കുമ്ഭകര്ണം സമീക്ഷ്യൈവ വിതത്രാസ പ്രജാപതിഃ। കുമ്ഭകര്ണമഥാശ്വാസ്തഃ സ്വയംഭൂരിദമബ്രവീത്
കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ പ്രജാപതി ഭയപ്പെട്ടു; പിന്നെ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി സ്വയംഭൂവു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ധ്രുവം ലോകവിനാശായ പൌലസ്ത്യേനാസി നിര്മിതഃ। തസ്മാത് ത്വമദ്യപ്രഭൃതി മൃതകല്പഃ ശയിഷ്യസേ
നിശ്ചയമായും, ലോകങ്ങൾ നശിപ്പാൻ പൗലസ്ത്യപുത്രൻ നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഇന്നുമുതൽ നീ മരിച്ചവനുപോലെ ഉറങ്ങും.
ബ്രഹ്മശാപാഭിഭൂതോഽഥ നിപപാതാഗ്രതഃ പ്രഭോഃ। തതഃ പരമസമ്ഭ്രാന്തോ രാവണോ വാക്യമബ്രവീത്
ബ്രഹ്മശാപം ഏറ്റെടുത്ത് അവൻ പ്രഭുവിന്റെ മുമ്പിൽ വീണു; അതിനുശേഷം അത്യന്തം ആശങ്കയോടെ രാവണൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രവൃദ്ധഃ കാഞ്ചനോ വൃക്ഷഃ ഫലകാലേ നികൃത്യതേ। ന നപ്താരം സ്വകം ന്യായ്യം ശപ്തുമേവം പ്രജാപതേ
പുഷ്പിച്ചുവളർന്ന സ്വർണവൃക്ഷം പഴംകായ്ക്കുമ്പോൾ വെട്ടിക്കളയുന്നു; പ്രജാപതേ, ഇങ്ങനെ സ്വന്തം മകനായ മുമ്ബത്തിയെ ശപിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.
ന മിഥ്യാവചനശ്ച ത്വം സ്വപ്സ്യത്യേവ ന സംശയഃ। കാലസ്തു ക്രിയതാമസ്യ ശയനേ ജാഗരേ തഥാ
നീ കള്ളവാക്ക് പറയുന്നവനല്ല; അവൻ ഉറക്കത്തിൽ ആകും, സംശയമില്ല. പക്ഷേ, അവന്റെ ഉറക്കത്തിനും ഉണരലിനും ഒരു കാലാവധി നിശ്ചയിക്കണം.
രാവണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സ്വയംഭൂരിദമബ്രവീത്। ശയിതാ ഹ്യേഷ ഷണ്മാസമേകാഹം ജാഗരിഷ്യതി
രാവണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സ്വയംഭൂവു പറഞ്ഞു: അവൻ ആറുമാസം ഉറങ്ങും, ഒരു ദിവസം മാത്രമേ ഉണരൂ.
ഏകേനാഹ്നാ ത്വസൌ വീരശ്ചരന് ഭൂമിം ബുഭുക്ഷിതഃ। വ്യാത്താസ്യോ ഭക്ഷയേല്ലോകാന് സംവൃദ്ധ ഇവ പാവകഃ
ആ ഒരു ദിവസം ഈ വീരൻ ഭൂമിയിൽ വിശപ്പോടെ അലഞ്ഞു, വായ് തുറന്ന്, ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന തീപോലെ തിന്നുകളയും.
സോഽസൌ വ്യസനമാപന്നഃ കുമ്ഭകര്ണമബോധയത്। ത്വത്പരാക്രമഭീതശ്ച രാജാ സമ്പ്രതി രാവണഃ
ഇങ്ങനെ ദുരിതത്തിൽപ്പെട്ട കുംഭകർണ്ണനെ ഉണർത്തി; ഇപ്പോൾ രാജാവായ രാവണൻ നിന്റെ ശക്തിയെ ഭയന്നിരിക്കുകയാണ്.
സ ഏഷ നിര്ഗതോ വീരഃ ശിബിരാദ് ഭീമവിക്രമഃ। വാനരാന് ഭൃശസംക്രുദ്ധോ ഭക്ഷയന് പരിധാവതി
ഈ ഭയങ്കര വീരൻ കാവിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു, അത്യന്തം കോപത്തോടെ വാനരന്മാരെ പിടിച്ചു തിന്നുകൊണ്ടു ഓടുന്നു.
കുമ്ഭകര്ണം സമീക്ഷ്യൈവ ഹരയോഽദ്യ പ്രദുദ്രുവുഃ। കഥമേനം രണേ ക്രുദ്ധം വാരയിഷ്യന്തി വാനരാഃ
ഇന്ന് കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടു വാനരന്മാർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചിരിക്കുന്ന അവനെ എങ്ങനെ വാനരന്മാർ തടയാനാകും?
