നിഃശ്രേയസഫലാവേവ ധര്മാര്ഥാവിതരാവപി। അധര്മാനര്ഥയോഃ പ്രാപ്തം ഫലം ച പ്രത്യവായികമ്
ധർമ്മവും അർത്ഥവും ഉത്തമഫലമാണ് നൽകുന്നത്; അതേസമയം അധർമ്മവും അനർത്ഥവും ദോഷകരമായ ഫലങ്ങൾ മാത്രം നൽകും.
ഐഹലൌകികപാരക്യം കര്മ പുംഭിര്നിഷേവ്യതേ। കര്മാണ്യപി തു കല്യാണി ലഭതേ കാമമാസ്ഥിതഃ
ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലം ലഭിക്കാനാണ് മനുഷ്യർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; ആഗ്രഹത്തിൽ ഉറച്ച് നിൽക്കുന്നവനും നല്ല പ്രവൃത്തികൾ നേടാം.
തത്ര ക്ലൃപ്തമിദം രാജ്ഞാ ഹൃദി കാര്യം മതം ച നഃ। ശത്രൌ ഹി സാഹസം യത് തത് കിമിവാത്രാപനീയതേ
രാജാവ് മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ച കാര്യമാണ് നമുക്ക് ചെയ്യേണ്ടത്; ശത്രുവിനെതിരെ ധൈര്യത്തോടെ എന്ത് ചെയ്യാമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ഏകസ്യൈവാഭിയാനേ തു ഹേതുര്യഃ പ്രാഹൃതസ്ത്വയാ। തത്രാപ്യനുപപന്നം തേ വക്ഷ്യാമി യദസാധു ച
ഒറ്റയാളായി മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടതിന്റെ കാരണമായി നീ പറഞ്ഞത് ശരിയല്ല; അതിലെ തെറ്റും അനുചിതവും ഞാൻ പറയാം.
യേന പൂര്വം ജനസ്ഥാനേ ബഹവോഽതിബലാ ഹതാഃ। രാക്ഷസാ രാഘവം തം ത്വം കഥമേകോ ജയിഷ്യസി
ജനസ്ഥാനത്തിൽ മുമ്പ് അനേകം ശക്തരായ രാക്ഷസന്മാരെ വധിച്ച രാഘവനെ നീ ഒറ്റയ്ക്ക് എങ്ങനെ ജയിക്കും?
യേ പൂര്വം നിര്ജിതാസ്തേന ജനസ്ഥാനേ മഹൌജസഃ। രാക്ഷസാംസ്താന് പുരേ സര്വാന് ഭീതാനദ്യ ന പശ്യസി
ജനസ്ഥാനത്തിൽ രാഘവൻ നേരത്തെ തോൽപ്പിച്ച ശക്തരായ രാക്ഷസന്മാരെ നീ ഇപ്പോൾ നഗരത്തിൽ കാണുന്നില്ല; അവർ ഭയന്നാണ് അപ്രത്യക്ഷമായത്.
തം സിംഹമിവ സംക്രുദ്ധം രാമം ദശരഥാത്മജമ്। സര്പം സുപ്തമഹോ ബുദ്ധ്വാ പ്രബോധയിതുമിച്ഛസി
ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ, കോപത്തിൽ സിംഹംപോലെയും ഉറങ്ങുന്ന പാമ്പുപോലെയും ഭയങ്കരനാണ്; അവനെ ഉണർത്താൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ജ്വലന്തം തേജസാ നിത്യം ക്രോധേന ച ദുരാസദമ്। കസ്തം മൃത്യുമിവാസഹ്യമാസാദയിതുമര്ഹതി
എപ്പോഴും തേജസ്സിൽ ജ്വലിക്കുന്നവനും, കോപത്തിൽ അതികഠിനനുമായവനേത്, മരണത്തെപ്പോലും അതിജീവിക്കാൻ ആരാണ് ധൈര്യപ്പെടുക?
സംശയസ്ഥമിദം സര്വം ശത്രോഃ പ്രതിസമാസനേ। ഏകസ്യ ഗമനം താത നഹി മേ രോചതേ ഭൃശമ്
ശത്രുവിനെ നേരിടുമ്പോൾ എല്ലാം അനിശ്ചിതമാണ്; അച്ഛാ, ഒരാൾ മാത്രം പോവുന്നതിൽ എനിക്കൊന്നും സമ്മതമില്ല.
ഹീനാര്ഥസ്തു സമൃദ്ധാര്ഥം കോ രിപും പ്രാകൃതം യഥാ। നിശ്ചിതം ജീവിതത്യാഗേ വശമാനേതുമിച്ഛതി
സമ്പത്ത് ഇല്ലാത്തവൻ, സമ്പന്നനായ ശത്രുവിനെ, സാധാരണ മനുഷ്യൻപോലെ, ജീവൻ തന്നെ പണയപ്പെടുത്തി കീഴടക്കാൻ ശ്രമിക്കുമോ?
