ഉത്തരസ്യാം പുരദ്വാരി വ്യാദിശ്യ ശുകസാരണൌ। സ്വയം ചാത്ര ഗമിഷ്യാമി മന്ത്രിണസ്താനുവാച ഹ
നഗരത്തിന്റെ വടക്കേ വാതിലിൽ ശുകനും സാരണനും നിയോഗിച്ചു, പിന്നെ മന്ത്രിമാരോട്, 'ഞാൻ തന്നെയാണ് ഇവിടെ പോകുന്നത്,' എന്ന് പറഞ്ഞു.
രാക്ഷസം തു വിരൂപാക്ഷം മഹാവീര്യപരാക്രമമ്। മധ്യമേഽസ്ഥാപയദ് ഗുല്മേ ബഹുഭിഃ സഹ രാക്ഷസൈഃ
വലിയ വീര്യവും ശക്തിയും ഉള്ള വിരൂപാക്ഷൻ എന്ന റാക്ഷസനെ, അനേകം റാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം നടുവിലുള്ള വിഭാഗത്തിൽ നിയോഗിച്ചു.
ഏവം വിധാനം ലങ്കായാം കൃത്വാ രാക്ഷസപുംഗവഃ। കൃതകൃത്യമിവാത്മാനം മന്യതേ കാലചോദിതഃ
ഇങ്ങനെ ലങ്കയുടെ സംരക്ഷണം ക്രമീകരിച്ച ശേഷം, റാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ, തന്റെ കടമ നിറവേറ്റിയെന്നു കരുതി.
വിസര്ജയാമാസ തതഃ സ മന്ത്രിണോ വിധാനമാജ്ഞാപ്യ പുരസ്യ പുഷ്കലമ്। ജയാശിഷാ മന്ത്രിഗണേന പൂജിതോ വിവേശ സോഽന്തഃപുരമൃദ്ധിമന്മഹത്
അതിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ മുഴുവൻ ക്രമീകരണവും മന്ത്രിമാരെ നിർദ്ദേശിച്ച്, ജയാശംസകൾ അർപ്പിച്ച് മന്ത്രിമാർ ആദരിച്ചപ്പോൾ, മഹത്തായ ആന്തരിക ഭവനത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു入り.
thumb|സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ മുപ്പത്തിയേഴാമത്തെ സർഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
നരവാനരരാജാനൌ സ തു വായുസുതഃ കപിഃ। ജാമ്ബവാനൃക്ഷരാജശ്ച രാക്ഷസശ്ച വിഭീഷണഃ
അവിടെ മനുഷ്യരാജാവും വാനരരാജാവും, വായുവിന്റെ പുത്രനായ കപിയും, കരടികളുടെ രാജാവ് ജാംബവാനും, റാക്ഷസനായ വിഭീഷണനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അങ്ഗദോ വാലിപുത്രശ്ച സൌമിത്രിഃ ശരഭഃ കപിഃ। സുഷേണഃ സഹദായാദോ മൈന്ദോ ദ്വിവിദ ഏവ ച
വാലിയുടെ മകൻ അങ്ങദൻ, സുമിത്രയുടെ മകൻ, ശരഭൻ എന്ന കപി, പുത്രനോടൊപ്പം സുഷേണൻ, മൈന്ദൻ, ദ്വിവിദൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗജോ ഗവാക്ഷഃ കുമുദോ നലോഽഥ പനസസ്തഥാ। അമിത്രവിഷയം പ്രാപ്താഃ സമവേതാഃ സമര്ഥയന്
ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, കുമുദൻ, നലൻ, പിന്നെ പനസൻ എന്നിവരും ഒത്തുചേർന്ന്, ശത്രുവിന്റെ ദേശത്തേക്ക് കടന്ന്, പരസ്പരം ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
ഇയം സാ ലക്ഷ്യതേ ലങ്കാ പുരീ രാവണപാലിതാ। സാസുരോരഗഗന്ധര്വൈരമരൈരപി ദുര്ജയാ
ഇതാണ് രാവണൻ ഭരിക്കുന്ന ലങ്കാപുരി; ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും സർപ്പങ്ങൾക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത നഗരം.
കാര്യസിദ്ധിം പുരസ്കൃത്യ മന്ത്രയധ്വം വിനിര്ണയേ। നിത്യം സംനിഹിതോ യത്ര രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ
നമുക്ക് വിജയസാധ്യത മുൻനിർത്തി ആലോചന നടത്താം; കാരണം, റാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ എപ്പോഴും ഇവിടെ സന്നിഹിതനാണ്.
അഥ തേഷു ബ്രുവാണേഷു രാവണാവരജോഽബ്രവീത്। വാക്യമഗ്രാമ്യപദവത് പുഷ്കലാര്ഥം വിഭീഷണഃ
അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, രാവണന്റെ ഇളയച്ഛനായ വിഭീഷണൻ, വ്യക്തവും അർത്ഥവത്തുമായ വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ചു.
