സ ലബ്ധസംജ്ഞോഽതിബലോ മുഷ്ടിം സംഗൃഹ്യ രാക്ഷസഃ। അപഹസ്തേന ചിക്ഷേപ വിസംജ്ഞഃ സ പപാത ഹ
ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയ ശക്തനായ രാക്ഷസൻ തന്റെ മുഷ്ടി പിടിച്ചു ഇടത് കൈകൊണ്ട് എറിഞ്ഞു; അതിൽ അടിയേറ്റ് അവൻ അവബോധം നഷ്ടമായി വീണു.
തസ്മിന് പ്ലവഗശാര്ദൂലേ വിസംജ്ഞേ പതിതേ ഭുവി। തച്ഛൂലം സമുപാദായ സുഗ്രീവമഭിദുദ്രുവേ
ആ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ അവബോധം നഷ്ടമായി നിലത്ത് വീണപ്പോൾ, കുമ്പകര്ണൻ തന്റെ ശൂലം എടുത്ത് സുഗ്രീവന്റെ നേരെ ഓടി.
തമാപതന്തം സമ്പ്രേക്ഷ്യ കുമ്ഭകര്ണം മഹാബലമ്। ഉത്പപാത തദാ വീരഃ സുഗ്രീവോ വാനരാധിപഃ
ശക്തിയേറിയ കുമ്പകര്ണൻ നേരെ വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, വീരനായ വാനരാധിപൻ സുഗ്രീവൻ ഉടൻ ചാടി.
സ പര്വതാഗ്രമുത്ക്ഷിപ്യ സമാവിധ്യ മഹാകപിഃ। അഭിദുദ്രാവ വേഗേന കുമ്ഭകര്ണം മഹാബലമ്
വലിയ കുരങ്ങൻ ഒരു പർവതശൃംഗം ഉയർത്തി ചുറ്റി, അതിവേഗത്തിൽ ശക്തനായ കുമ്പകര്ണന്റെ നേരെ ഓടി.
തമാപതന്തം സമ്പ്രേക്ഷ്യ കുമ്ഭകര്ണഃ പ്ലവംഗമമ്। തസ്ഥൌ വിവൃത്തസര്വാങ്ഗോ വാനരേന്ദ്രസ്യ സമ്മുഖഃ
കുരങ്ങൻ നേരെ വരുന്നത് കണ്ട കുമ്പകര്ണൻ, തന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ വലുതാക്കി, വാനരരാജാവിന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
കപിശോണിതദിഗ്ധാങ്ഗം ഭക്ഷയന്തം മഹാകപീന്। കുമ്ഭകര്ണം സ്ഥിതം ദൃഷ്ട്വാ സുഗ്രീവോ വാക്യമബ്രവീത്
കുരങ്ങുകളുടെ രക്തം ശരീരത്തിൽ പറ്റി, വലിയ കുരങ്ങുകളെ തിന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കുമ്പകര്ണനെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു, സുഗ്രീവൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പാതിതാശ്ച ത്വയാ വീരാഃ കൃതം കര്മ സുദുഷ്കരമ്। ഭക്ഷിതാനി ച സൈന്യാനി പ്രാപ്തം തേ പരമം യശഃ
നീ വീരന്മാരെ വീഴ്ത്തി, അത്യന്തം പ്രയാസമുള്ള പ്രവർത്തി നടത്തി, സൈന്യങ്ങളെ തിന്നുകൂടി, അതിനാൽ ഉന്നതമായ മഹത്വം നേടിയിരിക്കുന്നു.
ത്യജ തദ് വാനരാനീകം പ്രാകൃതൈഃ കിം കരിഷ്യസി। സഹസ്വൈകം നിപാതം മേ പര്വതസ്യാസ്യ രാക്ഷസ
ഈ വാനരസേനയെ വിട്ടു വിടു; സാധാരണവരെ കൊണ്ട് നീ എന്ത് ചെയ്യും? എനിക്ക് നിന്നെ ഈ മലകൊണ്ട് ഒറ്റയ്ക്ക് നേരിടാൻ തയാറാകു, രാക്ഷസാ.
