തസ്യ നിര്യാണഘോഷേണ രാക്ഷസാനാം ച നര്ദതാമ്। ലങ്കായാം സര്വഭൂതാനി വിനേദുര്വികൃതൈഃ സ്വരൈഃ
അവന്റെ പുറപ്പെടലിന്റെ ശബ്ദവും രാക്ഷസരുടെ ഗർജനവും കേട്ട്, ലങ്കയിലെ എല്ലാ ജീവികളും വിചിത്രമായ ശബ്ദത്തിൽ വിലാപിച്ചു.
വ്യഭ്രമാകാശമാവിശ്യ മാംസശോണിതഭോജനാഃ। മണ്ഡലാന്യപസവ്യാനി ഖഗാശ്ചക്രൂ രഥം പ്രതി
മാംസം രക്തം എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷികൾ, മേഘരഹിതമായ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന്, രഥത്തിന്റെ ചുറ്റും അശുഭമായി ഇടതുഭാഗത്ത് ചുറ്റി പറന്നു.
വമന്ത്യഃ പാവകജ്വാലാഃ ശിവാ ഘോരാ വവാശിരേ। അന്തരിക്ഷാത് പപാതോല്കാ വായുശ്ച പരുഷം വവൌ
ഭയാനകമായ ശിവശൃഗാളങ്ങൾ അഗ്നിജ്വാലകൾ ഛരിച്ചുകൊണ്ട് ഉളളി; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഉല്ക വീണു; കാറ്റ് കടുപ്പത്തോടെ വീശി.
അന്യോന്യമഭിസംരബ്ധാ ഗ്രഹാശ്ച ന ചകാശിരേ। മേഘാശ്ച ഖരനിര്ഘോഷാ രഥസ്യോപരി രക്ഷസഃ
ഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിൽ കലഹിച്ചു പ്രകാശം കാണിച്ചില്ല; കനത്ത ഇടിമുഴക്കത്തോടെ മേഘങ്ങൾ രാക്ഷസന്റെ രഥത്തിന് മുകളിലായി ചേരുകയും ചെയ്തു.
വവര്ഷൂ രുധിരം ചാസ്യ സിഷിചുശ്ച പുരഃസരാന്। കേതുമൂര്ധനി ഗൃധ്രസ്തു വിലീനോ ദക്ഷിണാമുഖഃ
അവന്റെ മേൽ രക്തം മഴപോലെ പെയ്തു; പ്രധാന യോദ്ധാക്കളെയും അതിൽ തളിച്ചു; ദക്ഷിണം നോക്കി ഒരു കഴുകൻ പതാകയുടെ മുകളിലേക്ക് കയറിപ്പോയി മറഞ്ഞു.
നദന്നുഭയതഃ പാര്ശ്വം സമഗ്രാം ശ്രിയമാഹരത്। സാരഥേര്ബഹുശശ്ചാസ്യ സംഗ്രാമമവഗാഹതഃ
രണ്ടുവശത്തും നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട്, അതു അവന്റെ മുഴുവൻ മഹിമയും അകറ്റി; രഥസാരഥി പലതവണ യുദ്ധത്തിൽ കടന്നെങ്കിലും, മനസ്സിൽ ഭയം നിറഞ്ഞു.
പ്രതോദോ ന്യപതദ്ധസ്താത് സൂതസ്യ ഹയസാദിനഃ। നിര്യാണശ്രീശ്ച യാ ച സ്യാദ് ഭാസ്വരാ ച സുദുര്ലഭാ
കുതിരയോടിക്കുന്നവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ചവിട്ടു വീണു; അത്യന്തം അപൂർവവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ പുറപ്പെടലിന്റെ മഹിമയും അപ്രത്യക്ഷമായി.
സാ നനാശ മുഹൂര്തേന സമേ ച സ്ഖലിതാ ഹയാഃ। പ്രഹസ്തം തം ഹി നിര്യാന്തം പ്രഖ്യാതഗുണപൌരുഷമ്। യുധി നാനാപ്രഹരണാ കപിസേനാഭ്യവര്തത
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അതു അപ്രത്യക്ഷമായി; കുതിരകൾ സമതലത്തിൽ തന്നെ ഇടറിപ്പോയി; ഗുണപൗരുഷത്തിൽ പ്രശസ്തനായ പ്രഹസ്തൻ പുറപ്പെടുമ്പോൾ, വിവിധ ആയുധങ്ങളുമായി കപിസൈന്യം യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് വന്നു.
അഥ ഘോഷഃ സുതുമുലോ ഹരീണാം സമജായത। വൃക്ഷാനാരുജതാം ചൈവ ഗുര്വീര്വൈ ഗൃഹ്ണതാം ശിലാഃ
അപ്പോൾ വാനരന്മാരുടെ ഇടയിൽ വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനവും, അവർ വൃക്ഷങ്ങൾ പിഴുതും വലിയ പാറകൾ പിടിച്ചും ഉയർന്ന ശബ്ദവും ഉണ്ടായി.
