വിഭീഷണം ച സുഗ്രീവോ ദൃഷ്ട്വാ വാനരഭീഷണമ്। ഋക്ഷരാജം മഹാത്മാനം സമീപസ്ഥമുവാച ഹ
വാനരന്മാർക്ക് ഭയമുണർത്തുന്ന വിഭീഷണനെയും അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന മഹാത്മാവായ കരടികളുടെ രാജാവിനെയും കണ്ടു, സുഗ്രീവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
വിഭീഷണോഽയം സമ്പ്രാപ്തോ യം ദൃഷ്ട്വാ വാനരര്ഷഭാഃ। ദ്രവന്ത്യായതസംത്രാസാ രാവണാത്മജശങ്കയാ
ഇവൻ വിഭീഷണനാണ്, ഇവനെ കണ്ടു വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ രാവണന്റെ മകനെന്ന് സംശയിച്ച് വലിയ ഭയത്തിൽ ഓടിപ്പോകുന്നു.
ശീഘ്രമേതാന് സുസംത്രസ്താന് ബഹുധാ വിപ്രധാവിതാന്। പര്യവസ്ഥാപയാഖ്യാഹി വിഭീഷണമുപസ്ഥിതമ്
നാനാഭാഗങ്ങളിലായി ഭയത്തിൽ ചിതറിപ്പോയ ഈ വാനരന്മാരെ വേഗത്തിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, വിഭീഷണൻ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് അവർക്കു അറിയിക്കൂ.
സുഗ്രീവേണൈവമുക്തസ്തു ജാമ്ബവാനൃക്ഷപാര്ഥിവഃ। വാനരാന് സാന്ത്വയാമാസ സംനിവര്ത്യ പ്രധാവതഃ
സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, കരടികളുടെ രാജാവായ ജാംബവാൻ ഓടിപ്പോയ വാനരന്മാരെ വിളിച്ചു സമാധാനിപ്പിച്ചു.
തേ നിവൃത്താഃ പുനഃ സര്വേ വാനരാസ്ത്യക്തസാധ്വസാഃ। ഋക്ഷരാജവചഃ ശ്രുത്വാ തം ച ദൃഷ്ട്വാ വിഭീഷണമ്
കരടിരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടും വിഭീഷണനെ കണ്ടും, എല്ലാ വാനരന്മാരും ഭയം വിട്ട് തിരിച്ചു വന്നു.
വിഭീഷണസ്തു രാമസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ഗാത്രം ശരൈശ്ചിതമ്। ലക്ഷ്മണസ്യ തു ധര്മാത്മാ ബഭൂവ വ്യഥിതസ്തദാ
വിഭീഷണൻ രാമന്റെ ശരീരത്തിൽ അമ്പുകൾ കുത്തിയതും, ലക്ഷ്മണന്റെയും അവസ്ഥ കണ്ടപ്പോൾ, ധാർമ്മികനായ വിഭീഷണൻ അതീവ ദുഃഖിതനായി.
ജലക്ലിന്നേന ഹസ്തേന തയോര്നേത്രേ വിമൃജ്യ ച। ശോകസമ്പീഡിതമനാ രുരോദ വിലലാപ ച
ജലം ചേർത്ത കൈകൊണ്ട് ഇരുവരുടെയും കണ്ണ് തുടച്ച്, ദുഃഖത്തിൽ കുഴഞ്ഞ മനസ്സോടെ വിഭീഷണൻ കരഞ്ഞും വിലപിച്ചും നിന്നു.
ഇമൌ തൌ സത്ത്വസമ്പന്നൌ വിക്രാന്തൌ പ്രിയസംയുഗൌ। ഇമാമവസ്ഥാം ഗമിതൌ രാക്ഷസൈഃ കൂടയോധിഭിഃ
ധൈര്യവും വീര്യവും നിറഞ്ഞ, യുദ്ധം പ്രിയപ്പെട്ട ഈ ഇരുവരെയും, കപടമായ രാക്ഷസന്മാർ ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥയിലാക്കി.
ഭ്രാതൃപുത്രേണ ചൈതേന ദുഷ്പുത്രേണ ദുരാത്മനാ। രാക്ഷസ്യാ ജിഹ്മയാ ബുദ്ധ്യാ വഞ്ചിതാവൃജുവിക്രമൌ
ഈ സഹോദരപുത്രൻ, ദുഷ്ടനും ദുർബുദ്ധിയുമാണ്; അവന്റെ വഞ്ചനാപരമായ ചിന്തകളാൽ ഈ നേരുള്ള വീരന്മാർ വഞ്ചിതരായി.
ശരൈരിമാവലം വിദ്ധൌ രുധിരേണ സമുക്ഷിതൌ। വസുധായാമിമൌ സുപ്തൌ ദൃശ്യേതേ ശല്യകാവിവ
അമ്പുകൾ കുത്തി, രക്തത്തിൽ കുതിർന്നു, ഈ ഇരുവരും നിലത്ത് വീണു കിടക്കുന്നു, വെടിയേറ്റ് വീണ വലിയ ആനകളെപ്പോലെ.
