുതിർന്നവനോ ആയാലും, യുദ്ധത്തിൽ മരണം നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കൂ.
ബാലേന വിഷ്ണുനാ ലോകാസ്ത്രയഃ ക്രാന്താസ്ത്രിവിക്രമൈഃ। ലക്ഷ്മണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഹേതുമത് പരമാര്ഥവത്। അതികായഃ പ്രചുക്രോധ ബാണം ചോത്തമമാദദേ
ഒരു ബാലനായ വിഷ്ണു മൂന്നു ലോകവും മൂന്നു പടികളിൽ കടന്നുവെന്ന് ഓർക്കൂ; ലക്ഷ്മണന്റെ യുക്തിയും സത്യവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അതികായൻ അതീവ കോപിച്ചു, ഉത്തമമായ ഒരു അമ്പ് എടുത്തു.
തതോ വിദ്യാധരാ ഭൂതാ ദേവാ ദൈത്യാ മഹര്ഷയഃ। ഗുഹ്യകാശ്ച മഹാത്മാനസ്തദ് യുദ്ധം ദ്രഷ്ടുമാഗമന്
അതിനുശേഷം വിദ്യാധരന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, മഹർഷികൾ, മഹാത്മാക്കളായ ഗുഹ്യകന്മാർ എന്നിങ്ങനെ എല്ലാവരും ആ യുദ്ധം കാണാൻ എത്തി.
തതോഽതികായഃ കുപിതശ്ചാപമാരോപ്യ സായകമ്। ലക്ഷ്മണായ പ്രചിക്ഷേപ സംക്ഷിപന്നിവ ചാമ്ബരമ്
അതിനുശേഷം അതികായൻ കോപത്തോടെ വില്ലിൽ അമ്പ് ചാർത്തി, ആകാശം ചുരുങ്ങുന്നപോലെ ലക്ഷ്മണനിലേക്കു അമ്പ് വിട്ടു.
തമാപതന്തം നിശിതം ശരമാശീവിഷോപമമ്। അര്ധചന്ദ്രേണ ചിച്ഛേദ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ
ആശീവിഷംപോല കഠിനമായ അമ്പ് വേഗത്തിൽ വരുമ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ അതിനെ അരധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
തം നികൃത്തം ശരം ദൃഷ്ട്വാ കൃത്തഭോഗമിവോരഗമ്। അതികായോ ഭൃശം ക്രുദ്ധഃ പഞ്ച ബാണാന് സമാദധേ
തന്റെ അമ്പ് മുറിക്കപ്പെട്ടത്, പാമ്പിന്റെ തല മുറിഞ്ഞുപോയതുപോലെ, കണ്ടപ്പോൾ അതികായൻ അതിയായി കോപത്തോടെ അഞ്ചു അമ്പുകൾ എടുത്തു.
താന് ശരാന് സമ്പ്രചിക്ഷേപ ലക്ഷ്മണായ നിശാചരഃ। താനപ്രാപ്താന് ശിതൈര്ബാണൈശ്ചിച്ഛേദ ഭരതാനുജഃ
അവൻ ആ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്മണന്റെ മേൽ എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭരതന്റെ ഇളയച്ഛൻ തന്റെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ എത്തുന്നതിന് മുമ്പേ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
സ താന് ഛിത്ത്വാ ശിതൈര്ബാണൈര്ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ। ആദദേ നിശിതം ബാണം ജ്വലന്തമിവ തേജസാ
ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ മുറിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനായ അവൻ പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു അമ്പ് എടുത്തു.
പൂര്ണായതവിസൃഷ്ടേന ശരേണ നതപര്വണാ। ലലാടേ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠമാജഘാന സ വീര്യവാന്
പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വളഞ്ഞ അമ്പുകൊണ്ട്, തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച്, അവൻ ആ രക്ഷസന്മാരിൽ പ്രധാനിയെ നെറ്റിയിൽ അടി ചെയ്തു.
സ ലലാടേ ശരോ മഗ്നസ്തസ്യ ഭീമസ്യ രക്ഷസഃ। ദദൃശേ ശോണിതേനാക്തഃ പന്നഗേന്ദ്ര ഇവാചലേ
ഭയങ്കരനായ ആ രക്ഷസന്റെ നെറ്റിയിൽ കയറിയ അമ്പ്, രക്തത്തിൽ കുതിർന്നത്, മലയിൽ രാജപാമ്പ് കയറിയതുപോലെ തോന്നി.