സ ചിന്തയിത്വാ സുചിരം ധൈര്യമാലമ്ബ്യ രാവണഃ। രാഘവം ഹരിയൂഥാംശ്ച ദദര്ശായതലോചനഃ
ദീർഘകാലം ആലോചിച്ച് ധൈര്യം കൂട്ടിയ രാവണൻ, വലിയ കണ്ണുകളോടെ രാഘവനെയും കുരങ്ങുസൈന്യാധിപന്മാരെയും നോക്കി.
രാഘവഃ സഹ സൈന്യേന മുദിതോ നാമ പുപ്ലുവേ। ലങ്കാം ദദര്ശ ഗുപ്താം വൈ സര്വതോ രാക്ഷസൈര്വൃതാമ്
രാമൻ സൈന്യത്തോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ മുന്നേറി, എല്ലാടും രാക്ഷസന്മാർ കാവലിരിക്കുന്നു എന്നതും, ലങ്കയെ നല്ല രീതിയിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ ദാശരഥിര്ലങ്കാം ചിത്രധ്വജപതാകിനീമ്। ജഗാമ സഹസാ സീതാം ദൂയമാനേന ചേതസാ
വിവിധ പതാകകളും കൊടികളും അലങ്കരിച്ച ലങ്കയെ ദശരഥപുത്രൻ കണ്ടപ്പോൾ, സീതയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയാൽ ഹൃദയം വേദനിച്ചു.
അത്ര സാ മൃഗശാവാക്ഷീ മത്കൃതേ ജനകാത്മജാ। പീഡ്യതേ ശോകസംതപ്താ കൃശാ സ്ഥണ്ഡിലശായിനീ
ഇവിടെയാണു ജനകപുത്രിയായ ആ മൃഗശാവാക്ഷി, എന്റെ കാരണത്താൽ ദു:ഖത്തിൽ കത്തിക്കൊണ്ട്, ക്ഷീണിച്ചവളായി നിലത്തിരങ്ങി കിടക്കുന്നത്.
നിപീഡ്യമാനാം ധര്മാത്മാ വൈദേഹീമനുചിന്തയന്। ക്ഷിപ്രമാജ്ഞാപയദ് രാമോ വാനരാന് ദ്വിഷതാം വധേ
പീഡിക്കപ്പെടുന്ന വൈദേഹിയെ നിരന്തരം ചിന്തിച്ച ധാർമ്മികനായ രാമൻ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ കുരങ്ങുകൾക്ക് ഉടൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.
ഏവമുക്തേ തു വചസി രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ। സംഘര്ഷമാണാഃ പ്ലവഗാഃ സിംഹനാദൈരനാദയന്
കഴിവിൽ കളങ്കമില്ലാത്ത രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കുരങ്ങുകൾ സിംഹങ്ങൾപോലെ ഗർജിച്ച്, ഏറ്റുമുട്ടി വലിയ ശബ്ദം ഉയർത്തി.
ശിഖരൈര്വികിരാമൈതാം ലങ്കാം മുഷ്ടിഭിരേവ വാ। ഇതി സ്മ ദധിരേ സര്വേ മനാംസി ഹരിയൂഥപാഃ
നാം ഈ ലങ്കയെ മലശിഖരങ്ങളാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളുടെ മുഷ്ടിയാലോ തകർക്കാം എന്ന് എല്ലാ കുരങ്ങുസൈന്യാധിപന്മാരുടെയും മനസ്സിൽ ഉറച്ചു.
ഉദ്യമ്യ ഗിരിശൃങ്ഗാണി മഹാന്തി ശിഖരാണി ച। തരൂംശ്ചോത്പാട്യ വിവിധാംസ്തിഷ്ഠന്തി ഹരിയൂഥപാഃ
വലിയ മലശിഖരങ്ങളും വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച്, കുരങ്ങുസൈന്യാധിപന്മാർ തയ്യാറായി നിന്നു.
പ്രേക്ഷതോ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ താന്യനീകാനി ഭാഗശഃ। രാഘവപ്രിയകാമാര്ഥം ലങ്കാമാരുരുഹുസ്തദാ
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ കണ്ണിനു മുന്നിൽ, രാഘവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആ സൈന്യങ്ങൾ ഭാഗംഭാഗമായി ലങ്കയുടെ മേൽ കയറി.
തേ താമ്രവക്ത്രാ ഹേമാഭാ രാമാര്ഥേ ത്യക്തജീവിതാഃ। ലങ്കാമേവാഭ്യവര്തന്ത സാലഭൂധരയോധിനഃ
താമ്രവദനങ്ങളുമായി പൊന്നുപോലുള്ള ദീപ്തിയോടെ, രാമന്റെ കാര്യത്തിനായി ജീവൻ ത്യജിച്ച ആ യോദ്ധാക്കൾ, ശാലമരങ്ങളും പർവ്വതശിഖരങ്ങളും ആയുധമാക്കി, ലങ്കയിലേക്കു മുന്നേറി.
