ആയുധാനി ച സര്വാണി വിപ്രകീര്യന്ത ഭൂതലേ। സ നിരായുധമാത്മാനം യദാ മേനേ മഹാബലഃ
അവന്റെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും ഭൂമിയിൽ ചിതറിപ്പോയി; മഹാശക്തിയുള്ളവൻ ഇനി ആയുധമില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.
മുഷ്ടിഭ്യാം ച കരാഭ്യാം ച ചകാര കദനം മഹത്। സ ബാണൈരതിവിദ്ധാങ്ഗഃ ക്ഷതജേന സമുക്ഷിതഃ। രുധിരം പരിസുസ്രാവ ഗിരിഃ പ്രസ്രവണം യഥാ
കൈകളും മുഷ്ടികളും ഉപയോഗിച്ച് വലിയ നാശം സൃഷ്ടിച്ചു; അമ്പുകൾ കൊണ്ടു കുത്തി, രക്തം കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട അവന്റെ ശരീരം, പർവതത്തിലെ ജലധാര പോലെ രക്തം ഒഴുകി.
സ തീവ്രേണ ച കോപേന രുധിരേണ ച മൂര്ച്ഛിതഃ। വാനരാന് രാക്ഷസാനൃക്ഷാന് ഖാദന് സ പരിധാവതി
ഉഗ്രമായ കോപവും രക്തം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ മൂർച്ചയും കൊണ്ടു, അവൻ വാനരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും കരടികളെയും പിടിച്ചു കഴിച്ചു, ചുറ്റും ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
അഥ ശൃങ്ഗം സമാവിധ്യ ഭീമം ഭീമപരാക്രമഃ। ചിക്ഷേപ രാമമുദ്ദിശ്യ ബലവാനന്തകോപമഃ
ഭയാനകമായ വീരത്വമുള്ള മഹാശക്തിയുള്ളവൻ, ഒരു ഭയാനകമായ പർവതശൃംഗം ഉയർത്തി, അതിനെ രാമന്റെ ദിശയിൽ എറിഞ്ഞു; അതിന്റെ ശക്തി യമന്റെതുപോലെയായിരുന്നു.
അപ്രാപ്തമന്തരാ രാമഃ സപ്തഭിസ്തമജിഹ്മഗൈഃ। ചിച്ഛേദ ഗിരിശൃങ്ഗം തം പുനഃ സംധായ കാര്മുകമ്
അത് രാമനെത്താൻ മുമ്പ്, രാമൻ തന്റെ വില്ലിൽ അമ്പുകൾ ചാർത്തി, ആ പർവതശൃംഗം ഏഴായി നേരെ പറക്കുന്ന അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വെട്ടി.
തതസ്തു രാമോ ധര്മാത്മാ തസ്യ ശൃങ്ഗം മഹത് തദാ। ശരൈഃ കാഞ്ചനചിത്രാങ്ഗൈശ്ചിച്ഛേദ ഭരതാഗ്രജഃ
അപ്പോൾ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച, ഭാരതന്റെ അഗ്രജനായ രാമൻ, ആ വലിയ ശൃംഗം പൊൻ അണിയിച്ച അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തകർത്തു.
തന്മേരുശിഖരാകാരം ദ്യോതമാനമിവ ശ്രിയാ। ദ്വേ ശതേ വാനരാണാം ച പതമാനമപാതയത്
മേരു പർവതത്തിന്റെ ശൃംഗം പോലുള്ള, തിളങ്ങുന്ന ആ ശൃംഗം, വീഴുമ്പോൾ ഇരുനൂറ് വാനരന്മാരുടെ മേൽ പതിച്ചു.
തസ്മിന് കാലേ സ ധര്മാത്മാ ലക്ഷ്മണോ രാമമബ്രവീത്। കുമ്ഭകര്ണവധേ യുക്തോ യോഗാന് പരിമൃശന് ബഹൂന്
അത് കണ്ട സമയത്ത്, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച ലക്ഷ്മണൻ, കുംഭകർണ്ണനെ കൊല്ലാനുള്ള പല തന്ത്രങ്ങൾ ചിന്തിച്ച്, രാമനോട് പറഞ്ഞു.