യയോര്വീര്യമുപാശ്രിത്യ പ്രതിഷ്ഠാ കാങ്ക്ഷിതാ മയാ। താവിമൌ ദേഹനാശായ പ്രസുപ്തൌ പുരുഷര്ഷഭൌ
ഇവരുടെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ഞാൻ രക്ഷിതാവെന്നു കരുതിയത്; ഇപ്പോൾ ഈ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ ശരീരം പടർന്നു മരിച്ചവരെപ്പോലെ കിടക്കുന്നു.
ജീവന്നദ്യ വിപന്നോഽസ്മി നഷ്ടരാജ്യമനോരഥഃ। പ്രാപ്തപ്രതിജ്ഞശ്ച രിപുഃ സകാമോ രാവണഃ കൃതഃ
ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും എല്ലാം നഷ്ടമായി; രാജ്യം നേടാനുള്ള ആഗ്രഹം പോയി; ശത്രുവായ രാവണൻ തന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ചു സന്തോഷം നേടി.
ഏവം വിലപമാനം തം പരിഷ്വജ്യ വിഭീഷണമ്। സുഗ്രീവഃ സത്ത്വസമ്പന്നോ ഹരിരാജോഽബ്രവീദിദമ്
ഇങ്ങനെ വിഭീഷണൻ വിലപിച്ചപ്പോൾ, ധൈര്യശാലിയായ വാനരരാജാവ് സുഗ്രീവൻ അവനെ അണകയാക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
രാജ്യം പ്രാപ്സ്യസി ധര്മജ്ഞ ലങ്കായാം നേഹ സംശയഃ। രാവണഃ സഹ പുത്രേണ സ്വകാമം നേഹ ലപ്സ്യതേ
നീ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനാണ്; ലങ്കയിലെ രാജ്യം നിനക്ക് ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. രാവണനും അവന്റെ മകനും ആഗ്രഹിച്ചതു നേടാൻ കഴിയില്ല.
ഗരുഡാധിഷ്ഠിതാവേതാവുഭൌ രാഘവലക്ഷ്മണൌ। ത്യക്ത്വാ മോഹം വധിഷ്യേതേ സഗണം രാവണം രണേ
ഗരുഡന്റെ ശക്തി ലഭിച്ച രാമനും ലക്ഷ്മണനും മോഹം വിട്ട് യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെയും അവന്റെ കൂട്ടരെയും സംഹരിക്കും.
തമേവം സാന്ത്വയിത്വാ തു സമാശ്വാസ്യ തു രാക്ഷസമ്। സുഷേണം ശ്വശുരം പാര്ശ്വേ സുഗ്രീവസ്തമുവാച ഹ
ഇങ്ങനെ ആ രാക്ഷസനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, സുഗ്രീവൻ അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന തന്റെ മരുമകനായ സുഷേണനോട് പറഞ്ഞു:
സഹ ശൂരൈര്ഹരിഗണൈര്ലബ്ധസംജ്ഞാവരിംദമൌ। ഗച്ഛ ത്വം ഭ്രാതരൌ ഗൃഹ്യ കിഷ്കിന്ധാം രാമലക്ഷ്മണൌ
ബോധം തിരിച്ച വീരവാനരന്മാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് നീ പോകൂ; രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഇരുവരെയും കീശ്കിന്ദയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
അഹം തു രാവണം ഹത്വാ സപുത്രം സഹബാന്ധവമ്। മൈഥിലീമാനയിഷ്യാമി ശക്രോ നഷ്ടാമിവ ശ്രിയമ്
ഞാൻ രാവണനെയും അവന്റെ മകനെയും ബന്ധുക്കളെയും സംഹരിച്ചു ശേഷം, ഇന്ദ്രൻ തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട മഹിമ തിരിച്ചുപോലെ, സീതയെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.
ശ്രുത്വൈതദ് വാനരേന്ദ്രസ്യ സുഷേണോ വാക്യമബ്രവീത്। ദേവാസുരം മഹായുദ്ധമനുഭൂതം പുരാതനമ്
വാനരരാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, സുഷേണൻ പറഞ്ഞു: 'പഴയകാലത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ നടന്ന മഹായുദ്ധം ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.'
തദാ സ്മ ദാനവാ ദേവാന് ശരസംസ്പര്ശകോവിദാന്। നിജഘ്നുഃ ശസ്ത്രവിദുഷശ്ഛാദയന്തോ മുഹുര്മുഹുഃ
അപ്പോൾ ദാനവന്മാർ അമ്പും ആയുധങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നിപുണരായ ദേവന്മാരെ വീണ്ടും വീണ്ടും ആക്രമിച്ച് തോൽപ്പിച്ചു.