യസ്യ നാസ്തി മനുഷ്യേഷു സദൃശോ രാക്ഷസോത്തമ। കഥമാശംസസേ യോദ്ധും തുല്യേനേന്ദ്രവിവസ്വതോഃ
രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, മനുഷ്യരിൽ അവനു തുല്യൻ ആരുമില്ലെങ്കിൽ, ഇന്ദ്രനോ സൂര്യനോ പോലെയുള്ളവനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ നീ എങ്ങനെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു?
ഏവമുക്ത്വാ തു സംരബ്ധം കുമ്ഭകര്ണം മഹോദരഃ। ഉവാച രക്ഷസാം മധ്യേ രാവണം ലോകരാവണമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കോപത്തോടെ കുംഭകർണ്ണനോട് മഹോദരൻ, രാക്ഷസന്മാരുടെ നടുവിൽ ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാവണനോട് പറഞ്ഞു.
ലബ്ധ്വാ പുരസ്താദ് വൈദേഹീം കിമര്ഥം ത്വം വിലമ്ബസേ। യദീച്ഛസി തദാ സീതാ വശഗാ തേ ഭവിഷ്യതി
വൈദേഹിയെ മുമ്പേ പിടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ, പിന്നെ എന്തിനാണ് നീ വൈകുന്നത്? നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, സീത ഉടനെ നിന്റെ അധികാരത്തിൽ വരും.
ദൃഷ്ടഃ കശ്ചിദുപായോ മേ സീതോപസ്ഥാനകാരകഃ। രുചിതശ്ചേത് സ്വയാ ബുദ്ധ്യാ രാക്ഷസേന്ദ്ര തതഃ ശൃണു
സീതയെ നിന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരാൻ ഒരു മാർഗം ഞാൻ കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്; അതു നിന്റെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായാൽ, രാക്ഷസാധിപതിയേ, കേൾക്കൂ.
അഹം ദ്വിജിഹ്വഃ സംഹ്രാദീ കുമ്ഭകര്ണോ വിതര്ദനഃ। പഞ്ച രാമവധായൈതേ നിര്യാന്തീത്യവഘോഷയ
ഞാൻ ദ്വിജിഹ്വനും സംഹ്രാദിയും കുംഭകർണ്ണനും വിതർദനനും — ഈ അഞ്ചുപേരും രാമനെ കൊല്ലാൻ പുറപ്പെടുന്നു എന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയിക്കൂ.
തതോ ഗത്വാ വയം യുദ്ധം ദാസ്യാമസ്തസ്യ യത്നതഃ। ജേഷ്യാമോ യദി തേ ശത്രൂന് നോപായൈഃ കാര്യമസ്തി നഃ
പിന്നീട് നാം അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പോകും, എല്ലാ ശ്രമവും ഉപയോഗിച്ച്. നിന്റെ ശത്രുക്കളെ നാം ജയിച്ചാൽ, യുക്തികൾ വേണ്ടതില്ല.
അഥ ജീവതി നഃ ശത്രുര്വയം ച കൃതസംയുഗാഃ। തതഃ സമഭിപത്സ്യാമോ മനസാ യത് സമീക്ഷിതമ്
എങ്കിൽ, നമ്മുടെ ശത്രു ജീവിച്ചിരിക്കുകയോ, നാം യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു വരികയോ ചെയ്താൽ, നീ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച പദ്ധതികൾക്ക് പിന്നെ നാം ശ്രമിക്കും.
വയം യുദ്ധാദിഹൈഷ്യാമോ രുധിരേണ സമുക്ഷിതാഃ। വിദാര്യ സ്വതനും ബാണൈ രാമനാമാങ്കിതൈഃ ശരൈഃ
നാം രക്തത്തിൽ കുളിച്ച്, രാമന്റെ പേരിട്ട അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശരീരം തുളഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു വരും.
ഭക്ഷിതോ രാഘവോഽസ്മാഭിര്ലക്ഷ്മണശ്ചേതി വാദിനഃ। തതഃ പാദൌ ഗ്രഹീഷ്യാമസ്ത്വം നഃ കാമം പ്രപൂരയ
‘രാഘവനും ലക്ഷ്മണനും ഞങ്ങൾ തിന്നുകളഞ്ഞു’ എന്ന് പറഞ്ഞ്, നാം നിന്റെ കാലുകൾ പിടിക്കും — ഞങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം നീ നിറവേറ്റണം.
തതോഽവഘോഷയ പുരേ ഗജസ്കന്ധേന പാര്ഥിവ। ഹതോ രാമഃ സഹ ഭ്രാത്രാ സസൈന്യ ഇതി സര്വതഃ
അപ്പോൾ രാജാവേ, ആനയുടെ മേൽ കയറി നഗരം മുഴുവനും, ‘രാമനും സഹോദരനും സൈന്യത്തോടുകൂടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു’ എന്ന് പ്രഖ്യാപനം ചെയ്യൂ.
