അഥ ഹരിവരനാഥഃ പ്രാപ്തസംഗ്രാമകീര്തി- ര്നിശിചരപതിമാജൌ യോജയിത്വാ ശ്രമേണ। ഗഗനമതിവിശാലം ലങ്ഘയിത്വാര്കസൂനു- ര്ഹരിഗണബലമധ്യേ രാമപാര്ശ്വം ജഗാമ
അപ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തനായ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ, രാത്രിചരാധിപതിയെ പോരിൽ തളർത്തി, വിശാലമായ ആകാശം കടന്ന്, വാനരസേനക്കിടയിൽ രാമന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
ഇതി സ സവിതൃസൂനുസ്തത്ര തത് കര്മ കൃത്വാ പവനഗതിരനീകം പ്രാവിശത് സമ്പ്രഹൃഷ്ടഃ। രഘുവരനൃപസൂനോര്വര്ധയന് യുദ്ധഹര്ഷം തരുമൃഗഗണമുഖ്യൈഃ പൂജ്യമാനോ ഹരീന്ദ്രഃ
സൂര്യപുത്രൻ അങ്ങനെ ആ പ്രവർത്തി നടത്തി, വായുപോലെ വേഗത്തിൽ സൈന്യത്തിലേക്ക് സന്തോഷത്തോടെ പ്രവേശിച്ചു. രഘുകുലശ്രേഷ്ഠനായ രാമന്റെ യുദ്ധഹർഷം വർദ്ധിപ്പിച്ച്, വാനരമൃഗശ്രേഷ്ഠന്മാർക്കിടയിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
thumb|ഏകചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center അഥ തസ്മിന് നിമിത്താനി ദൃഷ്ട്വാ ലക്ഷ്മണപൂര്വജഃ। സുഗ്രീവം സമ്പരിഷ്വജ്യ രാമോ വചനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ ആ സൂചനകൾ കണ്ട രാമൻ, ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്തവൻ, സുഗ്രീവനെ അണിഞ്ഞുപിടിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അസമ്മന്ത്ര്യ മയാ സാര്ധം തദിദം സാഹസം കൃതമ്। ഏവം സാഹസയുക്താനി ന കുര്വന്തി ജനേശ്വരാഃ
എന്നെ ചേർത്ത് ആലോചിക്കാതെ ഈ ധൈര്യപ്രവർത്തി നടത്തി. മനുഷ്യരിൽ രാജാക്കന്മാർ ഇങ്ങനെ വിചാരമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കാറില്ല.
സംശയേ സ്ഥാപ്യ മാം ചേദം ബലം ചേമം വിഭീഷണമ്। കഷ്ടം കൃതമിദം വീര സാഹസം സാഹസപ്രിയ
എന്നെയും ഈ സൈന്യത്തെയും വിഭീഷണനെയും അപകടത്തിലാക്കി, ധൈര്യപ്രിയനായ വീരാ, നീ വലിയ തെറ്റ് ചെയ്തു.
ഇദാനീം മാ കൃഥാ വീര ഏവംവിധമരിംദമ। ത്വയി കിംചിത്സമാപന്നേ കിം കാര്യം സീതയാ മമ
ഇനി, ശത്രുക്കളെ ജയിപ്പിക്കുന്നവനേ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്. നിന്നോട് എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാൽ, സീതയ്ക്കോ എനിക്കോ എന്ത് പ്രയോജനമുണ്ട്?
ഭരതേന മഹാബാഹോ ലക്ഷ്മണേന യവീയസാ। ശത്രുഘ്നേന ച ശത്രുഘ്ന സ്വശരീരേണ വാ പുനഃ
ഭരതനും, മഹാബലശാലിയായ ലക്ഷ്മണനും, ശത്രുഘ്നനും, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ തന്നെ വീണ്ടും — ഇവരിൽ ആരായാലും —
ത്വയി ചാനാഗതേ പൂര്വമിതി മേ നിശ്ചിതാ മതിഃ। ജാനതശ്ചാപി തേ വീര്യം മഹേന്ദ്രവരുണോപമ
നീ മുൻപേ തിരിച്ചെത്തിയില്ലെങ്കിൽ, ഇതായിരുന്നു എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനമായിരുന്നത്. മഹേന്ദ്രനും വരുണനും സമാനമായ നിന്റെ വീര്യം എനിക്ക് അറിയാമല്ലോ.
ഹത്വാഹം രാവണം യുദ്ധേ സപുത്രബലവാഹനമ്। അഭിഷിച്യ ച ലങ്കായാം വിഭീഷണമഥാപി ച
രാവണനെയും അവന്റെ മക്കളെയും സൈന്യത്തെയും രഥങ്ങളെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ച്, ലങ്കയിൽ വിഭീഷണനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹണം ചെയ്ത് —
ഭരതേ രാജ്യമാരോപ്യ ത്യക്ഷ്യേ ദേഹം മഹാബല। തമേവം വാദിനം രാമം സുഗ്രീവഃ പ്രത്യഭാഷത
ഭരതന് രാജ്യം ഏൽപ്പിച്ച്, മഹാബലശാലിയായ ഞാൻ എന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചേനായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ രാമൻ പറഞ്ഞു.
