അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം കൂടയോധീ നിശാചരഃ। ബബന്ധ ശരബന്ധേന ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ
എല്ലാവർക്കും അദൃശ്യനായ ആ കപടയോദ്ധാവായ നിശാചരൻ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും അമ്പുകളുടെ ബന്ധനത്തിൽ കുടുക്കി.
തൌ തേന പുരുഷവ്യാഘ്രൌ ക്രുദ്ധേനാശീവിഷൈഃ ശരൈഃ। സഹസാഭിഹതൌ വീരൌ തദാ പ്രേക്ഷന്ത വാനരാഃ
ആ കോപിതൻ പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അപ്രതീക്ഷിതമായി ആ ഇരുവീരന്മാരെ ആക്രമിച്ചു; കുരങ്ങുകൾ അതു കണ്ടു.
പ്രകാശരൂപസ്തു യദാ ന ശക്ത- സ്തൌ ബാധിതും രാക്ഷസരാജപുത്രഃ। മായാം പ്രയോക്തും സമുപാജഗാമ ബബന്ധ തൌ രാജസുതൌ ദുരാത്മാ
ദൃശ്യരൂപത്തിൽ രാക്ഷസരാജകുമാരൻ ആ ഇരുവരെയും പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ, ദുഷ്ടൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് രാജപുത്രന്മാരെ ബന്ധിച്ചു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദ്യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുശ്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിയുടെ മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തിയൊന്നാം സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
thumb|പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തിയഞ്ചാം സർഗം ഇനി കേൾക്കുക.
സ തസ്യ ഗതിമന്വിച്ഛന് രാജപുത്രഃ പ്രതാപവാന്। ദിദേശാതിബലോ രാമോ ദശ വാനരയൂഥപാന്
ശത്രുവിന്റെ വഴികണ്ടെത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാശക്തനായ രാജപുത്രൻ രാമൻ പത്ത് കുരങ്ങുപടയാളി നേതാക്കളെ ആജ്ഞാപിച്ചു.
ദ്വൌ സുഷേണസ്യ ദായാദൌ നീലം ച പ്ലവഗാധിപമ്। അങ്ഗദം വാലിപുത്രം ച ശരഭം ച തരസ്വിനമ്
അവൻ സുഷേണന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും, കുരങ്ങുകളുടെ അധിപനായ നീലനെയും, വാലിയുടെ മകനായ അങ്ങദനെയും, വേഗശാലിയായ ശരഭനെയും അയച്ചു.
ദ്വിവിദം ച ഹനൂമന്തം സാനുപ്രസ്ഥം മഹാബലമ്। ഋഷഭം ചര്ഷഭസ്കന്ധമാദിദേശ പരംതപഃ
ദ്വിവിദനും ഹനുമാനെയും, മഹാബലശാലിയായ സാനുപ്രസ്ഥനെയും, കാളപോലെയുള്ള ഭുജങ്ങളുള്ള ഋഷഭനെയും അയച്ചു.
തേ സമ്പ്രഹൃഷ്ടാ ഹരയോ ഭീമാനുദ്യമ്യ പാദപാന്। ആകാശം വിവിശുഃ സര്വേ മാര്ഗമാണാ ദിശോ ദശ
ആ ഭയങ്കര കുരങ്ങുകൾ സന്തോഷത്തോടെ വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ എടുത്ത്, പത്ത് ദിശകളിലും അന്വേഷിക്കാൻ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി.
തേഷാം വേഗവതാം വേഗമിഷുഭിര്വേഗവത്തരൈഃ। അസ്ത്രവിത് പരമാസ്ത്രസ്തു വാരയാമാസ രാവണിഃ
അവരിൽ വേഗമുള്ളവരെ രാവണന്റെ മകൻ, ആയുധജ്ഞനും അമ്പുകളിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ളവനും, അതിലധികം വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
തം ഭീമവേഗാ ഹരയോ നാരാചൈഃ ക്ഷതവിക്ഷതാഃ। അന്ധകാരേ ന ദദൃശുര്മേഘൈഃ സൂര്യമിവാവൃതമ്
കഠിനമായ അമ്പുകളാൽ പരിക്കേറ്റ കുരങ്ങുകൾ, ആന്ധക്യത്തിൽ അവനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
രാമലക്ഷ്മണയോരേവ സര്വദേഹഭിദഃ ശരാന്। ഭൃശമാവേശയാമാസ രാവണിഃ സമിതിംജയഃ
യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച രാവണന്റെ മകൻ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും മാത്രമായി അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ തുളച്ച് കടുത്ത അമ്പുകൾ മഴപോലെ പെയ്യിച്ചു.
