കൃച്ഛ്രേഷ്വപി ഗതഃ സൌമ്യ ക്ഷത്രധര്മേണ തേ ശപേ। യജ്ഞൈര്ബഹുവിധൈരിഷ്ടം പ്രജാ ധര്മേണ പാലിതാഃ
പ്രിയനേ, എത്ര കഷ്ടപ്പാടുകൾ വന്നാലും ഞാൻ ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മം പാലിച്ചു; പലവിധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി ജനങ്ങളെ നീതിയോടെ രക്ഷിച്ചു.
ഗുരവശ്ച മഹാത്മാനഃ ശീലവൃത്തേന തോഷിതാഃ। ധര്മേ പ്രയതമാനസ്യ യജ്ഞം ചാഹര്തുമിച്ഛതഃ
മഹാത്മാക്കളായ ഗുരുമാർ എന്റെ നല്ല സ്വഭാവത്തിലും പ്രവർത്തിയിലും സന്തോഷിച്ചു; നീതിയിൽ ശ്രമിച്ചും യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
പരിതോഷം ന ഗച്ഛന്തി ഗുരവോ മുനിപുംഗവ। ദൈവമേവ പരം മന്യേ പൌരുഷം തു നിരര്ഥകമ്
എന്നാൽ, മഹർഷിമാരും ഗുരുമാരും സന്തോഷിച്ചില്ല; ദൈവം തന്നെയാണ് പ്രധാനമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, മനുഷ്യശ്രമം വ്യർത്ഥമാണെന്ന് തോന്നുന്നു.
ദൈവേനാക്രമ്യതേ സര്വം ദൈവം ഹി പരമാ ഗതിഃ। തസ്യ മേ പരമാര്തസ്യ പ്രസാദമഭികാംക്ഷതഃ। കര്തുമര്ഹസി ഭദ്രം തേ ദൈവോപഹതകര്മണഃ
എല്ലാം ദൈവം കൊണ്ടാണ് നടക്കുന്നത്; ദൈവം തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ മാർഗ്ഗം. ഞാൻ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ നിന്നു നിന്റെ ദയ കാത്തിരിക്കുന്നു; ദൈവം തടഞ്ഞ പ്രവർത്തികൾക്കു നീ സഹായിക്കണം.
നാന്യാം ഗതിം ഗമിഷ്യാമി നാന്യച്ഛരണമസ്തി മേ। ദൈവം പുരുഷകാരേണ നിവര്തയിതുമര്ഹസി
മറ്റൊരിടത്തേക്ക് ഞാൻ പോവില്ല, മറ്റൊരു ആശ്രയവും എനിക്ക് ഇല്ല; ദൈവത്തെ നീ മനുഷ്യശ്രമം കൊണ്ടു മാറ്റണം.
thumb|ഏകോനഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകോനഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ അൻപത്തൊൻപതാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
ഉക്തവാക്യം തു രാജാനം കൃപയാ കുശികാത്മജഃ। അബ്രവീന്മധുരം വാക്യം സാക്ഷാച്ചണ്ഡാലതാം ഗതമ്
കൃപയോടെ കുശികന്റെ മകൻ, സത്യത്തിൽ ചാണ്ഡാളനായ രാജാവിനോട് മധുരമായി പറഞ്ഞു.
ഇക്ഷ്വാകോ സ്വാഗതം വത്സ ജാനാമി ത്വാം സുധാര്മികമ്। ശരണം തേ പ്രദാസ്യാമി മാ ഭൈഷീര്നൃപപുംഗവ
ഇക്ഷ്വാകുവേ, സ്വാഗതം മകനേ; നീ സത്യധർമ്മിയാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം. ഞാൻ നിന്നെ രക്ഷിക്കും; ഭയപ്പെടേണ്ട, രാജാവേ.
അഹമാമന്ത്രയേ സര്വാന് മഹര്ഷീന് പുണ്യകര്മണഃ। യജ്ഞസാഹ്യകരാന് രാജംസ്തതോ യക്ഷ്യസി നിര്വൃതഃ
ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മഹർഷിമാരെ, യാഗത്തിൽ സഹായിക്കുന്നവരെ ഞാൻ വിളിക്കും; പിന്നെ രാജാവേ, നീ സന്തോഷത്തോടെ യാഗം നടത്താം.
ഗുരുശാപകൃതം രൂപം യദിദം ത്വയി വര്തതേ। അനേന സഹ രൂപേണ സശരീരോ ഗമിഷ്യസി
ഗുരുവിന്റെ ശാപം കൊണ്ടു നിന്നിൽ വന്ന ഈ രൂപം കൊണ്ടുതന്നെ നീ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകും.