ഉച്യന്താം വാനരാഃ സര്വേ യന്ത്രമേതത് സമുച്ഛ്രിതമ്। ഇതി വിജ്ഞായ ഹരയോ ഭവിഷ്യന്തീഹ നിര്ഭയാഃ
എല്ലാ വാനരന്മാരോടും പറയണം: ഇതാണ് ഉയർത്തിയ വലിയ യന്ത്രം; ഇത് മനസ്സിലാക്കി ഇവിടെയുള്ള വാനരന്മാർ ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കും.
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാ ഹേതുമത് സുമുഖോദ്ഗതമ്। ഉവാച രാഘവോ വാക്യം നീലം സേനാപതിം തദാ
വിഭീഷണന്റെ യുക്തിപൂർവ്വവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാഘവൻ അന്നേ സമയം സൈന്യാധിപനായ നീലനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ സൈന്യാനി സര്വാണി വ്യൂഹ്യ തിഷ്ഠസ്വ പാവകേ। ദ്വാരാണ്യാദായ ലങ്കായാശ്ചര്യാശ്ചാസ്യാഥ സംക്രമാന്
നീ പോകൂ, എല്ലാ സൈന്യങ്ങളെയും ക്രമീകരിച്ച് ഒരുക്കിക്കൊൾക; അഗ്നിപോലെയുള്ളവനേ, ലങ്കയുടെ വാതിലുകളും വഴികളും കൈവശം എടുക്കുക.
ശൈലശൃങ്ഗാണി വൃക്ഷാംശ്ച ശിലാശ്ചാപ്യുപസംഹരന്। ഭവന്തഃ സായുധാഃ സര്വേ വാനരാഃ ശൈലപാണയഃ
പർവതശിഖരങ്ങളും മരങ്ങളും കല്ലുകളും ഒക്കെ ശേഖരിക്കുക; എല്ലാവരും ആയുധങ്ങളോടെ, കൈയിൽ പർവതങ്ങൾ പിടിച്ച് വാനരന്മാർ ഒരുക്കമായിരിക്കണം.
രാഘവേണ സമാദിഷ്ടോ നീലോ ഹരിചമൂപതിഃ। ശശാസ വാനരാനീകം യഥാവത് കപികുഞ്ജരഃ
രാഘവൻ അदेशം നൽകിയതനുസരിച്ച് ഹരിസൈന്യാധിപനായ നീലൻ, വലിയ കപിക്കുമാരനായി, വാനരസൈന്യത്തെ യഥാവിധി ക്രമീകരിച്ചു.
തതോ ഗവാക്ഷഃ ശരഭോ ഹനൂമാനങ്ഗദസ്തഥാ। ശൈലശൃങ്ഗാണി ശൈലാഭാ ഗൃഹീത്വാ ദ്വാരമഭ്യയുഃ
അതിനുശേഷം ഗവാക്ഷൻ, ശരഭൻ, ഹനുമാൻ, അങ്ങദൻ എന്നിവർ പർവതങ്ങളെപ്പോലെയുള്ളവരായി പർവതശിഖരങ്ങൾ എടുത്ത് വാതിലിലേക്ക് മുന്നേറി.
രാമവാക്യമുപശ്രുത്യ ഹരയോ ജിതകാശിനഃ। പാദപൈരര്ദയന് വീരാ വാനരാഃ പരവാഹിനീമ്
രാമന്റെ ആജ്ഞ കേട്ടയുടന് വിജയികളായ വാനര വീരന്മാര് മരങ്ങള് കൊണ്ടു ശത്രുസൈന്യത്തെ തകര്ത്തു.
തതോ ഹരീണാം തദനീകമുഗ്രം രരാജ ശൈലോദ്യതവൃക്ഷഹസ്തമ്। ഗിരേഃ സമീപാനുഗതം യഥൈവ മഹന്മഹാമ്ഭോധരജാലമുഗ്രമ്
അതിനുശേഷം മരങ്ങളും പര്വ്വതശിഖരങ്ങളും കൈവശമാക്കി കനത്ത വാനരസൈന്യം പര്വ്വതത്തിനടുത്ത് വലിയ കറുത്ത മേഘക്കൂട്ടംപോലെ ഭയാനകമായി തിളങ്ങി.
thumb|ദ്വിഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വിഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിരണ്ടാം സര്ഗം കേള്ക്കൂ.
സ തു രാക്ഷസശാര്ദൂലോ നിദ്രാമദസമാകുലഃ। രാജമാര്ഗം ശ്രിയാ ജുഷ്ടം യയൌ വിപുലവിക്രമഃ
അവന് — രാക്ഷസന്മാരില് ശൂരനായവന് — ഉറക്കത്തിലും മദത്തിലും മുഴുകി, മഹാശക്തിയോടെ, ഭംഗിയോടെ അലങ്കരിച്ച രാജപഥത്തിലൂടെ നടന്നു.