തദ് വാക്യം ഹരിരാജസ്യ സത്ത്വധൈര്യസമന്വിതമ്। ശ്രുത്വാ രാക്ഷസശാര്ദൂലഃ കുമ്ഭകര്ണോഽബ്രവീദ് വചഃ
വാനരരാജാവിന്റെ ധൈര്യവും ഉറച്ച മനസ്സും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടു, രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശക്തനായ കുംഭകർണ്ണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
പ്രജാപതേസ്തു പൌത്രസ്ത്വം തഥൈവര്ക്ഷരജഃസുതഃ। ധൃതിപൌരുഷസമ്പന്നസ്തസ്മാദ് ഗര്ജസി വാനര
നീ പ്രജാപതിയുടെ പൗത്രനും, അർക്കന്റെ പൊടിയുടെ മകനുമാണ്; ധൈര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞവനായി, അതുകൊണ്ടാണ് നീ വാനരാ, ഈ ഗർജനം ചെയ്യുന്നത്.
സ കുമ്ഭകര്ണസ്യ വചോ നിശമ്യ വ്യാവിധ്യ ശൈലം സഹസാ മുമോച। തേനാജഘാനോരസി കുമ്ഭകര്ണം ശൈലേന വജ്രാശനിസംനിഭേന
കുംഭകർണ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൻ മല ചുറ്റി വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞു; ആ മല, വജ്രംപോലുള്ളത്, കുംഭകർണ്ണന്റെ നെഞ്ചിൽ അടി നൽകി.
തച്ഛൈലശൃങ്ഗം സഹസാ വിഭിന്നം ഭുജാന്തരേ തസ്യ തദാ വിശാലേ। തതോ വിഷേദുഃ സഹസാ പ്ലവംഗാ രക്ഷോഗണാശ്ചാപി മുദാ വിനേദുഃ
ആ മലശൃംഗം വേഗത്തിൽ കുംഭകർണ്ണന്റെ വലിയ കൈകളുടെ ഇടയിൽ തകർന്നു; അതോടെ വാനരങ്ങൾ ഭയത്തോടെ നിലവിളിച്ചു, രാക്ഷസസംഘങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ കൂകി.
സ ശൈലശൃങ്ഗാഭിഹതശ്ചുകോപ നനാദ രോഷാച്ച വിവൃത്യ വക്ത്രമ്। വ്യാവിധ്യ ശൂലം സ തഡിത്പ്രകാശം ചിക്ഷേപ ഹര്യൃക്ഷപതേര്വധായ
മലശൃംഗം കൊണ്ടു അടിയേറ്റു, കുംഭകർണ്ണൻ കോപത്തോടെ ഗർജിച്ചു, മുഖം വലുതാക്കി തുറന്നു; മിന്നൽപോലുള്ള ശൂലം ചുറ്റി, വാനരനാഥനെ കൊല്ലാൻ എറിഞ്ഞു.
തത് കുമ്ഭകര്ണസ്യ ഭുജപ്രണുന്നം ശൂലം ശിതം കാഞ്ചനധാമയഷ്ടിമ്। ക്ഷിപ്രം സമുത്പത്യ നിഗൃഹ്യ ദോര്ഭ്യാം ബഭഞ്ജ വേഗേന സുതോഽനിലസ്യ
കുംഭകർണ്ണന്റെ കൈകൊണ്ട് അടിയേറ്റു, പൊൻതണ്ടുള്ള വല്ല്യായ ശൂലം, ഹനുമാൻ വേഗത്തിൽ ചാടി, ഇരുകൈകളിൽ പിടിച്ചു, ശക്തിയോടെ തകർത്തു.
കൃതം ഭാരസഹസ്രസ്യ ശൂലം കാലായസം മഹത്। ബഭഞ്ജ ജാനുമാരോപ്യ തദാ ഹൃഷ്ടഃ പ്ലവംഗമഃ
ആയിരം ഭാരങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന വലിയ ഇരുമ്പ് ശൂലം, ഹനുമാൻ താൻ കാൽമുട്ടിൽ വെച്ച് സന്തോഷത്തോടെ തകർത്തു.