ഹസ്തപ്രാപ്തമഹം മന്യേ സ്വര്ഗം തവ നരാധിപ। യസ്ത്വം കൌശികമാഗമ്യ ശരണ്യം ശരണാഗതഃ
രാജാവേ, നീ കൌശികന്റെ മകനായ അഭയം നൽകുന്നവനോടു അഭയം തേടി വന്നതുകൊണ്ട് സ്വർഗം നിന്റെ കൈവശം തന്നെയാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ പുത്രാന് പരമധാര്മികാന്। വ്യാദിദേശ മഹാപ്രാജ്ഞാന് യജ്ഞസമ്ഭാരകാരണാത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള സന്യാസി, വളരെ ധാർമ്മികരായ തന്റെ പുത്രന്മാരെ യാഗസാമഗ്രികൾ ഒരുക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.
സര്വാന് ശിഷ്യാന് സമാഹൂയ വാക്യമേതദുവാച ഹ। സര്വാനൃഷീന് സവാസിഷ്ഠാനാനയധ്വം മമാജ്ഞയാ
അവൻ എല്ലാ ശിഷ്യന്മാരെയും വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ കല്പനപ്രകാരം വസിഷ്ഠനോടൊപ്പം എല്ലാ മഹർഷിമാരെയും കൊണ്ടുവരിക.'
സശിഷ്യാന് സുഹൃദശ്ചൈവ സര്ത്വിജഃ സുബഹുശ്രുതാന്। യദന്യോ വചനം ബ്രൂയാന്മദ്വാക്യബലചോദിതഃ
അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും, യാഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരെയും കൊണ്ടുവരിക; എന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ആരെങ്കിലും വരാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ അവരും വരട്ടെ.
തത് സര്വമഖിലേനോക്തം മമാഖ്യേയമനാദൃതമ്। തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ദിശോ ജഗ്മുസ്തദാജ്ഞയാ
എനിക്ക് പറയേണ്ടതെല്ലാം ഞാൻ പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു, പക്ഷേ എന്റെ വാക്കുകൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു. ആ കല്പന കേട്ടവർ അന്നേരം വിവിധ ദിക്കുകളിലേക്ക് പിരിഞ്ഞു പോയി.
ആജഗ്മുരഥ ദേശേഭ്യഃ സര്വേഭ്യോ ബ്രഹ്മവാദിനഃ। തേ ച ശിഷ്യാഃ സമാഗമ്യ മുനിം ജ്വലിതതേജസമ്
അപ്പോൾ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ബ്രാഹ്മണർ കൂടി വന്നു; അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് തപസ്സിൽ ജ്വലിക്കുന്ന മുനിയെ സമീപിച്ചു.
ഊചുശ്ച വചനം സര്വം സര്വേഷാം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്। ശ്രുത്വാ തേ വചനം സര്വേ സമായാന്തി ദ്വിജാതയഃ
അവർ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരുടെ വാക്കുകളും പറഞ്ഞു; ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ എല്ലാ ദ്വിജന്മാരും അവിടെ എത്തിത്തുടങ്ങി.
സര്വദേശേഷു ചാഗച്ഛന് വര്ജയിത്വാ മഹോദയമ്। വാസിഷ്ഠം യച്ഛതം സര്വം ക്രോധപര്യാകുലാക്ഷരമ്
എല്ലാ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ളവർ, മഹോദയത്തെ ഒഴികെ, അവിടെ വന്നു; എല്ലാ വാസിഷ്ഠന്മാരും കോപത്തിൽ നിറഞ്ഞു, രൂക്ഷമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
യഥാഹ വചനം സര്വം ശൃണു ത്വം മുനിപുംഗവ। ക്ഷത്രിയോ യാജകോ യസ്യ ചണ്ഡാലസ്യ വിശേഷതഃ
മഹാമുനിയേ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് നീ കേൾക്കു: 'ഒരു ക്ഷത്രിയൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു ചാണ്ഡാലന്റെ യാഗത്തിൽ യാജകനാകാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?'