തവ ഭാര്യാപഹര്താരം ദൃഷ്ട്വാ രാഘവ രാവണമ്। മര്ഷയാമി കഥം വീര ജാനന് വിക്രമമാത്മനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ രാമനോടു സുഗ്രീവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'രാഘവാ, നിന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച രാവണനെ കണ്ടിട്ടും, എന്റെ വീര്യം അറിയുന്ന ഞാൻ എങ്ങനെ സഹിക്കാമായിരുന്നു?'
ഇത്യേവം വാദിനം വീരമഭിനന്ദ്യ ച രാഘവഃ। ലക്ഷ്മണം ലക്ഷ്മിസമ്പന്നമിദം വചനമബ്രവീത്
അങ്ങനെ ആ വീരൻ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, രാഘവൻ അവനെ ആദരിച്ച്, ഐശ്വര്യസമ്പന്നനായ ലക്ഷ്മണനോടു ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
പരിഗൃഹ്യോദകം ശീതം വനാനി ഫലവന്തി ച। ബലൌഘം സംവിഭജ്യേമം വ്യൂഹ്യ തിഷ്ഠാമ ലക്ഷ്മണ
തണുത്ത വെള്ളവും കാട്ടിൽ നിന്നുള്ള പഴങ്ങളും ശേഖരിച്ച്, ഈ സൈന്യത്തെ വിഭാഗീകരിച്ച്, അണിനിരത്തി നമുക്ക് നിലകൊള്ളാം, ലക്ഷ്മണാ.
ലോകക്ഷയകരം ഭീമം ഭയം പശ്യാമ്യുപസ്ഥിതമ്। നിബര്ഹണം പ്രവീരാണാമൃക്ഷവാനരരക്ഷസാമ്
ലോകം നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ ഒരു ഭീഷണി സമീപത്തേക്ക് വരുന്നതായി ഞാൻ കാണുന്നു; കരടികളും വാനരരും രാക്ഷസരും ഉള്ള വീരന്മാരുടെ സംഹാരമാണ് ഭീഷണി.
വാതാ ഹി പരുഷം വാന്തി കമ്പതേ ച വസുംധരാ। പര്വതാഗ്രാണി വേപന്തേ നദന്തി ധരണീധരാഃ
കാറ്റുകൾ കഠിനമായി വീശുന്നു, ഭൂമി നടുങ്ങുന്നു, പർവതശിഖരങ്ങൾ വിറയ്ക്കുന്നു, മലകൾ ഗർജ്ജിക്കുന്നു.
മേഘാഃ ക്രവ്യാദസംകാശാഃ പരുഷാഃ പരുഷസ്വരാഃ। ക്രൂരാഃ ക്രൂരം പ്രവര്ഷന്തേ മിശ്രം ശോണിതബിന്ദുഭിഃ
മാംസംഭോജികളെപ്പോലെയുള്ള മേഘങ്ങൾ കഠിനമായ ശബ്ദത്തോടെ, ക്രൂരമായി, രക്തബിന്ദുക്കളുമായി കലർന്ന മഴ പെയ്യുന്നു.
രക്തചന്ദനസംകാശാ സംധ്യാ പരമദാരുണാ। ജ്വലച്ച നിപതത്യേതദാദിത്യാദഗ്നിമണ്ഡലമ്
രക്തചന്ദനത്തിനെപ്പോലെ അസ്തമയാകാലം അത്യന്തം ചുവപ്പാണ്; ഈ ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യമണ്ഡലം സൂര്യനിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീണുപോകുന്നു.
ആദിത്യമഭിവാശ്യന്തി ജനയന്തോ മഹദ്ഭയമ്। ദീനാ ദീനസ്വരാ ഘോരാ അപ്രശസ്താ മൃഗദ്വിജാഃ
മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും വിഷാദഭരിതരായി, ദു:ഖകരമായ ശബ്ദത്തോടെ സൂര്യനെ നോക്കി ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വിളികൾ ഉരുത്തിരിയുന്നു; അവ ശുഭമല്ല, ഭയാനകമാണ്.
രജന്യാമപ്രകാശശ്ച സംതാപയതി ചന്ദ്രമാഃ। കൃഷ്ണരക്താംശുപര്യന്തോ യഥാ ലോകസ്യ സംക്ഷയേ
രാത്രിയിൽ ചന്ദ്രൻ പ്രകാശിക്കാതെ, കറുത്തും ചുവപ്പും കലർന്ന കിരണങ്ങളോടെ ലോകം നശിക്കുന്ന സമയത്തെപ്പോലെ ദു:ഖം നൽകുന്നു.
ഹ്രസ്വോ രൂക്ഷോഽപ്രശസ്തശ്ച പരിവേഷഃ സുലോഹിതഃ। ആദിത്യമണ്ഡലേ നീലം ലക്ഷ്മ ലക്ഷ്മണ ദൃശ്യതേ
ചുരുങ്ങിയതും കഠിനവുമാണ് ആ ചുവപ്പുനിറമുള്ള, ശുഭമല്ലാത്ത വലയം സൂര്യന്റെ ചുറ്റും കാണപ്പെടുന്നത്, ലക്ഷ്മണാ; കൂടാതെ നീല പാടും കാണാം.