രാക്ഷസാനാം സഹസ്രൈശ്ച വൃതഃ പരമദുര്ജയഃ। ഗൃഹേഭ്യഃ പുഷ്പവര്ഷേണ കീര്യമാണസ്തദാ യയൌ
അതിര്ഭീകരനായ അവന് ആയിരക്കണക്കിന് രാക്ഷസന്മാരാല് ചുറ്റപ്പെട്ട്, വീടുകളില്നിന്ന് പൂക്കള് വിതറിയതോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സ ഹേമജാലവിതതം ഭാനുഭാസ്വരദര്ശനമ്। ദദര്ശ വിപുലം രമ്യം രാക്ഷസേന്ദ്രനിവേശനമ്
പൊന്നാല് അലങ്കരിച്ച, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, വിശാലവും മനോഹരവുമായ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരം അവന് കണ്ടു.
സ തത്തദാ സൂര്യ ഇവാഭ്രജാലം പ്രവിശ്യ രക്ഷോധിപതേര്നിവേശനമ്। ദദര്ശ ദൂരേഽഗ്രജമാസനസ്ഥം സ്വയംഭുവം ശക്ര ഇവാസനസ്ഥമ്
അവന് സൂര്യന് മേഘക്കൂട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതുപോലെ രാക്ഷസാധിപന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് കടന്നു. അകലെ സിംഹാസനത്തില് ഇരിക്കുന്ന തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനെ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവന് കണ്ടു.
ഭ്രാതുഃ സ ഭവനം ഗച്ഛന് രക്ഷോഗണസമന്വിതഃ। കുമ്ഭകര്ണഃ പദന്യാസൈരകമ്പയത മേദിനീമ്
സഹോദരന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് രാക്ഷസഗണങ്ങളോടൊപ്പം കുംഭകര്ണ്ണന് നടന്നപ്പോള് അവന്റെ കാല്വെയ്പ്പില് ഭൂമി നടുങ്ങി.
സോഽഭിഗമ്യ ഗൃഹം ഭ്രാതുഃ കക്ഷ്യാമഭിവിഗാഹ്യ ച। ദദര്ശോദ്വിഗ്നമാസീനം വിമാനേ പുഷ്പകേ ഗുരുമ്
സഹോദരന്റെ വീട്ടിലെ അകത്തളത്തിലേക്ക് കടന്ന കുംഭകര്ണ്ണന് വിഷമത്തോടെ പുഷ്പകവിമാനത്തില് ഇരിക്കുന്ന ഗുരുവായ സഹോദരനെ കണ്ടു.
അഥ ദൃഷ്ട്വാ ദശഗ്രീവഃ കുമ്ഭകര്ണമുപസ്ഥിതമ്। തൂര്ണമുത്ഥായ സംഹൃഷ്ടഃ സംനികര്ഷമുപാനയത്
കുംഭകര്ണ്ണനെ എത്തിയതായി കണ്ട ദശമുഖന് ഉടന് എഴുന്നേറ്റ് സന്തോഷത്തോടെ അവനെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
അഥാസീനസ്യ പര്യങ്കേ കുമ്ഭകര്ണോ മഹാബലഃ। ഭ്രാതുര്വവന്ദേ ചരണൌ കിം കൃത്യമിതി ചാബ്രവീത്
കുംഭകര്ണ്ണന് വലിയ ശക്തിയോടെ പര്യങ്കത്തില് ഇരിക്കുമ്പോള് സഹോദരന്റെ കാലുകളില് വന്ദനം ചെയ്തു, 'എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്നു ചോദിച്ചു.
ഉത്പത്യ ചൈനം മുദിതോ രാവണഃ പരിഷസ്വജേ। സ ഭ്രാത്രാ സമ്പരിഷ്വക്തോ യഥാവച്ചാഭിനന്ദിതഃ
രാവണന് സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് സഹോദരനെ അങ്കത്തിലേറ്റു; സഹോദരന്റെ ആലിംഗനം ലഭിച്ച കുംഭകര്ണ്ണന് യഥാക്രമം സ്വാഗതം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
കുമ്ഭകര്ണഃ ശുഭം ദിവ്യം പ്രതിപേദേ വരാസനമ്। സ തദാസനമാശ്രിത്യ കുമ്ഭകര്ണോ മഹാബലഃ
കുംഭകര്ണ്ണന് ദിവ്യവും ശുഭവുമായ സിംഹാസനം സ്വീകരിച്ചു; മഹാശക്തിയുള്ള കുംഭകര്ണ്ണന് അതില് ഇരുന്നു.
സംരക്തനയനഃ ക്രോധാദ് രാവണം വാക്യമബ്രവീത്। കിമര്ഥമഹമാദൃത്യ ത്വയാ രാജന് പ്രബോധിതഃ
കോപത്തില് കണ്ണുകള് ചുവന്ന കുംഭകര്ണ്ണന് രാവണനോട് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ അടിയന്തിരമായി എന്നെ ഉണര്ത്തിയത്?'