വൃതം വാനരകോടീഭിഃ സസുഗ്രീവം സലക്ഷ്മണമ്। പശ്യ കൈശ്ചിദഹോഭിശ്ച രാഘവം നിഹതം മയാ
സുഗ്രീവനും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ, കോടിക്കണക്കിന് വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാഘവനെ, കുറേ ദിവസത്തിനകം ഞാൻ കൊല്ലുന്നത് നീ കാണും.
ദ്വന്ദ്വേ യസ്യ ന തിഷ്ഠന്തി ദൈവതാന്യപി സംയുഗേ। സ കസ്മാദ് രാവണോ യുദ്ധേ ഭയമാഹാരയിഷ്യതി
യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർ പോലും എനിക്കു നേരെ നില്ക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, രാവണൻ യുദ്ധത്തിൽ എന്തിനാണ് ഭയപ്പെടേണ്ടത്?
ദ്വിധാ ഭജ്യേയമപ്യേവം ന നമേയം തു കസ്യചിത്। ഏഷ മേ സഹജോ ദോഷഃ സ്വഭാവോ ദുരതിക്രമഃ
എനിക്ക് രണ്ടായി പിളർന്നാലും, ഞാൻ ആരോടും തലകുനിയില്ല; ഇതാണ് എന്റെ സ്വഭാവം, അതിജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ദോഷം.
യദി താവത് സമുദ്രേ തു സേതുര്ബദ്ധോ യദൃച്ഛയാ। രാമേണ വിസ്മയഃ കോഽത്ര യേന തേ ഭയമാഗതമ്
രാമൻ സമുദ്രത്തിൽ പാലം പണിതിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പോലും, അതിൽ അത്ഭുതം എന്താണ്? അതിനാൽ ഭയം വരേണ്ടതെന്ത്?
സ തു തീര്ത്വാര്ണവം രാമഃ സഹ വാനരസേനയാ। പ്രതിജാനാമി തേ സത്യം ന ജീവന് പ്രതിയാസ്യതി
എങ്കിലും, വാനരസേനയുമായി കടൽ കടന്ന രാമൻ, ഞാൻ സത്യമായി ഉറപ്പു നൽകുന്നു, ജീവനോടെ തിരികെ പോവില്ല.
ഏവം ബ്രുവാണം സംരബ്ധം രുഷ്ടം വിജ്ഞായ രാവണമ്। വ്രീഡിതോ മാല്യവാന് വാക്യം നോത്തരം പ്രത്യപദ്യത
ഇങ്ങനെ കോപത്തോടെ സംസാരിക്കുന്ന രാവണനെ കണ്ടു, മാല്യവാൻ ലജ്ജിച്ചു, ഒന്നും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
ജയാശിഷാ തു രാജാനം വര്ധയിത്വാ യഥോചിതമ്। മാല്യവാനഭ്യനുജ്ഞാതോ ജഗാമ സ്വം നിവേശനമ്
വിജയാശംസകൾ അർപ്പിച്ച് രാജാവിനെ അനുഗ്രഹിച്ച്, അനുമതി വാങ്ങി മാല്യവാൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
രാവണസ്തു സഹാമാത്യോ മന്ത്രയിത്വാ വിമൃശ്യ ച। ലങ്കായാസ്തു തദാ ഗുപ്തിം കാരയാമാസ രാക്ഷസഃ
രാവണൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, ലങ്കയുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാൻ ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്തു.
വ്യാദിദേശ ച പൂര്വസ്യാം പ്രഹസ്തം ദ്വാരി രാക്ഷസമ്। ദക്ഷിണസ്യാം മഹാവീര്യൌ മഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ
കിഴക്കേ കവാടത്തിൽ പ്രഹസ്തനെ നിയോഗിച്ചു, തെക്കേ കവാടത്തിൽ മഹാപാർശ്വനും മഹോദരനും നിയമിച്ചു.
പശ്ചിമായാമഥ ദ്വാരി പുത്രമിന്ദ്രജിതം തദാ। വ്യാദിദേശ മഹാമായം രാക്ഷസൈര്ബഹുഭിര്വൃതമ്
പശ്ചിമ കവാടത്തിൽ തന്റെ മകൻ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ, മഹാമായാവാനായവനെയും അനേകം രാക്ഷസന്മാരും കൂടെ നിയമിച്ചു.
ഉത്തരസ്യാം പുരദ്വാരി വ്യാദിശ്യ ശുകസാരണൌ। സ്വയം ചാത്ര ഗമിഷ്യാമി മന്ത്രിണസ്താനുവാച ഹ
നഗരത്തിന്റെ വടക്കേ വാതിലിൽ ശുകനും സാരണനും നിയോഗിച്ചു, പിന്നെ മന്ത്രിമാരോട്, 'ഞാൻ തന്നെയാണ് ഇവിടെ പോകുന്നത്,' എന്ന് പറഞ്ഞു.