നിരന്തരശരീരൌ തു താവുഭൌ രാമലക്ഷ്മണൌ। ക്രുദ്ധേനേന്ദ്രജിതാ വീരൌ പന്നഗൈഃ ശരതാം ഗതൈഃ
രാമനും ലക്ഷ്മണനും, ഇരുവരുടെയും ശരീരം ഇടവേളയില്ലാതെ പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകളാൽ ക്രുദ്ധനായ ഇന്ദ്രജിത് മൂടി തുളച്ചു.
തയോഃ ക്ഷതജമാര്ഗേണ സുസ്രാവ രുധിരം ബഹു। താവുഭൌ ച പ്രകാശേതേ പുഷ്പിതാവിവ കിംശുകൌ
അവരുടെ മുറിവുകളിൽ നിന്നു ധാരാളം രക്തം ഒഴുകി; ഇരുവരും പൂത്ത കിംശുകമരങ്ങൾപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
തതഃ പര്യന്തരക്താക്ഷോ ഭിന്നാഞ്ജനചയോപമഃ। രാവണിര്ഭ്രാതരൌ വാക്യമന്തര്ധാനഗതോഽബ്രവീത്
കണ്ണുകൾ ചുവപ്പുമായി, തകർന്ന കജലിന്റെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെ ഇരുണ്ട രാവണന്റെ മകൻ, മറഞ്ഞ നിലയിൽ ഇരുവൈരെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
യുധ്യമാനമനാലക്ഷ്യം ശക്രോഽപി ത്രിദശേശ്വരഃ। ദ്രഷ്ടുമാസാദിതും വാപി ന ശക്തഃ കിം പുനര്യുവാമ്
യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ കാണാനോ സമീപിക്കാനോ ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനും കഴിയില്ല; പിന്നെ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ സാധിക്കും?
പ്രാപിതാവിഷുജാലേന രാഘവൌ കങ്കപത്രിണാ। ഏഷ രോഷപരീതാത്മാ നയാമി യമസാദനമ്
നിങ്ങളെ, കാക്കപ്പക്ഷിയുടെ പറകൾ ഘടിപ്പിച്ച പാമ്പുപോലുള്ള എന്റെ അമ്പുകളുടെ വലയത്തിൽ കുടുക്കിയ ഞാൻ, കോപത്തോടെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തു ധര്മജ്ഞൌ ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ। നിര്ബിഭേദ ശിതൈര്ബാണൈഃ പ്രജഹര്ഷ നനാദ ച
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച രാമനും ലക്ഷ്മണനും കഠിനമായ അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ ഉരസിയും മുഴക്കിയും.
ഭിന്നാഞ്ജനചയശ്യാമോ വിസ്ഫാര്യ വിപുലം ധനുഃ। ഭൂയ ഏവ ശരാന് ഘോരാന് വിസസര്ജ മഹാമൃധേ
തകർന്ന കജലത്തിന്റെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെ ഇരുണ്ട അവൻ, വലിയ വില്ല് വലിച്ച് വീണ്ടും ഭയാനകമായ അമ്പുകൾ മഹായുദ്ധത്തിൽ വിട്ടു.
തതോ മര്മസു മര്മജ്ഞോ മജ്ജയന് നിശിതാന് ശരാന്। രാമലക്ഷ്മണയോര്വീരോ നനാദ ച മുഹുര്മുഹുഃ
ശരീരത്തിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിവുള്ള വീരൻ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും കഠിനമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും ഉരസിയും മുഴക്കി.
ബദ്ധൌ തു ശരബന്ധേന താവുഭൌ രണമൂര്ധനി। നിമേഷാന്തരമാത്രേണ ന ശേകതുരവേക്ഷിതുമ്
യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഇരുവരും, ഒരു നിമിഷം പോലും ഒരുമനസ്സായി നോക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.
തതോ വിഭിന്നസര്വാങ്ഗൌ ശരശല്യാചിതൌ കൃതൌ। ധ്വജാവിവ മഹേന്ദ്രസ്യ രജ്ജുമുക്തൌ പ്രകമ്പിതൌ
ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും തുളച്ചു, അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട അവരെ, മഹേന്ദ്രന്റെ കൊടികളുടെ കയറുകൾ മുറിഞ്ഞപ്പോൾ പോലെ കുലുങ്ങി.
