സ പ്രമാദാത് പ്രവൃദ്ധസ്തേഽധര്മോഽഹിര്ഗ്രസതേ ഹി നഃ। വിവര്ധയതി പക്ഷം ച സുരാണാം സുരഭാവനഃ
നിന്റെ അനാസ്ഥയാൽ വളർന്ന അധർമ്മം, ഇപ്പോൾ പാമ്പുപോലെ നമ്മെ വിഴുങ്ങുന്നു; ദേവന്മാരുടെ സ്രഷ്ടാവ് അവരുടെ പക്ഷം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
വിഷയേഷു പ്രസക്തേന യത്കിംചിത്കാരിണാ ത്വയാ। ഋഷീണാമഗ്നികല്പാനാമുദ്വേഗോ ജനിതോ മഹാന്
വിഷയങ്ങളിൽ ആസ്വാദനത്തിൽ മുങ്ങി നീ നിർഭാഗ്യമായി ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ മൂലം, അഗ്നിപോലെയുള്ള ഋഷിമാരിൽ വലിയ വിഷമം ഉണ്ടായി.
തേഷാം പ്രഭാവോ ദുര്ധര്ഷഃ പ്രദീപ്ത ഇവ പാവകഃ। തപസാ ഭാവിതാത്മാനോ ധര്മസ്യാനുഗ്രഹേ രതാഃ
അവരുടെ ശക്തി അഗ്നിപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതും അതിജീവിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്; അവർ തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ചവരും ധർമ്മത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ആസ്വാദിക്കുന്നവരുമാണ്.
മുഖ്യൈര്യജ്ഞൈര്യജന്ത്യേതേ തൈസ്തൈര്യത്തേ ദ്വിജാതയഃ। ജുഹ്വത്യഗ്നീംശ്ച വിധിവദ് വേദാംശ്ചോച്ചൈരധീയതേ
അവർ പ്രധാന യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, അത്തരം യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ അഗ്നിയിൽ യഥാവിധി ഹോമം നടത്തുകയും വേദങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ പാരായണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ദ്വിജന്മാരാണ്.
അഭിഭൂയ ച രക്ഷാംസി ബ്രഹ്മഘോഷാനുദീരയന്। ദിശോ വിപ്രദ്രുതാഃ സര്വാഃ സ്തനയിത്നുരിവോഷ്ണഗേ
രാക്ഷസന്മാരെ ജയിച്ച്, ബ്രഹ്മഘോഷം മുഴക്കി, എല്ലാ ദിക്കുകളും വേനൽക്കാലത്തെ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഉലയുന്നു.
ഋഷീണാമഗ്നികല്പാനാമഗ്നിഹോത്രസമുത്ഥിതഃ। ആദത്തേ രക്ഷസാം തേജോ ധൂമോ വ്യാപ്യ ദിശോ ദശ
അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള ഋഷിമാരുടെ ഹോമങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന പുകം പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും പടർന്ന്, രാക്ഷസന്മാരുടെ ശക്തി കവർന്നു.
തേഷു തേഷു ച ദേശേഷു പുണ്യേഷ്വേവ ദൃഢവ്രതൈഃ। ചര്യമാണം തപസ്തീവ്രം സംതാപയതി രാക്ഷസാന്
ആ വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ദൃഢവ്രതന്മാർ കഠിനമായ തപസ്സ് ആചരിക്കുന്നത് രാക്ഷസന്മാരെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു.
ദേവദാനവയക്ഷേഭ്യോ ഗൃഹീതശ്ച വരസ്ത്വയാ। മനുഷ്യാ വാനരാ ഋക്ഷാ ഗോലാങ്ഗൂലാ മഹാബലാഃ। ബലവന്ത ഇഹാഗമ്യ ഗര്ജന്തി ദൃഢവിക്രമാഃ
ദേവന്മാരിൽനിന്നും ദാനവന്മാരിൽനിന്നും യക്ഷന്മാരിൽനിന്നും നീ ലഭിച്ച വരം ഉള്ളതാണെങ്കിലും, മനുഷ്യരും വാനരന്മാരും കരടികളും ശക്തിയുള്ള ഗോലാങ്കൂലന്മാരും ഇവിടെ വന്നു ഉറച്ച ധൈര്യത്തോടെ ഗർജിക്കുന്നു.
ഉത്പാതാന് വിവിധാന് ദൃഷ്ട്വാ ഘോരാന് ബഹുവിധാന് ബഹൂന്। വിനാശമനുപശ്യാമി സര്വേഷാം രക്ഷസാമഹമ്
നാനാവിധ ഭയാനകമായ അശുഭസൂചനകൾ കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരുടെയും നാശം വരുമെന്ന് കാണുന്നു.
ഖരാഭിസ്തനിതാ ഘോരാ മേഘാഃ പ്രതിഭയംകരാഃ। ശോണിതേനാഭിവര്ഷന്തി ലങ്കാമുഷ്ണേന സര്വതഃ
കഴുതയെപ്പോലെ ഇരുണ്ട ഭയാനകമായ മേഘങ്ങൾ ഭീഷണിയായി ചൂടുള്ള രക്തം മുഴുവൻ ലങ്കയിലേക്കും പെയ്യുന്നു.