രാക്ഷസം തു വിരൂപാക്ഷം മഹാവീര്യപരാക്രമമ്। മധ്യമേഽസ്ഥാപയദ് ഗുല്മേ ബഹുഭിഃ സഹ രാക്ഷസൈഃ
വലിയ വീര്യവും ശക്തിയും ഉള്ള വിരൂപാക്ഷൻ എന്ന റാക്ഷസനെ, അനേകം റാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം നടുവിലുള്ള വിഭാഗത്തിൽ നിയോഗിച്ചു.
ഏവം വിധാനം ലങ്കായാം കൃത്വാ രാക്ഷസപുംഗവഃ। കൃതകൃത്യമിവാത്മാനം മന്യതേ കാലചോദിതഃ
ഇങ്ങനെ ലങ്കയുടെ സംരക്ഷണം ക്രമീകരിച്ച ശേഷം, റാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ, തന്റെ കടമ നിറവേറ്റിയെന്നു കരുതി.
വിസര്ജയാമാസ തതഃ സ മന്ത്രിണോ വിധാനമാജ്ഞാപ്യ പുരസ്യ പുഷ്കലമ്। ജയാശിഷാ മന്ത്രിഗണേന പൂജിതോ വിവേശ സോഽന്തഃപുരമൃദ്ധിമന്മഹത്
അതിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ മുഴുവൻ ക്രമീകരണവും മന്ത്രിമാരെ നിർദ്ദേശിച്ച്, ജയാശംസകൾ അർപ്പിച്ച് മന്ത്രിമാർ ആദരിച്ചപ്പോൾ, മഹത്തായ ആന്തരിക ഭവനത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു入り.
thumb|സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ മുപ്പത്തിയേഴാമത്തെ സർഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
നരവാനരരാജാനൌ സ തു വായുസുതഃ കപിഃ। ജാമ്ബവാനൃക്ഷരാജശ്ച രാക്ഷസശ്ച വിഭീഷണഃ
അവിടെ മനുഷ്യരാജാവും വാനരരാജാവും, വായുവിന്റെ പുത്രനായ കപിയും, കരടികളുടെ രാജാവ് ജാംബവാനും, റാക്ഷസനായ വിഭീഷണനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അങ്ഗദോ വാലിപുത്രശ്ച സൌമിത്രിഃ ശരഭഃ കപിഃ। സുഷേണഃ സഹദായാദോ മൈന്ദോ ദ്വിവിദ ഏവ ച
വാലിയുടെ മകൻ അങ്ങദൻ, സുമിത്രയുടെ മകൻ, ശരഭൻ എന്ന കപി, പുത്രനോടൊപ്പം സുഷേണൻ, മൈന്ദൻ, ദ്വിവിദൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗജോ ഗവാക്ഷഃ കുമുദോ നലോഽഥ പനസസ്തഥാ। അമിത്രവിഷയം പ്രാപ്താഃ സമവേതാഃ സമര്ഥയന്
ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, കുമുദൻ, നലൻ, പിന്നെ പനസൻ എന്നിവരും ഒത്തുചേർന്ന്, ശത്രുവിന്റെ ദേശത്തേക്ക് കടന്ന്, പരസ്പരം ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
ഇയം സാ ലക്ഷ്യതേ ലങ്കാ പുരീ രാവണപാലിതാ। സാസുരോരഗഗന്ധര്വൈരമരൈരപി ദുര്ജയാ
ഇതാണ് രാവണൻ ഭരിക്കുന്ന ലങ്കാപുരി; ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും സർപ്പങ്ങൾക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത നഗരം.
കാര്യസിദ്ധിം പുരസ്കൃത്യ മന്ത്രയധ്വം വിനിര്ണയേ। നിത്യം സംനിഹിതോ യത്ര രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ
നമുക്ക് വിജയസാധ്യത മുൻനിർത്തി ആലോചന നടത്താം; കാരണം, റാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ എപ്പോഴും ഇവിടെ സന്നിഹിതനാണ്.
അഥ തേഷു ബ്രുവാണേഷു രാവണാവരജോഽബ്രവീത്। വാക്യമഗ്രാമ്യപദവത് പുഷ്കലാര്ഥം വിഭീഷണഃ
അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, രാവണന്റെ ഇളയച്ഛനായ വിഭീഷണൻ, വ്യക്തവും അർത്ഥവത്തുമായ വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ചു.