അനലഃ പനസശ്ചൈവ സമ്പാതിഃ പ്രമതിസ്തഥാ। ഗത്വാ ലങ്കാം മമാമാത്യാഃ പുരീം പുനരിഹാഗതാഃ
അനലൻ, പനസൻ, സമ്പാതി, പ്രമതി—എന്റെ മന്ത്രിമാർ—ലങ്കയിൽ ചെന്നു, നഗരത്തിൽ കടന്ന്, വീണ്ടും ഇവിടെ തിരിച്ചെത്തി.
ഭൂത്വാ ശകുനയഃ സര്വേ പ്രവിഷ്ടാശ്ച രിപോര്ബലമ്। വിധാനം വിഹിതം യച്ച തദ് ദൃഷ്ട്വാ സമുപസ്ഥിതാഃ
അവരൊക്കെയും പക്ഷികളുടെ രൂപം ധരിച്ച് ശത്രുവിന്റെ സൈന്യത്തിൽ കടന്നു, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ക്രമീകരണങ്ങൾ കണ്ടു, എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ച് തിരികെ വന്നു.
സംവിധാനം യഥാഹുസ്തേ രാവണസ്യ ദുരാത്മനഃ। രാമ തദ് ബ്രുവതഃ സര്വം യാഥാതഥ്യേന മേ ശൃണു
രാമാ, അവർ എങ്ങനെ വിവരിച്ചുവോ അതുപോലെ, ദുഷ്ടനായ രാവണന്റെ സൈന്യക്രമീകരണം ഞാൻ മുഴുവനും പറഞ്ഞുതരാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
പൂര്വം പ്രഹസ്തഃ സബലോ ദ്വാരമാസാദ്യ തിഷ്ഠതി। ദക്ഷിണം ച മഹാവീര്യൌ മഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ
ആദ്യം, പ്രഹസ്തൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം കിഴക്കേ വാതിലിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; തെക്കേ വാതിലിൽ മഹാവീര്യശാലികളായ മഹാപാർശ്വനും മഹോദരനും ഉണ്ട്.
ഇന്ദ്രജിത് പശ്ചിമം ദ്വാരം രാക്ഷസൈര്ബഹുഭിര്വൃതഃ। പട്ടിശാസിധനുഷ്മദ്ഭിഃ ശൂലമുദ്ഗരപാണിഭിഃ
പടയാളികളും വാളും വില്ലും കുന്തവും മൂർച്ഛനകളും കൈവശമുള്ള അനേകം റാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഇന്ദ്രജിത് പടിഞ്ഞാറേ വാതിൽ കാത്തു നിൽക്കുന്നു.
നാനാപ്രഹരണൈഃ ശൂരൈരാവൃതോ രാവണാത്മജഃ। രാക്ഷസാനാം സഹസ്രൈസ്തു ബഹുഭിഃ ശസ്ത്രപാണിഭിഃ
രാവണന്റെ മകൻ ആയിരക്കണക്കിന് റാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവരിൽ പലരും ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വഹിക്കുന്ന വീരന്മാരാണ്.
യുക്തഃ പരമസംവിഗ്നോ രാക്ഷസൈഃ സഹ മന്ത്രവിത്। ഉത്തരം നഗരദ്വാരം രാവണഃ സ്വയമാസ്ഥിതഃ
ഉയർന്ന ജാഗ്രതയോടെയും മന്ത്രജ്ഞനുമായ റാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം, രാവണൻ തന്നെ വടക്കേ നഗരവാതിലിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
വിരൂപാക്ഷസ്തു മഹതാ ശൂലഖഡ്ഗധനുഷ്മതാ। ബലേന രാക്ഷസൈഃ സാര്ധം മധ്യമം ഗുല്മമാശ്രിതഃ
വിരൂപാക്ഷൻ വലിയ രാക്ഷസസേനയുമായി, കുന്തം, വാൾ, വില്ല് എന്നിവയുമായി ആയുധധാരികളായ രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം, നടുവിലെ വിഭാഗം ഏറ്റെടുത്തു.
ഏതാനേവം വിധാന് ഗുല്മാഁല്ലങ്കായാം സമുദീക്ഷ്യ തേ। മാമകാ മന്ത്രിണഃ സര്വേ ശീഘ്രം പുനരിഹാഗതാഃ
ലങ്കയിൽ ഇങ്ങനെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന സേനാവിഭാഗങ്ങൾ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം കണ്ടശേഷം, എന്റെ എല്ലാ മന്ത്രിമാരും വേഗത്തിൽ തിരികെ ഇവിടെ എത്തി.