രുദതാം വാഹനാനാം ച പ്രപതന്ത്യശ്രുബിന്ദവഃ। രജോധ്വസ്താ വിവര്ണാശ്ച ന പ്രഭാന്തി യഥാപുരമ്
കരയുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് കണ്ണുനീർ വീണു വീഴുന്നു; പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട അവയ്ക്ക് പഴയപോലെ പ്രകാശമില്ലാതെ നിറം മങ്ങുന്നു.
വ്യാലാ ഗോമായവോ ഗൃധ്രാ വാശ്യന്തി ച സുഭൈരവമ്। പ്രവിശ്യ ലങ്കാമാരാമേ സമവായാംശ്ച കുര്വതേ
കാട്ടുമൃഗങ്ങളും നായരായ കോമയന്മാരും കഴുകന്മാരും അത്യന്തം ഭയാനകമായി നിലവിളിച്ച് ലങ്കയുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ കയറി കൂട്ടംകൂടുന്നു.
കാലികാഃ പാണ്ഡുരൈര്ദന്തൈഃ പ്രഹസന്ത്യഗ്രതഃ സ്ഥിതാഃ। സ്ത്രിയഃ സ്വപ്നേഷു മുഷ്ണന്ത്യോ ഗൃഹാണി പ്രതിഭാഷ്യ ച
പാണ്ടുരമായ പല്ലുകളുള്ള കറുത്ത സ്ത്രീകൾ മുന്നിൽ നിന്നു ചിരിക്കുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ സ്ത്രീകൾ വീടുകളിൽ കയറി വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിച്ച് ദുഷ്ടമായി സംസാരിക്കുന്നു.
ഗൃഹാണാം ബലികര്മാണി ശ്വാനഃ പര്യുപഭുഞ്ജതേ। ഖരാ ഗോഷു പ്രജായന്തേ മൂഷകാ നകുലേഷു ച
വീടുകളിൽ ബലികർമ്മം നടന്നാൽ നായകൾ അത് തിന്നുന്നു; പശുക്കളിൽ കഴുതകൾ ജനിക്കുന്നു, മംഗൂസുകളിൽ എലി ജനിക്കുന്നു.
മാര്ജാരാ ദ്വീപിഭിഃ സാര്ധം സൂകരാഃ ശുനകൈഃ സഹ। കിംനരാ രാക്ഷസൈശ്ചാപി സമേയുര്മാനുഷൈഃ സഹ
പൂച്ചകളും പുലികളും, പന്നികളും നായകളും ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നു; കിന്നരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും മനുഷ്യരോടൊപ്പം കാണപ്പെടുന്നു.
പാണ്ഡുരാ രക്തപാദാശ്ച വിഹഗാഃ കാലചോദിതാഃ। രാക്ഷസാനാം വിനാശായ കപോതാ വിചരന്തി ച
പാണ്ടുരമായ ചിറകും ചുവപ്പുനഖവും ഉള്ള പാറകൾ, കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ, രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തിനായി ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ചീചീകൂചീതി വാശന്ത്യഃ ശാരികാ വേശ്മസു സ്ഥിതാഃ। പതന്തി ഗ്രഥിതാശ്ചാപി നിര്ജിതാഃ കലഹൈഷിഭിഃ
വീടുകളിൽ പാർക്കുന്ന ശാരികകൾ 'ചീചീകൂ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; വഴക്കിനായി വന്നവരാൽ തോറ്റു കുടുങ്ങി അവ വീണുപോകുന്നു.
പക്ഷിണശ്ച മൃഗാഃ സര്വേ പ്രത്യാദിത്യം രുദന്തി തേ। കരാലോ വികടോ മുണ്ഡഃ പുരുഷഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലഃ
എല്ലാ പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും സൂര്യനെ നോക്കി കരയുന്നു; ഭയാനകവും ഭീകരവുമായ കറുത്ത മഞ്ഞപ്പശയുള്ള തലമുടിയില്ലാത്ത ഒരു പുരുഷൻ കാണപ്പെടുന്നു.
കാലോ ഗൃഹാണി സര്വേഷാം കാലേ കാലേഽന്വവേക്ഷതേ। ഏതാന്യന്യാനി ദുഷ്ടാനി നിമിത്താന്യുത്പതന്തി ച
കാലം ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ എല്ലാരുടെയും വീടുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നിരീക്ഷിക്കുന്നു; ഇതുപോലെയുള്ള മറ്റു ദുഷ്ടസൂചനകളും ഉയരുന്നു.
യേന ബദ്ധഃ സമുദ്രേ ച സേതുഃ സ പരമാദ്ഭുതഃ। കുരുഷ്വ നരരാജേന സംധിം രാമേണ രാവണ। ജ്ഞാത്വാവധാര്യ കര്മാണി ക്രിയതാമായതിക്ഷമമ്
ആ സമുദ്രത്തിൽ അത്ഭുതമായ പാലം പണിതവൻ ആരാണോ, രാമനോടു സമാധാനം ചെയ്യുക രാവണാ; ഭാവിയിൽ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് മനസ്സിലാക്കി ആലോചിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കണം.