നൈവായം വാനരാന് രാജന് ന വിജാനാതി രാക്ഷസാന്। മത്തഃ ശോണിതഗന്ധേന സ്വാന് പരാംശ്ചൈവ ഖാദതി
രാജാവേ, ഈ രാക്ഷസന് വാനരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും വേർതിരിച്ച് അറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല; രക്തത്തിന്റെ ഗന്ധത്തിൽ മയങ്ങി, അവൻ സ്വന്തം കൂട്ടുകാരെയും ശത്രുക്കളെയും ഒരുപോലെ തിന്നുന്നു.
സാധ്വേനമധിരോഹന്തു സര്വതോ വാനരര്ഷഭാഃ। യൂഥപാശ്ച യഥാ മുഖ്യാസ്തിഷ്ഠന്ത്വസ്മിന് സമന്തതഃ
എല്ലാ വശത്തും പ്രധാന വാനരന്മാർ കയറി നിൽക്കട്ടെ; പ്രധാന യൂഥപന്മാർ ചുറ്റും കാവലായി നിലകൊള്ളട്ടെ.
അദ്യായം ദുര്മതിഃ കാലേ ഗുരുഭാരപ്രപീഡിതഃ। പ്രചരന് രാക്ഷസോ ഭൂമൌ നാന്യാന് ഹന്യാത് പ്ലവംഗമാന്
ഇന്ന് ഈ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള രാക്ഷസൻ ഭാരത്തിൽ തളർന്ന് ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊരു വാനരനെയും കൊല്ലരുത്.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ രാജപുത്രസ്യ ധീമതഃ। തേ സമാരുരുഹുര്ഹൃഷ്ടാഃ കുമ്ഭകര്ണം മഹാബലാഃ
ആ ധീരനായ രാജപുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ആ മഹാബലശാലികൾ ആനന്ദത്തോടെ കുംഭകർണ്ണന്റെ മേൽ കയറി.
കുമ്ഭകര്ണസ്തു സംക്രുദ്ധഃ സമാരൂഢഃ പ്ലവംഗമൈഃ। വ്യധൂനയത് താന് വേഗേന ദുഷ്ടഹസ്തീവ ഹസ്തിപാന്
വാനരന്മാർ കയറിയപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ കുംഭകർണ്ണൻ, ഒരു കാട്ടാനൻ മഹാവേഗത്തിൽ മഹാവേട്ടക്കാരെ തള്ളിയിടുന്നതുപോലെ അവരെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ നിര്ധുതാന് രാമോ രുഷ്ടോഽയമിതി രാക്ഷസമ്। സമുത്പപാത വേഗേന ധനുരുത്തമമാദദേ
അവരെ അങ്ങനെ തള്ളിക്കളഞ്ഞത് കണ്ട രാമൻ, രാക്ഷസനോടുള്ള കോപത്തിൽ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ചാടി, തന്റെ ഉത്തമമായ വില്ലെടുത്തു.
ക്രോധരക്തേക്ഷണോ ധീരോ നിര്ദഹന്നിവ ചക്ഷുഷാ। രാഘവോ രാക്ഷസം വേഗാദഭിദുദ്രാവ വേഗിതഃ। യൂഥപാന് ഹര്ഷയന് സര്വാന് കുമ്ഭകര്ണബലാര്ദിതാന്
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന ധീരനായ രാഘവൻ, കണ്ണുകൊണ്ടു തീപൊള്ളിക്കുന്നതുപോലെ, വേഗത്തിൽ രാക്ഷസന്റെ നേരെ ഓടി, കുംഭകർണ്ണന്റെ ശക്തിയിൽ തളർന്നിരുന്ന എല്ലാ യൂഥപന്മാരെയും ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
സ ചാപമാദായ ഭുജംഗകല്പം ദൃഢജ്യമുഗ്രം തപനീയചിത്രമ്। ഹരീന് സമാശ്വാസ്യ സമുത്പപാത രാമോ നിബദ്ധോത്തമതൂണബാണഃ
പാമ്പുപോലെയുള്ള, ദൃഢമായ ജ്യയുള്ള, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച വില്ലെടുത്ത്, ഉത്തമമായ അമ്പുകൾ നിറച്ച ക്വിവർ ധരിച്ച്, രാമൻ വാനരന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് മുന്നോട്ട് ചാടി.