ഗജാനാം ദശസാഹസ്രം രഥാനാമയുതം തഥാ। ഹയാനാമയുതേ ദ്വേ ച സാഗ്രകോടിശ്ച രക്ഷസാമ്
അവിടെ പത്ത് ആയിരം ആനകളും, ഒരു ലക്ഷം രഥങ്ങളും, രണ്ട് ലക്ഷം കുതിരകളും, ഒരു കോടി കവിഞ്ഞ രാക്ഷസന്മാരുമുണ്ട്.
വിക്രാന്താ ബലവന്തശ്ച സംയുഗേഷ്വാതതായിനഃ। ഇഷ്ടാ രാക്ഷസരാജസ്യ നിത്യമേതേ നിശാചരാഃ
ഈ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ, രാക്ഷസരാജാവിന് എപ്പോഴും പ്രിയപ്പെട്ടവരും, ധൈര്യശാലികളും ശക്തരുമായി യുദ്ധത്തിൽ നിപുണരുമാണ്.
ഏകൈകസ്യാത്ര യുദ്ധാര്ഥേ രാക്ഷസസ്യ വിശാമ്പതേ। പരീവാരഃ സഹസ്രാണാം സഹസ്രമുപതിഷ്ഠതേ
ഇവിടെ ഓരോ രാക്ഷസനും വേണ്ടി, ആയിരം ആയിരം പേരടങ്ങുന്ന കൂട്ടം യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കമായിരിക്കുന്നു, രാജാവേ.
ഏതാം പ്രവൃത്തിം ലങ്കായാം മന്ത്രിപ്രോക്താം വിഭീഷണഃ। ഏവമുക്ത്വാ മഹാബാഹൂ രാക്ഷസാംസ്താനദര്ശയത്
ലങ്കയിലെ ഈ വിവരങ്ങൾ മന്ത്രിമാർ പറഞ്ഞതുപോലെ വിവീഷണൻ പറഞ്ഞു തീർന്ന ശേഷം, അവൻ ആ രാക്ഷസന്മാരെയും കാണിച്ചു.
ലങ്കായാം സചിവൈഃ സര്വം രാമായ പ്രത്യവേദയത്। രാമം കമലപത്രാക്ഷമിദമുത്തരമബ്രവീത്
ലങ്കയെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാം മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം രാമനോട് വിവീഷണൻ അറിയിച്ചു. അതിനുശേഷം, കമലദളനയനായ രാമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാവണാവരജഃ ശ്രീമാന് രാമപ്രിയചികീര്ഷയാ। കുബേരം തു യദാ രാമ രാവണഃ പ്രതിയുദ്ധ്യതി
രാവണന്റെ ഇളയസഹോദരൻ, മഹത്വശാലിയും നിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയമാകുന്ന കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചവനും, രാമാ, രാവണൻ കുബേരനോടു യുദ്ധം ചെയ്തപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഷഷ്ടിഃ ശതസഹസ്രാണി തദാ നിര്യാന്തി രാക്ഷസാഃ। പരാക്രമേണ വീര്യേണ തേജസാ സത്ത്വഗൌരവാത്। സദൃശാ ഹ്യത്ര ദര്പേണ രാവണസ്യ ദുരാത്മനഃ
അപ്പോൾ അറുപത് ലക്ഷം രാക്ഷസന്മാർ, വീര്യത്തിലും ശക്തിയിലും തേജസ്സിലും അഭിമാനത്തിലും രാവണനോട് തുല്യരായി, പുറത്ത് പോന്നു.
അത്ര മന്യുര്ന കര്തവ്യഃ കോപയേ ത്വാം ന ഭീഷയേ। സമര്ഥോ ഹ്യസി വീര്യേണ സുരാണാമപി നിഗ്രഹേ
ഇതുകൊണ്ട് നീ കോപിക്കേണ്ടതില്ല, ഭയപ്പെടേണ്ടതുമില്ല; നിന്നെ ഭയപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ പറയുന്നില്ല. നീ ശക്തിയാൽ ദേവന്മാരെയും കീഴടക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
തദ്ഭവാംശ്ചതുരങ്ഗേണ ബലേന മഹതാ വൃതമ്। വ്യൂഹ്യേദം വാനരാനീകം നിര്മഥിഷ്യസി രാവണമ്
അതുകൊണ്ട്, നീ വലിയ ചതുരംഗസേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഈ വാനരസേനയെ ക്രമീകരിച്ച്, രാവണനെ നശിപ്പിക്കും.
രാവണാവരജേ വാക്യമേവം ബ്രുവതി രാഘവഃ। ശത്രൂണാം പ്രതിഘാതാര്ഥമിദം വചനമബ്രവീത്
രാവണന്റെ ഇളയസഹോദരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ തോല്പിക്കാനായി രാഘവൻ ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.