ഏതേന ശതശോ ദേവാ ദാനവാശ്ച പരാജിതാഃ। രക്ഷിതാനി ച രക്ഷാംസി യക്ഷാശ്ചാപി നിഷൂദിതാഃ
ഇവയൊക്കെയുപയോഗിച്ച് അവൻ നൂറുകണക്കിനു ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും തോൽപ്പിച്ചു, രാക്ഷസന്മാരെ രക്ഷിച്ചു, യക്ഷന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
വജ്രം വിഷ്ടമ്ഭിതം യേന ബാണൈരിന്ദ്രസ്യ ധീമതാ। പാശഃ സലിലരാജസ്യ യുദ്ധേ പ്രതിഹതസ്തഥാ
ധീരനായ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രായുധം അവൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തടഞ്ഞു, ജലരാജാവിന്റെ പാശവും യുദ്ധത്തിൽ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
ഏഷോഽതികായോ ബലവാന് രാക്ഷസാനാമഥര്ഷഭഃ। സ രാവണസുതോ ധീമാന് ദേവദാനവദര്പഹാ
ഇവൻ അതികായൻ, ശക്തനും രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനനും. രാവണന്റെ ബുദ്ധിമാൻ മകനും ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും അഹങ്കാരം തകർത്തവനുമാണ്.
തദസ്മിന് ക്രിയതാം യത്നഃ ക്ഷിപ്രം പുരുഷപുങ്ഗവ। പുരാ വാനരസൈന്യാനി ക്ഷയം നയതി സായകൈഃ
അതുകൊണ്ട്, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ ഉടൻ ശ്രമിക്കണം; അതികായൻ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വാനരസൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്.
തതോഽതികായോ ബലവാന് പ്രവിശ്യ ഹരിവാഹിനീമ്। വിസ്ഫാരയാമാസ ധനുര്നനാദ ച പുനഃ പുനഃ
ശക്തനായ അതികായൻ വാനരസൈന്യത്തിലേക്ക് കയറി, വില്ല് വലിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും അതിന്റെ ശബ്ദം മുഴക്കിച്ചു.
തം ഭീമവപുഷം ദൃഷ്ട്വാ രഥസ്ഥം രഥിനാം വരമ്। അഭിപേതുര്മഹാത്മാനഃ പ്രധാനാ യേ വനൌകസഃ
ഭയങ്കരമായ രൂപവും രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, വനവാസികളിൽ പ്രധാനികളായ മഹാത്മാക്കൾ അവന്റെ നേരെ ഓടി.
കുമുദോ ദ്വിവിദോ മൈന്ദോ നീലഃ ശരഭ ഏവ ച। പാദപൈര്ഗിരിശൃങ്ഗൈശ്ച യുഗപത് സമഭിദ്രവന്
കുമുദൻ, ദ്വിവിദൻ, മൈന്ദൻ, നീലൻ, ശരഭൻ എന്നിവരും ഒരുമിച്ച് വൃക്ഷങ്ങളും പർവതശൃംഗങ്ങളും എടുത്ത് അവന്റെ നേരെ ചാർജ്ജ് ചെയ്തു.
തേഷാം വൃക്ഷാംശ്ച ശൈലാംശ്ച ശരൈഃ കനകഭൂഷണൈഃ। അതികായോ മഹാതേജാശ്ചിച്ഛേദാസ്ത്രവിദാം വരഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അതികായൻ, സ്വർണ്ണം അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ വൃക്ഷങ്ങളും പർവതങ്ങളും വെട്ടിമുറിച്ചു.
താംശ്ചൈവ സര്വാന് സ ഹരീന് ശരൈഃ സര്വായസൈര്ബലീ। വിവ്യാധാഭിമുഖാന് സംഖ്യേ ഭീമകായോ നിശാചരഃ
ശക്തനായ ആ രാക്ഷസൻ, യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് വന്ന എല്ലാ വാനരന്മാരെയും ഇരുമ്പ് അറ്റമുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി.
തേഽര്ദിതാ ബാണവര്ഷേണ ഭിന്നഗാത്രാഃ പരാജിതാഃ। ന ശേകുരതികായസ്യ പ്രതികര്തും മഹാഹവേ
അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ പരുക്കേറ്റും തോറ്റും, അവർ അതികായനെ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ കഴിയാതെ പോയി.
