ബാലേന ജാതമാത്രേണ ക്ഷുധാര്തേന മഹാത്മനാ। ഭക്ഷിതാനി സഹസ്രാണി പ്രജാനാം സുബഹൂന്യപി
പിറന്ന ഉടൻ തന്നെ വിശപ്പോടെ കുംഭകർണൻ ആയ മഹാത്മാവ് ബാല്യത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ജീവികളെ തിന്നുകളഞ്ഞു.
തേഷു സമ്ഭക്ഷ്യമാണേഷു പ്രജാ ഭയനിപീഡിതാഃ। യാന്ത സ്മ ശരണം ശക്രം തമപ്യര്ഥം ന്യവേദയന്
അവൻ ജനങ്ങളെ തിന്നു നശിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഭയത്താൽ പീഡിതരായ ജനങ്ങൾ ഇന്ദ്രനിൽ അഭയം തേടുകയും ആ കാര്യം അവനോട് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.
സ കുമ്ഭകര്ണം കുപിതോ മഹേന്ദ്രോ ജഘാന വജ്രേണ ശിതേന വജ്രീ। സ ശക്രവജ്രാഭിഹതോ മഹാത്മാ ചചാല കോപാച്ച ഭൃശം നനാദ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ മഹേന്ദ്രൻ കുംഭകർണനെ锋മുളള വജ്രായുധംകൊണ്ട് അടിച്ചു; ശക്രന്റെ വജ്രം ഏറ്റപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവ് വിറച്ച് അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഉരയ്ക്കി.
തസ്യ നാനദ്യമാനസ്യ കുമ്ഭകര്ണസ്യ രക്ഷസഃ। ശ്രുത്വാ നിനാദം വിത്രസ്താഃ പ്രജാ ഭൂയോ വിതത്രസുഃ
രാക്ഷസനായ കുംഭകർണൻ ഉരയ്ക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ആ ഭയങ്കര ശബ്ദം കേട്ട് ജനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഭയപ്പെട്ടു.
തതഃ ക്രുദ്ധോ മഹേന്ദ്രസ്യ കുമ്ഭകര്ണോ മഹാബലഃ। നിഷ്കൃഷ്യൈരാവതാദ് ദന്തം ജഘാനോരസി വാസവമ്
അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ മഹാബലശാലിയായ കുംഭകർണൻ എയർാവതത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ദന്തം പറിച്ചെടുത്തു വാസവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
കുമ്ഭകര്ണപ്രഹാരാര്തോ വിജജ്വാല സ വാസവഃ। തതോ വിഷേദുഃ സഹസാ ദേവാ ബ്രഹ്മര്ഷിദാനവാഃ
കുംഭകർണന്റെ പ്രഹാരം ഏറ്റപ്പോൾ വാസവൻ വേദനയിൽ കത്തിയുപോയി; ഉടൻ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും ദാനവന്മാരും നിരാശരായി.
പ്രജാഭിഃ സഹ ശക്രശ്ച യയൌ സ്ഥാനം സ്വയംഭുവഃ। കുമ്ഭകര്ണസ്യ ദൌരാത്മ്യം ശശംസുസ്തേ പ്രജാപതേഃ
ജനങ്ങളോടൊപ്പം ശക്രനും സ്വയംഭുവിന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് പോയി; അവർ കുംഭകർണന്റെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ പ്രജാപതിക്ക് അറിയിച്ചു.
പ്രജാനാം ഭക്ഷണം ചാപി ദേവാനാം ചാപി ധര്ഷണമ്। ആശ്രമധ്വംസനം ചാപി പരസ്ത്രീഹരണം ഭൃശമ്
ജനങ്ങളെ തിന്നുക, ദേവന്മാരെ ആക്രമിക്കുക, ആശ്രമങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുക, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെ വീണ്ടും വീണ്ടും അപഹരിക്കുക—
ഏവം പ്രജാ യദി ത്വേഷ ഭക്ഷയിഷ്യതി നിത്യശഃ। അചിരേണൈവ കാലേന ശൂന്യോ ലോകോ ഭവിഷ്യതി
ഇവനെങ്ങനെ ജനങ്ങളെ ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി തിന്നിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അധികം വൈകാതെ ലോകം ശൂന്യമായിപ്പോകും.
വാസവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സര്വലോകപിതാമഹഃ। രക്ഷാംസ്യാവാഹയാമാസ കുമ്ഭകര്ണം ദദര്ശ ഹ
വാസവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും പിതാമഹൻ രാക്ഷസന്മാരെ വിളിച്ചു വരുത്തി, കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടു.
കുമ്ഭകര്ണം സമീക്ഷ്യൈവ വിതത്രാസ പ്രജാപതിഃ। കുമ്ഭകര്ണമഥാശ്വാസ്തഃ സ്വയംഭൂരിദമബ്രവീത്
കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ പ്രജാപതി ഭയപ്പെട്ടു; പിന്നെ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി സ്വയംഭൂവു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ധ്രുവം ലോകവിനാശായ പൌലസ്ത്യേനാസി നിര്മിതഃ। തസ്മാത് ത്വമദ്യപ്രഭൃതി മൃതകല്പഃ ശയിഷ്യസേ
നിശ്ചയമായും, ലോകങ്ങൾ നശിപ്പാൻ പൗലസ്ത്യപുത്രൻ നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഇന്നുമുതൽ നീ മരിച്ചവനുപോലെ ഉറങ്ങും.
ബ്രഹ്മശാപാഭിഭൂതോഽഥ നിപപാതാഗ്രതഃ പ്രഭോഃ। തതഃ പരമസമ്ഭ്രാന്തോ രാവണോ വാക്യമബ്രവീത്
ബ്രഹ്മശാപം ഏറ്റെടുത്ത് അവൻ പ്രഭുവിന്റെ മുമ്പിൽ വീണു; അതിനുശേഷം അത്യന്തം ആശങ്കയോടെ രാവണൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രവൃദ്ധഃ കാഞ്ചനോ വൃക്ഷഃ ഫലകാലേ നികൃത്യതേ। ന നപ്താരം സ്വകം ന്യായ്യം ശപ്തുമേവം പ്രജാപതേ
പുഷ്പിച്ചുവളർന്ന സ്വർണവൃക്ഷം പഴംകായ്ക്കുമ്പോൾ വെട്ടിക്കളയുന്നു; പ്രജാപതേ, ഇങ്ങനെ സ്വന്തം മകനായ മുമ്ബത്തിയെ ശപിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.
ന മിഥ്യാവചനശ്ച ത്വം സ്വപ്സ്യത്യേവ ന സംശയഃ। കാലസ്തു ക്രിയതാമസ്യ ശയനേ ജാഗരേ തഥാ
നീ കള്ളവാക്ക് പറയുന്നവനല്ല; അവൻ ഉറക്കത്തിൽ ആകും, സംശയമില്ല. പക്ഷേ, അവന്റെ ഉറക്കത്തിനും ഉണരലിനും ഒരു കാലാവധി നിശ്ചയിക്കണം.
രാവണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സ്വയംഭൂരിദമബ്രവീത്। ശയിതാ ഹ്യേഷ ഷണ്മാസമേകാഹം ജാഗരിഷ്യതി
രാവണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സ്വയംഭൂവു പറഞ്ഞു: അവൻ ആറുമാസം ഉറങ്ങും, ഒരു ദിവസം മാത്രമേ ഉണരൂ.
ഏകേനാഹ്നാ ത്വസൌ വീരശ്ചരന് ഭൂമിം ബുഭുക്ഷിതഃ। വ്യാത്താസ്യോ ഭക്ഷയേല്ലോകാന് സംവൃദ്ധ ഇവ പാവകഃ
ആ ഒരു ദിവസം ഈ വീരൻ ഭൂമിയിൽ വിശപ്പോടെ അലഞ്ഞു, വായ് തുറന്ന്, ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന തീപോലെ തിന്നുകളയും.
സോഽസൌ വ്യസനമാപന്നഃ കുമ്ഭകര്ണമബോധയത്। ത്വത്പരാക്രമഭീതശ്ച രാജാ സമ്പ്രതി രാവണഃ
ഇങ്ങനെ ദുരിതത്തിൽപ്പെട്ട കുംഭകർണ്ണനെ ഉണർത്തി; ഇപ്പോൾ രാജാവായ രാവണൻ നിന്റെ ശക്തിയെ ഭയന്നിരിക്കുകയാണ്.
സ ഏഷ നിര്ഗതോ വീരഃ ശിബിരാദ് ഭീമവിക്രമഃ। വാനരാന് ഭൃശസംക്രുദ്ധോ ഭക്ഷയന് പരിധാവതി
ഈ ഭയങ്കര വീരൻ കാവിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു, അത്യന്തം കോപത്തോടെ വാനരന്മാരെ പിടിച്ചു തിന്നുകൊണ്ടു ഓടുന്നു.
കുമ്ഭകര്ണം സമീക്ഷ്യൈവ ഹരയോഽദ്യ പ്രദുദ്രുവുഃ। കഥമേനം രണേ ക്രുദ്ധം വാരയിഷ്യന്തി വാനരാഃ
ഇന്ന് കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടു വാനരന്മാർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചിരിക്കുന്ന അവനെ എങ്ങനെ വാനരന്മാർ തടയാനാകും?
ഉച്യന്താം വാനരാഃ സര്വേ യന്ത്രമേതത് സമുച്ഛ്രിതമ്। ഇതി വിജ്ഞായ ഹരയോ ഭവിഷ്യന്തീഹ നിര്ഭയാഃ
എല്ലാ വാനരന്മാരോടും പറയണം: ഇതാണ് ഉയർത്തിയ വലിയ യന്ത്രം; ഇത് മനസ്സിലാക്കി ഇവിടെയുള്ള വാനരന്മാർ ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കും.
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാ ഹേതുമത് സുമുഖോദ്ഗതമ്। ഉവാച രാഘവോ വാക്യം നീലം സേനാപതിം തദാ
വിഭീഷണന്റെ യുക്തിപൂർവ്വവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാഘവൻ അന്നേ സമയം സൈന്യാധിപനായ നീലനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ സൈന്യാനി സര്വാണി വ്യൂഹ്യ തിഷ്ഠസ്വ പാവകേ। ദ്വാരാണ്യാദായ ലങ്കായാശ്ചര്യാശ്ചാസ്യാഥ സംക്രമാന്
നീ പോകൂ, എല്ലാ സൈന്യങ്ങളെയും ക്രമീകരിച്ച് ഒരുക്കിക്കൊൾക; അഗ്നിപോലെയുള്ളവനേ, ലങ്കയുടെ വാതിലുകളും വഴികളും കൈവശം എടുക്കുക.
ശൈലശൃങ്ഗാണി വൃക്ഷാംശ്ച ശിലാശ്ചാപ്യുപസംഹരന്। ഭവന്തഃ സായുധാഃ സര്വേ വാനരാഃ ശൈലപാണയഃ
പർവതശിഖരങ്ങളും മരങ്ങളും കല്ലുകളും ഒക്കെ ശേഖരിക്കുക; എല്ലാവരും ആയുധങ്ങളോടെ, കൈയിൽ പർവതങ്ങൾ പിടിച്ച് വാനരന്മാർ ഒരുക്കമായിരിക്കണം.
രാഘവേണ സമാദിഷ്ടോ നീലോ ഹരിചമൂപതിഃ। ശശാസ വാനരാനീകം യഥാവത് കപികുഞ്ജരഃ
രാഘവൻ അदेशം നൽകിയതനുസരിച്ച് ഹരിസൈന്യാധിപനായ നീലൻ, വലിയ കപിക്കുമാരനായി, വാനരസൈന്യത്തെ യഥാവിധി ക്രമീകരിച്ചു.
തതോ ഗവാക്ഷഃ ശരഭോ ഹനൂമാനങ്ഗദസ്തഥാ। ശൈലശൃങ്ഗാണി ശൈലാഭാ ഗൃഹീത്വാ ദ്വാരമഭ്യയുഃ
അതിനുശേഷം ഗവാക്ഷൻ, ശരഭൻ, ഹനുമാൻ, അങ്ങദൻ എന്നിവർ പർവതങ്ങളെപ്പോലെയുള്ളവരായി പർവതശിഖരങ്ങൾ എടുത്ത് വാതിലിലേക്ക് മുന്നേറി.
രാമവാക്യമുപശ്രുത്യ ഹരയോ ജിതകാശിനഃ। പാദപൈരര്ദയന് വീരാ വാനരാഃ പരവാഹിനീമ്
രാമന്റെ ആജ്ഞ കേട്ടയുടന് വിജയികളായ വാനര വീരന്മാര് മരങ്ങള് കൊണ്ടു ശത്രുസൈന്യത്തെ തകര്ത്തു.
തതോ ഹരീണാം തദനീകമുഗ്രം രരാജ ശൈലോദ്യതവൃക്ഷഹസ്തമ്। ഗിരേഃ സമീപാനുഗതം യഥൈവ മഹന്മഹാമ്ഭോധരജാലമുഗ്രമ്
അതിനുശേഷം മരങ്ങളും പര്വ്വതശിഖരങ്ങളും കൈവശമാക്കി കനത്ത വാനരസൈന്യം പര്വ്വതത്തിനടുത്ത് വലിയ കറുത്ത മേഘക്കൂട്ടംപോലെ ഭയാനകമായി തിളങ്ങി.
thumb|ദ്വിഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വിഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിരണ്ടാം സര്ഗം കേള്ക്കൂ.
സ തു രാക്ഷസശാര്ദൂലോ നിദ്രാമദസമാകുലഃ। രാജമാര്ഗം ശ്രിയാ ജുഷ്ടം യയൌ വിപുലവിക്രമഃ
അവന് — രാക്ഷസന്മാരില് ശൂരനായവന് — ഉറക്കത്തിലും മദത്തിലും മുഴുകി, മഹാശക്തിയോടെ, ഭംഗിയോടെ അലങ്കരിച്ച രാജപഥത്തിലൂടെ നടന്നു.