തൌ സമ്പ്രചലിതൌ വീരൌ മര്മഭേദേന കര്ശിതൌ। നിപേതതുര്മഹേഷ്വാസൌ ജഗത്യാം ജഗതീപതീ
പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ പരിക്കേറ്റ് ക്ഷീണിച്ച ആ മഹാവീരന്മാർ, കുലുങ്ങി ഭൂമിയിൽ വീണു; ലോകത്തിന്റെ അധിപതികൾ താഴെ വീണതുപോലെ.
തൌ വീരശയനേ വീരൌ ശയാനൌ രുധിരോക്ഷിതൌ। ശരവേഷ്ടിതസര്വാങ്ഗാവാര്തൌ പരമപീഡിതൌ
വീരശയനത്തിൽ രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞ്, ശരീരം മുഴുവൻ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട്, അത്യന്തം വേദനയോടെ ഇരുവരും കിടന്നു.
നഹ്യവിദ്ധം തയോര്ഗാത്രേ ബഭൂവാങ്ഗുലമന്തരമ്। നാനിര്വിണ്ണം ന ചാധ്വസ്തമാകരാഗ്രാദജിഹ്മഗൈഃ
അവരുടെ ശരീരത്തിൽ ഒരു വിരൽ വീതം പോലും അമ്പുകൾ തുളയാത്ത സ്ഥലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; അമ്പുകൾ നേരേ പറന്ന് തൊട്ടിടങ്ങളൊന്നും ഒഴിവായിരുന്നില്ല.
തൌ തു ക്രൂരേണ നിഹതൌ രക്ഷസാ കാമരൂപിണാ। അസൃക് സുസ്രുവതുസ്തീവ്രം ജലം പ്രസ്രവണാവിവ
ആ ക്രൂരനും രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന രാക്ഷസൻ ഇരുവരെയും വീഴ്ത്തി; അവർ ശക്തമായി രക്തം ഒഴുക്കി, ഉരുൾപൊക്കുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടംപോലെ.
പപാത പ്രഥമം രാമോ വിദ്ധോ മര്മസു മാര്ഗണൈഃ। ക്രോധാദിന്ദ്രജിതാ യേന പുരാ ശക്രോ വിനിര്ജിതഃ
അമ്പുകൾ പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ തുളച്ച് ആദ്യം രാമൻ വീണു; ഒരിക്കൽ കോപത്തിൽ ഇന്ദ്രനെയും ജയിച്ച ഇന്ദ്രജിതാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത്.
രുക്മപുങ്ഖൈഃ പ്രസന്നാഗ്രൈ രജോഗതിഭിരാശുഗൈഃ। നാരാചൈരര്ധനാരാചൈര്ഭല്ലൈരഞ്ജലികൈരപി। വിവ്യാധ വത്സദന്തൈശ്ച സിംഹദംഷ്ട്രൈഃ ക്ഷുരൈസ്തഥാ
പൊന്നുപറകളും കൂരായ അഗ്രവും വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന അമ്പുകളും, വിശാലതലയുള്ളതും അരവിശാലതലയുള്ളതും അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ളതും കൈപോലെയുള്ളതും, കാളകുട്ടിയുടെ പല്ലുപോലെയും സിംഹത്തിന്റെ പല്ലുപോലെയും കത്തിപോലെയും ഉള്ളവയും കൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു.
സ വീരശയനേ ശിശ്യേഽവിജ്യമാവിധ്യ കാര്മുകമ്। ഭിന്നമുഷ്ടിപരീണാഹം ത്രിനതം രുക്മഭൂഷിതമ്
അവിടെ, വീരശയനത്തിൽ കിടന്ന രാമൻ, തന്റെ മഹത്തായ വില്ല് അൺകിയ നിലയിൽ, പിടിപ്പിടി തകർന്നതും മൂന്നു വളവുകളുള്ളതും പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായത് അവനോടൊപ്പം കിടന്നു.
ബാണപാതാന്തരേ രാമം പതിതം പുരുഷര്ഷഭമ്। സ തത്ര ലക്ഷ്മണോ ദൃഷ്ട്വാ നിരാശോ ജീവിതേഽഭവത്
അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ വീണ രാമനെ, ആ മഹാപുരുഷനെ, ലക്ഷ്മണൻ അവിടെ കണ്ടപ്പോൾ, ജീവിക്കാൻ ഒരു പ്രതീക്ഷയും അവനിൽ ശേഷിച്ചില്ല.