തത് സൈന്യം ഹരിവീരാണാം ത്രാസയാമാസ രാക്ഷസഃ। മൃഗയൂഥമിവ ക്രുദ്ധോ ഹരിര്യൌവനദര്പിതഃ
രാക്ഷസൻ ആ വാനര വീരരുടെ സൈന്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്തി, കോപത്തോടെ യുവാവായ സിംഹം മൃഗക്കൂട്ടത്തെ പേടിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
സ രാക്ഷസേന്ദ്രോ ഹരിയൂഥമധ്യേ നായുധ്യമാനം നിജഘാന കംചിത്। ഉത്പത്യ രാമം സ ധനുഃകലാപീ സഗര്വിതം വാക്യമിദം ബഭാഷേ
രാക്ഷസരാജാവ് വാനരസൈന്യത്തിനിടയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാത്ത ചിലരെ കൊല്ലുകയും, പിന്നെ കുതിച്ച് വില്ലും അമ്പും എടുത്ത് രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, അഭിമാനത്തോടെ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
രഥേ സ്ഥിതോഽഹം ശരചാപപാണി- ര്ന പ്രാകൃതം കംചന യോധയാമി। യസ്യാസ്തി ശക്തിര്വ്യവസായയുക്തോ ദദാതു മേ ശീഘ്രമിഹാദ്യ യുദ്ധമ്
ഞാൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് വില്ലും അമ്പും പിടിച്ച് നിൽക്കുന്നു. സാധാരണ യോദ്ധാക്കളുമായി ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല. ആര്ക്ക് ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉണ്ടോ, അവൻ ഉടൻ ഇവിടെ വന്ന് എനിക്കൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യട്ടെ.
തത് തസ്യ വാക്യം ബ്രുവതോ നിശമ്യ ചുകോപ സൌമിത്രിരമിത്രഹന്താ। അമൃഷ്യമാണശ്ച സമുത്പപാത ജഗ്രാഹ ചാപം ച തതഃ സ്മയിത്വാ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന സൗമിത്രി കോപിച്ചു. സഹിക്കാനാവാതെ അവൻ ഉയർന്ന് വില്ല് എടുത്ത് പുഞ്ചിരിച്ചു.
ക്രുദ്ധഃ സൌമിത്രിരുത്പത്യ തൂണാദാക്ഷിപ്യ സായകമ്। പുരസ്താദതികായസ്യ വിചകര്ഷ മഹദ്ധനുഃ
കോപംകൊണ്ട സൗമിത്രി കുതിച്ച് ക്വിവറിൽ നിന്ന് ഒരു അമ്പ് എടുത്തു, അതികായന്റെ മുന്നിൽ വൻ വില്ല് വലിച്ചു.
പൂരയന് സ മഹീം സര്വാമാകാശം സാഗരം ദിശഃ। ജ്യാശബ്ദോ ലക്ഷ്മണസ്യോഗ്രസ്ത്രാസയന് രജനീചരാന്
ലക്ഷ്മണൻ വില്ലിന്റെ നാരിന്റെ ശബ്ദം മുഴക്കിയപ്പോൾ ഭൂമി, ആകാശം, സമുദ്രം, ദിക്കുകൾ എല്ലാം അതിനാൽ നിറഞ്ഞു; ആ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി.
സൌമിത്രേശ്ചാപനിര്ഘോഷം ശ്രുത്വാ പ്രതിഭയം തദാ। വിസിസ്മിയേ മഹാതേജാ രാക്ഷസേന്ദ്രാത്മജോ ബലീ
സുമിത്രയുടെ വില്ലിന്റെ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള രാക്ഷസരാജാവിന്റെ പുത്രൻ അതിശയിച്ചു.
തദാതികായഃ കുപിതോ ദൃഷ്ട്വാ ലക്ഷ്മണമുത്ഥിതമ്। ആദായ നിശിതം ബാണമിദം വചനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ അതികായൻ, ലക്ഷ്മണനെ എഴുന്നേറ്റത് കണ്ടു കോപത്തോടെ, മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പ് എടുത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബാലസ്ത്വമസി സൌമിത്രേ വിക്രമേഷ്വവിചക്ഷണഃ। ഗച്ഛ കിം കാലസംകാശം മാം യോധയിതുമിച്ഛസി
സുമിത്രീ, നീ ഒരു ബാലൻ മാത്രമാണ്, വീര്യത്തിൽ പരിചയമില്ലാത്തവൻ. നീ പോകൂ; കാലനോട് തുല്യനായ എന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എന്തിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
നഹി മദ്ബാഹുസൃഷ്ടാനാം ബാണാനാം ഹിമവാനപി। സോഢുമുത്സഹതേ വേഗമന്തരിക്ഷമഥോ മഹീ
എന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ നിന്നു വിട്ടുവിടുന്ന അമ്പുകളുടെ ശക്തി, ഹിമവാൻപോലും ആകാശവും ഭൂമിയും സഹിക്കാനാവില്ല.
