തതസ്തേ രാക്ഷസാസ്തത്ര തസ്മിംസ്തമസി ദാരുണേ। രാമമേവാഭ്യവര്തന്ത സംഹൃഷ്ടാഃ ശരവൃഷ്ടിഭിഃ
അപ്പോൾ ആ ഭയങ്കരമായ ഇരുട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ രാക്ഷസന്മാർ രാമനെ അമ്പുകളുടെ മഴയുമായി ആക്രമിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.
തേഷാമാപതതാം ശബ്ദഃ ക്രുദ്ധാനാമപി ഗര്ജതാമ്। ഉദ്വര്ത ഇവ സപ്താനാം സമുദ്രാണാമഭൂത് സ്വനഃ
ക്രോധത്തോടെ വരികയായിരുന്നു ആ ആക്രമികൾ. അവരുടെ ഗർജ്ജനശബ്ദം ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ പൊങ്ങുന്ന പോലെ മുഴങ്ങി.
തേഷാം രാമഃ ശരൈഃ ഷഡ്ഭിഃ ഷഡ് ജഘാന നിശാചരാന്। നിമേഷാന്തരമാത്രേണ ശരൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ
രാമൻ ആ നിമിഷം കൊണ്ടു തന്നെ ആറ് രാക്ഷസന്മാരെ അഗ്നിജ്വാലപോലെയുള്ള ആറ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
യജ്ഞശത്രുശ്ച ദുര്ധര്ഷോ മഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ। വജ്രദംഷ്ട്രോ മഹാകായസ്തൌ ചോഭൌ ശുകസാരണൌ
യജ്ഞശത്രു, ദുര്ധര്ഷന്, മഹാപാര്ശ്വന്, മഹോദരന്, വലിയ ശരീരമുള്ള വജ്രദംഷ്ട്രന്, കൂടാതെ ശുകനും സാരണനും—
തേ തു രാമേണ ബാണൌഘൈഃ സര്വമര്മസു താഡിതാഃ। യുദ്ധാദപസൃതാസ്തത്ര സാവശേഷായുഷോഽഭവന്
രാമൻ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ അവരുടെ ശരീരത്തിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ എല്ലാം തട്ടി. ജീവൻ ബാക്കി വെച്ച് അവർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിൻവാങ്ങി.
നിമേഷാന്തരമാത്രേണ ഘോരൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ। ദിശശ്ചകാര വിമലാഃ പ്രദിശശ്ച മഹാരഥഃ
നിമിഷം കൊണ്ടു തന്നെ, അഗ്നിജ്വാലപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു മഹാരഥി ദിശകളും ഇടങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
യേ ത്വന്യേ രാക്ഷസാ വീരാ രാമസ്യാഭിമുഖേ സ്ഥിതാഃ। തേഽപി നഷ്ടാഃ സമാസാദ്യ പതങ്ഗാ ഇവ പാവകമ്
രാമനെ നേരിട്ട് നേരിട്ടിരുന്ന മറ്റ് വീരരായ രാക്ഷസന്മാരും അഗ്നിയിൽ പറക്കുന്ന പുഴുക്കൾപോലെ സമീപിച്ചപ്പോൾ നശിച്ചു.
സുവര്ണപുങ്ഖൈര്വിശിഖൈഃ സമ്പതദ്ഭിഃ സമന്തതഃ। ബഭൂവ രജനീ ചിത്രാ ഖദ്യോതൈരിവ ശാരദീ
സ്വർണ്ണപക്ഷങ്ങളുള്ള അമ്പുകൾ എല്ലായിടത്തും പറക്കുമ്പോൾ, ആ രാത്രി ശരദ്കാലത്തിലെ ജ്വലിക്കുന്ന പുഴുക്കൾ നിറഞ്ഞ രാത്രിപോലെ ഭംഗിയായി മാറി.
രാക്ഷസാനാം ച നിനദൈര്ഭേരീണാം ചൈവ നിഃസ്വനൈഃ। സാ ബഭൂവ നിശാ ഘോരാ ഭൂയോ ഘോരതരാഭവത്
രാക്ഷസന്മാരുടെ ഗർജ്ജനവും ഭേരികളുടെ മുഴക്കവും ചേർന്ന്, ആ രാത്രി ഭയാനകമായതിൽ കൂടുതൽ ഭയാനകമായി.
