തതോഽന്യച്ഛിഖരം ഗൃഹ്യ വിപുലം ദ്രുമഭൂഷിതമ്। വജ്രദംഷ്ട്രസ്യ ശിരസി പാതയാമാസ വാനരഃ
അതിനുശേഷം, മറ്റൊരു വലിയ മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പർവതശിഖരം പിടിച്ച് വാനരൻ വജ്രദംഷ്ട്രന്റെ തലയ്ക്കു മുകളിൽ ഇടിച്ചു.
അഭവച്ഛോണിതോദ്ഗാരീ വജ്രദംഷ്ട്രഃ സുമൂര്ച്ഛിതഃ। മുഹൂര്തമഭവന്മൂഢോ ഗദാമാലിങ്ഗ്യ നിഃശ്വസന്
വജ്രദംഷ്ട്രൻ, രക്തം ഒഴുകി, അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ച അവൻ, ഒരു നിമിഷം ഗദയെ ചേർത്തുപിടിച്ച് കഠിനമായി ശ്വാസംവിട്ടു.
സ ലബ്ധസംജ്ഞോ ഗദയാ വാലിപുത്രമവസ്ഥിതമ്। ജഘാന പരമക്രുദ്ധോ വക്ഷോദേശേ നിശാചരഃ
ബോധം തിരിച്ചുവന്ന രാക്ഷസൻ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ വാലിയുടെ മകൻ നേരെ നിന്നപ്പോൾ, ഗദകൊണ്ട് അവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
ഗദാം ത്യക്ത്വാ തതസ്തത്ര മുഷ്ടിയുദ്ധമകുര്വത। അന്യോന്യം ജഘ്നതുസ്തത്ര താവുഭൌ ഹരിരാക്ഷസൌ
അതിനുശേഷം, ഇരുവരും ഗദകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, അവിടെ മുഷ്ടിയുദ്ധം തുടങ്ങി; വാനരനും രാക്ഷസനും തമ്മിൽ തമ്മിൽ അടിച്ചു.
രുധിരോദ്ഗാരിണൌ തൌ തു പ്രഹാരൈര്ജനിതശ്രമൌ। ബഭൂവതുഃ സുവിക്രാന്താവങ്ഗാരകബുധാവിവ
രക്തം ഒഴുകി, അടികളാൽ ക്ഷീണിച്ച ഇരുവരും, ആകാശത്ത് ജ്വലിക്കുന്ന അങ്കാരകനും ബുധനും പോലെ ധൈര്യത്തോടെയും വീര്യത്തോടെയും നിലകൊണ്ടു.
തതഃ പരമതേജസ്വീ അങ്ഗദഃ പ്ലവഗര്ഷഭഃ। ഉത്പാട്യ വൃക്ഷം സ്ഥിതവാനാസീത് പുഷ്പഫലൈര്യുതഃ
അതിനുശേഷം, മഹാവീര്യശാലിയായ അങ്കദൻ, പൂവും പഴവും നിറഞ്ഞ ഒരു വൃക്ഷം പിഴുതെടുത്തു, പോരിന് തയ്യാറായി നിന്നു.
ജഗ്രാഹ ചാര്ഷഭം ചര്മ ഖഡ്ഗം ച വിപുലം ശുഭമ്। കിങ്കിണീജാലസംഛന്നം ചര്മണാ ച പരിഷ്കൃതമ്
അവൻ മനോഹരമായ വലിയ വാൾ, മണികൾ കെട്ടിയ കാളയുടെ തോൽ എന്നിവ പിടിച്ചു, ആ തോളിൽ ചുറ്റി ധരിച്ചു.
ചിത്രാംശ്ച രുചിരാന് മാര്ഗാംശ്ചേരതുഃ കപിരാക്ഷസൌ। ജഘ്നതുശ്ച തദാന്യോന്യം നര്ദന്തൌ ജയകാംക്ഷിണൌ
വാനരനും രാക്ഷസനും മനോഹരമായ വഴികളിലൂടെ അലയിച്ചു, ജയത്തിനായി കൂവിച്ചുകൊണ്ട് പരസ്പരം അടിച്ചു.
വ്രണൈഃ സാസ്രൈരശോഭേതാം പുഷ്പിതാവിവ കിംശുകൌ। യുധ്യമാനൌ പരിശ്രാന്തൌ ജാനുഭ്യാമവനീം ഗതൌ
രക്തം കവിഞ്ഞ വ്രണങ്ങളാൽ അവരുടേത് പൂത്ത കിംശുകവൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി. യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ഇരുവരും മുട്ടുകുത്തി നിലത്ത് വീണു.
