ഏവമുക്തസ്തു ദേവേന വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ। പ്രണിപത്യ മഹാദേവം വിശ്വാമിത്രോഽബ്രവീദിദമ്
ദേവൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, മഹാതപസ്സുകാരനായ വിശ്വാമിത്രൻ മഹാദേവനെ നമസ്കരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യദി തുഷ്ടോ മഹാദേവ ധനുര്വേദോ മമാനഘ। സാംഗോപാംഗോപനിഷദഃ സരഹസ്യഃ പ്രദീയതാമ്
"പാപരഹിതനായ മഹാദേവാ, നിങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ, ദനുര്വേദവും അതിന്റെ എല്ലാ ഉപവിഭാഗങ്ങളും രഹസ്യങ്ങളും സഹിതം എനിക്ക് ദയവായി നൽകണമേ."
യാനി ദേവേഷു ചാസ്ത്രാണി ദാനവേഷു മഹര്ഷിഷു। ഗന്ധര്വയക്ഷരക്ഷഃസു പ്രതിഭാന്തു മമാനഘ
"ദേവന്മാരിലും ദാനവന്മാരിലും മഹർഷിമാരിലും ഗന്ധർവന്മാരിലും യക്ഷന്മാരിലും രാക്ഷസന്മാരിലും ഉള്ള എല്ലാ ആയുധങ്ങളും എനിക്ക് പ്രത്യക്ഷമാകട്ടെ, പാപരഹിതനായവനേ."
തവ പ്രസാദാദ് ഭവതു ദേവദേവ മമേപ്സിതമ്। ഏവമസ്ത്വിതി ദേവേശോ വാക്യമുക്ത്വാ ഗതസ്തദാ
"ദേവദേവനേ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ." ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയി.
പ്രാപ്യ ചാസ്ത്രാണി ദേവേശാദ് വിശ്വാമിത്രോ മഹാബലഃ। ദര്പേണ മഹതാ യുക്തോ ദര്പപൂര്ണോഽഭവത് തദാ
ദേവേശനിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങൾ ലഭിച്ച മഹാബലനായ വിശ്വാമിത്രൻ വലിയ അഹങ്കാരത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
വിവര്ധമാനോ വീര്യേണ സമുദ്ര ഇവ പര്വണി। ഹതം മേനേ തദാ രാമ വസിഷ്ഠമൃഷിസത്തമമ്
ശക്തിയിൽ വളരുന്ന സമുദ്രംപോലെ, അപ്പോൾ രാമാ, വിശ്വാമിത്രൻ വസിഷ്ഠ മഹർഷിയെ ഇതിനകം തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടവനെന്നു കരുതുകയായിരുന്നു.
തതോ ഗത്വാഽഽശ്രമപദം മുമോചാസ്ത്രാണി പാര്ഥിവഃ। യൈസ്തത് തപോവനം നാമ നിര്ദഗ്ധം ചാസ്ത്രതേജസാ
അതിനുശേഷം രാജാവ് ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി, തന്റെ ആയുധങ്ങൾ അവിടെ വെച്ചു. അവ ആയുധങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ തന്നെ തപോവനം എന്ന ആ ആശ്രമവനം ചുട്ടുപോയിരുന്നു.
ഉദീര്യമാണമസ്ത്രം തദ് വിശ്വാമിത്രസ്യ ധീമതഃ। ദൃഷ്ട്വാ വിപ്രദ്രുതാ ഭീതാ മുനയഃ ശതശോ ദിശഃ
പ്രജ്ഞാനുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ ആ ആയുധം പുറത്ത് വിട്ടപ്പോൾ, അതു കണ്ട് ഭയപ്പെട്ട് നൂറുകണക്കിനു മുനികൾ എല്ലാദിശകളിലേക്കും ഓടി മറഞ്ഞു.
വസിഷ്ഠസ്യ ച യേ ശിഷ്യാ യേ ച വൈ മൃഗപക്ഷിണഃ। വിദ്രവന്തി ഭയാദ് ഭീതാ നാനാദിഗ്ഭ്യഃ സഹസ്രശഃ
വസിഷ്ഠന്റെ ശിഷ്യന്മാരും, വന്യമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയത്താൽ വിറങ്ങി, ആയിരക്കണക്കിന് എല്ലാവരും വിവിധ ദിശകളിലേക്കും പിരിഞ്ഞോടി.
വസിഷ്ഠസ്യാശ്രമപദം ശൂന്യമാസീന്മഹാത്മനഃ। മുഹൂര്തമിവ നിഃശബ്ദമാസീദീരിണസംനിഭമ്
മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമം ഒരു നിമിഷം മുഴുവൻ ശൂന്യവും നിശ്ശബ്ദവുമായിരുന്നു, അതു ഒരു കാട്ടുപുല്ല് മരുഭൂമിയെപ്പോലെയായി.