തേന ശബ്ദേന മഹതാ പ്രവൃദ്ധേന സമന്തതഃ। ത്രികൂടഃ കംദരാകീര്ണഃ പ്രവ്യാഹരദിവാചലഃ
അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും വ്യാപിച്ച വലിയ ശബ്ദം മൂലം, ഗുഹകൾ നിറഞ്ഞ ത്രികൂട്ടപർവ്വതം ദിവ്യപർവ്വതം പോലെ മുഴങ്ങി.
ഗോലാങ്ഗൂലാ മഹാകായാസ്തമസാ തുല്യവര്ചസഃ। സമ്പരിഷ്വജ്യ ബാഹുഭ്യാം ഭക്ഷയന് രജനീചരാന്
വലിയ ശരീരമുള്ള ഗോലാങ്കൂലന്മാർ, ഇരുട്ടുപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, രാക്ഷസന്മാരെ കൈകളാൽ പിടിച്ചു ചുറ്റി, അവരെ തിന്നു.
അങ്ഗദസ്തു രണേ ശത്രൂന് നിഹന്തും സമുപസ്ഥിതഃ। രാവണിം നിജഘാനാശു സാരഥിം ച ഹയാനപി
അംഗദൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ എത്തി, രാവണന്റെ മകനെയും അവന്റെ രഥസാരതിയെയും കുതിരകളെയും വേഗത്തിൽ വീഴ്ത്തി.
ഇന്ദ്രജിത് തു രഥം ത്യക്ത്വാ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ। അങ്ഗദേന മഹാകായസ്തത്രൈവാന്തരധീയത
ഇന്ദ്രജിത് തന്റെ രഥം ഉപേക്ഷിച്ചു, കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ വലിയ ശരീരം അങ്ങദന്റെ അടുക്കൽ മറഞ്ഞുപോയി.
തത് കര്മ വാലിപുത്രസ്യ സര്വേ ദേവാഃ സഹര്ഷിഭിഃ। തുഷ്ടുവുഃ പൂജനാര്ഹസ്യ തൌ ചോഭൌ രാമലക്ഷ്മണൌ
വാലിയുടെ മകന്റെ മഹത്തായ പ്രവർത്തി കണ്ടു, എല്ലാ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരുമൊത്ത്, രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടി, അവരെ സ്തുതിച്ചു.
പ്രഭാവം സര്വഭൂതാനി വിദുരിന്ദ്രജിതോ യുധി। തതസ്തേ തം മഹാത്മാനം ദൃഷ്ട്വാ തുഷ്ടാഃ പ്രധര്ഷിതമ്
യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രജിതിന്റെ ശക്തി എല്ലാവർക്കും അറിയാമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ആ മഹാത്മാവിനെ തോറ്റതായി കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ കപയഃ സസുഗ്രീവവിഭീഷണാഃ। സാധുസാധ്വിതി നേദുശ്ച ദൃഷ്ട്വാ ശത്രും പരാജിതമ്
ശത്രുവിനെ തോൽപ്പിച്ചതു കണ്ടു സുഖ്രീവനും വിഭീഷണനും കൂടെ കുരങ്ങുകൾ സന്തോഷത്തോടെ 'നന്നായി ചെയ്തു' എന്ന് വിളിച്ചു.
ഇന്ദ്രജിത് തു തദാനേന നിര്ജിതോ ഭീമകര്മണാ। സംയുഗേ വാലിപുത്രേണ ക്രോധം ചക്രേ സുദാരുണമ്
വാലിയുടെ മകനായ ഭയങ്കര പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തവനാൽ യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റ ഇന്ദ്രജിത് അത്യന്തം കോപിച്ചു.
സോഽന്തര്ധാനഗതഃ പാപോ രാവണീ രണകര്ശിതഃ। ബ്രഹ്മദത്തവരോ വീരോ രാവണിഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ
യുദ്ധത്തിൽ വിഷമിച്ച രാവണന്റെ മകൻ, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ലഭിച്ച വരത്തോടുകൂടി, ദുഷ്ടൻ ആകയാൽ, ദൃശ്യാതീതനായി, അത്യന്തം കോപത്തിൽ മുങ്ങി.
അദൃശ്യോ നിശിതാന് ബാണാന് മുമോചാശനിവര്ചസഃ। രാമം ച ലക്ഷ്മണം ചൈവ ഘോരൈര്നാഗമയൈഃ ശരൈഃ
അദൃശ്യനായി, ഇന്ദ്രജിത് മിന്നൽപോലെയുള്ള കൂരിരുണ്ട അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു, ഭയങ്കരമായ പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും വെട്ടി.