ദൃശ്യന്തേ ന യഥാവച്ച നക്ഷത്രാണ്യഭിവര്തതേ। യുഗാന്തമിവ ലോകസ്യ പശ്യ ലക്ഷ്മണ ശംസതി
നക്ഷത്രങ്ങൾ സാധാരണ പോലെ കാണുന്നില്ല; അവയുടെ ചലനം ലോകത്തിന്റെ അവസാനം വരുന്നു എന്ന സൂചനപോലെയാണ്, ലക്ഷ്മണാ.
കാകാഃ ശ്യേനാസ്തഥാ ഗൃധ്രാ നീചൈഃ പരിപതന്തി ച। ശിവാശ്ചാപ്യശുഭാ വാചഃ പ്രവദന്തി മഹാസ്വനാഃ
കാക്കകളും ശ്യേനകളും കഴുകനും താഴ്ന്ന് പറക്കുന്നു; വലിയ ശബ്ദത്തോടെ ശുഭവും അശുഭവുമായ വാക്കുകൾ ഉരിയാടുന്നു.
ശൈലൈഃ ശൂലൈശ്ച ഖഡ്ഗൈശ്ച വിമുക്തൈഃ കപിരാക്ഷസൈഃ। ഭവിഷ്യത്യാവൃതാ ഭൂമിര്മാംസശോണിതകര്ദമാ
പർവതങ്ങളും കുന്തങ്ങളും വാളുകളും കൈവശമുള്ള വാനരരും രാക്ഷസരും ഭൂമിയെ ഉടൻ തന്നെ മാംസവും രക്തവും കലർന്ന ചളിയാൽ മൂടും.
ക്ഷിപ്രമദ്യ ദുരാധര്ഷാം പുരീം രാവണപാലിതാമ്। അഭിയാമ ജവേനൈവ സര്വതോ ഹരിഭിര്വൃതാഃ
ഇന്ന് തന്നെ നമുക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെടാം; എല്ലാ ഭാഗത്തും വാനരങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, രാവണൻ ഭരിക്കുന്ന അതിജയിക്കാനാവാത്ത നഗരത്തെ ആക്രമിക്കാം.
ഇത്യേവം തു വദന് വീരോ ലക്ഷ്മണം ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ। തസ്മാദവാതരച്ഛീഘ്രം പര്വതാഗ്രാന്മഹാബലഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വീരനായ ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അത്യന്തം ശക്തിയോടെ പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി.
അവതീര്യ തു ധര്മാത്മാ തസ്മാച്ഛൈലാത് സ രാഘവഃ। പരൈഃ പരമദുര്ധര്ഷം ദദര്ശ ബലമാത്മനഃ
അവിടെ നിന്ന് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാഘവൻ പർവതത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ശത്രുക്കൾക്ക് അതിജീവിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ള തന്റെ വലിയ സൈന്യത്തെ അവൻ കണ്ടു.
സംനഹ്യ തു സസുഗ്രീവഃ കപിരാജബലം മഹത്। കാലജ്ഞോ രാഘവഃ കാലേ സംയുഗായാഭ്യചോദയത്
ശുഗ്രീവനോടൊപ്പം, സമയത്തെ നന്നായി അറിയുന്ന രാഘവൻ വലിയ കുരങ്ങ് സൈന്യത്തെ ഒരുക്കി, യുദ്ധത്തിനായി ഉത്തേജിപ്പിച്ചു.
തതഃ കാലേ മഹാബാഹുര്ബലേന മഹതാ വൃതഃ। പ്രസ്ഥിതഃ പുരതോ ധന്വീ ലങ്കാമഭിമുഖഃ പുരീമ്
ശേഷം, ശരിയായ സമയത്ത്, വലിയ കരുത്തുള്ളവൻ വലിയ സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വില്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച് മുന്നിൽ നിന്ന് ലങ്കാപുരത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തം വിഭീഷണസുഗ്രീവൌ ഹനൂമാഞ്ജാമ്ബവാന് നലഃ। ഋക്ഷരാജസ്തഥാ നീലോ ലക്ഷ്മണശ്ചാന്വയുസ്തദാ
അവനെ പിന്തുടർന്ന്, വിഭീഷണൻ, ശുഗ്രീവൻ, ഹനുമാൻ, ജാംബവാൻ, നലൻ, കരടികളുടെ രാജാവ്, നീലൻ, ലക്ഷ്മണൻ എന്നിവരും പോയി.
തതഃ പശ്ചാത് സുമഹതീ പൃതനര്ക്ഷവനൌകസാമ്। പ്രച്ഛാദ്യ മഹതീം ഭൂമിമനുയാതി സ്മ രാഘവമ്
അവരുടെ പിന്നാലെ, വലിയ കുരങ്ങുകളും കരടികളും അടങ്ങിയ മഹത്തായ സൈന്യം ഭൂമിയെ മുഴുവൻ മൂടി രാഘവനെ പിന്തുടർന്നു.