വദതോ വൈ വസിഷ്ഠസ്യ മാ ഭൈരിതി മുഹുര്മുഹുഃ। നാശയാമ്യദ്യ ഗാധേയം നീഹാരമിവ ഭാസ്കരഃ
വസിഷ്ഠൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു, 'ഇന്ന് ഞാൻ ഗാധിയുടെ മകനെ നശിപ്പിക്കും, സൂര്യൻ മഞ്ഞു നീക്കുന്നതുപോലെ' എന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാ വസിഷ്ഠോ ജപതാം വരഃ। വിശ്വാമിത്രം തദാ വാക്യം സരോഷമിദമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള, മന്ത്രജപത്തിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലുള്ള വസിഷ്ഠൻ, കോപത്തോടെ വിശ്വാമിത്രനോടു ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
ആശ്രമം ചിരസംവൃദ്ധം യദ് വിനാശിതവാനസി। ദുരാചാരോ ഹി യന്മൂഢസ്തസ്മാത് ത്വം ന ഭവിഷ്യസി
'നീ ദീർഘകാലം വളർത്തിയ ഈ ആശ്രമം നശിപ്പിച്ചു, ദുഷ്ടനും മോഹിതനും ആയതിനാൽ നീ ഇനി നിലനിൽക്കില്ല.'
ഇത്യുക്ത്വാ പരമക്രുദ്ധോ ദണ്ഡമുദ്യമ്യ സത്വരഃ। വിധൂമ ഇവ കാലാഗ്നിര്യമദണ്ഡമിവാപരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അത്യന്തം കോപത്തോടെ വസിഷ്ഠൻ യമന്റെ ദണ്ഡംപോലെയുള്ള ദണ്ഡം ഉടനടി ഉയർത്തി, പുകരഹിതമായ പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെയായി.
thumb|ഷട്പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഷട്പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിയാറാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
ഏവമുക്തോ വസിഷ്ഠേന വിശ്വാമിത്രോ മഹാബലഃ। ആഗ്നേയമസ്ത്രമുദ്ദിശ്യ തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്
വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാബലനായ വിശ്വാമിത്രൻ അഗ്നിയസ്ത്രം ലക്ഷ്യം വെച്ച്, 'നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മദണ്ഡം സമുദ്യമ്യ കാലദണ്ഡമിവാപരമ്। വസിഷ്ഠോ ഭഗവാന് ക്രോധാദിദം വചനമബ്രവീത്
ബ്രഹ്മദണ്ഡം കാലദണ്ഡംപോലെ ഉയർത്തി, ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ കോപത്തോടെ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
ക്ഷത്രബന്ധോ സ്ഥിതോഽസ്മ്യേഷ യദ് ബലം തദ് വിദര്ശയ। നാശയാമ്യദ്യ തേ ദര്പം ശസ്ത്രസ്യ തവ ഗാധിജ
'ക്ഷത്രിയരിൽ ശേഷിച്ചവനേ, ഞാൻ ഇവിടെ നില്ക്കുന്നു, നിന്റെ ശക്തി കാണിക്കൂ. ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ ആയുധങ്ങളുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കും, ഗാധിയുടെ മകനേ.'
ക്വ ച തേ ക്ഷത്രിയബലം ക്വ ച ബ്രഹ്മബലം മഹത്। പശ്യ ബ്രഹ്മബലം ദിവ്യം മമ ക്ഷത്രിയപാംസന
'നിന്റെ ക്ഷത്രിയശക്തി എവിടെയാണ്, ബ്രാഹ്മണശക്തി എവിടെയാണ്? എന്റെ ദിവ്യമായ ബ്രാഹ്മണശക്തി കാണു, ക്ഷത്രിയരിലെ പൊടിയേ.'
തസ്യാസ്ത്രം ഗാധിപുത്രസ്യ ഘോരമാഗ്നേയമുത്തമമ്। ബ്രഹ്മദണ്ഡേന തച്ഛാന്തമഗ്നേര്വേഗ ഇവാമ്ഭസാ
ഗാധിയുടെ മകൻ വിട്ടുവിട്ട ഭയങ്കരമായ അഗ്നിയസ്ത്രം, ബ്രഹ്മദണ്ഡം കൊണ്ട് ശമിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, തീയുടെ ശക്തി വെള്ളത്തിൽ ശമിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ.
വാരുണം ചൈവ രൌദ്രം ച ഐന്ദ്രം പാശുപതം തഥാ। ഐഷീകം ചാപി ചിക്ഷേപ കുപിതോ ഗാധിനന്ദനഃ
പിന്നീട് ഗാധിയുടെ മകൻ കോപത്തോടെ, വാരുണ, രൗദ്ര, ഇന്ദ്ര, പാശുപത, ഐഷിക എന്നീ ആയുധങ്ങളും വിട്ടുവിട്ടു.