ഇദം വചസ്തസ്യ നിഗദ്യ മാല്യവാന് പരീക്ഷ്യ രക്ഷോധിപതേര്മനഃ പുനഃ। അനുത്തമേഷൂത്തമപൌരുഷോ ബലീ ബഭൂവ തൂഷ്ണീം സമവേക്ഷ്യ രാവണമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞ്, മാല്യവാൻ രാക്ഷസാധിപന്റെ മനസ്സ് പരിശോധിച്ചു; അതുല്യശക്തിയുള്ള ആ പ്രാചീനൻ രാവണനെ നോക്കി മൗനമായി നിന്നു.
thumb|ഷട്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഷട്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്താറാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
തത് തു മാല്യവതോ വാക്യം ഹിതമുക്തം ദശാനനഃ। ന മര്ഷയതി ദുഷ്ടാത്മാ കാലസ്യ വശമാഗതഃ
മാല്യവാൻ പറഞ്ഞ നല്ല ഉപദേശം ദശമുഖൻ, ദുഷ്ടഹൃദയനായ രാവണൻ, വിധിയുടെ പിടിയിലായതുകൊണ്ട് സഹിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു.
സ ബദ്ധ്വാ ഭ്രുകുടിം വക്ത്രേ ക്രോധസ്യ വശമാഗതഃ। അമര്ഷാത് പരിവൃത്താക്ഷോ മാല്യവന്തമഥാബ്രവീത്
കോപം കൊണ്ടു മുഖം ചുരുണ്ടു, കണ്ണുകൾ ക്രോധത്തിൽ ചുവപ്പിച്ച്, അസഹിഷ്ണുതയിൽ മാല്യവാനോടു രാവണൻ പറഞ്ഞു.
ഹിതബുദ്ധ്യാ യദഹിതം വചഃ പരുഷമുച്യതേ। പരപക്ഷം പ്രവിശ്യൈവ നൈതച്ഛ്രോത്രഗതം മമ
നല്ല മനസ്സോടെ പറഞ്ഞാലും, കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ എനിക്കു കേൾക്കാൻ മനസ്സില്ല, അവൻ ശത്രുവിന്റെ പക്ഷം പിടിച്ചാണ് അങ്ങനെ പറയുന്നത്.
മാനുഷം കൃപണം രാമമേകം ശാഖാമൃഗാശ്രയമ്। സമര്ഥം മന്യസേ കേന ത്യക്തം പിത്രാ വനാശ്രയമ്
കാടിൽ ജീവിക്കുന്ന, ഒരുവൻ മാത്രം ഉള്ള, പിതാവാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട, ദുർബലനായ രാമനെ നീ എങ്ങനെ ശക്തനായവനായി കണക്കാക്കുന്നു?
രക്ഷസാമീശ്വരം മാം ച ദേവാനാം ച ഭയംകരമ്। ഹീനം മാം മന്യസേ കേന അഹീനം സര്വവിക്രമൈഃ
രാക്ഷസന്മാരുടെ രാജാവും ദേവന്മാർക്കും ഭയമായവനുമായ എന്നെ, എല്ലാ വീര്യത്തിലും കുറവില്ലാത്ത എന്നെ, നീ എങ്ങനെ ദുർബലനായി കാണുന്നു?
വീരദ്വേഷേണ വാ ശങ്കേ പക്ഷപാതേന വാ രിപോഃ। ത്വയാഹം പരുഷാണ്യുക്തോ പരപ്രോത്സാഹനേന വാ
നീ വീരന്മാരെ വെറുക്കുന്നതുകൊണ്ടോ, ശത്രുവിനോടു ഭാഗം ചേർന്നതുകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ അവരെ ഉത്സാഹപ്പെടുത്താനോ, എനിക്കു നേരെ കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രഭവന്തം പദസ്ഥം ഹി പരുഷം കോഽഭിഭാഷതേ। പണ്ഡിതഃ ശാസ്ത്രതത്ത്വജ്ഞോ വിനാ പ്രോത്സാഹനേന വാ
ശക്തനായവനോടു, ശാസ്ത്രജ്ഞനും വിവേകമുള്ളവനും, ശത്രുവിനെ ഉത്സാഹപ്പെടുത്താതെ, ആരാണ് കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറയുക?
ആനീയ ച വനാത് സീതാം പദ്മഹീനാമിവ ശ്രിയമ്। കിമര്ഥം പ്രതിദാസ്യാമി രാഘവസ്യ ഭയാദഹമ്
കാടിൽ നിന്ന് സീതയെ കൊണ്ടുവന്ന ഞാൻ, താമരയില്ലാത്ത ഐശ്വര്യത്തെപ്പോലെ, രാഘവന്റെ ഭയത്താൽ അവളെ തിരികെ നൽകേണ്ടതെന്ത്?