അസ്മിന് മുഹൂര്തേ സുഗ്രീവ പ്രതിയാതുമിതോഽര്ഹസി। മത്വാ ഹീനം മയാ രാജന് രാവണോഽഭിഭവിഷ്യതി
ഇപ്പോൾ തന്നെ, സുഖ്രീവാ, നീ ഇവിടെ നിന്ന് മടങ്ങണം; രാജാവേ, ഞാൻ ഇല്ലാതായി എന്നു കരുതി രാവണൻ നിന്നെ കീഴടക്കും.
അങ്ഗദം തു പുരസ്കൃത്യ സസൈന്യം സപരിച്ഛദമ്। സാഗരം തര സുഗ്രീവ നീലേന ച നലേന ച
അംഗദനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, സൈന്യത്തെയും അനുചരങ്ങളെയും കൂട്ടി, നീലനും നളനും കൂടെ, സമുദ്രം കടക്കണം, സുഖ്രീവാ.
കൃതം ഹി സുമഹത്കര്മ യദന്യൈര്ദുഷ്കരം രണേ। ഋക്ഷരാജേന തുഷ്യാമി ഗോലാങ്ഗൂലാധിപേന ച
യുദ്ധത്തിൽ മറ്റാര്ക്കും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത വലിയൊരു കാര്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിനും കരടികളുടെ തലവനുമാണ് എന്റെ സന്തോഷം.
അങ്ഗദേന കൃതം കര്മ മൈന്ദേന ദ്വിവിദേന ച। യുദ്ധം കേസരിണാ സംഖ്യേ ഘോരം സമ്പാതിനാ കൃതമ്
അംഗദനും മൈണ്ടനും ദ്വിവിദനും ചെയ്ത കാര്യങ്ങളും, കേസരിയും സമ്പാതിയും നടത്തിയ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധവും പ്രശംസിക്കപ്പെടേണ്ടതാണു.
ഗവയേന ഗവാക്ഷേണ ശരഭേണ ഗജേന ച। അന്യൈശ്ച ഹരിഭിര്യുദ്ധം മദര്ഥേ ത്യക്തജീവിതൈഃ
ഗവയൻ, ഗവാക്ഷൻ, ശരഭൻ, ഗജൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവരും, എന്റെ خاطر ജീവൻ വിട്ട മറ്റു കുരങ്ങന്മാരും യുദ്ധം നടത്തി.
ന ചാതിക്രമിതും ശക്യം ദൈവം സുഗ്രീവ മാനുഷൈഃ। യത്തു ശക്യം വയസ്യേന സുഹൃദാ വാ പരം മമ
സുഗ്രീവാ, മനുഷ്യശക്തിക്ക് അതീതമായത് ദൈവവിധിയാണു; എന്നാലും സ്നേഹിതനും കൂട്ടുകാരനും എന്ന നിലയിൽ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതെല്ലാം നിങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
കൃതം സുഗ്രീവ തത് സര്വം ഭവതാ ധര്മഭീരുണാ। മിത്രകാര്യം കൃതമിദം ഭവദ്ഭിര്വാനരര്ഷഭാഃ
സുഗ്രീവാ, നീ ധർമ്മത്തിന് ഭയപ്പെട്ടവനായി ചെയ്യേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്തു. ഈ സ്നേഹബന്ധത്തിന്റെ കടമ നിങ്ങൾക്കും ഈ കുരങ്ങന്മാർക്കും നിറവേറ്റാൻ കഴിഞ്ഞു.
അനുജ്ഞാതാ മയാ സര്വേ യഥേഷ്ടം ഗന്തുമര്ഹഥ। ശുശ്രുവുസ്തസ്യ യേ സര്വേ വാനരാഃ പരിദേവിതമ്
നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ അനുമതി നൽകി; നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകാം. അവന്റെ ദുഃഖം കേട്ട കുരങ്ങന്മാർ എല്ലാവരും കരയുകയായിരുന്നു.
വര്തയാംചക്രിരേഽശ്രൂണി നേത്രൈഃ കൃഷ്ണേതരേക്ഷണാഃ
കറുത്തും ചുവപ്പും കലർന്ന കണ്ണുകളിൽനിന്ന് അവർ കണ്ണുനീർ ഒഴിച്ചു.