നിമേഷാന്തരമാത്രേണ അങ്ഗദഃ കപികുഞ്ജരഃ। ഉദതിഷ്ഠത ദീപ്താക്ഷോ ദണ്ഡാഹത ഇവോരഗഃ
നോട്ടം മുട്ടുന്നത്ര നേരംകൊണ്ട് കപികളിലെ ഗജനായ അങ്ങദൻ, കണ്ണുകൾ തീപോലെ ജ്വലിച്ച്, ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ട പാമ്പിനെപ്പോലെ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
നിര്മലേന സുധൌതേന ഖഡ്ഗേനാസ്യ മഹച്ഛിരഃ। ജഘാന വജ്രദംഷ്ട്രസ്യ വാലിസൂനുര്മഹാബലഃ
വളരെ വൃത്തിയുള്ള, നന്നായി കഴുകിയ വാൾകൊണ്ട് വലിയ ശക്തിയുള്ള വാലിയുടെ മകൻ വജ്രദംഷ്ട്രയുടെ വലിയ തല വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
രുധിരോക്ഷിതഗാത്രസ്യ ബഭൂവ പതിതം ദ്വിധാ। തച്ച തസ്യ പരീതാക്ഷം ശുഭം ഖഡ്ഗഹതം ശിരഃ
രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന അവന്റെ ശരീരം രണ്ടായി വീണു. അതിനൊപ്പം, കണ്ണുകൾ വീർപ്പോടെ തുറന്ന, വാൾകൊണ്ട് വെട്ടിയ മനോഹരമായ തലയും വേറെയായി വീണു.
വജ്രദംഷ്ട്രം ഹതം ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസാ ഭയമോഹിതാഃ। ത്രസ്താ ഹ്യഭ്യദ്രവഁല്ലങ്കാം വധ്യമാനാഃ പ്ലവങ്ഗമൈഃ। വിഷണ്ണവദനാ ദീനാ ഹ്രിയാ കിംചിദവാങ്മുഖാഃ
വജ്രദംഷ്ട്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട രാക്ഷസന്മാർ ഭയത്തിലും ആശ്ചര്യത്തിലും ആകുലരായി, വാനരന്മാർ പിന്തുടർന്ന് വധിക്കുമ്പോൾ, മുഖം താഴ്ത്തി, ദുഃഖത്തോടെ, ലജ്ജയോടെ ലങ്കയിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപെട്ടു.
നിഹത്യ തം വജ്രധരഃ പ്രതാപവാന് സ വാലിസൂനുഃ കപിസൈന്യമധ്യേ। ജഗാമ ഹര്ഷം മഹിതോ മഹാബലഃ സഹസ്രനേത്രസ്ത്രിദശൈരിവാവൃതഃ
വജ്രദംഷ്ട്രനെ സംഹരിച്ച ശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള പ്രശസ്തനായ വാലിയുടെ മകൻ വാനരസൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ ആനന്ദത്തോടെ തിളങ്ങി, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെ.
thumb|പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ അമ്പത്തിയഞ്ചാം സർഗം കേൾക്കൂ.
വജ്രദംഷ്ട്രം ഹതം ശ്രുത്വാ വാലിപുത്രേണ രാവണഃ। ബലാധ്യക്ഷമുവാചേദം കൃതാഞ്ജലിമുപസ്ഥിതമ്
വാലിയുടെ മകൻ വജ്രദംഷ്ട്രനെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കേട്ട രാവണൻ, കൈകൾ കൂപ്പി മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സൈന്യാധിപനോടു പറഞ്ഞു.
ശീഘ്രം നിര്യാന്തുദുര്ധര്ഷാ രാക്ഷസാ ഭീമവിക്രമാഃ। അകമ്പനം പുരസ്കൃത്യ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രകോവിദമ്
വീര്യശാലികളായ, ഭയങ്കരമായ, ആരെയും തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്ത രാക്ഷസന്മാർ, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള അകമ്പനനെ മുന്നിൽ വെച്ച് ഉടൻ പുറപ്പെടണം.
ഏഷ ശാസ്താ ച ഗോപ്താ ച നേതാ ച യുധി സത്തമഃ। ഭൂതികാമശ്ച മേ നിത്യം നിത്യം ച സമരപ്രിയഃ
അവൻ എന്റെ ശാസകനും രക്ഷകനും യുദ്ധത്തിൽ നേതാവുമാണ്. എപ്പോഴും എന്റെ ഭാവുകത്തിനായി ശ്രമിക്കുകയും യുദ്ധം ഇഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏഷ ജേഷ്യതി കാകുത്സ്ഥൌ സുഗ്രീവം ച മഹാബലമ്। വാനരാംശ്ചാപരാന് ഘോരാന് ഹനിഷ്യതി ന സംശയഃ
അവൻ കാകുത്സ്ഥവംശജന്മാരെയും മഹാശക്തിയുള്ള സുഗ്രീവനെയും ഉറപ്പായും ജയിക്കും; മറ്റു ഭയങ്കരമായ വാനരന്മാരെയും സംശയമില്ലാതെ കൊല്ലും.
പരിഗൃഹ്യ സ താമാജ്ഞാം രാവണസ്യ മഹാബലഃ। ബലം സമ്പ്രേരയാമാസ തദാ ലഘുപരാക്രമഃ
രാവണന്റെ ആ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച മഹാബലശാലിയായ അകമ്പനൻ, അതിവേഗത്തിൽ തന്റെ സൈന്യത്തെ അന്നേരം പുറപ്പെടുവിച്ചു.