സ വാനരഗണൈസ്തൈസ്തു വൃതഃ പരമദുര്ജയൈഃ। ലക്ഷ്മണാനുചരോ വീരഃ സമ്പ്രതസ്ഥേ മഹാബലഃ
അത്വരെയുള്ള അതികഠിനമായ വാനരഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ലക്ഷ്മണനൊപ്പം ധീരനും മഹാബലശാലിയുമായ രാമൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സ ദദര്ശ മഹാത്മാനം കിരീടിനമരിംദമമ്। ശോണിതാപ്ലുതരക്താക്ഷം കുമ്ഭകര്ണം മഹാബലഃ
അവൻ മഹാത്മാവും കിരീടധാരിയും ശത്രുനാശകനുമായ കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടു; മഹാബലശാലിയായ അവന്റെ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പും ശരീരം രക്തത്തിൽ കുതിർന്നതുമായിരുന്നു.
സര്വാന് സമഭിധാവന്തം യഥാ രുഷ്ടം ദിശാഗജമ്। മാര്ഗമാണം ഹരീന് ക്രുദ്ധം രാക്ഷസൈഃ പരിവാരിതമ്
അവൻ എല്ലാവരെയും ആക്രമിക്കാൻ ഓടിയെത്തുന്ന, ദിശകളുടെ കാട്ടാനൻ പോലെ, വാനരന്മാരെ തിരയുന്ന, രാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ക്രുദ്ധനായവനെ കണ്ടു.
വിന്ധ്യമന്ദരസംകാശം കാഞ്ചനാങ്ഗദഭൂഷണമ്। സ്രവന്തം രുധിരം വക്ത്രാദ് വര്ഷമേഘമിവോത്ഥിതമ്
വിന്ദ്യയും മന്ദരപർവ്വതവും പോലെയുള്ള, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അങ്കദങ്ങൾ അണിഞ്ഞ, വായിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകുന്ന, പുതുതായി ഉയർന്ന മഴമേഘംപോലെയുള്ളവനായിരുന്നു അവൻ.
ജിഹ്വയാ പരിലിഹ്യന്തം സൃക്കിണീ ശോണിതോക്ഷിതേ। മൃദ്നന്തം വാനരാനീകം കാലാന്തകയമോപമമ്
നാവുകൊണ്ടു രക്തം പുരണ്ട അധരങ്ങൾ ചൂഷണം ചെയ്ത്, വാനരസൈന്യത്തെ ചവിട്ടി തകർത്തുകൊണ്ട്, കാലാന്തകയമൻപോലെയായിരുന്നു അവൻ.
തം ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠം പ്രദീപ്താനലവര്ചസമ്। വിസ്ഫാരയാമാസ തദാ കാര്മുകം പുരുഷര്ഷഭഃ
അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനെ കണ്ട പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ അപ്പോൾ തന്റെ വിൽ വലിച്ചു.
സ തസ്യ ചാപനിര്ഘോഷാത് കുപിതോ രാക്ഷസര്ഷഭഃ। അമൃഷ്യമാണസ്തം ഘോഷമഭിദുദ്രാവ രാഘവമ്
വില്ലിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് ക്രുദ്ധനായ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠൻ, ആ ശബ്ദം സഹിക്കാനാവാതെ രാഘവന്റെ നേരെ ചാടി.
