സര്വത്ര കുശലം രാജാ വസിഷ്ഠം പ്രത്യുദാഹരത്। വിശ്വാമിത്രോ മഹാതേജാ വസിഷ്ഠം വിനയാന്വിതമ്
രാജാവ് വസിഷ്ഠനോട് എല്ലായിടത്തും സുഖമാണെന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു. മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ വിനയമുള്ള വസിഷ്ഠനോട് സംസാരിച്ചു.
കൃത്വാ തൌ സുചിരം കാലം ധര്മിഷ്ഠൌ താഃ കഥാസ്തദാ। മുദാ പരമയാ യുക്തൌ പ്രീയേതാം തൌ പരസ്പരമ്
അവരിരുവരും നീണ്ട സമയത്തോളം ധർമ്മപരമായ സംഭാഷണം നടത്തി, അതിൽ പരമാനന്ദത്തോടെ പരസ്പരം സന്തോഷിച്ചു.
തതോ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാന് കഥാന്തേ രഘുനന്ദന। വിശ്വാമിത്രമിദം വാക്യമുവാച പ്രഹസന്നിവ
സംഭാഷണം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, രഘുവംശജനായവനേ, മഹാനായ വസിഷ്ഠൻ പുഞ്ചിരിയോടെ വിശ്വാമിത്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആതിഥ്യം കര്തുമിച്ഛാമി ബലസ്യാസ്യ മഹാബല। തവ ചൈവാപ്രമേയസ്യ യഥാര്ഹം സമ്പ്രതീച്ഛ മേ
ഈ മഹാബലമുള്ള സൈന്യത്തിനും അളവറ്റ മഹത്വമുള്ള നിനക്കും അർഹതാനുസൃതമായി അതിഥിസത്കാരം ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി അത് സ്വീകരിക്കണം.
സത്ക്രിയാം ഹി ഭവാനേതാം പ്രതീച്ഛതു മയാ കൃതാമ്। രാജംസ്ത്വമതിഥിശ്രേഷ്ഠഃ പൂജനീയഃ പ്രയത്നതഃ
ഞാൻ ഒരുക്കിയ ഈ ആദരവ് ദയവായി സ്വീകരിക്കണം. രാജാവേ, നീ അതിഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടെ ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനുമാണ്.
ഏവമുക്തോ വസിഷ്ഠേന വിശ്വാമിത്രോ മഹാമതിഃ। കൃതമിത്യബ്രവീദ് രാജാ പൂജാവാക്യേന മേ ത്വയാ
വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമതിയായ വിശ്വാമിത്രൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ആദരവുള്ള വാക്കുകൾകൊണ്ട് തന്നെ എനിക്ക് ആദരം ലഭിച്ചു, രാജാവേ.'
ഫലമൂലേന ഭഗവന് വിദ്യതേ യത് തവാശ്രമേ। പാദ്യേനാചമനീയേന ഭഗവദ്ദര്ശനേന ച
ഭഗവൻ, നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ലഭ്യമായ പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും, കാലുകഴുകാനും ചൊല്ലാനുമുള്ള വെള്ളവും, നിന്റെ ദർശനവും—all ഇതെനിക്ക് മതിയാകുന്നു.
സര്വഥാ ച മഹാപ്രാജ്ഞ പൂജാര്ഹേണ സുപൂജിതഃ। നമസ്തേഽസ്തു ഗമിഷ്യാമി മൈത്രേണേക്ഷസ്വ ചക്ഷുഷാ
മഹാപ്രജ്ഞനായവനേ, എനിക്ക് അർഹമായ ആദരം എല്ലാ വിധത്തിലും ലഭിച്ചു. ഞാൻ നിനക്കു വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; ഞാൻ പോകുന്നു—സ്നേഹപൂർവ്വം എന്നെ നോക്കിക്കൊൾക.
ഏവം ബ്രുവന്തം രാജാനം വസിഷ്ഠം പുനരേവ ഹി। ന്യമന്ത്രയത ധര്മാത്മാ പുനഃ പുനരുദാരധീഃ
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മാത്മാവും ഉദാരബുദ്ധിയുമായ വസിഷ്ഠൻ വീണ്ടും വീണ്ടും അവനെ ക്ഷണിച്ചു.
ബാഢമിത്യേവ ഗാധേയോ വസിഷ്ഠം പ്രത്യുവാച ഹ। യഥാപ്രിയം ഭഗവതസ്തഥാസ്തു മുനിപുംഗവ
ഗാധിയുടെ പുത്രൻ വസിഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു: 'ശരി, ഭഗവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ നടക്കട്ടെ, മുനിശ്രേഷ്ഠനേ.'