ശൂലം ഭഗ്നം ഹനുമതാ ദൃഷ്ട്വാ വാനരവാഹിനീ। ഹൃഷ്ടാ നനാദ ബഹുശഃ സര്വതശ്ചാപി ദുദ്രുവേ
ഹനുമാൻ ശൂലം തകർത്തത് കണ്ടു, വാനരസേന സന്തോഷത്തോടെ പലതവണ ഗർജിച്ചു, ചുറ്റും ഓടി.
ബഭൂവാഥ പരിത്രസ്തോ രാക്ഷസോ വിമുഖോഽഭവത്। സിംഹനാദം ച തേ ചക്രുഃ പ്രഹൃഷ്ടാ വനഗോചരാഃ। മാരുതിം പൂജയാംചക്രുര്ദൃഷ്ട്വാ ശൂലം തഥാഗതമ്
അതിനുശേഷം രാക്ഷസൻ ഭയപ്പെട്ട് തിരിഞ്ഞു; വനവാസികൾ സന്തോഷത്തോടെ സിംഹഗർജനം ചെയ്തു, മാരുതിയെ ആദരിച്ചു, ശൂലം അങ്ങനെ തകർന്നത് കണ്ടു.
സ തത് തഥാ ഭഗ്നമവേക്ഷ്യ ശൂലം ചുകോപ രക്ഷോധിപതിര്മഹാത്മാ। ഉത്പാട്യ ലങ്കാമലയാത് സ ശൃങ്ഗം ജഘാന സുഗ്രീവമുപേത്യ തേന
ശൂലം അങ്ങനെ തകർന്നത് കണ്ടു, മഹാത്മാവായ രാക്ഷസരാജാവ് കോപിച്ചു; ലങ്കാമലയിൽ നിന്നൊരു ശൃംഗം പിഴുതി, അതുകൊണ്ട് സമീപിച്ച സുഗ്രീവനെ അടിച്ചു.
സമഭ്യുപേത്യാദ്ഭുതഘോരവീര്യം സ കുമ്ഭകര്ണോ യുധി വാനരേന്ദ്രമ്। ജഹാര സുഗ്രീവമഭിപ്രഗൃഹ്യ യഥാനിലോ മേഘമിവ പ്രചണ്ഡഃ
അദ്ഭുതവും ഭയാനകവും ആയ ശക്തിയുള്ള കുംഭകർണ്ണൻ യുദ്ധത്തിൽ വാനരരാജാവിനോട് മുന്നേറി; സുഗ്രീവനെ ശക്തമായി പിടിച്ചു, അതിക്രമമായ കാറ്റ് മേഘത്തെ കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ കൊണ്ടുപോയി.
സ തം മഹാമേഘനികാശരൂപ- മുത്പാട്യ ഗച്ഛന് യുധി കുമ്ഭകര്ണഃ। രരാജ മേരുപ്രതിമാനരൂപോ മേരുര്യഥാ വ്യുച്ഛ്രിതഘോരശൃങ്ഗഃ
വലിയ കറുത്ത മേഘംപോലുള്ള രൂപത്തിൽ, യുദ്ധത്തിൽ കുംഭകർണ്ണൻ അവനെ കൊണ്ടുപോയി; മേരു പർവതത്തോടു സമാനമായ രൂപം, ഭയാനകമായ ശൃംഗം ഉയർത്തി തിളങ്ങി.
തതസ്തമാദായ ജഗാമ വീരഃ സംസ്തൂയമാനോ യുധി രാക്ഷസേന്ദ്രഃ। ശൃണ്വന് നിനാദം ത്രിദിവാലയാനാം പ്ലവങ്ഗരാജഗ്രഹവിസ്മിതാനാമ്
അതിനുശേഷം വീരനായ രാക്ഷസരാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട് അവനെ കൊണ്ടുപോയി; വാനരരാജാവിനെ പിടിച്ചെടുത്തതിൽ അതിശയിച്ച സ്വർഗ്ഗവാസികളുടെ നിലവിളി കേട്ടു.
തതസ്തമാദായ തദാ സ മേനേ ഹരീന്ദ്രമിന്ദ്രോപമമിന്ദ്രവീര്യഃ। അസ്മിന് ഹതേ സര്വമിദം ഹതം സ്യാത് സരാഘവം സൈന്യമിതീന്ദ്രശത്രുഃ
അവനെ പിടിച്ചെടുത്ത്, ഇന്ദ്രനു സമാനമായ ശക്തിയുള്ള കുംഭകർണ്ണൻ ചിന്തിച്ചു: 'ഈ വാനരരാജാവിനെ കൊല്ലുകയാണെങ്കിൽ, രാമനോടൊപ്പം ഈ സൈന്യവും മുഴുവൻ നശിക്കും.'