അനലഃ പനസശ്ചൈവ സമ്പാതിഃ പ്രമതിസ്തഥാ। ഗത്വാ ലങ്കാം മമാമാത്യാഃ പുരീം പുനരിഹാഗതാഃ
അനലൻ, പനസൻ, സമ്പാതി, പ്രമതി—എന്റെ മന്ത്രിമാർ—ലങ്കയിൽ ചെന്നു, നഗരത്തിൽ കടന്ന്, വീണ്ടും ഇവിടെ തിരിച്ചെത്തി.
ഭൂത്വാ ശകുനയഃ സര്വേ പ്രവിഷ്ടാശ്ച രിപോര്ബലമ്। വിധാനം വിഹിതം യച്ച തദ് ദൃഷ്ട്വാ സമുപസ്ഥിതാഃ
അവരൊക്കെയും പക്ഷികളുടെ രൂപം ധരിച്ച് ശത്രുവിന്റെ സൈന്യത്തിൽ കടന്നു, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ക്രമീകരണങ്ങൾ കണ്ടു, എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ച് തിരികെ വന്നു.
സംവിധാനം യഥാഹുസ്തേ രാവണസ്യ ദുരാത്മനഃ। രാമ തദ് ബ്രുവതഃ സര്വം യാഥാതഥ്യേന മേ ശൃണു
രാമാ, അവർ എങ്ങനെ വിവരിച്ചുവോ അതുപോലെ, ദുഷ്ടനായ രാവണന്റെ സൈന്യക്രമീകരണം ഞാൻ മുഴുവനും പറഞ്ഞുതരാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
പൂര്വം പ്രഹസ്തഃ സബലോ ദ്വാരമാസാദ്യ തിഷ്ഠതി। ദക്ഷിണം ച മഹാവീര്യൌ മഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ
ആദ്യം, പ്രഹസ്തൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം കിഴക്കേ വാതിലിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; തെക്കേ വാതിലിൽ മഹാവീര്യശാലികളായ മഹാപാർശ്വനും മഹോദരനും ഉണ്ട്.
ഇന്ദ്രജിത് പശ്ചിമം ദ്വാരം രാക്ഷസൈര്ബഹുഭിര്വൃതഃ। പട്ടിശാസിധനുഷ്മദ്ഭിഃ ശൂലമുദ്ഗരപാണിഭിഃ
പടയാളികളും വാളും വില്ലും കുന്തവും മൂർച്ഛനകളും കൈവശമുള്ള അനേകം റാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഇന്ദ്രജിത് പടിഞ്ഞാറേ വാതിൽ കാത്തു നിൽക്കുന്നു.
നാനാപ്രഹരണൈഃ ശൂരൈരാവൃതോ രാവണാത്മജഃ। രാക്ഷസാനാം സഹസ്രൈസ്തു ബഹുഭിഃ ശസ്ത്രപാണിഭിഃ
രാവണന്റെ മകൻ ആയിരക്കണക്കിന് റാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവരിൽ പലരും ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വഹിക്കുന്ന വീരന്മാരാണ്.
യുക്തഃ പരമസംവിഗ്നോ രാക്ഷസൈഃ സഹ മന്ത്രവിത്। ഉത്തരം നഗരദ്വാരം രാവണഃ സ്വയമാസ്ഥിതഃ
ഉയർന്ന ജാഗ്രതയോടെയും മന്ത്രജ്ഞനുമായ റാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം, രാവണൻ തന്നെ വടക്കേ നഗരവാതിലിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
വിരൂപാക്ഷസ്തു മഹതാ ശൂലഖഡ്ഗധനുഷ്മതാ। ബലേന രാക്ഷസൈഃ സാര്ധം മധ്യമം ഗുല്മമാശ്രിതഃ
വിരൂപാക്ഷൻ വലിയ രാക്ഷസസേനയുമായി, കുന്തം, വാൾ, വില്ല് എന്നിവയുമായി ആയുധധാരികളായ രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം, നടുവിലെ വിഭാഗം ഏറ്റെടുത്തു.
ഏതാനേവം വിധാന് ഗുല്മാഁല്ലങ്കായാം സമുദീക്ഷ്യ തേ। മാമകാ മന്ത്രിണഃ സര്വേ ശീഘ്രം പുനരിഹാഗതാഃ
ലങ്കയിൽ ഇങ്ങനെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന സേനാവിഭാഗങ്ങൾ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം കണ്ടശേഷം, എന്റെ എല്ലാ മന്ത്രിമാരും വേഗത്തിൽ തിരികെ ഇവിടെ എത്തി.