തതഃ സര്വാണ്യനീകാനി സ്ഥാപയിത്വാ വിഭീഷണഃ। ആജഗാമ ഗദാപാണിസ്ത്വരിതം യത്ര രാഘവഃ
അതിനുശേഷം, ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ചുള്ള വിപീഷണൻ എല്ലാ സൈന്യത്തെയും ക്രമീകരിച്ച് വേഗത്തിൽ രാഘവന്റെ അടുത്തെത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ത്വരിതം യാന്തം നീലാഞ്ജനചയോപമമ്। വാനരാ ദുദ്രുവുഃ സര്വേ മന്യമാനാസ്തു രാവണിമ്
കറുത്ത മഞ്ഞളിന്റെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ വരുന്നതിനെ കണ്ടു, അവനെ രാവണനാണെന്ന് കരുതി കുരങ്ങന്മാർ എല്ലാം ഓടി.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠമായ വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പത്തൊൻപതാം സര്ഗം സമാപിക്കുന്നു.
thumb|പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമാൻ വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
അഥോവാച മഹാതേജാ ഹരിരാജോ മഹാബലഃ। കിമിയം വ്യഥിതാ സേനാ മൂഢവാതേവ നൌര്ജലേ
അപ്പോൾ മഹാശക്തിയുള്ള കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവ് ചോദിച്ചു: ഈ സൈന്യം സമുദ്രത്തിൽ വഴികെട്ടിയ കപ്പലുപോലെ ഇങ്ങനെ വിഷമിച്ചിരിക്കുന്നു എന്തുകൊണ്ടാണ്?
സുഗ്രീവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ വാലിപുത്രോഽങ്ഗദോഽബ്രവീത്। ന ത്വം പശ്യസി രാമം ച ലക്ഷ്മണം ച മഹാരഥമ്
സുഗ്രീവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വാലിയുടെ മകൻ അംഗദൻ പറഞ്ഞു: നീ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും കാണുന്നില്ലേ, മഹാരഥന്മാരെ?
ശരജാലാചിതൌ വീരാവുഭൌ ദശരഥാത്മജൌ। ശരതല്പേ മഹാത്മാനൌ ശയാനൌ രുധിരോക്ഷിതൌ
ദശരഥപുത്രന്മാരായ ആ രണ്ടു വീരന്മാർ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട്, രക്തം കലർന്ന അമ്പക്കിടക്കയിൽ കിടക്കുന്നു.
അഥാബ്രവീദ് വാനരേന്ദ്രഃ സുഗ്രീവഃ പുത്രമങ്ഗദമ്। നാനിമിത്തമിദം മന്യേ ഭവിതവ്യം ഭയേന തു
അപ്പോൾ കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവായ സുഗ്രീവൻ തന്റെ മകൻ അംഗദനോടു പറഞ്ഞു: ഇതിന് കാരണമില്ലെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; ഭയമാണ് ഇതിന് കാരണം.
വിഷണ്ണവദനാ ഹ്യേതേ ത്യക്തപ്രഹരണാ ദിശഃ। പലായന്തേഽത്ര ഹരയസ്ത്രാസാദുത്ഫുല്ലലോചനാഃ
ഈ കുരങ്ങന്മാർ മുഖം കുഴഞ്ഞ് ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഭയത്താൽ കണ്ണുകൾ വീർപ്പിച്ച് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടുന്നു.
അന്യോന്യസ്യ ന ലജ്ജന്തേ ന നിരീക്ഷന്തി പൃഷ്ഠതഃ। വിപ്രകര്ഷന്തി ചാന്യോന്യം പതിതം ലങ്ഘയന്തി ച
അവർ തമ്മിൽ ലജ്ജിക്കുകയുമില്ല, പിന്നോട്ട് നോക്കുകയുമില്ല; ഒരുവൻ മറ്റൊരാളെ വലിച്ചിഴക്കുകയും വീണവരെ ചാടിക്കടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ വീരോ ഗദാപാണിര്വിഭീഷണഃ। സുഗ്രീവം വര്ധയാമാസ രാഘവം ച ജയാശിഷാ
അത്തസമയം, ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ചുള്ള വീരനായ വിപീഷണൻ സുഗ്രീവനെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു, രാഘവനു വിജയാശംസയും പറഞ്ഞു.
വിഭീഷണം ച സുഗ്രീവോ ദൃഷ്ട്വാ വാനരഭീഷണമ്। ഋക്ഷരാജം മഹാത്മാനം സമീപസ്ഥമുവാച ഹ
വാനരന്മാർക്ക് ഭയമുണർത്തുന്ന വിഭീഷണനെയും അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന മഹാത്മാവായ കരടികളുടെ രാജാവിനെയും കണ്ടു, സുഗ്രീവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
വിഭീഷണോഽയം സമ്പ്രാപ്തോ യം ദൃഷ്ട്വാ വാനരര്ഷഭാഃ। ദ്രവന്ത്യായതസംത്രാസാ രാവണാത്മജശങ്കയാ
ഇവൻ വിഭീഷണനാണ്, ഇവനെ കണ്ടു വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ രാവണന്റെ മകനെന്ന് സംശയിച്ച് വലിയ ഭയത്തിൽ ഓടിപ്പോകുന്നു.