വിദ്രുതാം വാഹിനീം ദൃഷ്ട്വാ വാനരാണാമിതസ്തതഃ। കുമ്ഭകര്ണേന സുഗ്രീവം ഗൃഹീതം ചാപി വാനരമ്
വാനരസേന ഇവിടെ-അവിടെ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടു, കുംഭകർണ്ണൻ സുഗ്രീവനെ പിടിച്ചെടുത്തതും കണ്ടു, വാനരങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടു.
ഹനൂമാംശ്ചിന്തയാമാസ മതിമാന് മാരുതാത്മജഃ। ഏവം ഗൃഹീതേ സുഗ്രീവേ കിം കര്തവ്യം മയാ ഭവേത്
മാറ്റുവാൻ ബുദ്ധിയുള്ള മാരുതിയുടെ മകൻ ഹനുമാൻ ചിന്തിച്ചു: 'സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?'
യദ്ധി ന്യായ്യം മയാ കര്തും തത് കരിഷ്യാമ്യസംശയമ്। ഭൂത്വാ പര്വതസംകാശോ നാശയിഷ്യാമി രാക്ഷസമ്
എനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് ശരിയാണെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ നിർബന്ധമായും ചെയ്യും; ഒരു വലിയ പർവതത്തെപ്പോലെ രൂപം എടുത്ത് ഞാൻ ആ രാക്ഷസനെ നശിപ്പിക്കും.
മയാ ഹതേ സംയതി കുമ്ഭകര്ണേ മഹാബലേ മുഷ്ടിവിശീര്ണദേഹേ। വിമോചിതേ വാനരപാര്ഥിവേ ച ഭവന്തു ഹൃഷ്ടാഃ പ്ലവഗാഃ സമഗ്രാഃ
യുദ്ധത്തിൽ ശക്തനായ കുംഭകർണനെ ഞാൻ കൈകളാൽ അടിച്ച് ശരീരം തകർത്തു കൊല്ലുകയും, വാനരരാജാവിനെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ, എല്ലാ വാനരരും സന്തോഷിക്കും.
അഥവാ സ്വയമപ്യേഷ മോക്ഷം പ്രാപ്സ്യതി വാനരഃ। ഗൃഹീതോഽയം യദി ഭവേത് ത്രിദശൈഃ സാസുരോരഗൈഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഈ വാനരൻ സ്വയം തന്നെ മോചനം നേടും; ദേവന്മാരോ, അസുരന്മാരോ, പാമ്പുകളോ പിടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
മന്യേ ന താവദാത്മാനം ബുധ്യതേ വാനരാധിപഃ। ശൈലപ്രഹാരാഭിഹതഃ കുമ്ഭകര്ണേന സംയുഗേ
കുംഭകർണൻ യുദ്ധത്തിൽ പർവതപ്രഹാരമെന്ന പോലെ അടിച്ചപ്പോൾ, വാനരാധിപൻ ഇപ്പോഴും തനിക്കു ബോധം കിട്ടിയിട്ടില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
അയം മുഹൂര്താത് സുഗ്രീവോ ലബ്ധസംജ്ഞോ മഹാഹവേ। ആത്മനോ വാനരാണാം ച യത് പഥ്യം തത് കരിഷ്യതി
ഈ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ കുറേ നിമിഷത്തിനകം സുгрീവൻ ബോധം തിരിച്ചെടുക്കും; തനിക്കും വാനരർക്കും ഉത്തമമായത് ചെയ്യും.
മയാ തു മോക്ഷിതസ്യാസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ। അപ്രീതിശ്ച ഭവേത് കഷ്ടാ കീര്തിനാശശ്ച ശാശ്വതഃ
എനിക്ക് ഈ മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവനെ മോചിപ്പിച്ചാൽ, അവന് ദു:ഖവും, സ്ഥിരമായ മാനനഷ്ടവും ഉണ്ടാകും.