നദതാം രാക്ഷസാനാം ച വാനരാണാം ച ഗര്ജതാമ്। ഉഭേ പ്രമുദിതേ സൈന്യേ രക്ഷോഗണവനൌകസാമ്
രാക്ഷസർ ഗർജിച്ചു, വാനരന്മാർ ഉരുണ്ടു; ഇരുവശ സൈന്യങ്ങളും, അഥവാ വനവാസികളായ കപികളും രാക്ഷസരും, സന്തോഷിച്ചു.
വേഗിതാനാം സമര്ഥാനാമന്യോന്യവധകാങ്ക്ഷിണാമ്। പരസ്പരം ചാഹ്വയതാം നിനാദഃ ശ്രൂയതേ മഹാന്
വേഗവും ശക്തിയും ഉള്ള, പരസ്പരം സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന യോദ്ധാക്കൾ തമ്മിൽ വെല്ലുവിളിച്ച്, വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനശബ്ദം ഉയർന്നു.
തതഃ പ്രഹസ്തഃ കപിരാജവാഹിനീ- മഭിപ്രതസ്ഥേ വിജയായ ദുര്മതിഃ। വിവൃദ്ധവേഗാം ച വിവേശ താം ചമൂം യഥാ മുമൂര്ഷുഃ ശലഭോ വിഭാവസുമ്
അപ്പോൾ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള പ്രഹസ്തൻ ജയത്തിനായി കപിരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിനെതിരെ മുന്നോട്ട് പോയി; അതിവേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന ആ സൈന്യത്തിൽ, തനിക്കു നാശം വരുമെന്ന് അറിയാതെ, ഒരു പുഴുവിന്റെ പോലെ അകത്തു കയറി.
thumb|അഷ്ടപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പത്തിയെട്ടാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
തതഃ പ്രഹസ്തം നിര്യാന്തം ദൃഷ്ട്വാ രണകൃതോദ്യമമ്। ഉവാച സസ്മിതം രാമോ വിഭീഷണമരിംദമഃ
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായി പുറപ്പെടുന്ന പ്രഹസ്തനെ കണ്ട രാമൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവൻ, സ്നേഹത്തോടെ വിഭീഷണനോടു പറഞ്ഞു.
ക ഏഷ സുമഹാകായോ ബലേന മഹതാ വൃതഃ। ആഗച്ഛതി മഹാവേഗഃ കിംരൂപബലപൌരുഷഃ
ഇവൻ ആരാണ്, ഇത്ര വലിയ ശരീരവും വലിയ സൈന്യവും കൂടെവച്ച് അതിവേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് വരുന്നത്? അവന്റെ രൂപവും ശക്തിയും വീരതയും എങ്ങനെയാണ്?
ആചക്ഷ്വ മേ മഹാബാഹോ വീര്യവന്തം നിശാചരമ്। രാഘവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രത്യുവാച വിഭീഷണഃ
ശക്തിയുള്ള നീലായുധധാരിയായവനേ, ഈ ശക്തിയുള്ള നിശാചരൻ ആരാണെന്ന് എന്നോട് പറയൂ. രാഘവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഭവീഷണൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ഏഷ സേനാപതിസ്തസ്യ പ്രഹസ്തോ നാമ രാക്ഷസഃ। ലങ്കായാം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ത്രിഭാഗബലസംവൃതഃ। വീര്യവാനസ്ത്രവിച്ഛൂരഃ സുപ്രഖ്യാതപരാക്രമഃ
അവന്റെ സേനാധിപൻ ലങ്കയിൽ രാജാവായ രാക്ഷസന്റെ മൂന്ന് ഭാഗം ശക്തി ഉള്ള പ്രഹസ്തൻ എന്ന രാക്ഷസനാണ്. അവൻ ശക്തിയുള്ളവനും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും പ്രശസ്തനായ വീരനുമാണ്.
തതഃ പ്രഹസ്തം നിര്യാന്തം ഭീമം ഭീമപരാക്രമമ്। ഗര്ജന്തം സുമഹാകായം രാക്ഷസൈരഭിസംവൃതമ്
അതിനുശേഷം ഭയങ്കരനും അതിവലിയ ശക്തിയുമുള്ള പ്രഹസ്തൻ, രാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഗർജിച്ച് മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
ദദര്ശ മഹതീ സേനാ വാനരാണാം ബലീയസാമ്। അഭിസംജാതഘോഷാണാം പ്രഹസ്തമഭിഗര്ജതാമ്
ശക്തിയുള്ള വാനരന്മാരുടെ വലിയ സൈന്യം, യുദ്ധഘോഷം മുഴക്കിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് വരുന്ന പ്രഹസ്തനെ roaring കാണുകയും ചെയ്തു.