പ്രീതോ നാമ തതോ ഭൂത്വാ ഭൃത്യാനാം ത്വമരിംദമ। ഭോഗാംശ്ച പരിവാരാംശ്ച കാമാന് വസു ച ദാപയ
പിന്നീട്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച സന്തോഷത്തിൽ, ഭൃത്യന്മാർക്ക് ആനന്ദവും, അനുചരന്മാർക്കും ഇഷ്ടസൗഖ്യങ്ങളും ധനവും നല്കൂ.
തതോ മാല്യാനി വാസാംസി വീരാണാമനുലേപനമ്। പേയം ച ബഹു യോധേഭ്യഃ സ്വയം ച മുദിതഃ പിബ
ശൂരന്മാർക്ക് മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ഉണക്കളും, യോദ്ധാക്കൾക്ക് ധാരാളം പാനീയവും വിതരണം ചെയ്യൂ; നീയും സന്തോഷത്തോടെ കുടിക്കൂ.
തതോഽസ്മിന് ബഹുലീഭൂതേ കൌലീനേ സര്വതോ ഗതേ। ഭക്ഷിതഃ സസുഹൃദ് രാമോ രാക്ഷസൈരിതി വിശ്രുതേ
ഈ ആഘോഷം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചു, ‘രാമനും സുഹൃത്തുക്കളും രാക്ഷസന്മാർ തിന്നുകളഞ്ഞു’ എന്ന വാർത്ത പരന്നാൽ,
പ്രവിശ്യാശ്വാസ്യ ചാപി ത്വം സീതാം രഹസി സാന്ത്വയന്। ധനധാന്യൈശ്ച കാമൈശ്ച രത്നൈശ്ചൈനാം പ്രലോഭയ
പിന്നീട്, നീ അകത്തേക്ക് കടന്നു, സീതയെ ഒറ്റക്കായി ആശ്വസിപ്പിച്ച്, അവളെ സമാധാനിപ്പിക്കുകയും, ധനം, ധാന്യം, ഇഷ്ടങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ എന്നിവ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് വശീകരിക്കൂ.
അനയോപധയാ രാജന് ഭൂയഃ ശോകാനുബന്ധയാ। അകാമാ ത്വദ്വശം സീതാ നഷ്ടനാഥാ ഗമിഷ്യതി
ഈ വഞ്ചനയിലൂടെ, രാജാവേ, വീണ്ടും ദുഃഖം ഉണ്ടാക്കി, രക്ഷകനില്ലാതെ ഇഷ്ടമില്ലാത്ത സീത, നിന്റെ വശത്തേക്ക് വരും.
രമണീയം ഹി ഭര്താരം വിനഷ്ടമധിഗമ്യ സാ। നൈരാശ്യാത് സ്ത്രീലഘുത്വാച്ച ത്വദ്വശം പ്രതിപത്സ്യതേ
സ്വന്തം ഭർത്താവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കണ്ടാൽ, നിരാശയാലും സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലത്വത്താലും അവൾ നിന്റെ വശത്തേക്ക് വരും.
സാ പുരാ സുഖസംവൃദ്ധാ സുഖാര്ഹാ ദുഃഖകര്ശിതാ। ത്വയ്യധീനം സുഖം ജ്ഞാത്വാ സര്വഥൈവ ഗമിഷ്യതി
മുന്പ് സൗഖ്യത്തിൽ വളർന്ന, സന്തോഷത്തിന് അർഹയായ അവൾ, ഇപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ കഷ്ടപ്പെട്ട്, സുഖം നിന്റെ അധീനമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാറ്റിലും നിന്റെ വശത്തേക്ക് തിരിയും.
ഏതത് സുനീതം മമ ദര്ശനേന രാമം ഹി ദൃഷ്ട്വൈവ ഭവേദനര്ഥഃ। ഇഹൈവ തേ സേത്സ്യതി മോത്സുകോ ഭൂ- ര്മഹാനയുദ്ധേന സുഖസ്യ ലാഭഃ
ഇത് നന്നായി ആലോചിച്ചതാണ്; ഞാൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാൽ രാമനെ കണ്ടതുമാത്രം ദോഷം വരും. ഇവിടെ തന്നെ നീ വിജയിക്കും — വലിയ യുദ്ധം ഇല്ലാതെ വലിയ സന്തോഷം നേടാം, അതിനാൽ ഉത്കണ്ഠപ്പെടേണ്ട.
അനഷ്ടസൈന്യോ ഹ്യനവാപ്തസംശയോ രിപും ത്വയുദ്ധേന ജയഞ്ജനാധിപഃ। യശശ്ച പുണ്യം ച മഹാന്മഹീപതേ ശ്രിയം ച കീര്തിം ച ചിരം സമശ്നുതേ
നിന്റെ സൈന്യം നശിക്കാതെ, സംശയം ഇല്ലാതെ, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുവിനെ ജയിച്ചാൽ, രാജാവേ, നീ ദീർഘകാലം വലിയ യശസ്സും, പുണ്യവും, ഐശ്വര്യവും, കീർത്തിയും അനുഭവിക്കും.
thumb|പഞ്ചഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ അറുപത്തിയഞ്ചാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.