ബിഭേദ സമരേ ക്രുദ്ധഃ സര്വഗാത്രേഷു രാക്ഷസഃ। മായയാ സംവൃതസ്തത്ര മോഹയന് രാഘവൌ യുധി
കോപത്തോടെ, ആ രാക്ഷസൻ യുദ്ധത്തിൽ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും വെട്ടി, മായാജാലത്തിൽ മറഞ്ഞ് അവരെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം കൂടയോധീ നിശാചരഃ। ബബന്ധ ശരബന്ധേന ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ
എല്ലാവർക്കും അദൃശ്യനായ ആ കപടയോദ്ധാവായ നിശാചരൻ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും അമ്പുകളുടെ ബന്ധനത്തിൽ കുടുക്കി.
തൌ തേന പുരുഷവ്യാഘ്രൌ ക്രുദ്ധേനാശീവിഷൈഃ ശരൈഃ। സഹസാഭിഹതൌ വീരൌ തദാ പ്രേക്ഷന്ത വാനരാഃ
ആ കോപിതൻ പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അപ്രതീക്ഷിതമായി ആ ഇരുവീരന്മാരെ ആക്രമിച്ചു; കുരങ്ങുകൾ അതു കണ്ടു.
പ്രകാശരൂപസ്തു യദാ ന ശക്ത- സ്തൌ ബാധിതും രാക്ഷസരാജപുത്രഃ। മായാം പ്രയോക്തും സമുപാജഗാമ ബബന്ധ തൌ രാജസുതൌ ദുരാത്മാ
ദൃശ്യരൂപത്തിൽ രാക്ഷസരാജകുമാരൻ ആ ഇരുവരെയും പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ, ദുഷ്ടൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് രാജപുത്രന്മാരെ ബന്ധിച്ചു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദ്യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുശ്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിയുടെ മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തിയൊന്നാം സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
thumb|പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തിയഞ്ചാം സർഗം ഇനി കേൾക്കുക.
സ തസ്യ ഗതിമന്വിച്ഛന് രാജപുത്രഃ പ്രതാപവാന്। ദിദേശാതിബലോ രാമോ ദശ വാനരയൂഥപാന്
ശത്രുവിന്റെ വഴികണ്ടെത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാശക്തനായ രാജപുത്രൻ രാമൻ പത്ത് കുരങ്ങുപടയാളി നേതാക്കളെ ആജ്ഞാപിച്ചു.
ദ്വൌ സുഷേണസ്യ ദായാദൌ നീലം ച പ്ലവഗാധിപമ്। അങ്ഗദം വാലിപുത്രം ച ശരഭം ച തരസ്വിനമ്
അവൻ സുഷേണന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും, കുരങ്ങുകളുടെ അധിപനായ നീലനെയും, വാലിയുടെ മകനായ അങ്ങദനെയും, വേഗശാലിയായ ശരഭനെയും അയച്ചു.
ദ്വിവിദം ച ഹനൂമന്തം സാനുപ്രസ്ഥം മഹാബലമ്। ഋഷഭം ചര്ഷഭസ്കന്ധമാദിദേശ പരംതപഃ
ദ്വിവിദനും ഹനുമാനെയും, മഹാബലശാലിയായ സാനുപ്രസ്ഥനെയും, കാളപോലെയുള്ള ഭുജങ്ങളുള്ള ഋഷഭനെയും അയച്ചു.
തേ സമ്പ്രഹൃഷ്ടാ ഹരയോ ഭീമാനുദ്യമ്യ പാദപാന്। ആകാശം വിവിശുഃ സര്വേ മാര്ഗമാണാ ദിശോ ദശ
ആ ഭയങ്കര കുരങ്ങുകൾ സന്തോഷത്തോടെ വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ എടുത്ത്, പത്ത് ദിശകളിലും അന്വേഷിക്കാൻ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി.
തേഷാം വേഗവതാം വേഗമിഷുഭിര്വേഗവത്തരൈഃ। അസ്ത്രവിത് പരമാസ്ത്രസ്തു വാരയാമാസ രാവണിഃ
അവരിൽ വേഗമുള്ളവരെ രാവണന്റെ മകൻ, ആയുധജ്ഞനും അമ്പുകളിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ളവനും, അതിലധികം വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തടഞ്ഞു.