താനാര്താന് നഷ്ടസംജ്ഞാംശ്ച ഗതാസൂംശ്ച ബൃഹസ്പതിഃ। വിദ്യാഭിര്മന്ത്രയുക്താഭിരോഷധീഭിശ്ചികിത്സതി
അപ്പോൾ ബ്രഹസ്പതി ദേവന്മാരിൽ പീഡിതരായവരെയും, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവരെയും, ജീവൻ വിട്ടവരെയും മന്ത്രശക്തിയും ഔഷധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ചികിത്സിച്ചു.
താന്യൌഷധാന്യാനയിതും ക്ഷീരോദം യാന്തു സാഗരമ്। ജവേന വാനരാഃ ശീഘ്രം സമ്പാതിപനസാദയഃ
ആ ഔഷധങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ, സംപാതി, പനസൻ എന്നിവരും മറ്റു വേഗമുള്ള വാനരന്മാരും ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് ഉടൻ പോകട്ടെ.
ഹരയസ്തു വിജാനന്തി പാര്വതീ തേ മഹൌഷധീ। സംജീവകരണീം ദിവ്യാം വിശല്യാം ദേവനിര്മിതാമ്
പർവ്വതത്തിൽ വളരുന്ന മഹൗഷധികളെ വാനരന്മാർ അറിയുന്നു. ദൈവികമായ സംജീവനികരണമുള്ള ഔഷധിയും, ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച വിഷല്യയും അവിടെയുണ്ട്.
ചന്ദ്രശ്ച നാമ ദ്രോണശ്ച ക്ഷീരോദേ സാഗരോത്തമേ। അമൃതം യത്ര മഥിതം തത്ര തേ പരമൌഷധീ
ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ ഉത്തമമായ ആ സമുദ്രത്തിൽ ചന്ദ്രയും ദ്രോണമെന്നുമുള്ള പർവ്വതങ്ങളുണ്ട്. അവിടെയാണ് അമൃതം കുഴിച്ചെടുത്തത്; അവിടെ തന്നെയാണ് ആ മഹൗഷധികൾ.
തൌ തത്ര വിഹിതൌ ദേവൈഃ പര്വതൌ തൌ മഹോദധൌ। അയം വായുസുതോ രാജന് ഹനൂമാംസ്തത്ര ഗച്ഛതു
ദേവന്മാർ ആ രണ്ടു പർവ്വതങ്ങൾ വലിയ സമുദ്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. രാജാവേ, വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ അവിടേക്ക് പോകട്ടെ.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ വായുര്മേഘാശ്ചാപി സവിദ്യുതഃ। പര്യസ്യ സാഗരേ തോയം കമ്പയന്നിവ പര്വതാന്
അപ്പോൾ വായുവും മിന്നലോടെ മേഘങ്ങളും സമുദ്രത്തിന് മുകളിൽ വീശി, പർവ്വതങ്ങൾ പോലും കുലുക്കുന്നതുപോലെ വെള്ളം കലക്കി.
മഹതാ പക്ഷവാതേന സര്വദ്വീപമഹാദ്രുമാഃ। നിപേതുര്ഭഗ്നവിടപാഃ സലിലേ ലവണാമ്ഭസി
വലിയ ചിറകുകളുടെ ശക്തിയാൽ ദ്വീപുകളിലെ വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ശാഖകൾ ഒടിഞ്ഞ് ഉപ്പുവെള്ളത്തിൽ വീണു.
അഭവന് പന്നഗാസ്ത്രസ്താ ഭോഗിനസ്തത്രവാസിനഃ। ശീഘ്രം സര്വാണി യാദാംസി ജഗ്മുശ്ച ലവണാര്ണവമ്
അവിടെ താമസിച്ചിരുന്ന പാമ്പുകൾ ഭയപ്പെട്ടു, ഉടൻ തന്നെ എല്ലാ ജലജീവികളും ഉപ്പു സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഓടി.
തതോ മുഹൂര്താദ് ഗരുഡം വൈനതേയം മഹാബലമ്। വാനരാ ദദൃശുഃ സര്വേ ജ്വലന്തമിവ പാവകമ്
അപ്പോൾ കുറേ നേരത്തിന് ശേഷം, എല്ലാ വാനരന്മാരും വിൻതയുടെ പുത്രനായ മഹാബലശാലിയായ ഗരുഡനെ അഗ്നിപോലെ തെളിഞ്ഞ് കാണാൻ തുടങ്ങി.
തമാഗതമഭിപ്രേക്ഷ്യ നാഗാസ്തേ വിപ്രദുദ്രുവുഃ। യൈസ്തു തൌ പുരുഷൌ ബദ്ധൌ ശരഭൂതൈര്മഹാബലൈഃ
അവൻ സമീപത്തേക്ക് വന്നതറിഞ്ഞു, അവിടെയുള്ള പാമ്പുകൾ എല്ലാം ഭയന്ന് ഓടി; എന്നാൽ ശക്തിയുള്ള പാമ്പ്-അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആ രണ്ടു പുരുഷന്മാർ—