ഏവമുക്തസ്തഥാ തേന വസിഷ്ഠോ ജപതാം വരഃ। ആജുഹാവ തതഃ പ്രീതഃ കല്മാഷീം ധൂതകല്മഷാമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജപത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ സന്തോഷത്തോടെ പാപം കളഞ്ഞ കല്മാഷിയെ വിളിച്ചു.
ഏഹ്യേഹി ശബലേ ക്ഷിപ്രം ശൃണു ചാപി വചോ മമ। സബലസ്യാസ്യ രാജര്ഷേഃ കര്തും വ്യവസിതോഽസ്മ്യഹമ്। ഭോജനേന മഹാര്ഹേണ സത്കാരം സംവിധത്സ്വ മേ
ശബലേ, വേഗത്തിൽ വരിക, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. ഈ രാജർഷിക്ക് ഉത്തമമായ അത്തവും ആദരവും നൽകാൻ ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതിനായി ഒരുക്കുക.
യസ്യ യസ്യ യഥാകാമം ഷഡ്രസേഷ്വഭിപൂജിതമ്। തത് സര്വം കാമധുഗ് ദിവ്യേ അഭിവര്ഷ കൃതേ മമ
ആരാര്ക്ക് എങ്ങനെ ഇഷ്ടമാണോ, ആറ് രുചികളോടും പൂർണ്ണ ആദരവോടും കൂടിയ ദിവ്യമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം, കാമധേനുവേ, എന്റെ വേണ്ടി പെയ്യണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
രസേനാന്നേന പാനേന ലേഹ്യചോഷ്യേണ സംയുതമ്। അന്നാനാം നിചയം സര്വം സൃജസ്വ ശബലേ ത്വര
ശബലേ, രുചികരമായ വിഭവങ്ങളായ അന്നം, പാനം, ലേഹ്യം, ചോഷ്യം എന്നിവയും, ധാന്യങ്ങളും പാനീയങ്ങളും നിറഞ്ഞ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ഭക്ഷണവും ഉടൻ സൃഷ്ടിക്കൂ.
thumb| ത്രിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ത്രിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പത്തിമൂന്നാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
ഏവമുക്താ വസിഷ്ഠേന ശബലാ ശത്രുസൂദന। വിദധേ കാമധുക് കാമാന് യസ്യ യസ്യേപ്സിതം യഥാ
വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ഇഷ്ടംപോലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന ശബലാ, എല്ലാവർക്കും അവരവരുടെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഒരുക്കി നൽകി.
ഇക്ഷൂന് മധൂംസ്തഥാ ലാജാന് മൈരേയാംശ്ച വരാസവാന്। പാനാനി ച മഹാര്ഹാണി ഭക്ഷ്യാംശ്ചോച്ചാവചാനപി
അവൾ ഇഞ്ചി, തേൻ, പൊരിപ്പരിപ്പ്, ഉത്തമമായ മദ്യം, വിലയേറിയ പാനീയങ്ങൾ, വിവിധതരത്തിലുള്ള ഭക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവയും ഒരുക്കി നൽകി.
ഉഷ്ണാഢ്യസ്യൌദനസ്യാത്ര രാശയഃ പര്വതോപമാഃ। മൃഷ്ടാന്യന്നാനി സൂപാംശ്ച ദധികുല്യാസ്തഥൈവ ച
പൊന്തിയുള്ള ചോറ് കൂമ്പാരങ്ങളായി പർവ്വതങ്ങൾപോലെ കെട്ടിയിരുന്നു; രുചികരമായ വിഭവങ്ങളും കറിയും തൈരും ധാരാളമായി ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാനാസ്വാദുരസാനാം ച ഖാണ്ഡവാനാം തഥൈവ ച। ഭോജനാനി സുപൂര്ണാനി ഗൌഡാനി ച സഹസ്രശഃ
നാനാരുചിയുള്ള വിഭവങ്ങളും പലതരത്തിലുള്ള മധുരങ്ങളും, ശർക്കരയാൽ നിറഞ്ഞ ആയിരക്കണക്കിന് പാത്രങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വമാസീത് സുസംതുഷ്ടം ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനായുതമ്। വിശ്വാമിത്രബലം രാമ വസിഷ്ഠേന സുതര്പിതമ്
എല്ലാം തൃപ്തികരമായിരുന്നു; സന്തോഷവും ആരോഗ്യവും നിറഞ്ഞ ആളുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു; രാമാ, വസിഷ്ഠൻ വിശ്വാമിത്രന്റെ സൈന്യത്തെ പൂർണ്ണമായി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
വിശ്വാമിത്രോ ഹി രാജര്ഷിര്ഹൃഷ്ടപുഷ്ടസ്തദാഭവത്। സാന്തഃപുരവരോ രാജാ സബ്രാഹ്മണപുരോഹിതഃ
അപ്പോൾ രാജർഷിയായ വിശ്വാമിത്രനും അവന്റെ അന്തഃപുരവും ബ്രാഹ്മണപുരോഹിതന്മാരും സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും അനുഭവിച്ചു.