ശീഘ്രമേതാന് സുസംത്രസ്താന് ബഹുധാ വിപ്രധാവിതാന്। പര്യവസ്ഥാപയാഖ്യാഹി വിഭീഷണമുപസ്ഥിതമ്
നാനാഭാഗങ്ങളിലായി ഭയത്തിൽ ചിതറിപ്പോയ ഈ വാനരന്മാരെ വേഗത്തിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, വിഭീഷണൻ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് അവർക്കു അറിയിക്കൂ.
സുഗ്രീവേണൈവമുക്തസ്തു ജാമ്ബവാനൃക്ഷപാര്ഥിവഃ। വാനരാന് സാന്ത്വയാമാസ സംനിവര്ത്യ പ്രധാവതഃ
സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, കരടികളുടെ രാജാവായ ജാംബവാൻ ഓടിപ്പോയ വാനരന്മാരെ വിളിച്ചു സമാധാനിപ്പിച്ചു.
തേ നിവൃത്താഃ പുനഃ സര്വേ വാനരാസ്ത്യക്തസാധ്വസാഃ। ഋക്ഷരാജവചഃ ശ്രുത്വാ തം ച ദൃഷ്ട്വാ വിഭീഷണമ്
കരടിരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടും വിഭീഷണനെ കണ്ടും, എല്ലാ വാനരന്മാരും ഭയം വിട്ട് തിരിച്ചു വന്നു.
വിഭീഷണസ്തു രാമസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ഗാത്രം ശരൈശ്ചിതമ്। ലക്ഷ്മണസ്യ തു ധര്മാത്മാ ബഭൂവ വ്യഥിതസ്തദാ
വിഭീഷണൻ രാമന്റെ ശരീരത്തിൽ അമ്പുകൾ കുത്തിയതും, ലക്ഷ്മണന്റെയും അവസ്ഥ കണ്ടപ്പോൾ, ധാർമ്മികനായ വിഭീഷണൻ അതീവ ദുഃഖിതനായി.
ജലക്ലിന്നേന ഹസ്തേന തയോര്നേത്രേ വിമൃജ്യ ച। ശോകസമ്പീഡിതമനാ രുരോദ വിലലാപ ച
ജലം ചേർത്ത കൈകൊണ്ട് ഇരുവരുടെയും കണ്ണ് തുടച്ച്, ദുഃഖത്തിൽ കുഴഞ്ഞ മനസ്സോടെ വിഭീഷണൻ കരഞ്ഞും വിലപിച്ചും നിന്നു.
ഇമൌ തൌ സത്ത്വസമ്പന്നൌ വിക്രാന്തൌ പ്രിയസംയുഗൌ। ഇമാമവസ്ഥാം ഗമിതൌ രാക്ഷസൈഃ കൂടയോധിഭിഃ
ധൈര്യവും വീര്യവും നിറഞ്ഞ, യുദ്ധം പ്രിയപ്പെട്ട ഈ ഇരുവരെയും, കപടമായ രാക്ഷസന്മാർ ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥയിലാക്കി.
ഭ്രാതൃപുത്രേണ ചൈതേന ദുഷ്പുത്രേണ ദുരാത്മനാ। രാക്ഷസ്യാ ജിഹ്മയാ ബുദ്ധ്യാ വഞ്ചിതാവൃജുവിക്രമൌ
ഈ സഹോദരപുത്രൻ, ദുഷ്ടനും ദുർബുദ്ധിയുമാണ്; അവന്റെ വഞ്ചനാപരമായ ചിന്തകളാൽ ഈ നേരുള്ള വീരന്മാർ വഞ്ചിതരായി.
ശരൈരിമാവലം വിദ്ധൌ രുധിരേണ സമുക്ഷിതൌ। വസുധായാമിമൌ സുപ്തൌ ദൃശ്യേതേ ശല്യകാവിവ
അമ്പുകൾ കുത്തി, രക്തത്തിൽ കുതിർന്നു, ഈ ഇരുവരും നിലത്ത് വീണു കിടക്കുന്നു, വെടിയേറ്റ് വീണ വലിയ ആനകളെപ്പോലെ.