തേ ദ്രുമൈഃ പര്വതാഗ്രൈശ്ച മുഷ്ടിഭിശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। പ്രാകാരാഗ്രാണ്യസംഖ്യാനി മമന്ഥുസ്തോരണാനി ച
വാനരന്മാർ മരങ്ങളും പർവ്വതശിഖരങ്ങളും കയ്യിൽ പിടിച്ച്, അഗണിതമായ കോട്ടമതിലുകളും ഗോപുരദ്വാരങ്ങളും തകർത്തു.
പരിഖാന് പൂരയന്തശ്ച പ്രസന്നസലിലാശയാന്। പാംസുഭിഃ പര്വതാഗ്രൈശ്ച തൃണൈഃ കാഷ്ഠൈശ്ച വാനരാഃ
സ്വച്ഛജലമുള്ള കുഴികൾ മണ്ണും പർവ്വതശിഖരങ്ങളും പുല്ലും മരക്കഷ്ണങ്ങളും കൊണ്ട് നിറച്ച്, വാനരന്മാർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തതഃ സഹസ്രയൂഥാശ്ച കോടിയൂഥാശ്ച യൂഥപാഃ। കോടിയൂഥശതാശ്ചാന്യേ ലങ്കാമാരുരുഹുസ്തദാ
ആയിരം സൈന്യങ്ങളുടെ നായകരും, കോടികൾക്കു മേൽ സൈന്യങ്ങളുടെയും മറ്റും തലവന്മാരും, അന്നേ ദിവസം ലങ്കയിലേക്കു കയറി.
കാഞ്ചനാനി പ്രമര്ദന്തസ്തോരണാനി പ്ലവംഗമാഃ। കൈലാസശിഖരാഗ്രാണി ഗോപുരാണി പ്രമഥ്യ ച
വാനരന്മാർ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗോപുരദ്വാരങ്ങൾ തകർത്തു; കൈലാസശിഖരങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ തകർത്തു മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ആപ്ലവന്തഃ പ്ലവന്തശ്ച ഗര്ജന്തശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। ലങ്കാം താമഭിധാവന്തി മഹാവാരണസംനിഭാഃ
ചാടി, നീന്തി, മുഴങ്ങി, വലിയാനകളെപ്പോലെയുള്ള വാനരന്മാർ ആ ലങ്കയിലേക്കു ഓടി.
ജയത്യുരുബലോ രാമോ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബലഃ। രാജാ ജയതി സുഗ്രീവോ രാഘവേണാഭിപാലിതഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ള രാമനും, മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനും ജയിക്കുന്നു; രാഘവന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ രാജാവായ സുഗ്രീവനും ജയിക്കുന്നു.
ഇത്യേവം ഘോഷയന്തശ്ച ഗര്ജന്തശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। അഭ്യധാവന്ത ലങ്കായാഃ പ്രാകാരം കാമരൂപിണഃ
ഇങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിച്ച് മുഴങ്ങി, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാൻ കഴിയുന്ന വാനരന്മാർ ലങ്കയുടെ കോട്ടമതിലിലേക്കു ഓടി.
വീരബാഹുഃ സുബാഹുശ്ച നലശ്ച പനസസ്തഥാ। നിപീഡ്യോപനിവിഷ്ടാസ്തേ പ്രാകാരം ഹരിയൂഥപാഃ। ഏതസ്മിന്നന്തരേ ചക്രുഃ സ്കന്ധാവാരനിവേശനമ്
വീരബാഹു, സുബാഹു, നല, പനസ എന്നിവരും ആ ഹരിതലവന്മാർ കോട്ടമതിലിനരികിൽ ഒതുങ്ങി, അതിനിടയിൽ അവർ സൈന്യത്താവളം ഒരുക്കി.
പൂര്വദ്വാരം തു കുമുദഃ കോടിഭിര്ദശഭിര്വൃതഃ। ആവൃത്യ ബലവാംസ്തസ്ഥൌ ഹരിഭിര്ജിതകാശിഭിഃ
കുമുദൻ, ക്ഷീണം ജയിച്ച പത്തു കോടി വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശക്തിയോടെ കിഴക്കേ കവാടത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
സഹായാര്ഥേ തു തസ്യൈവ നിവിഷ്ടഃ പ്രഘസോ ഹരിഃ। പനസശ്ച മഹാബാഹുര്വാനരൈരഭിസംവൃതഃ
കുമുദന് സഹായത്തിനായി പ്രഘസനും, മഹാബാഹുവായ പനസനും വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടം താവളംവച്ചു.