സാമാത്യോ മന്ത്രിസഹിതഃ സഭൃത്യഃ പൂജിതസ്തദാ। യുക്തഃ പരമഹര്ഷേണ വസിഷ്ഠമിദമബ്രവീത്
മന്ത്രിമാരോടും ഭൃത്യന്മാരോടും കൂടെ ആദരിക്കപ്പെട്ട വിശ്വാമിത്രൻ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ വസിഷ്ഠനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പൂജിതോഽഹം ത്വയാ ബ്രഹ്മന് പൂജാര്ഹേണ സുസത്കൃതഃ। ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി വാക്യം വാക്യവിശാരദ
ബ്രാഹ്മണനേ, നീ എന്നെ ഉത്തമമായ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു; വാക്കിന്റെ പണ്ഡിതനായ നീ, ഞാൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ഗവാം ശതസഹസ്രേണ ദീയതാം ശബലാ മമ। രത്നം ഹി ഭഗവന്നേതദ് രത്നഹാരീ ച പാര്ഥിവഃ
എനിക്ക് ഒരു ലക്ഷം പശുക്കൾക്ക് പകരം ശബലയെ തരിക; ഈ പശു വാസ്തവത്തിൽ ഒരു രത്നമാണ്, രാജാക്കന്മാർക്ക് രത്നങ്ങൾ സമ്പാദിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
തസ്മാന്മേ ശബലാം ദേഹി മമൈഷാ ധര്മതോ ദ്വിജ। ഏവമുക്തസ്തു ഭഗവാന് വസിഷ്ഠോ മുനിപുംഗവഃ
അതുകൊണ്ട്, ദ്വിജനേ, നീ ധർമ്മാനുസൃതമായി ശബലയെ എനിക്ക് തരിക; അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹർഷിയായ വസിഷ്ഠൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
വിശ്വാമിത്രേണ ധര്മാത്മാ പ്രത്യുവാച മഹീപതിമ്। നാഹം ശതസഹസ്രേണ നാപി കോടിശതൈര്ഗവാമ്
ധാർമ്മികനായ വസിഷ്ഠൻ രാജാവായ വിശ്വാമിത്രനോട് പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഒരു ലക്ഷം പശുക്കൾക്കോ, കോടിക്കണക്കിന് പശുക്കൾക്കോ പകരം ശബലയെ വിടുകയില്ല.
രാജന് ദാസ്യാമി ശബലാം രാശിഭീ രജതസ്യ വാ। ന പരിത്യാഗമര്ഹേയം മത്സകാശാദരിംദമ
രാജാവേ, വെള്ളിയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾക്കായാലും ഞാൻ ശബലയെ തരില്ല; എനിക്ക് അവളെ വിട്ടുനൽകാൻ കഴിയില്ല, ശത്രുനാശകനേ.
ശാശ്വതീ ശബലാ മഹ്യം കീര്തിരാത്മവതോ യഥാ। അസ്യാം ഹവ്യം ച കവ്യം ച പ്രാണയാത്രാ തഥൈവ ച
ശബലാ എപ്പോഴും എനിക്ക് സ്വന്തം, നല്ല പേരിനേക്കാൾ എനിക്ക് അവളാണ് പ്രധാനം; ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും ഹോമം നടത്താനും, എന്റെ ജീവിതം നയിക്കാനും അവളാണ് സഹായം.
ആയത്തമഗ്നിഹോത്രം ച ബലിര്ഹോമസ്തഥൈവ ച। സ്വാഹാകാരവഷട്കാരൌ വിദ്യാശ്ച വിവിധാസ്തഥാ
ഹോമവും ബലിയും, സ്വാഹാ, വഷട്ട് എന്ന വിളികളും, വിവിധ വിദ്യകളും എല്ലാം അവളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആയത്തമത്ര രാജര്ഷേ സര്വമേതന്ന സംശയഃ। സര്വസ്വമേതത് സത്യേന മമ തുഷ്ടികരീ തഥാ
രാജർഷിയേ, ഇതെല്ലാം ശബലയിലാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത് — ഇതിൽ സംശയമില്ല; അവളാണ് എന്റെ എല്ലാം, എന്റെ സന്തോഷവും സത്യവും.