കഥം സദസി ഭോക്താരോ ഹവിസ്തസ്യ സുരര്ഷയഃ। ബ്രാഹ്മണാ വാ മഹാത്മാനോ ഭുക്ത്വാ ചാണ്ഡാലഭോജനമ്
ദേവർഷിമാരോ, മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരോ, ചാണ്ഡാലന്റെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം അവന്റെ ഹവിസ്സിൽ പങ്കുചേരാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
കഥം സ്വര്ഗം ഗമിഷ്യന്തി വിശ്വാമിത്രേണ പാലിതാഃ। ഏതദ് വചനനൈഷ്ഠുര്യമൂചുഃ സംരക്തലോചനാഃ
വിശ്വാമിത്രൻ സംരക്ഷിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എങ്ങനെ എത്തും? ഇവർ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ഈ രൂക്ഷമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വാസിഷ്ഠാ മുനിശാര്ദൂല സര്വേ സഹമഹോദയാഃ। തേഷാം തദ് വചനം ശ്രുത്വാ സര്വേഷാം മുനിപുംഗവഃ
മഹാമുനിയേ, എല്ലാ വാസിഷ്ഠന്മാരും മഹോദയക്കാരും കൂടി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ മഹർഷിമാരിൽ പ്രധാനൻ—
ക്രോധസംരക്തനയനഃ സരോഷമിദമബ്രവീത്। യദ് ദൂഷയന്ത്യദുഷ്ടം മാം തപ ഉഗ്രം സമാസ്ഥിതമ്
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന അവൻ, രോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ കുറ്റമറ്റവനും ശക്തമായ തപസ്സിൽ ഉറച്ചവനുമാണ്, എന്നിരുന്നാലും അവർ എന്നെ അപമാനിക്കുന്നു.'
ഭസ്മീഭൂതാ ദുരാത്മാനോ ഭവിഷ്യന്തി ന സംശയഃ। അദ്യ തേ കാലപാശേന നീതാ വൈവസ്വതക്ഷയമ്
'അവ ദുഷ്ടന്മാർ നിർബന്ധമായും ചിതയാകും; ഇന്ന് കാലത്തിന്റെ പാശത്തിൽ പെട്ട് അവർ യമലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടും.'
സപ്തജാതിശതാന്യേവ മൃതപാഃ സമ്ഭവന്തു തേ। ശ്വമാംസനിയതാഹാരാ മുഷ്ടികാ നാമ നിര്ഘൃണാഃ
'ഏഴു നൂറ് ജന്മങ്ങൾക്കു അവർ മൃതപാ എന്ന പേരിൽ ജനിക്കട്ടെ, നായ് ഇറച്ചി ഭക്ഷണം ആഹാരമാക്കി, കരുണയില്ലാതെ, മുഷ്ടികർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടട്ടെ.'
വികൃതാശ്ച വിരൂപാശ്ച ലോകാനനുചരന്ത്വിമാന്। മഹോദയശ്ച ദുര്ബുദ്ധിര്മാമദൂഷ്യം ഹ്യദൂഷയത്
'അവർ വിചിത്രരായും വികൃതരായും ലോകങ്ങളിൽ അപമാനിതരായി അലഞ്ഞു നടക്കും; കുറ്റമില്ലാത്ത എന്നെ അപമാനിച്ച മഹോദയൻ—'
ദൂഷിതഃ സര്വലോകേഷു നിഷാദത്വം ഗമിഷ്യതി। പ്രാണാതിപാതനിരതോ നിരനുക്രോശതാം ഗതഃ
'അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും അപകീർത്തിയോടെ, നിഷാദനായി ജനിക്കും; ജീവികളെ കൊല്ലുന്നതിൽ താൽപര്യം കാണിച്ച്, കരുണയില്ലാത്തവനാകും.'
ദീര്ഘകാലം മമ ക്രോധാദ് ദുര്ഗതിം വര്തയിഷ്യതി। ഏതാവദുക്ത്വാ വചനം വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ। വിരരാമ മഹാതേജാ ഋഷിമധ്യേ മഹാമുനിഃ
'നിന്റെ കുപിതമായ എന്റെ ശാപം കൊണ്ടു, അവൻ ദീർഘകാലം ദുരിതത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വരും.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാതപസ്സുകാരനായ വിശ്വാമിത്രൻ, മഹർഷിമാരുടെ നടുവിൽ, മൗനം പാലിച്ചു.
thumb|ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിൽ അറുപത്തൊന്നാം സർഗ്ഗം കേൾക്കാം.
തപോബലഹതാന് ജ്ഞാത്വാ വാസിഷ്ഠാന് സമഹോദയാന്। ഋഷിമധ്യേ മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോഽഭ്യഭാഷത
വാസിഷ്ഠന്മാരും മഹോദയക്കാരും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ മഹാതപസ്സുകാരനായ വിശ്വാമിത്രൻ, മഹർഷിമാരുടെ നടുവിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: