കാമമാര്യ സുപര്യാപ്തോ വധായാസ്യ ദുരാത്മനഃ। വിധമിഷ്യാമ്യഹം ചൈതമനുജാനീഹി മാം വിഭോ
'ആര്യാ, ഈ ദുഷ്ടനെ കൊല്ലാൻ ഞാൻ പൂർണ്ണമായും ശേഷിയുള്ളവനാണ്; ദയവായി അനുമതി തരൂ, ഞാൻ അവനെ കൊല്ലാം.'
തമബ്രവീന്മഹാതേജാ രാമഃ സത്യപരാക്രമഃ। ഗച്ഛ യത്നപരശ്ചാപി ഭവ ലക്ഷ്മണ സംയുഗേ
മഹാതേജസ്വിയും സത്യപരാക്രമിയുമായ രാമൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'പോ, യുദ്ധത്തിൽ പരിശ്രമവും സ്ഥിരതയും പുലർത്തണം, ലക്ഷ്മണ.'
രാവണോ ഹി മഹാവീര്യോ രണേഽദ്ഭുതപരാക്രമഃ। ത്രൈലോക്യേനാപി സംക്രുദ്ധോ ദുഷ്പ്രസഹ്യോ ന സംശയഃ
രാവണൻ മഹാശക്തിയുള്ളവനും യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതപരാക്രമിയുമാണ്. അവൻ കോപിതനായാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കുമുപരി ജയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തസ്യച്ഛിദ്രാണി മാര്ഗസ്വ സ്വച്ഛിദ്രാണി ച ലക്ഷയ। ചക്ഷുഷാ ധനുഷാഽഽത്മാനം ഗോപായസ്വ സമാഹിതഃ
അവന്റെ ദൗർബല്യങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം, നിന്റെ ദൗർബല്യങ്ങൾ കൂടി ശ്രദ്ധിക്കണം. മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി കണ്ണും വില്ലും ഉപയോഗിച്ച് നിന്നെ നീ രക്ഷിക്കണം.
രാഘവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സമ്പരിഷ്വജ്യ പൂജ്യ ച। അഭിവാദ്യ ച രാമായ യയൌ സൌമിത്രിരാഹവേ
രാഘവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം സുമിത്രപുത്രൻ അവനെ അണക്കി ആദരിക്കുകയും രാമനോടു വന്ദനം ചെയ്ത് യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പോവുകയും ചെയ്തു.
സ രാവണം വാരണഹസ്തബാഹും ദദര്ശ ഭീമോദ്യതദീപ്തചാപമ്। പ്രച്ഛാദയന്തം ശരവൃഷ്ടിജാലൈ- സ്താന് വാനരാന് ഭിന്നവികീര്ണദേഹാന്
ആനകൈപോലുള്ള ഭുജങ്ങളുമായി ജ്വലിക്കുന്ന വില്ലുയർത്തി രാവണൻ വാനരന്മാരുടെ പരിക്കേറ്റ, ചിതറിച്ച ശരീരങ്ങൾക്കു മേൽ അമ്പുകളുടെ മഴപെയ്യിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നതാണു അവൻ കണ്ടത്.
തമാലോക്യ മഹാതേജാ ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ। നിവാര്യ ശരജാലാനി വിദുദ്രാവ സ രാവണമ്
അവനെ കണ്ട മാരുതപുത്രനായ മഹാശക്തിയുള്ള ഹനുമാൻ അമ്പുകളുടെ മഴ തടഞ്ഞു വച്ച് രാവണന്റെ നേരെ ഓടി.
രഥം തസ്യ സമാസാദ്യ ബാഹുമുദ്യമ്യ ദക്ഷിണമ്। ത്രാസയന് രാവണം ധീമാന് ഹനൂമാന് വാക്യമബ്രവീത്
അവന്റെ രഥത്തിന് സമീപം ചെന്നു വലതുകൈ ഉയർത്തി ഹനുമാൻ രാവണനെ ഭയപ്പെടുത്തിയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദേവദാനവഗന്ധര്വൈര്യക്ഷൈശ്ച സഹ രാക്ഷസൈഃ। അവധ്യത്വം ത്വയാ പ്രാപ്തം വാനരേഭ്യസ്തു തേ ഭയമ്
ദേവന്മാരിൽ നിന്നും ദാനവന്മാരിൽ നിന്നും ഗന്ധർവന്മാരിൽ നിന്നും യക്ഷന്മാരിൽ നിന്നും രാക്ഷസന്മാരിൽ നിന്നും നിന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; പക്ഷേ വാനരന്മാരിൽ നിന്നാണ് നിനക്ക് ഭയം.
ഏഷ മേ ദക്ഷിണോ ബാഹുഃ പഞ്ചശാഖഃ സമുദ്യതഃ। വിധമിഷ്യതി തേ ദേഹേ ഭൂതാത്മാനം ചിരോഷിതമ്
ഇവിടെയുണ്ട് എന്റെ അഞ്ചു വിരലുകളുള്ള വലതുകൈ ഉയർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇത് നിന്റെ ശരീരം നശിപ്പിക്കും, അതിൽ ദീർഘകാലം പാർത്ത ആത്മാവിനെ മോചിപ്പിക്കും.
ശ്രുത്വാ ഹനൂമതോ വാക്യം രാവണോ ഭീമവിക്രമഃ। സംരക്തനയനഃ ക്രോധാദിദം വചനമബ്രവീത്
ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭയങ്കരവീര്യശാലിയായ രാവണൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ക്ഷിപ്രം പ്രഹര നിഃശങ്കം സ്ഥിരാം കീര്തിമവാപ്നുഹി। തതസ്ത്വാം ജ്ഞാതവിക്രാന്തം നാശയിഷ്യാമി വാനര
വേഗത്തിൽ ഭയമില്ലാതെ അടി; സ്ഥിരമായ പ്രശസ്തി നേടുക. പിന്നെ ഞാൻ നിന്റെ ശക്തി അറിയുമ്പോൾ നിന്നെ നശിപ്പിക്കും, വാനരാ.
ഏവമുക്തോ മഹാതേജാ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ। ആജഘാനാനിലസുതം തലേനോരസി വീര്യവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ ശക്തിയായി തന്റെ കൈയാൽ മാരുതപുത്രന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
സ തലാഭിഹതസ്തേന ചചാല ച മുഹുര്മുഹുഃ। സ്ഥിതോ മുഹൂര്തം തേജസ്വീ സ്ഥൈര്യം കൃത്വാ മഹാമതിഃ
ആ കയ്യടി കൊണ്ടു ഹനുമാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വിറച്ചു; പക്ഷേ ഒരു നിമിഷം ഉറച്ച് നിന്ന മഹാമതിയായ അവൻ ആത്മവിശ്വാസം നേടി.
ആജഘാന ച സംക്രുദ്ധസ്തലേനൈവാമരദ്വിഷമ്। തതഃ സ തേനാഭിഹതോ വാനരേണ മഹാത്മനാ
പിന്നീട് കോപത്തോടെ ഹനുമാൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് ദേവശത്രുവിനെ അടിച്ചു; അങ്ങനെ ആ മഹാത്മാവായ വാനരൻ അടിച്ചപ്പോൾ—
ദശഗ്രീവഃ സമാധൂതോ യഥാ ഭൂമിതലേഽചലഃ। സംഗ്രാമേ തം തഥാ ദൃഷ്ട്വാ രാവണം തലതാഡിതമ്
പത്തുമുഖനായ രാവണൻ ഭൂമിയിൽ ഒരു പർവ്വതം പോലെ കുലുങ്ങി; യുദ്ധത്തിൽ രാവണൻ കയ്യടി വാങ്ങുന്നത് കണ്ടു—
ഋഷയോ വാനരാഃ സിദ്ധാ നേദുര്ദേവാഃ സഹാസുരൈഃ। അഥാശ്വസ്യ മഹാതേജാ രാവണോ വാക്യമബ്രവീത്
മുനികൾ, വാനരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ മുഴങ്ങുകയും, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്ന് ആഹ്ലാദിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നെ മഹാശക്തിയുള്ള രാവണൻ തന്റെ കുതിരയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—
സാധു വാനര വീര്യേണ ശ്ലാഘനീയോഽസി മേ രിപുഃ। രാവണേനൈവമുക്തസ്തു മാരുതിര്വാക്യമബ്രവീത്
നിന്റെ വീര്യത്തിന് വാനരാ, നീ എന്റെ ശത്രുക്കളിൽ പ്രശംസിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്. രാവണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മാരുതിപുത്രൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു—
ധിഗസ്തു മമ വീര്യസ്യ യത് ത്വം ജീവസി രാവണ। സകൃത് തു പ്രഹരേദാനീം ദുര്ബുദ്ധേ കിം വികത്ഥസേ
നീ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് എന്റെ ശക്തിക്ക് ലജ്ജയാണ്, രാവണാ! ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഒരിക്കൽ മാത്രം അടിച്ചാൽ, ദുഷ്ടനേ, നീ എന്തിന് ഇങ്ങനെ പുകഴ്ത്തുന്നു?
തതസ്ത്വാം മാമകോ മുഷ്ടിര്നയിഷ്യതി യമക്ഷയമ്। തതോ മാരുതിവാക്യേന കോപസ്തസ്യ പ്രജജ്വലേ
അപ്പോൾ എന്റെ മുഷ്ടി നിന്നെ യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും! ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാവണന്റെ കോപം കത്തിപൊങ്ങി.
സംരക്തനയനോ യത്നാന്മുഷ്ടിമാവൃത്യ ദക്ഷിണമ്। പാതയാമാസ വേഗേന വാനരോരസി വീര്യവാന്
കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, വലതുകൈയാൽ കുരുക്കെ മുട്ടി, അതികഠിനമായി ആ വാനരന്റെ നെഞ്ചിൽ അതിശക്തിയോടെ അടിച്ചു.
ഹനൂമാന് വക്ഷസി വ്യൂഢേ സംചചാല പുനഃ പുനഃ। വിഹ്വലം തു തദാ ദൃഷ്ട്വാ ഹനൂമന്തം മഹാബലമ്
വിപുലമായ നെഞ്ചോടെ ഹനുമാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും തളർന്നു വീണു; മഹാശക്തനായ ഹനുമാനെ അങ്ങനെ അശക്തനായി കാണുമ്പോൾ—
രഥേനാതിരഥഃ ശീഘ്രം നീലം പ്രതി സമഭ്യഗാത്। രാക്ഷസാനാമധിപതിര്ദശഗ്രീവഃ പ്രതാപവാന്
രാക്ഷസന്മാരുടെ അധിപനായ ദശമുഖൻ, അത്യന്തശക്തനായ രാവണൻ, തന്റെ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ നീലയെ നേരെ ആക്രമിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
പന്നഗപ്രതിമൈര്ഭീമൈഃ പരമര്മാഭിഭേദനൈഃ। ശരൈരാദീപയാമാസ നീലം ഹരിചമൂപതിമ്
പാമ്പുപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ അതിശക്തമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വാനരസേനാധിപനായ നീലയെ രാക്ഷസാധിപൻ തീപിടിപ്പിച്ചു.
സ ശരൌഘസമായസ്തോ നീലോ ഹരിചമൂപതിഃ। കരേണൈകേന ശൈലാഗ്രം രക്ഷോധിപതയേഽസൃജത്
അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മുക്കപ്പെട്ട നീലൻ, വാനരസേനയുടെ നായകൻ, ഒരു കൈകൊണ്ട് ഒരു പർവതശിഖരം എടുത്ത് രാക്ഷസാധിപനിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
ഹനൂമാനപി തേജസ്വീ സമാശ്വസ്തോ മഹാമനാഃ। വിപ്രേക്ഷമാണോ യുദ്ധേപ്സുഃ സരോഷമിദമബ്രവീത്
ഹനുമാനും അതിവീരനായവൻ, മനസ്സിൽ ധൈര്യം വീണ്ടെടുത്തു, യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച്, കോപത്തോടെ നോക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—
നീലേന സഹ സംയുക്തം രാവണം രാക്ഷസേശ്വരമ്। അന്യേന യുധ്യമാനസ്യ ന യുക്തമഭിധാവനമ്
നീലനോടൊപ്പം മറ്റൊരാളുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനെ ആക്രമിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.
രാവണോഽഥ മഹാതേജാസ്തം ശൃങ്ഗം സപ്തഭിഃ ശരൈഃ। ആജഘാന സുതീക്ഷ്ണാഗ്രൈസ്തദ് വികീര്ണം പപാത ഹ
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ രാവണൻ, അതിശക്തമായ ഏഴു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആ പർവതശിഖരം തുളച്ചു തകർത്തു; അത് ചിതറിപൊട്ടി വീണു.
തദ് വികീര്ണം ഗിരേഃ ശൃങ്ഗം ദൃഷ്ട്വാ ഹരിചമൂപതിഃ। കാലാഗ്നിരിവ ജജ്വാല കോപേന പരവീരഹാ
ആ പർവതശിഖരം തകർന്നതിനെ കണ്ട വാനരസേനാധിപൻ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന കാലാഗ്നിപോലെ കോപത്തിൽ കത്തിത്തുടങ്ങി.
സോഽശ്വകര്ണദ്രുമാന് ശാലാംശ്ചൂതാംശ്ചാപി സുപുഷ്പിതാന്। അന്യാംശ്ച വിവിധാന് വൃക്ഷാന് നീലശ്ചിക്ഷേപ സംയുഗേ
അശ്വകർണ, ശാല, പൂത്ത മാവു, മറ്റും പലവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ നീലൻ യുദ്ധത്തിൽ എറിഞ്ഞു.