സുഖപ്രസുപ്തം കാലാഗ്നിം വിബോധയിതുമിച്ഛസി। ന്യസ്യ ചാപം നിവര്തസ്വ പ്രാണാന്ന ജഹി മദ്ഗതഃ
സുഖമായി ഉറങ്ങുന്ന കാലാഗ്നിയെ ഉണർത്താൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? വില്ല് വച്ച് പിന്മാറുക; എന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടരുത്.
അഥവാ ത്വം പ്രതിസ്തബ്ധോ ന നിവര്തിതുമിച്ഛസി। തിഷ്ഠ പ്രാണാന് പരിത്യജ്യ ഗമിഷ്യസി യമക്ഷയമ്
അല്ലെങ്കിൽ നീ അഹങ്കാരത്തോടെ പിന്മാറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെ തന്നെ നിന്നു ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് യമലോകത്തേക്കു പോകേണ്ടി വരും.
പശ്യ മേ നിശിതാന് ബാണാന് രിപുദര്പനിഷൂദനാന്। ഈശ്വരായുധസംകാശാംസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാന്
എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ നോക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവയും ദേവന്മാരുടെ ആയുധങ്ങളെപ്പോലെയും ചൂടുള്ള പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചവയുമാണ്.
ഏഷ തേ സര്പസംകാശോ ബാണഃ പാസ്യതി ശോണിതമ്। മൃഗരാജ ഇവ ക്രുദ്ധോ നാഗരാജസ്യ ശോണിതമ്। ഇത്യേവമുക്ത്വാ സംക്രുദ്ധഃ ശരം ധനുഷി സംദധേ
ഈ പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ള അമ്പ്, കുപിതനായ സിംഹം പാമ്പിന്റെ രക്തം കുടിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ രക്തം കുടിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപത്തോടെ അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി.
ശ്രുത്വാതികായസ്യ വചഃ സരോഷം സഗര്വിതം സംയതി രാജപുത്രഃ। സ സംചുകോപാതിബലോ മനസ്വീ ഉവാച വാക്യം ച തതോ മഹാര്ഥമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അതികായന്റെ ക്രുദ്ധവും അഹങ്കാരപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജകുമാരൻ, അതീവ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവൻ, അതിവൈരാഗ്യത്തോടെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ന വാക്യമാത്രേണ ഭവാന് പ്രധാനോ ന കത്ഥനാത് സത്പുരുഷാ ഭവന്തി। മയി സ്ഥിതേ ധന്വിനി ബാണപാണൌ നിദര്ശയസ്വാത്മബലം ദുരാത്മന്
വാക്കുകൾകൊണ്ടോ കത്തനങ്ങളാൽ മാത്രമോ നീ മഹാനാവില്ല; സത്പുരുഷന്മാർ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നല്ല ഉയരുന്നത്. ഞാൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശം നിൽക്കുമ്പോൾ, നീ നിന്റെ ശക്തി കാണിക്കൂ ദുഷ്ടനേ.
കര്മണാ സൂചയാത്മാനം ന വികത്ഥിതുമര്ഹസി। പൌരുഷേണ തു യോ യുക്തഃ സ തു ശൂര ഇതി സ്മൃതഃ
നിന്റെ കഴിവ് പ്രവർത്തിയിൽ കാണിക്കൂ, വാചാലതയിൽ അല്ല; ധൈര്യശാലിയായവനാണ് യഥാർത്ഥ വീരൻ എന്ന് ഓർക്കുക.
സര്വായുധസമായുക്തോ ധന്വീ ത്വം രഥമാസ്ഥിതഃ। ശരൈര്വാ യദി വാപ്യസ്ത്രൈര്ദര്ശയസ്വ പരാക്രമമ്
എല്ലാ ആയുധങ്ങളുമായി, വില്ലുമായി, രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, അമ്പുകളാലോ അതവാ അസ്ത്രങ്ങളാലോ, ഇപ്പോൾ നിന്റെ വീര്യം കാണിക്കൂ.
തതഃ ശിരസ്തേ നിശിതൈഃ പാതയിഷ്യാമ്യഹം ശരൈഃ। മാരുതഃ കാലസമ്പക്വം വൃന്താത് താലഫലം യഥാ
അതിനുശേഷം ഞാൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്റെ തല വീഴ്ത്തും; കാറ്റ് പാകമായ താളപ്പഴം തണ്ടിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ.
അദ്യ തേ മാമകാ ബാണാസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। പാസ്യന്തി രുധിരം ഗാത്രാദ് ബാണശല്യാന്തരോത്ഥിതമ്
ഇന്ന് എന്റെ ചൂടുള്ള പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ അമ്പ് കയറിയുണ്ടാകുന്ന രക്തം കുടിക്കും.