ഖഡ്ഗശക്ത്യൃഷ്ടിശൂലാശ്ച ബാണാനി മുസലാനി ച। ഗദാശ്ച പരിഘാഃ പ്രാസാ വിവിധാശ്ച പരശ്വധാഃ
ഖഡ്ഗങ്ങൾ, ശക്തികൾ, കുന്തങ്ങൾ, അമ്പുകൾ, മുഷ്ടികൾ, ഗദകൾ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങൾ, പ്രാസങ്ങൾ, വിവിധ തരത്തിലുള്ള പരശുക്കൾ എന്നിവയൊക്കെയും
ധനൂംഷി ച വിചിത്രാണി രാക്ഷസാനാം ജയൈഷിണാമ്। പ്രഗൃഹീതാന്യരാജന്ത വാനരാനഭിധാവതാമ്
വിജയം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച രാക്ഷസന്മാർ പിടിച്ചെടുത്ത വിവിധ വില്ലുകൾ, വാനരന്മാരെ നേരെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ പ്രകാശിച്ചു.
ജഗൃഹുഃ പാദപാംശ്ചാപി പുഷ്പിതാംസ്തു ഗിരീംസ്തഥാ। ശിലാശ്ച വിപുലാ ദീര്ഘാ യോദ്ധുകാമാഃ പ്ലവംഗമാഃ
യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സുകരായ വാനരന്മാർ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും പർവതങ്ങളും വലിയ നീണ്ട കല്ലുകളും പിടിച്ചു.
തേഷാമന്യോന്യമാസാദ്യ സംഗ്രാമഃ സുമഹാനഭൂത്। ബഹൂനാമശ്മവൃഷ്ടിം ച ശരവര്ഷം ച വര്ഷതാമ്
അവർ പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടിയപ്പോൾ വലിയൊരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി; പലരും കല്ലുകളും അമ്പുകളും മഴപെയ്യുന്നപോലെ എറിഞ്ഞു.
ബഹവോ രാക്ഷസാ യുദ്ധേ ബഹൂന് വാനരപുങ്ഗവാന്। വാനരാ രാക്ഷസാംശ്ചാപി നിജഘ്നുര്ബഹവോ ബഹൂന്
പല രാക്ഷസന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ പല വാനരപ്രമുഖന്മാരെയും കൊല്ലുകയും, പല വാനരന്മാരും അതുപോലെ പല രാക്ഷസന്മാരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ശൂലൈഃ പ്രമഥിതാഃ കേചിത് കേചിത് തു പരമായുധൈഃ। പരിഘൈരാഹതാഃ കേചിത് കേചിച്ഛിന്നാഃ പരശ്വധൈഃ
ചിലരെ ശൂലങ്ങൾ കൊണ്ട് തകർത്തു, ചിലരെ ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട്; ചിലരെ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ട് അടിച്ചു, ചിലരെ പരശുക്കൾ കൊണ്ട് വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
നിരുച്ഛ്വാസാഃ പുനഃ കേചിത് പതിതാ ജഗതീതലേ। വിഭിന്നഹൃദയാഃ കേചിദിഷുസംധാനസാധിതാഃ
ചിലർ ശ്വാസം മുട്ടി ഭൂമിയിൽ വീണു; ചിലരുടെ ഹൃദയം അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു പിളർന്നിരുന്നു.
കേചിദ് ദ്വിധാ കൃതാഃ ഖഡ്ഗൈഃ സ്ഫുരന്തഃ പതിതാ ഭുവി। വാനരാ രാക്ഷസൈഃ ശൂരൈഃ പാര്ശ്വതശ്ച വിദാരിതാഃ
ചിലർ ഖഡ്ഗം കൊണ്ട് രണ്ടായി വെട്ടപ്പെട്ടു, വേദനയോടെ നിലത്ത് വീണു; ധൈര്യശാലിയായ രാക്ഷസന്മാർ വാനരന്മാരെ വശങ്ങളിലൂടെ കീറിക്കളഞ്ഞു.
വാനരൈശ്ചാപി സംക്രുദ്ധൈ രാക്ഷസൌഘാഃ സമന്തതഃ। പാദപൈര്ഗിരിശൃങ്ഗൈശ്ച സമ്പിഷ്ടാ വസുധാതലേ
കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞ വാനരന്മാരും ചുറ്റുംവെച്ച് രാക്ഷസസേനയെ വൃക്ഷങ്ങളാലും പർവതശിഖരങ്ങളാലും ഭൂമിയിൽ അടിച്ചു തകർത്തു.
വജ്രസ്പര്ശതലൈര്ഹസ്തൈര്മുഷ്ടിഭിശ്ച ഹതാ ഭൃശമ്। വമന് ശോണിതമാസ്യേഭ്യോ വിശീര്ണദശനേക്ഷണാഃ
വജ്രത്തിന്റെ സ്പർശംപോലുള്ള കൈകളാൽ മുഷ്ടികൊണ്ട് അടിയേറ്റവർ വായിൽനിന്ന് രക്തം ഊറ്റി, പത്ത് കണ്ണുകളും തകർന്നു വീണു.
ആര്തസ്വനം ച സ്വനതാം സിംഹനാദം ച നര്ദതാമ്। ബഭൂവ തുമുലഃ ശബ്ദോ ഹരീണാം രക്ഷസാമപി
വാനരന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും വേദനാരവവും സിംഹഘോഷവും ചേർന്ന് വലിയൊരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.