മാനവം മോഹനം ചൈവ ഗാന്ധര്വം സ്വാപനം തഥാ। ജൃമ്ഭണം മാദനം ചൈവ സംതാപനവിലാപനേ
അവൻ മാനവാസ്ത്രം, മോഹനാസ്ത്രം, ഗന്ധർവാസ്ത്രം, സ്വാപനാസ്ത്രം, ജൃംഭണാസ്ത്രം, മാദനാസ്ത്രം, സന്താപന-വിലാപനാസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയും വിട്ടുവിട്ടു.
ശോഷണം ദാരണം ചൈവ വജ്രമസ്ത്രം സുദുര്ജയമ്। ബ്രഹ്മപാശം കാലപാശം വാരുണം പാശമേവ ച
അവൻ ശോഷണാസ്ത്രം, ദാരണാസ്ത്രം, ജയിക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമുള്ള വജ്രാസ്ത്രം, ബ്രഹ്മപാശം, കാലപാശം, വാരുണപാശം എന്നിവയും വിട്ടുവിട്ടു.
പിനാകമസ്ത്രം ദയിതം ശുഷ്കാര്ദ്രേ അശനീ തഥാ। ദണ്ഡാസ്ത്രമഥ പൈശാചം ക്രൌഞ്ചമസ്ത്രം തഥൈവ ച
അവൻ പ്രിയപ്പെട്ട പിനാകാസ്ത്രം, ഉണങ്ങിയതും ഈർന്നതുമായ അശനിയും, ദണ്ഡാസ്ത്രം, പൈശാചാസ്ത്രം, ക്രൗഞ്ചാസ്ത്രം എന്നിവയും വിട്ടുവിട്ടു.
ധര്മചക്രം കാലചക്രം വിഷ്ണുചക്രം തഥൈവ ച। വായവ്യം മഥനം ചൈവ അസ്ത്രം ഹയശിരസ്തഥാ
അവൻ ധർമ്മചക്രം, കാലചക്രം, വിഷ്ണുചക്രം, വായുവിന്റെ ആയുധം, മഥനായുധം, കുതിരയുടെ തലമായ ആയുധം എന്നിവയും വിട്ടുവിട്ടു.
ശക്തിദ്വയം ച ചിക്ഷേപ കങ്കാലം മുസലം തഥാ। വൈദ്യാധരം മഹാസ്ത്രം ച കാലാസ്ത്രമഥ ദാരുണമ്
അവൻ രണ്ട് ശൂലങ്ങൾ, കങ്കാളായുധം, മുഷ്ടികം, വലിയ വൈദ്യാധരായുധം, അതിനുശേഷം ഭയാനകമായ കാലായുധം എന്നിവയും എറിഞ്ഞു.
ത്രിശൂലമസ്ത്രം ഘോരം ച കാപാലമഥ കങ്കണമ്। ഏതാന്യസ്ത്രാണി ചിക്ഷേപ സര്വാണി രഘുനന്ദന
അവൻ ഭയങ്കരമായ ത്രിശൂലായുധം, കപാലായുധം, കങ്കണായുധം എന്നിവയും എല്ലാം വിട്ടുവിട്ടു, രഘുവംശജനായവനേ.
വസിഷ്ഠേ ജപതാം ശ്രേഷ്ഠേ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്। താനി സര്വാണി ദണ്ഡേന ഗ്രസതേ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ
മന്ത്രജപത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠന് അതെല്ലാം അത്ഭുതമായി തോന്നി; ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ തന്റെ ദണ്ഡംകൊണ്ട് ആ ആയുധങ്ങൾ എല്ലാം വിഴുങ്ങി.
തേഷു ശാന്തേഷു ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ക്ഷിപ്തവാന് ഗാധിനന്ദനഃ। തദസ്ത്രമുദ്യതം ദൃഷ്ട്വാ ദേവാഃ സാഗ്നിപുരോഗമാഃ
അവ ആയുധങ്ങൾ എല്ലാം ശാന്തമായപ്പോൾ, ഗാധിയുടെ പുത്രൻ ബ്രഹ്മായുധം വിട്ടുവിട്ടു; ആ ആയുധം ഉയർന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അഗ്നിയെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദേവന്മാർ,
ദേവര്ഷയശ്ച സമ്ഭ്രാന്താ ഗന്ധര്വാഃ സമഹോരഗാഃ। ത്രൈലോക്യമാസീത് സംത്രസ്തം ബ്രഹ്മാസ്ത്രേ സമുദീരിതേ
ദേവർഷിമാർ, ഗാന്ധർവന്മാർ, മഹാനാഗങ്ങൾ എന്നിവരും ഭയപ്പെട്ടു; ബ്രഹ്മായുധം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ മൂന്നു ലോകവും ഭയഭീതിയായി.