തതസ്തു വാതോദ്ധതമേഘകല്പം ഭുജംഗരാജോത്തമഭോഗബാഹുഃ। തമാപതന്തം ധരണീധരാഭ- മുവാച രാമോ യുധി കുമ്ഭകര്ണമ്
പാമ്പുകളുടെ രാജാവിന്റെ ചുരുളുകൾപോലെയുള്ള കൈകളുമായി, കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന മഴമേഘംപോലെയും, പർവ്വതംപോലെയും മുന്നേറുന്ന കുംഭകർണ്ണനോട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ രാമൻ പറഞ്ഞു.
ആഗച്ഛ രക്ഷോഽധിപ മാ വിഷാദ- മവസ്ഥിതോഽഹം പ്രഗൃഹീതചാപഃ। അവേഹി മാം രാക്ഷസവംശനാശനം യസ്ത്വം മുഹൂര്താദ് ഭവിതാ വിചേതാഃ
വരിക, രാക്ഷസാധിപാ, ഭയപ്പെടേണ്ട; ഞാൻ വില്ലുമായി ഇവിടെ നിന്നിരിക്കുന്നു. രാക്ഷസവംശത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ വന്നവനെന്നു അറിയുക; നീ ഉടൻ ബോധംകഴിഞ്ഞു വീഴും.
രാമോഽയമിതി വിജ്ഞായ ജഹാസ വികൃതസ്വനമ്। അഭ്യധാവത സംക്രുദ്ധോ ഹരീന് വിദ്രാവയന് രണേ
‘ഇവൻ രാമനാണ്’ എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ കുംഭകർണ്ണൻ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദത്തിൽ ചിരിച്ചു, യുദ്ധത്തിൽ ക്രുദ്ധനായി വാനരന്മാരെ ഓടിച്ചു ചിതറിച്ചു.
ദാരയന്നിവ സര്വേഷാം ഹൃദയാനി വനൌകസാമ്। പ്രഹസ്യ വികൃതം ഭീമം സ മേഘസ്തനിതോപമമ്
അവൻ ഭയങ്കരമായി ചിരിച്ചു, മേഘങ്ങൾ ഗർജിക്കുന്നതുപോലെ, അകത്തുള്ളവരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ കീറുന്നവനായി കാട്ടിൽ ജീവിക്കുന്നവരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.
കുമ്ഭകര്ണോ മഹാതേജാ രാഘവം വാക്യമബ്രവീത്। നാഹം വിരാധോ വിജ്ഞേയോ ന കബന്ധഃ ഖരോ ന ച। ന വാലീ ന ച മാരീചഃ കുമ്ഭകര്ണഃ സമാഗതഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള കുംഭകർണ്ണൻ രാഘവനോടു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ വിരാധനല്ല, കബന്ദനല്ല, ഖരനല്ല; വാലിയുമല്ല, മാരീചനും അല്ല—ഞാൻ കുംഭകർണ്ണൻ തന്നെ വന്നിരിക്കുന്നു.'
പശ്യ മേ മുദ്ഗരം ഭീമം സര്വം കാലായസം മഹത്। അനേന നിര്ജിതാ ദേവാ ദാനവാശ്ച പുരാ മയാ
നീ എന്റെ ഭയങ്കരമായ, മുഴുവനും കറുത്ത ഇരുമ്പിൽ നിർമ്മിതമായ, വലിയ മുദ്ഗരം നോക്കൂ. ഇതുപയോഗിച്ച് ഞാൻ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും നേരത്തെ ജയിച്ചിരുന്നതാണ്.
വികര്ണനാസ ഇതി മാം നാവജ്ഞാതും ത്വമര്ഹസി। സ്വല്പാപി ഹി ന മേ പീഡാ കര്ണനാസാവിനാശനാത്
'കാതും മൂക്കും ഇല്ലാത്തവൻ' എന്ന് എന്നെ അപഹസിക്കേണ്ട. എന്റെ കാതും മൂക്കും നഷ്ടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ചെറുതും വേദനയില്ല.