ദക്ഷിണദ്വാരമാസാദ്യ വീരഃ ശതബലിഃ കപിഃ। ആവൃത്യ ബലവാംസ്തസ്ഥൌ വിംശത്യാ കോടിഭിര്വൃതഃ
വീരനായ ശതബലി കപിയും, ഇരുപത് കോടി സൈനികരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശക്തിയോടെ തെക്കേ കവാടത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
സുഷേണഃ പശ്ചിമദ്വാരം ഗത്വാ താരാപിതാ ബലീ। ആവൃത്യ ബലവാംസ്തസ്ഥൌ കോടികോടിഭിരാവൃതഃ
താരയുടെ todayയാൽ ശക്തനായ സുശേനൻ പടിഞ്ഞാറേ കവാടത്തിലെത്തി, അനേകം കോടികൾ വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ ഉറച്ചു നിന്നു.
ഉത്തരദ്വാരമാഗമ്യ രാമഃ സൌമിത്രിണാ സഹ। ആവൃത്യ ബലവാംസ്തസ്ഥൌ സുഗ്രീവശ്ച ഹരീശ്വരഃ
രാമനും സൌമിത്രിയും ചേർന്ന് വടക്കേ കവാടത്തിലെത്തി; ഹരികളുടേയും രാജാവായ സുഗ്രീവനും അവിടെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ഉറച്ചു നിന്നു.
ഗോലാങ്ഗൂലോ മഹാകായോ ഗവാക്ഷോ ഭീമദര്ശനാ। വൃതഃ കോട്യാ മഹാവീര്യസ്തസ്ഥൌ രാമസ്യ പാര്ശ്വതഃ
വലിയ ശരീരവും ഭയാനകമായ രൂപവും ഉള്ള ഗോലാംഗൂലനും, മഹാവീര്യശാലിയായ ഗവാക്ഷനും, ഒരു കോടി വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് രാമന്റെ പക്കൽ നിന്നു.
ഋക്ഷാണാം ഭീമകോപാനാം ധൂമ്രഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ। വൃതഃ കോട്യാ മഹാവീര്യസ്തസ്ഥൌ രാമസ്യ പാര്ശ്വതഃ
കോപം നിറഞ്ഞ കുരങ്ങുകളുടെ നായകനായ ശത്രുനാശകനായ ധൂമ്രനും, ഒരു കോടി സൈനികരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് രാമന്റെ അടുത്ത് നിന്നു.
സംനദ്ധസ്തു മഹാവീര്യോ ഗദാപാണിര്വിഭീഷണഃ। വൃതോ യത്തൈസ്തു സചിവൈസ്തസ്ഥൌ യത്ര മഹാബലഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ള, ഗദ കൈവശമുള്ള, കാവചം ധരിച്ച വിഭീഷണൻ, ശ്രദ്ധയോടെ കൂടെ നിന്ന മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം വലിയ സൈന്യത്തിനരികിൽ നിന്നു.
ഗജോ ഗവാക്ഷോ ഗവയഃ ശരഭോ ഗന്ധമാദനഃ। സമന്താത് പരിധാവന്തോ രരക്ഷുര്ഹരിവാഹിനീമ്
ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, ശരഭൻ, ഗന്ധമാദനൻ എന്നിവരും, ചുറ്റും ഓടിക്കൊണ്ട്, ഹരിസൈന്യത്തെ എല്ലാ ദിശകളിലും കാത്തു.
തതഃ കോപപരീതാത്മാ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ। നിര്യാണം സര്വസൈന്യാനാം ദ്രുതമാജ്ഞാപയത് തദാ
അപ്പോൾ രാവണൻ, ദാരുണമായ കോപത്തിൽ ആകുലനായ റാക്ഷസരാജാവ്, തന്റെ സൈന്യങ്ങൾ എല്ലാം ഉടൻ പുറപ്പെടാൻ കർശനമായി ആജ്ഞാപിച്ചു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തദാ വാക്യം രാവണസ്യ മുഖേരിതമ്। സഹസാ ഭീമനിര്ഘോഷമുദ്ഘുഷ്ടം രജനീചരൈഃ
രാവണൻ ഉച്ചരിച്ച ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്നൊരു ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം ഉയർന്നു.
തതഃ പ്രബോധിതാ ഭേര്യശ്ചന്ദ്രപാണ്ഡുരപുഷ്കരാഃ। ഹേമകോണൈരഭിഹതാ രാക്ഷസാനാം സമന്തതഃ
അതിനുശേഷം, ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള വെളുത്ത മുഖമുള്ള ഭേരി മൃദംഗങ്ങൾ, റാക്ഷസന്മാർ സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് അടിച്ച് ചുറ്റും മുഴങ്ങിച്ചു.