തതോ നാനാപ്രഹരണാ ഭീമാക്ഷാ ഭീമദര്ശനാഃ। നിഷ്പേതൂ രാക്ഷസാ മുഖ്യാ ബലാധ്യക്ഷപ്രചോദിതാഃ
പലതരത്തിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച, ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളും ഭയാനകമായ രൂപവും ഉള്ള പ്രധാന രാക്ഷസന്മാർ സൈന്യാധിപന്മാർ പ്രേരിപ്പിച്ച് അന്നേരം പുറപ്പെട്ടു.
രഥമാസ്ഥായ വിപുലം തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണമ്। മേഘാഭോ മേഘവര്ണശ്ച മേഘസ്വനമഹാസ്വനഃ
തിളങ്ങുന്ന പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച, വലിയ, മേഘംപോലെയുള്ള, മേഘംപോലെയുള്ള ശബ്ദമുള്ള രഥത്തിൽ കയറി,
രാക്ഷസൈഃ സംവൃതോ ഘോരൈസ്തദാ നിര്യാത്യകമ്പനഃ। നഹി കമ്പയിതും ശക്യഃ സുരൈരപി മഹാമൃധേ
ഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അകമ്പനൻ അന്നേരം പുറപ്പെട്ടു; മഹായുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർക്കു പോലും അവനെ അലയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അകമ്പനസ്തതസ്തേഷാമാദിത്യ ഇവ തേജസാ। തസ്യ നിര്ധാവമാനസ്യ സംരബ്ധസ്യ യുയുത്സയാ
അവരുടെ ഇടയിൽ അകമ്പനൻ സൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സോടെ തിളങ്ങി; യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സാഹത്തോടെ ഉഗ്രതയോടെ അവൻ മുന്നേറുമ്പോൾ,
അകസ്മാദ് ദൈന്യമാഗച്ഛദ്ധയാനാം രഥവാഹിനാമ്। വ്യസ്ഫുരന്നയനം ചാസ്യ സവ്യം യുദ്ധാഭിനന്ദിനഃ
അപ്രത്യക്ഷമായി, രഥസേനയുടെ കുതിരകൾക്ക് നിരാശയുണ്ടായി; യുദ്ധം ആസ്വദിക്കുന്ന അവന്റെ ഇടതുകണ്ണ് തള്ളിത്തുടങ്ങി.
വിവര്ണോ മുഖവര്ണശ്ച ഗദ്ഗദശ്ചാഭവത് സ്വനഃ। അഭവത് സുദിനേ കാലേ ദുര്ദിനം രൂക്ഷമാരുതമ്
അവന്റെ മുഖം നിറംകേടായി, ശബ്ദം തളർന്നു; നല്ല കാലാവസ്ഥയിലായിരുന്നു, എന്നാൽ ദുർദിനംപോലെയുള്ള കാറ്റ് വീശി.
ഊചുഃ ഖഗമൃഗാഃ സര്വേ വാചഃ ക്രൂരാ ഭയാവഹാഃ। സ സിംഹോപചിതസ്കന്ധഃ ശാര്ദൂലസമവിക്രമഃ
ആകാശത്തെയും കാട്ടിലെയും പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും ഭയാനകവും ക്രൂരവുമായ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴക്കി; അവന്റെ തോളുകൾ സിംഹത്തിൻ്റെതുപോലെ ബലമായിരുന്നു, വീര്യം കടുവയുടേതുപോലും.
താനുത്പാതാനചിന്ത്യൈവ നിര്ജഗാമ രണാജിരമ്। തഥാ നിര്ഗച്ഛതസ്തസ്യ രക്ഷസഃ സഹ രാക്ഷസൈഃ
അവ ശകുനങ്ങളും അശുഭസൂചനകളും അവഗണിച്ച്, ആ രാക്ഷസൻ തന്റെ കൂട്ടരോടൊപ്പം യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ബഭൂവ സുമഹാന് നാദഃ ക്ഷോഭയന്നിവ സാഗരമ്। തേന ശബ്ദേന വിത്രസ്താ വാനരാണാം മഹാചമൂഃ
അപ്പോൾ വലിയൊരു ശബ്ദം ഉയർന്നു, സമുദ്രം പോലും ഉണർത്തുന്നതുപോലെ; ആ ശബ്ദം കേട്ട് വാനരസൈന്യം ഭയത്താൽ വിറച്ചു.
ദ്രുമശൈലപ്രഹാരാണാം യോദ്ധും സമുപതിഷ്ഠതാമ്। തേഷാം യുദ്ധം മഹാരൌദ്രം സംജജ്ഞേ കപിരക്ഷസാമ്
വൃക്ഷങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും ആയുധമാക്കി യുദ്ധത്തിനായി ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ, വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും തമ്മിൽ അതിക്രൂരമായൊരു പോരാട്ടം ആരംഭിച്ചു.